The Tree of Life (2011)

Waarom beschouw je dit als een incoherent verhaal? Wat mij betreft is de film verrassend rechtlijning, vooral als je bedenkt dat het gaat om herinneringen en het niet specifiek een flashback is.

Ook snap ik niet waarom je deze film een filmtechnisch onsamenhangend gedrocht noemt. Met name filmtechnisch is dit werkelijk een parel.

Eigenlijk ben ik het wel een beetje eens met Henry Spencer. Het valt in ieder geval op dat je speciaal voor deze film weer een keer op de MovieMeter langskomt. Hopelijk blijf je langer hangen, want je recensies zijn in ieder geval interessant om te lezen.

Beste Co Jackso,

Ik gaf gewoon mijn mening, het is niet echt mijn bedoeling hier een lange discussie aan te wijden eerlijk gezegd, al helemaal niet als bepaalde mensen mij betichten van schelden, het uiten van frustraties en het schrijven van tirades. Dat vind ik geen manier van discussie voeren zover je überhaupt van discussie kunt spreken natuurlijk.

Jij vindt het opvallend dat ik 'speciaal' voor deze film weer een keer op moviemeter kom, zo speciaal is dat echter niet. Ik geef wel vaker een cijfer op moviemeter maar, toegeef, sporadisch vergeleken met vroeger. Drukte, werk, andere (persoonlijke) bezigheden vereisen mijn aandacht. Waarom ik nu een uitleg schreef was niet omdat ik daar speciaal voor koos maar omdat dit aan mij door een gebruiker werd gevraagd als "verklaring" voor mijn zeer lage score en ergens begrijp ik dat wel omdat het voor mij ook vrij uitzonderlijk is zo'n lage score. Maar als ik die vraag niet had ontvangen had ik niet eens een toelichting gegeven eerlijk gezegd omdat (hier) het vaak uitmond in een onnozel vingerwijzen. Prima verder, maar je begrijpt zelf ook wel dat ik daar mijn tijd niet aan wil en ga verspillen.

Ik voel me ook niet verplicht om voor elke cijfer die ik geef hiervoor een toelichting te geven maar ik ben ook niet te beroerd dit wel te doen als iemand hierom vraagt. Dat heb ik bij deze gedaan en daar laat ik het bij.

Verder mogen mensen dat als kinderachtig of zelfs als gefrustreerd omschrijven en mij betichten van schelden en het schrijven van tirades, waarvan akte. Maar neem het mij niet kwalijk dat ik dat niet serieus neem verder.

En daar ik het bij. ^^

Ik heb een nogal apart en rigoureus beoordelingssysteem dat ik hanteer om in de mate van het mogelijke toch een relatief objectieve quotering te kunnen produceren na het bekijken van een film. Wanneer de film me niet verveeld heeft, dan krijgt hij sowieso al de helft van de score. De overige punten worden gelijkmatig verdeeld over cameratechnieken, beelden, verhaal (originaliteit), muziek, etc. Zo blijkt het verdict evenwichtig in de mate van het mogelijke.

Ik moet tot mijn groot misnoegen concluderen dat het die beslissingswijze is die Tree of Life van Terrence Malick van de ondergang gered heeft. Laten we eerst beginnen met een meta-analyse en dan ingaan op wat we voorgeschoteld kregen. Er komen mij hier en ginds velerlei berichten ter ore omtrent deze film, dan veelal in de zin dat hij doorspekt zou zijn met filosofie, en een wijsgerige lading zou hebben. Ikzelf, universiteitsstudent wijsbegeerte, snap de associatie, maar moet toch toegeven dat mijn filosofische zintuigen niet geprikkeld zijn geweest tijdens deze film. Wat we hier te zien kregen heeft mijns inziens een sterke levensbeschouwelijke notie, niet filosofische, die op een zweverig contemplatieve wijze naar voor wordt gebracht, bijna mantraïsch - dat zijn we dan ook van deze regisseur gewoon. Volgens mij hebben mensen een verkeerd beeld van wat filosofie is, want naar mijn mening was deze rolprent een toonbeeld van pure religiositeit, alhoewel dat in zekere mate te bevechten valt gezien de constante existentiële ondertoon van de film. Ik kom daar straks nog op terug.

