Un Condamné à Mort S'est Échappé ou Le Vent Souffle Où Il Veut (1956)

Fantastische film, zo eenvoudig en toch zo enorm spannend! Het laatste half uur zat ik echt doodstil in mijn zetel, ik durfde geen geluid te maken uit vrees dat ze zouden worden gehoord Ook visueel echt een meesterwerk, en bovendien is de spaarzame muziek erg indrukwekkend. Enige minpuntje vond ik die voice-over, daar had ik het niet helemaal voor. Geen 5 sterren, maar 4,5 verdient hij met overtuiging.

Ben het helemaal met Freud eens. Wat een prachtfilm, zeg. In feite is het een klein waargebeurd heldenverhaal. In andere handen was het allicht een clichematig heldenepos geworden, maar Bresson houdt het drama ingetogen en relativeert, alleen al door de tweede titel. Fontaine had het nooit gered zonder geluk (of is het lotsbestemming?). Maar ook niet zonder lef, vastberadenheid en geduld. Uiteindelijk is het dan ook een hoopvolle film.

Daar komt bij dat Bresson een geweldige stilist is. De beelden zijn erg mooi. Alles is sober en gefocust op Fontaine. Daardoor voel je de gevangenschap. En ook zijn vastberadenheid om daaraan te ontsnappen.

En dat 'gefocuste' maakt het ook nog eens zinderend spannend. Onvoorstelbaar hoe spannend een film kan zijn waarvan je de afloop al weet zodra je de titel kent.

Dat vond ik ook. Zonder was het wellicht nog indrukwekkender geweeest.

De eerste film van Bresson die ik zie waar zijn stijl ook daadwerkelijk goed voor me werkt.

De sobere registratie zonder opsmuk maakt dit verhaal alleen maar spannender dan allerlei kunstgrepen. Knap gedaan.

Een prachtig meesterwerk van de hand van Robert Bresson. Best frappant als je na al die jaren gevangenisfilms nog niet eens de beste hebt mogen aanschouwen. Maar gisteren had ik de kans, en die heb ik gegrepen. Net zoals de film mij wist te grijpen.

Opsomming van de grootste pluspunten zijn toch wel de hoofdpersoon die geknipt is voor de rol en de prachtige sfeerbeelden. Maar wat mij het meeste aansprak is het tempo en de rust waarmee deze film gebracht wordt. Het is die rust en stilte wat zorgt voor de meeste spanning in het fantastische laatste half uur. Na de film te hebben gezien rest voor mij alleen maar het zoeken naar een goede uitvoering op DVD van dit pareltje.

Inderdaad een voorbeeld uit het boekje, waarbij een 'kleine' film toch heel erg indrukwekkend kan zijn.

De prachtige poster zorgde ervoor dat deze een tijd geleden op mijn to see lijst kwam te staan.

En.. hij is me niet tegengevallen. De film blijft constant boeien en is spannend. Het gevangenis sfeertje is ongeëvenaard, mede door de kille manier van registreren. Je gaat jezelf opgesloten voelen, erg knap gedaan.

Als echt minpunt moet ik dan toch de té erg aanzwellende muziek noemen. Volgens mij gebeurde dat drie keer, vooral de laatste keer (het einde) vond ik dat totaal ongepast.

Mja. 4.0*

Eenvoud werkt toch vaak het beste. Prima film met een koele sfeer en totaal geen afleidende zijsporen.

Maar het belangrijkste is dat de film enorm spannend blijft tot het einde toe!

Wel irritant is dat de hoofdpersoon zo op die nerd uit 'Road Trip', DJ Qualls lijkt!!!!

Hij is overigens inderdaad wel geknipt voor de rol. Eindelijk eens niet zo glamour-boy....

Het meesterwerk van Robert Bresson.

Tenminste, na het zien van 3 van zijn films, wat uiteraard nog lang niet toereikend genoeg is. Wat ik wel kan zeggen over deze film is dat het mij bijvoorbeeld al totaal koud liet dat er gebruik gemaakt werd van onprofessionele acteurs. Ik ben hiervan een groot voorstander en ik denk dat het in de meeste films geen klap uitmaakt wie de rol speelt, zolang de boodschap maar wordt overgebracht. En of die traan dan perfect over iemands wang rolt, tja. Als dat een goed acteur definieert, dan laat maar zitten.