Gezien mijn achtergrond en om nog talloze andere redenen, waardeer ik het uiteraard ten zeerste wanneer het gros van het filmvuil dat op onze cinemaschermen gebraakt wordt, eens wordt afgewisseld door een film die zowel qua vorm, inhoud als stijl de intellectuele zinnen prikkelt. De grote randopmerking die ik hier graag bij zou willen annoteren is de volgende: net zoals soms terecht wordt opgemerkt dat filosofie soms een achterhaalde ivoren toren revolutie is, zo ook lijkt deze film in haar opzet en pretenties ietwat onthecht van de praxis, daarmee bedoel ik het dagelijks leven dat misschien nog meer dan eender welke intellectueel betoog aanleiding geeft tot wijsgerige bespiegelingen. De film is tegelijkertijd in haar boodschap enerzijds heel efemeer, waarmee ik doel op de weinig concrete verhaallijn, etc., maar anderzijds geeft de voice-over soms op veel te expliciete wijze haar troeven prijs. Ik hou van films die tot nadenken stemmen, maar ik heb veel meer aan een verhaal dat door zijn verhalende diepgang en openheid tot inleving ("stel je voor dat wij het zouden zijn..") tot contemplatie oproept, dan een film die de kijker door zijn ontoegankelijk karakter langs de ene kant afblokt en alle ademruimte beneemt, maar dan langs de andere kant heel expliciet met de paplepel de levensbeschouwelijke kwintessens inlepelt.

Wat dat betreft moet het me van het hart: ik ben van mening dat de vermeende diepzinnigheid van deze film in feite pure quatsch is. Toegegeven, wie wil, kan in elke film diepgang vinden, maar een film wordt niet per definitie diepzinnig wanneer je allerlei kosmische beelden laat zien met een voiceover die constant loopt te mijmeren over het grote ‘waarom der dingen’. Dit was diepzinnigheid à la carte, geschikt voor de godsdienstles, wanneer de leerkracht vraagt: "wie denkt er wel eens na over de zin van het leven? Steek je hand eens op!" Filosofie is meer dan een 'wat-is-de-zin-van-het-leven?', maar wortelt zelfs in de kleinste zaken (voor wie geïnteresseerd zou zijn, lees de Filosofische Onderzoekingen van Ludwig Wittgenstein). Neen, geef mij maar een film als Donnie Darko of Requiem for a Dream, die vanuit hun dramatiek en oprechte tragiek niet schreeuwerig om wijsgerige invalshoeken vragen, maar je gewoon heel oprecht weten te raken, te ontroeren en benemen. Dan komt het nadenken vanzelf. Dan volgt filosofie en, wie weet, religiositeit vanzelf. Wat dit betreft, is er dikwijls verwezen naar 2001: A Space Oydssey. Ik heb begrip voor de analogie, en heel wat elementen van beide films zijn inderdaad gelijklopend, maar daar waar die laatste film veel vragen stelt en een goed verhaal meegeeft, stelt Tree of Life alle antwoorden tentoon. Mijn criteria indachtig, won deze film daarmee dus al geen punten.

Wat kregen we te zien in de letterlijke betekenis van het woord? De kijker mocht zich meer dan twee uur vermeien aan misschien wel de meest prachtige beelden die ooit geschoten zijn voor een film. De natuurbeelden zijn zo haarscherp dat het lijkt alsof de wind door je haar streelt en de waterdruppels op je voorhoofd landen. Zelden, waarschijnlijk zelfs niet eens tijdens de betere natuurdocumentaires, zag ik zo'n prachtige beelden. Het is een ware hommage aan de aardse schoonheid. Wie de link wil maken en zeggen "de regisseur wil dat we de schoonheid van de natuur behouden!", gaat volgens mij toch een brug te ver. Nogmaals, het kan, en ik zal ook zeker niemand tegenhouden, maar men zal mij zeker nooit zien zeggen dat dit de diepere lading van de film zou zijn. Gewoon pure, adembenemende schoonheid op zichzelf, zoals het hoort.