Goed, leuk gedaan dus. Ik merkte er in deze film niet eens zoveel van trouwens. Ik had het veel meer in Pickpocket. Superspannende film over een gevangenisuitbraak en vooral de aanloop er naar toe. Deed me erg denken aan Escape from Elcatraz, een jeugdfilm die me altijd dierbaar is gebleven na zovele viewings. A Men Escaped laat zien hoe geconcentreerd de gevangene blijft in al die maanden voorbereiding, terwijl veel medegevangenen de hoop in hem hebben opgegeven, vind hij dan toch een medestander in de vorm van zijn plotseling geplaatste celgenoot. Hele mooie film!

Ik zal waarschijnlijk nooit een fan worden van Bresson. Daarvoor ligt zijn stijl mij onvoldoende. De sobere registratie van het leven in een gevangenis grenste in het begin bijna aan het woord saai. Wat dat betreft hou ik meer van inpalmcinema, die je gelijk bij de strot beetpakt of je bedwelmt met mooie shots en muziek.

Niet dat ik geen films kan appreciëren, die je naarmate de tijd verstrijkt, pas beet weten te pakken en vanaf daar ook niet meer los laten, maar daarvoor vind ik Bresson`s werk op visueel vlak niet zo mooi gestileerd, zeker niet om constant naar te blijven turen opdat het je hypnotiseert. Mij dunkt dat hij wat meer tijd had mogen nemen om zijn shots, wat mooier te kadreren en te voorzien van wat meer zwart - wit contrast.

De muziek is ook helemaal niet op zijn plek. Veelal afwezig, maar als hij er is dan hoor je hem luid en duidelijk en dan op zo `n manier dat je denkt dat er zich een mis of zo voltrekt. Bresson strooit met verwijzingen naar het Christendom, die hij wil vermengen met een simpel ontsnappingsverhaal. Juist datgeen maakt van deze film een pompeuze bedoeling, als de muziek wordt ingezet. Ik klink wat negatief, maar wilde vooral even schetsen waarom deze film bij mij nooit hoger gaat scoren dan een 4*.

De sobere weergave van het verhaal leidt gelukkig wel tot een intrigerende en spannende film, die als hij eenmaal op stoom is moeiteloos weet te boeien. De minimale onderlinge contacten die de gevangenen met elkaar onderhielden waren boeiend om te observeren, net zoals het fraaie slotakkoord. De film ziet er ook zeker niet verkeerd uit, maar in vergelijking met andere grootmeesters uit diens tijd, steekt het werk van Bresson er op visueel gebied wat schril bij af.

De acteerprestaties en de voice - over wisten mij wel volledig te overtuigen, ze zorgden voor de broodnodige jus op het bord, waar de cinematografie nog niet helemaal rijp was. Veel lof voor de hoofdrolspeler die ijzingwekkend kalm en oprecht gedesillusioneerd was bij momenten. Dankzij zijn sublieme performance tilt hij deze film boven de middelmatigheid uit. 3,5*

Hoe van een eenvoudig verhaaltje zo'n indrukwekkend staaltje cinema gemaakt kan worden. De begincredits werden nog ingeluid met een sfeervolle, opvallende muziekscore maar van de eerste tot de laatste scène valt het op hoe weinig er nog van die score gebruik gemaakt werd. Persoonlijk vind ik het ontbreken van goede muziek op de achtergrond wel een probleem, was het niet dat de stilte gewoon bijdroeg aan de intense spanning. Sterker nog, sommige scènes hadden zelfs volledig hun kracht gemist mét muziek. Wat de soberheid van deze film betreft, het viel me op dat niet alleen het verhaal nogal sober was maar ook het zwart/wit gebruik was eerder sober dan dreigend, schaduwspel leek dan ook wat te ontbreken. Houdt niet tegen dat dit visueel gewoon ijzersterk was, want het camerawerk was zeker in het laatste halfuur gewoon prachtig, nog een factor die overigens meedroeg aan de spanning. Ik had tijdens de ontsnappingscènes het gevoel dat ik door de ogen van een derde persoon keek, zo zag je hoe de camera de bewegingen volgde van een soldaat die heen en weer wandelde. Wat ik ook schitterend vond waren de treinen die geregeld de stilte onderbraken.

4.5 sterren

Geweldige gevangenisfilm.

Met een strakke basis begint Bresson aan een meeslepende ontsnapping die vanaf minuut één de afloop laat raden, maar desalniettemin een enorme spanning met zich meebrengt. Door amateurs te gebruiken krijg je een hele natuurlijke inkijk in het gevangenisbestaan, zonder grote acteurs die te veel in de rol willen leggen dan nodig hoeft te zijn.

Hoe veel er van deze film is overgenomen in andere gevangenisfilms is bijna niet meer te tellen, maar de sfeer is nog niet geëvenaard denk ik. Met name het laatste halfuur is het hoogtepunt van de film, enorm spannend. Alleen al die scene dat hij achter dat muurtje staat en je alleen maar de voetstappen in het grind hoort van de bewaker . Bijzonder knappe soundtrack ook die elke keer goed getimed terugkwam en niet zomaar weer aanzwengelde.

Meesterwerk. 4.5*

Het was al een tijdje geleden dat ik nog eens een Bresson zag en hij is weer erg goed bevallen. Inderdaad misschien en broertje van Pickpocket in de zin dat dit en film is waar handelingen centraal staan en erg opvallend dat de sobere, emotieloze acteer en filmstijl van Bresson zich zo goed leent voor dit verhaal. Veel herhaling en veel close ups. Bij Bresson zie je eigenlijk bijna nooit en totaalshot en dat sluit erg goed aan op de benauwende gevangenissetting. De spaarzame muziek had van mij zelfs helemaal weg gemogen.

Ook een Bresson voor beginners denk ik. Bresson is niet altijd even toegankelijk maar deze film is dat wel. Ik zou iedereen die iets van Bresson wil zien aanraden hier te beginnen.

4.0*

Gevangenisfilms zijn altijd wel aan mij besteed en zeker als ze zo goed zijn als deze. Ik had stiekem gehoopt op een goede film, maar dat deze zo goed zou zijn had ik niet verwacht. Het zijn de bekende elementen, die ook al door anderen zijn genoemd, die ervoor zorgen dat deze film zo boeit. De hoofdrolspeler is uitstekend gecast en speelt zijn rol zeer goed. Ingetogen en met weinig emotie. De manier waarop de gevangenis gefilmd is, vaak ook vanuit de cel, zorgt ervoor dat jezelf ook een soort van opgesloten gevoel krijgt, mede omdat je verder ook maar weinig van de gevangenis te zien krijgt. Op de een of andere manier werkt dat prima. Verder is de film erg rustig en zorgen de vele stiltes op een gegeven moment voor een behoorlijke spanning. Vooral de uiteindelijke ontsnapping zelf, is erg spannend. Ik had telkens het gevoel dat zijn ontsnappingspartner uiteindelijk alles zou verpesten, maar dat gebeurde niet.

Deze tweede Bresson doet mij helemaal smaken naar meer. Een erg sterke film, die ik graag aan mijn collectie zou willen toevoegen. Als iemand een goede tip heeft waar ik deze film kan krijgen, dan hoor ik dat graag. Topfilm en in het genre al helemaal een dikke aanrader!

4,5*

Net gezien. Leuke, boeiende, spannende film.
Wat de muziek betreft geef ik maxcomthrilla gelijk. Beetje irritant. Had ook helemaal zonder gekund. Maar gelukkig is er maar weinig van in de film.
Wel mooi in beeld gebracht en heel natuurlijk en on-Amerikaans geacteerd. Het is mij een beetje ontgaan waaromde jongen bij hem in de cel geplaatst werd en hoe Fontaine de soldaat gedood heeft (met blote handen?) maar ik geef hem een 4,5. Geen 5,0 omdat hij mij net iets te abrupt afgelopen was.

Een scenario dat berust op ware feiten. In de maand augustus 1943 wist een jonge Franse officier te ontsnappen uit de vesting Montluc nabij Lyon. Hij was ter dood veroordeeld als gewapende weerstander. De prent van Bresson behandelt het volledige relaas van die ontsnapping: vanaf de verste voorbereiding tot op het moment dat de verzetstrijder weer de vrije bodem bereikt.
Met een zeer persoonlijke stijl benadert Bresson zijn thema. Alle overbodige details, alle schijnbaar belangrijke uiterlijkheden vallen weg. Dat legt de soberheid uit van de film, de berekende compositie van elk beeld, waarbij allerlei spectaculaire bijzonderheden angstvallig geweerd worden. De dialogen zijn kort, soms vlug gesproken, en er wordt veel belang gehecht aan de interne monoloog en de stilte. De spanning is te snijden, zeker naarmate de film vordert. Beslist een aanrader.

Na 'Pickpocket' mijn 2e Bresson, deze A Man Escaped. En ik heb genoten van deze uitstekende film, die mij nog beter beviel dan de eerdere film die ik van 'm zag.