Daarnaast een overvloed aan kosmische beelden, waarvan enkele zelfs 3D uitgewerkte beelden waren van de Hubble telescoop. Geen idee of alle beelden daarvan afkomstig waren en er sommige waren die pure fictie waren, maar lieve hemel, wat een pracht. Het middendeel, waarin de kijker wordt meegenomen op een exploratie doorheen galaxieën en sterrenwolken, exploderende sterren en kosmische schitteringen, moet echt iets van het meest adembenemende geweest zijn dat ik ooit gezien heb. Avatar, maar dan op een universalistisch niveau. Wanneer er dan ook nog de muziek bij kwam (Requiem van Mozart?), kon ik eerlijk gezegd mijn tranen niet meer bedwingen. Pure beeldenpoëzie. Majestueuze pracht en praal. Niets dan lof.

Dat brengt ons direct naar de score. Klassieke muziek (Requiem van Mozart (?), Toccata et Fuga van Bach, etc...) afgewisseld door minimalistische piano- en strijkersmuziek: het succesgerecht voor dit type film. Wat dit betreft, ook weer niets te klagen. De gevoelige snaren zijn zeker niet onberoerd gelaten. Nogmaals; ere aan wie ere toekomt. Hier komt nogmaals de analogie met A Space Odyssey de kop opsteken. Ditmaal ook niet geheel onterecht.

Dat Sean Penn en Brat Pitt de cast verzorgen is hier geen meerwaarde, hoeveel respect ik voor beide heren ook heb. Het lijkt me in dit geval zelfs eerder een lokmiddel. Naar ik gok is Sean Penn nog geen kwartier in beeld geweest, vandaar de opmerking. Dat beiden vlekkeloos goed acteren, is zelfs overbodig om nog maar te vermelden. Ze doen het beiden uitstekend. Vooral wat Brat Pitt betreft, begint het stilaan tot me door te dringen dat hij werkelijk geschikt is voor een uitgebreide variëteit aan rollen. Hoezeer ik het ook soms kan haten dat hij in sommige films niets anders doet dan in zijn bloot bovenlijf te staan paraderen, toch stijgt hij in mijn achting als acteur. De rest van cast drukt eveneens een positieve stempel op de film als geheel. Toch wint de film hier geen punten mee, maar dat is dan weer geheel subjectief. De rollen en personages waren in dit opzicht misschien gewoon niet gunstig, maar een echt uitzonderlijke acteerprestatie is hier zeker niet neergezet. Dat er in een film geloofwaardig geacteerd wordt, is in mijn optiek maar een vanzelfsprekendheid.

De film begint heel sterk. Een aandoenlijke scène waarin we het tragische overlijden van een van de zonen des huizes vernemen. Het ontroerde. Samen met de natuurbeelden, die uiteraard de vanzelfsprekende symbolieken suggereren, geeft dit vorm aan een groot verdriet dat door de kosmische opzet van de film nog meer universele proporties krijgt. Dat er daarna een intermezzo komt met allerlei natuur- en kosmosbeelden, dat stoorde me niet. Hoogstens kan opgemerkt worden dat het tempo dat in de film zat, compleet afzwakt, om dan nooit meer terug te keren. De verhaallijn is hierna immers compleet zoek, en het wordt maar wat aanmodderen aan de hand van steeds dezelfde stramiens: close-ups, intimistische beelden, voiceovers met religieus/filosofisch gemijmer, natuurbeelden, etc. Het verhaal is na ongeveer anderhalf uur alle coherentie kwijt, waardoor het niet enkel almaar moeilijker wordt de aandacht erbij te houden, maar waardoor de regisseur het voor ons ook moeilijk maakt om nog enige affiniteit op te wekken met de personages. Ik haakte af, en ik was niet de enige. Uiteindelijk wordt er op het einde toe naar een grootste climax opgewerkt, die omwille van al het voorgaande al lang niet meer als een convergerend hoogtepunt aanvoelt. De film had me verloren voor hij me weer terug kon meenemen naar de meesterlijke apotheose. Alle ingrediënten waren aanwezig voor een memorabele afsluiter: meesterlijke beelden, prachtige muziek, een verbroedering met een sterke allegorische inslag. Het mocht jammer genoeg gewoon niet meer baten.