Dit is natuurlijk wel een heel andere film, al zijn er genoeg overeenkomsten (met 'Pickpocket') in de stijl die Bresson hanteert. Hier werkt het beter wat mij betreft. De setting én de (gevangenis-)sfeer zijn érg beklemmend en zorgen ervoor dat je als kijker diep wordt meegesleept in de gevangenis zelf en naar het einde toe, met vooral de ontsnapping (fantastisch!), wordt het met de seconde spannender. Erg mooi gemaakt.

Je voelt je als kijker naar het einde toe steeds meer gevangen genomen, vooral omdat je (bijna) niks van de buitenwereld krijgt te zien en omdat Bresson je zó dicht op de huid van de gevangenen zet dat je jezelf bijna onder hen zou scharen. Het tempo is prima; er wordt op een mooie manier de tijd genomen om dingen uit te leggen en te laten zien.

Ja, mooie film! Werd gisteren vooral door de prachtige poster hierboven gelokt om de film te gaan zien, érg mooi. Een film om weer eens op te zetten. Dikke voldoende.

Dit soort films zijn normaal gesproken niet mijn ding maar Bresson slaagde er niettemin in van een gevangenisfilm imo een zeer boeiende film te maken. De spanning vooral in de laatste twintig minuten was te snijden. Zeer sterk in deze film vind ik dat Bresson het geweld achterwege laat. Je hoort alleen dat gevangenen worden doodgeschoten maar van de executies laat Bresson verder niets zien. Ook laat Bresson niet zien hoe Fontaine een van de bewakers uitschakelde. Deze film is daarom ook niet geschikt voor mensen die vooral van actie houden. Maar goed, Bresson maakte nu eenmaal geen films voor een groot publiek. Hij schijnt zelfs alleen met amateurspelers te hebben gewerkt. Wel, met deze film liet hij duidelijk zien dat je voor een goede film helemaal geen sterrencast nodig hebt. De soundtrack met muziek van Mozart vind ik trouwens zeer goed gekozen.
"Un Condamné à Mort..." beschouw ik als Bresson's beste film, beter dan "Pickpockett". Het hoge gemiddelde hier op MovieMeter vind ik daarom ook meer dan terecht.

4,5*

Ik dacht dat ik laat de avond na het minimalistische Somewhere nog wel een minimalistische film aan kon. Dat bleek niet helemaal waar te zijn, want ik kreeg toch wat last van moeheid bij A Man Escaped. Ik reken het de film niet aan, want die is prima. Hij is alleen niet echt verrassend. Natuurlijk verklapt de titel het einde en dat is het probleem dan ook niet, maar ik had soms wat moeite met de zakelijkheid van de film. Het is echt één situatie die de film stuurt bijna zonder zijlijnen. Ik ben ook niet de eerste die het hier zegt, maar persoonlijk hadden de muziek en de voice-over wat minder nadrukkelijk gemogen op somigge momenten.

Niettemin is er erg veel te genieten. De obsessie voor details zou mij in een wakkerdere stemming waarschijnlijk meer hebben kunnen bekoren. De ontsnapping zelf is best origineel op een onspectaculaire wijze en de suspense wordt constant goed opgeschroeft, al vond ik het wel vreemd dat de bewakers nooit iets merkte terwijl er toch genoeg zou moeten ontbreken bij de hoofdpersoon in de cel, omdat hij allerhande voorwerpen in ontsnappingsmiddelen veranderde. Het laatste half uur is met name heel sterk, met [spoiler[de lang uitgerekte suspensescènes, waaronder de aanloop op de moord op de bewaker. Wat ik ook erg goed vond werken is dat het laatste moment plotseling heel snel verloopt. Na al het lange wachten volgt er ineens een klein sprintje en een sprong en hup, daar staan ze ineens buiten. Het voelde als een ware verademing aan.
3,5*

De film heeft voor mij te veel "ja maar wat zou zijn gebeurd als" momenten om echt overtuigend te zijn.

Muziek vond ik ook niet zo passend.

le trou vind ik een stuk sterker.

Maar in z'n geheel toch wel de moeite waard.

'Laat varen alle hoop, gij die hier binnen treedt', zo luidt de inscriptie bij de ingang van Dante's Hel. En net zoals voor de verdoemden in De Goddelijke Komedie, lijkt ook voor de terdoodveroordeelden in de Gestapo-gevangenis alle hoop vervlogen. Geen ontsnapping mogelijk. Of toch?

De wind [geest] waait waar hij heen wil, en een terdoodveroordeelde ontkomt; zo wordt ons al met de titel van deze film het (op ware gebeurtenissen gebaseerde) verhaal gegeven. Hoewel Bresson de kijker minutieus en uitputtend in zijn details het 'hoe' van de ontsnapping toont, lijkt me dat toch niet de kern van de film. En waar bijvoorbeeld in een film als Cool Hand Luke (waarin Paul Newman ook uitgroeit tot een plaatsvervangende held) de confrontatie met 'the powers that be' tamelijk centraal staat, is dat hier duidelijk niet het geval: de gevangenbewaarders komen niet of nauwelijks in beeld, we horen ze alleen af en toe commando's snauwen, voornamelijk om het contact tussen de gevangenen de kop in te drukken.

Dat contact is wél belangrijk: zo lang de bewaarders er in slagen de gevangenen in hun wanhoop te isoleren, wordt hen hun menselijkheid ontnomen, waarzonder hoop op ontsnapping aan het onvermijdelijke doodvonnis niet mogelijk is. 'Hoop' is hier niet het lijdzame afwachten op een deus ex machina die redding zal brengen, maar die mentale beweging tegen de klippen op, die geestelijk niet opgeeft, en aanzet tot daden. 'Hopen' ís in die zin een daad, een keuze.

Met de nieuwe gevangene blijkt de Gestapo die 'hoop die doet leven' als een Paard van Troje de gevangenis te hebben binnengehaald. En hoewel deze gevangene met zijn koppig krabben aan de gevangenisdeur wel bijzonder lijkt, is de uiteindelijke ontsnapping toch een onderneming, die zonder de morele en praktische steun van zijn medegevangenen gedoemd tot mislukken zou zijn geweest.

Met de Johannes-tekst als ondertitel van deze film is de religieuze (christelijke) associatie natuurlijk niet te ontkennen, maar voor wie daar toch niet aan wil moet het volgende genoeg zijn: hij ontsnapt voor hen allemaal, en houdt daarmee de hoop levend op een toekomst voor een menselijke samenleving. Een toekomst die in Europa toendertijd aan een zijden draadje hing.

Dat deze film iets voor mij zou zijn, is natuurlijk geen verrassing. Na het zien van de (overigens betere) film Le Trou (1960). Aangezien ik aan deze niet wist te komen, kwam ik bij Pickpocket uit. Ook daar die verschrikkelijk academische manier van filmen en ontdaan van iedere menselijke emotie. Behoorlijk saaie film.

Is het daarom dat ik hier zo lang mee heb gewacht of is het er niet van gekomen? Na het benodigde duwtje in de rug van Finisterra heb ik de stoute schoenen aangetrokken en deze gewoon besteld op Amazon. Geen seconde spijt van gehad.
Al vanaf het eerste moment dat je Fontaine ziet, begin je in zijn huid te kruipen. Iets wat Bresson heel goed door had en dat gevoel perfect uitgebuit heeft. Het beste voorbeeld van dit gevoel is wanneer Fontaine ontsnapt en om de muur moet kijken om die Duitse soldaat te doden. Door het gebrek aan zicht van zowel Fontaine als van de kijker ontstaat een band.

Gevangenisfilms interesseren mij en waarschijnlijk kan ik hierom de minimalistische stijl goed waarderen en stoor ik me niet aan het gebrek aan variatie. Langzaam, tergend langzaam, kruipt de tijd voorbij en nog meer als bij bovengenoemde film word je langzaam in dat eentonige sfeertje gezogen. Begeleid door mooie muziek die dat gevoel alleen maar versterkt.
Het verhaal stelt weinig voor en is dan ook niet het belangrijkste.

Ken je dat gevoel? Wanneer je een film kijkt en je opeens bewust wordt dat je bezig bent met het kijken naar één van de beste cijfers ooit. Je voelt de hand van de (film)meester op de filmgedrukt. Eenzelfde gevoel kreeg ik bij o.a. Vertigo van Hitchcock en een aantal films van Leone. De klasse druipt er vanaf.

Het einde is al bekend en de manier van filmen is eentonig, afstandelijk en statisch. Kortom: een meesterwerk!