Want eerlijk gezegd wist het allemaal niet meer te boeien. De beelden mogen nog zo mooi zijn, wanneer de verhaallijn gewoon niet krachtig genoeg is om je meer dan twee uur bij je nekvel te grijpen, dan kan het je na opname 3545 gewoon niet meer schelen welke waterval, of welke sterrenwolk je te zien krijgt. De film mist draagkracht, en zweeft in het luchtledige. We hebben hier ongetwijfeld een eminente regisseur aan het werk gezien, maar een verhalenverteller zal er toch nooit inzitten, vrees ik.

Mijn bewondering voor de hoogstaande techniciteit en het verzorgde vakwerk dat in deze film gestoken is, heeft me dus belet de film als finaal eindresultaat een onvoldoende te geven. Daarvoor is dit te secuur. Te mooi. Te fijngevoelig. Maar dat weet daarentegen de film ook niet naar een niveau te tillen dat de rest van de filmwereld overschrijdt. Hadden menig aantal andere regisseurs met verhaaltechnische begaafdheid de beelden- en sferensensitiviteit die deze regisseur voor de boeg brengt, dan zou de filmwereld er heel wat mooier uitzien. Tot Terrence Malick leert om goede verhalen te vertellen, of misschien zelfs leert samenwerken met andere mensen om een verhaal van belang op de filmwereld los te laten, kan ik me niet achter zijn fanclub scharen. Een schurende 2.5*

Mooi betoog. Ik heb nog een gedachte ballonnetje. Ben het met je eens dat de film an sich misschien niet diepgaand is, maar omdat het centrale deel de kijker terug voert naar zijn jeugd, waarin iedereen grotendeels als mens gevormd is, roept het 'diepzinnige' bespiegelingen op bij de kijker zelf (Die verschilt natuurlijk zeer per toeschouwer). Hoe ben ik (zijn wij) zo geworden en hebben we deze wereld (Die toch flink ruk is op veel gebieden) zo laten worden? Is de voornaamste vraag die de film bij mij oproept. Waar ging het mis?

In dat licht is het ook helemaal niet erg dat je met de personen in beeld geen affiniteit hebt, het gaat niet om hen, het gaat om ons.... De kwestie transedeert vanuit het doek naar de echte wereld. En is het bereiken van een actieve deelname aan hetgeen aangekaart wordt, niet een veel grotere prestatie dan het vertellen van een afgepast verhaal?

Ik ben na drie alinea's opgehouden Leuk dat hij een universiteit student is, maar normale Nederlandse woorden zouden ook wel fijn zijn zodat iedereen er wat van snapt. Dit lijkt me eerder een leuke en interessante tekst voor hem om met een leraar een discussie te houden.

Woorden zijn zo normaal Nederlands als het maar zijn kan, tenminste een recensie op niveau. Helder betoog inderdaad, duidelijk je punt gemaakt, beter dan die halve sterretjes die binnenstromen zonder onderbouwing.

Normaal, en dan zeggen mensen dat ik denigrerend doe. Daar zitten ook echt geen normale woorden in. Vraag 99% van de mensen op straat wat dit betekent en ze blijven je een antwoord schuldig(en ik helaas ook hehe)

- Meta analyse

- contemplatieve

- mantraïsch

- efemeer

- kwintessens

- vermeien

- convergerend

- allegorische

Ik vind wel dat je op een publieke site niet teveel met vaktermen moet gaan smijten en het begrijpbaar voor iedereen houden. Een mooi betoog kan je ook wel in begrijpend Nederlands neerpennen. Reinbo is daar wel goed in

Mooi betoog inderdaad. Ik wacht op de BD release, wil deze inplannen in één avond met Mr. Nobody. Het betoog maakt het wachten nog ondraaglijker.