Toevallig dat we deze praktisch op dezelfde dag voor het eerst kijken Biosguru, ligt niet echt voor de hand..! En met deels dezelfde gedachte ook nog, ik zat tijdens de film ook al aan Le Trou te denken met de gedachte dat ik die een stuk sterker vond. Wat de vlot en fraaifilmerij betreft, misschien is het interessant om toch even (wat je ook van de man vindt) Eberts review van deze film te lezen, hij lijkt Bressons 'economische' shots juist te waarderen: no beauty shots and no superfluous ones either. Ik denk niet dat ik zijn mening deel (in de zin dat ik die minimalistische en sobere insteek juist niet specifiek waardeer), maar hij heeft op zijn minst een punt.

Wat ik tot mijn grote vreugde ook op de vorige pagina tegenkwam en waar ik al sinds de eerste scène mee in mijn hoofd zat, was de gelijkenis tussen Letterier en D.J. 'I stole her panties' Qualls. Deze is zó treffend dat het me soms gewoon afleidde. Ebert poneert in zijn review dat Bresson juist niet met sterren werkte om een soort 'everyman' effect te creëren, waarbij de acteur niet afleidt van het verhaal dat hij wil vertellen. Dan werkt zo'n krankzinnige gelijkenis met een Road Trip acteur natuurlijk behoorlijk tegen, al kon hij dat meer dan 50 jaar terug natuurlijk niet vermoeden. Qualls lijkt meer op hem dan Michael Douglas en Charlie Sheen op hun vader lijken.

Om terug te komen op de film zelf, ikzelf kan een bepaalde mate aan mooifilmerij juist wel waarderen. Film is een visueel medium (no shit, Sherlock) en als je op dezelfde dag een Tarkovsky en dit kijkt, dan stap je in zekere zin wel vanuit de Sixtijnse Kapel de gereformeerde kerk op het eilandje Tholen binnen. Daarbuiten kan ik het als experiment zeker waarderen, al zal Bresson het geen moment als zodanig hebben bedoeld. Het is een moeilijk te beoordelen film, er is namelijk mijns inziens weinig op aan te merken aan het geen je ziet, het is eerder interessant om te praten over wat je niet ziet (wederom behoorlijk Ebert parafraserend). Zijn klassieker status maakt hij voor mij niet waar, daar vind ik hem simpelweg te kaal voor, maar een ruime voldoende vind ik wel weer op zijn plaats.

Ik gingoverigens in mijn milde deceptie over de film even op ICM kijken hoeveel films ik inmiddels gezien had van deze filmmaker, en tot mijn verbazing bleek dit de eerste te zijn. Door het lezen van vele filmboeken en kijken van docu's ben ik de naam inmiddels zo vaak tegengekomen dat ik me nooit gerealiseerd had dat het van het daadwerkelijk kijken van een van zijn films nog niet was gekomen. Ik hoop van Pickpocket en Au Hasard Balthazar nog iets meer te genieten.

7/10

Fijne tweede kennismaking met Bresson.

Wel wat minder dan Pickpocket. Heb op zich weinig tegen het sober registreren, wel fijn eigenlijk dat Bresson er weinig doekjes om wind, maar uiteindelijk was het me net wat te steriel om de loftrompet tevoorschijn te halen. En de welhaast inerte personages wisten me toch ook niet echt van m'n sokken te blazen omwille van hun vitale acteerkunsten. Als het aan mij ligt is de voice-over derhalve des te meer essentieel.

Maar toch erg knap hoe Bresson van zo'n doorsnee verhaaltje toch een boeiende, soms zowaar spannende film wist te creëren. Voornamelijk tijdens de slotfase weet hij de spanning aardig op te krikken; dat terwijl je nota bene weet hoe de film toch wel zal gaan eindigen. De scene met de patrouillerende bewaker, en voorts die met de fietser, zijn knap en effectief.

Waarom dit schijnbaar zo de zevende hemel ingeprezen wordt is me dan ook weer niet helemaal helder, maar een boeiende film is het zonder meer. Staat nogal wat treden boven de gemiddelde gevangenisfilm, en een aantal complete trappen boven het sentimentele mormel dat zich hier (en op IMDb) al sedert jarenlang in de nummer één plek heeft genesteld. 3,0* voor deze.

Minimalistische, enigszins claustrofobische film voor een gewaagde ontsnappingspoging tijdens de Tweede Wereldoorlog. Voldoet gezien zijn faam niet helemaal aan mijn verwachtingen door zijn aanvankelijk nogal monotone karakter, maar boeit niettemin van begin tot einde. Een meesterwerk zou ik het niet willen noemen, wel erg apart. Net als de poëtische ondertitel: "Le Vent Souffle Où Il Veut". Heel mooi.

Boeiende film die nauwgezet vrijwel iedere handeling die een gevangene voor zijn ontsnapping verricht laat zien. Acteerwerk is erg goed en door het behoorlijk universele thema blijft het interessant.

Een minimalistische film, die zich nagenoeg geheel afspeelt binnen één cellenblok. Gelet op dat gegeven is het best aardig uitgewerkt. De aanloop naar de ontsnappingspoging wordt aardig opgebouwd en het acteerwerk is degelijk. Wel ontbreekt het aan enige karakteruitdieping en ontbreekt het naar het einde toe eveneens aan spanning, dat zorgt er wel voor dat het niet echt veel indruk heeft gemaakt.

Without embellishment.

Mijn tweede Bresson en voor de tweede keer dat ik me de hele film lang zit te storen aan Bresson's eigen introtekstje. Heb al even de reviews hier doorgelezen en het verbaast me dat velen het ook klakkeloos overnemen.

Het is niet dat ik niet begrijp waar Bresson naartoe wil, maar hij omschrijft het telkens zo knullig en zo'n tekstje vooraf komt zo belerend over dat het gewoon irriteert. Fijn dat je de grote emotie en het grote drama wil schuwen, maar minimalisme is niet bepaald "zonder opsmuk", zeker niet de manier waarop Bresson het hanteert. Hoe je het ook draait of keer, deze film is zeer duidelijk en zeer bewust gestileerd. Een realistische observatie is dit allerminst, Bresson speelt net zeer expliciet en openlijk met stijl om tot een volledig uitgepuurd product te komen.

Tweede punt waar ik me absoluut niet in kan vinden is dat de film spannend zou zijn. Ik begrijp dat de titel bewust het einde verklapt en dat Bresson ondanks die "spoiler" alsnog een spannede film wenste te maken, maar ik heb geen seconde gelooft dat de afloop anders zou zijn dan de titel doet vermoeden. De film geeft geen cues van enige echte tegenslag, alles verloopt redelijk vlotjes voor Fontaine en wanneer het dan toch een beetje spannend zou kunnen zijn zitten de amateuracteurs toch echt in de weg. De scenes waar Fontaine achter het hoekje wacht en de bewaker neerslaat als de trein voorbijraast vond ik eerder ludiek dan spannend.

De voice over lijkt op een nieuwslezer die een krantenbericht voorleest, visueel vond ik het niet erg sterk en de opzwellende muziek kon ik niet echt plaatsen bij de rest van de film. Het is uiteindelijk een waslijst van zaken die ik niet kan matchen met wat Bresson beoogt te doen. Ik vermoed dat het minder storend was geweest als hij niet zelf vooraf z'n bedoelingen had prijsgegeven, dan had ik in ieder geval nog het idee kunnen koesteren dat zijn visie ook strookte met het uiteindelijke resultaat.

Vond Pickpocket uiteindelijk nog net iets beter, deze was echt te droog en levensloos.

1.0*

Altijd tof, zo'n ontsnappingsfilm.

Jammer eigenlijk dat er tegenwoordig nog maar weinig uit dit genre verschijnen. Zowat alle grote titels stammen uit een grijs verleden. Denk aan Le Trou (1960), Papillon (1973) of Escape from Alcatraz (1979). Zelfs The Shawshank Redemption is alweer bijna 25 jaar oud! Zouden er dan nooit meer mensen uit de gevangenis ontsnappen?

Enfin, ontsnappingsfilms scoren dus altijd goed bij mij en dat is bij deze film niet anders. Robert Bresson benadert het subgenre wel op zijn eigen manier: alles wordt zeer afstandelijk weergegeven. Slechts van de hoofdpersoon komen we iets te weten. Hier dus geen sadistische bewakers, verraderlijke medegevangenen, vechtpartijen of intriges. De hoofdpersoon vertelt letterlijk zijn verhaal aan de toehoorder en we zien alles alleen door zijn ogen.

Eigenlijk doet Bresson hier al hetzelfde als in het latere Au Hasard Balthazar. Alleen is het daar niet een mens, maar een ezeltje degene die observeert. Die film kon ik zo'n 15 jaar terug niet doorkomen, dat was me toen te passief. Je moet dus wel even aan deze stijl wennen. Desondanks wordt er wel degelijk spanning gecreëerd. Juist doordat de Duitse vijand bijna buiten beeld blijft, wordt deze onwerkelijk. Ook conversaties met medegevangenen zijn beperkt tot het minimum, wat bijdraagt aan de vervreemding.