Ambitieus filmavondje

Waarom niet een trip naar de bios? Zou m zeker niet combineren met Mr. Nobody, beide films gedijen beter in een omgeving van leegte.

Zegt meer wat over 99% van het straatvolk dan over deze recensie, maar dat is een andere discussie.

Noted Reinbo. Zal even kijken wanneer ik doordeweek ruimte heb.

Leek mij wel prima in één avond passen. Helaas moet Reinbo vervelend gaan doen .

Ben het wel met Reinbo eens wat dat betreft, zijn misschien wel twee van de ambitieuste films die ik ken, misschien een beetje té voor op een avond.

Misschien ook wel, ja. Mocht een film indruk maken heb ik vaak wel even nodig om bij te komen en na te genieten. Bedankt heren, nu ik er over nadenk was dat toch best een stom idee .

Je mag dan wel universiteitsstudent wijsbegeerte zijn maar om tot een onafhankelijke levensbeschouwing te komen daarvoor hoef je niet op de universiteit filosofie gestudeerd te hebben. Dat kun je ook tijdens een fietstochtje, een wandeling of desnoods in de kroeg. Ik vind "The Tree of Life" wel degelijk een filosofische film waar invloeden van Wittgenstein (Tractatus) en Kierkegaard duidelijk aanwezig zijn. Het kan haast niet anders dat Malick zich met deze filosofen heeft beziggehouden. Dus levensbeschouwing en filosofie o.a. het existentialisme raken wel degelijk elkaar. Zeker voor Malick en ook voor mij..

Vertaal jij ze dan even naar helder en begrijpelijk Nederlands voor ons? Want ik zit bij de helft ook te gissen.

Het valt me vaker op dat daar waar de 'filosoof' kan kiezen uit twee woorden met gelijke betekenis, ze altijd voor het minder gebruikte kiezen...... En waarom eigenlijk? Niet begrepen worden lijkt me erg onhandig als je iets probeert te communiceren. Een filosoof zou dat moeten begrijpen.

Het kan misschien geen kwaad om eens moeite te doen en die woorden op te zoeken, net zoals ik ook de moeite doe om een onderbouwde recensie te schrijven van een degelijk niveau. U zit op het internet, mensen.

Als het echt onbegrijpelijk is, dan verontschuldig ik me daarvoor. Wanneer je vaak zelf zulke teksten schrijft, wordt dat een gewoonte die je overal met je meedraagt. Ik hoopte gewoon een goed beargumenteerde recensie te schrijven, en hoop dat ik daar althans een beetje in geslaagd ben.

We zullen de woorden eens op gaan zoeken, maar ga jij dan voortaan de wat gebruikelijker equivalenten gebruiken? Kan ook geen kwaad.

Dit gaf ik ook aan in mijn kritiek op de film. Terrence Malick zou er goed aan doen om de editing te beperken (in zijn geval) tot maximaal twee mensen die de rol als editor op zich nemen en niet vijf zoals in deze film het geval was.

Als hij voorts eentonig, telkens opnieuw, teruggrijpt naar het cliché om diepgang te affecteren middels gepolijste HD ogende beeldenpracht, aangedikt tenenkrommende mierzoete blauwe tegeltjes retoriek dan scheelt dat een boel ergernis.

Ik doel hier op uitspraken zoals: "The nuns taught us there were two ways through life - the way of nature and the way of grace. You have to choose which one you'll follow. " en "Father, Mother. Always you wrestle inside me. Always you will. ". Dit soort oneliners die als een mantra de bezoeker trakteert op een façade van vermeende diepgang zijn niet aan mij besteed; het wekt louter ergernis op.

Lijkt me puur een kwestie van vocabulaire. Lijkt mij dat rascaly puur aan die woorden gewend is, en als je een woord niet begrijpt en je wil de tekst begrijpen kan je ze toch opzoeken. En zo vreemd zijn zijn woordkeuzes ook niet. Kende alleen kwintessens niet.

It's a deal!

Hebben mensen nog de vrijheid om te schrijven wat ze willen?

Euhm nee. Lijkt me logisch. Anders kan iedereen maar wat gaan roepen hier

Ja, die neem ik toch.