Over het acteerwerk valt verder weinig te melden. Slechts de hoofdpersoon speelt een rol van belang. De voice over kan op een gegeven moment wat irritant zijn, al is dat een klein puntje van kritiek. De muziek is nagenoeg afwezig en slechts op een handvol momenten zwelt het Requiem van Mozart aan. Een mooi stuk, maar logisch is de keuze niet. De film loopt immers goed af.

Aanrader; 4****.

Een film die al snel het vergelijk oproept met Le Trou op de eerste plaats. Een gevangenisfilm van een man in Nazi-Duitsland, maar het had evengoed eender welke oorlog kunnen zijn. De focus ligt immers compleet op de ontsnapping (lijkt me geen spoiler met zo'n titel, affiche en korte inhoud). Maar veel gevangenisfilms hebben al bewezen dat zoiets geen nadeel moet zijn. De maker heeft nochtans aandacht voor de gevangen. De soldaten komen niet echt herkenbaar in beeld en zijn daardoor vooral figuren en geen mensen.


De film begon mooi en boeiend met de man aan het raampje van de gevangenis en de 3 mannen die over en weer wandelden. Het had iets slepend met een tragisch tempo. Maar dan ligt de focus op de ontsnapping. Het is niet bepaald boeiend en mist de spanning en de dreiging die in Le Trou of andere gevangenisfilms meer naar voor komt. Ofwel ga je als maker daarvoor, dan krijg je Le Trou. Of je mikt meer op de gevangene als persoon en dan krijg je een film als Saul Fia.

Eerste kennismaking met Robert Bresson

Robert Bresson is zo'n regisseur die al lang op mijn verlanglijstje staat om eindelijk eens aan te beginnen. Jaaaaren geleden heb ik me eens bij toeval het boek "Transcendental Style in Film: Ozu, Bresson, Dreyer" van Paul Schrader aangeschaft en dat was erg interessant, maar het leek me leuker als je ook effectief iets van de regisseur(s) gezien had. Ik heb dan ook lang getwijfeld van met welke film ik ging startten (Procès de Jeanne d'Arc en Lancelot du Lac lijken me ook erg interessant) maar het is uiteindelijk deze Un Condamné à Mort S'est Échappé ou Le Vent Souffle Où Il Veut geworden.

Een serieuze mondvol qua titel maar blijkbaar wel de meest toegankelijke film van Bresson als ik de algemene commentaren zowat moet geloven en bovendien ook één van de mooiste filmposters aller tijden. Jammer dat de Gaumont DVD een andere poster heeft en het is helemaal jammer dat de ondertiteling zich enkel maar focust op de Franse dialogen en het sporadische Duits links laat liggen. In ieder geval is dit een interessante binnenkomer te noemen. Hoewel de titel de uiteindelijke afloop eigenlijk al weggeeft, blijft het wel van de eerste tot de laatste minuut boeien. Het gaat Fontaine weliswaar allemaal nogal voor de wind en op het einde heb je zoiets van 'echt? Dit was de fameuze ontsnapping' en tegelijkertijd werkt juist die kleine anti-climax perfect. De realiteit is namelijk niet altijd even glamoureus of Hollywoodachtig en het is niet altijd nodig om het dynamischer te maken dan het is.

Un Condamné heeft een cast die nagenoeg uit alleen maar onprofessionele acteurs bestaat (Francois Leterrier was een student filosofie) en dat is iets dat ik niet altijd even goed kan waarderen. Visconti had daar soms ook een handje van met onder andere La Terra Trema, maar in handen van Bresson komt het wel goed blijkbaar. Leterrier overtuigt over de gehele lijn als Fontaine - grappig eigenlijk dat hij nadien vooral is gaan regisseren, blijkbaar toch een beetje de filmmicrobe te pakken gehad - en ook Charles Le Clainche is naar het einde een goede toevoeging als Jost. Verder valt vooral toch ook het gebrek aan muziek op (hoewel gebrek niet het juiste woord is aangezien er af en toe wel muziek te horen is) en dan in de positieve zin. Het geeft zo net dat beetje extra spanning.

Dit smaakt in ieder geval wel naar meer. Ik heb de DVD van Un Condamné toevallig op een rommelmarkt gevonden, ik vermoed dat me dat niet nog eens zal lukken met een film van Bresson dus als iemand gerichte aanraders heeft? Langs de andere kant. Hij heeft nu niet zo enorm veel geregisseerd dus ik zal wel zien wat ik het makkelijkste vind.

4*