Kon jij dan zien dat het verschillende editors waren? Volgens mij niets mis mee om meerdere visies aan te zien. Lijkt me ook meer dat de editors er op hoofdlijnen naar gekeken hebben dan op scene niveau. Daarnaast past het juist om de nature sequence aan andere flow me te geven dan het coming of age drama. Had liever gezien dat hij voor de strandscene weer een andere aanpak had gekozen. Die vond ik namelijk niet van hetzelfde niveau als het eerdere.

Wow zoveel hoge cijfers! Ik denk dat ik mijn ouders mee ga nemen naar de bioscoop.

(Echter niet hier in Hilversum, helaas...)

Dat dagelijkse leven zit er toch wel in verwerkt? Het grootste deel van de speelduur wordt gebruikt voor het deel over het gezin met de opgroeiende Jack. Deze scènes kwamen erg geloofwaardig en ook gewoon alledaags op me over. Juist de vermeningen van het dagelijkse leven met het kosmische en het spirituele is hier voor mij erg goed gedaan.

Ik ben het verder op zich wel met je eens dat de film niet bijzonder filosofisch is, maar in hoeverre is het als zodanig bedoelt? Het is gemakkelijk een filosofische film te noemen omdat vooral in de voice-overs enkele levensvragen gesteld worden. Voor de rest is The Tree of Life inderdaad rechtlijnig en zijn de meeste beelden vrij eenduidig en gemakkelijk te verklaren en het verhaal, voor zover aanwezig, is niet bijzonder complex. Toch zie ik dat hier niet als een probleem, maar het is moeilijk uit te leggen waarom niet.

Sinds ik The Tree of Life twee weken geleden zag heb ik erg veel aan gedacht en er veel over gelezen, maar het viel mij op dat ik eigenlijk nooit het meest geïnteresseerd was in de betekenis van de film. Voor mij was de film vooral een bijzondere ervaring, een ervaring die zich moeilijk laat vergelijken. Het gaat hier niet om het waarderen van de stijl boven de inhoud, want de inhoud van de beelden deden me zeker wel iets. Wat me opviel bij veel van de besprekingen waar ik me in herkende was ondanks dat er vaak een poging gedaan werd om tot een religieuze of filosofische verklaring van de film te komen de meeste schrijvers toch het meest overtuigend schreven wanneer ze spraken over wat de film voor hun zelf betekende. Het knappe wat Malick hier presteert is dat hij een bepaalde vrijheid heeft weten te creëren in wat eigenlijk een simpel gegeven is, een vrijheid voor weerspiegeling. Door niet vast te houden aan een specifieke religie of filosofie kan iedereen er denk ik wel wat uit halen, mocht ie daar voor open staan. De technische kant levert niet alleen mooie plaatjes en muziek, maar heeft ook iets hypnotiserends en wekt het gevoel op dat er iets hogers is. Niet per se een God, al kan dat wel.

Ach, wellicht ratel ik nu weer wat verder. Het blijft voor mij een moeilijke film om goed over te schrijven. Ik weet alleen dat hij diepe indruk op me maakte. Ik ben niet echt een spiritueel mens, maar dit is nou net dé film die voor mij als spirituele ervaring werkte, hoe pretentieus dat ook mag klinken. Mensen die mij goed kennen en deze film gezien hebben verbazen zich erover dat ik voor zo'n zweverige film val (ik ken alleen maar mensen persoonlijk die deze film verafschuwen - om zeer uiteenlopende redenen, wat eigenlijk heel toepasselijk is).

Even een vraag aan iemand die het wil beantwoorden: Kan ik deze film zien 'alleen!' voor het visuele, zonder al te opdringerig gestoord te worden door bijvoorbeeld aspecten als het verhaal? Komt nogal pretentieus over hier, of is dat vooral heel erg open gelaten?

Enkele beelden spraken me wel aan namelijk, i.t.t 2001...

Ja, of je er wel of niets iets bij wil denken is aan jezelf. Het is in ieder geval een (visueel) bijzondere film. Of dat positief uitpakt merk je vanzelf.