The Tree of Life (2011)

Wat authentieke wijsheid is vind ik moeilijk uit te leggen. Dit is wat ik erover kan zeggen: als ik merk dat een film spiritueel beladen is, dan kan ik één van de twee gevoelens krijgen; óf ik heb het gevoel dat ik kijk naar iets dat komt vanuit het niet-mentale (niet-intellectueel), iets dat dieper gaat dan dat. Óf ik heb het gevoel dat ik kijk naar iets gekunsteld, iets dat komt vanuit het ego waarbij het spirituele gebruikt wordt om groots en interessant te doen. Om een voorbeeld te geven: Als ik Emiel Ratelband hoor praten hoor ik iemand met een heel groot ego allerlei spiritueel getinte leuzen roepen, die hij zelf ooit heeft gehoord en gelezen en er nu een soort van gekunsteld breiwerkje in zijn hoofd van maakt. Zijn schijnbare 'wijsheid' is niet authentiek. Als ik de dalai lama hoor praten, dan heb ik het gevoel dat zijn wijsheid van binnenuit komt, ook al is veel wat hij zegt al tig keer eerder gezegd. Dit is natuurlijk mijn persoonlijke ervaring!

En nu kan iedereen het natuurlijk anders ervaren, maar mijn ervaring is dus dat Mallick interessant probeert te doen met zijn film. Ik probeer niet intellectueel over te komen. En ik maak geen gebruik van intellectuele sausjes. Ik heb alleen gezegd hoe ik deze film zie en voel. En als ik dan bepaalde woorden gebruik om mijn visie zo goed mogelijk uiteen te zetten, gebruik ik die niet om interessant te doen, maar om duidelijk te zijn. Malick is in mijn ogen absoluut niet helder in wat hij wil zeggen. Als je direct uitgaat van je eigen eerste interpretatie en niet meer openstaat voor andere mogelijke interpretaties, dan snap ik dat je kan zeggen dat hij absoluut helder is. Maar bij twee plotselinge dino's op mijn beeldscherm kan ik een oneindig aantal logische verklaringen bedenken.

Ik denk dat Malick wel helder is wat hij wil zeggen. Het is echter geen eenduidge boodschap. Hij schetst het bestaan van de mens in zeer brede contextlaat het juist aan de kijker om daar zijn eigen associaties en gedachten bij te vormen. Iets wat hij gezien de zeer uiteenlopende reacties goed gedaan heeft.

Verder schaar ik Malick meer aan de kant van de Dalai Lama (niet op gelijke hoogte, maar hij zit wel meer aan die oorspronkelijke kant). Zijn werk is al meer dan 30 jaar van dergelijke symboliek doorwrochten en vind 'm wat dat betreft zeker authentiek, ook al is het grotendeels gebaseerd op filosofieën van anderen. (Dalai Lama kauwt uiteindelijk ook vooral op boeddhistische leest geschroeide ideeen uit).

Maar efin, ik kan er alle begrip voor opbrengen dat deze film niet op iedereen dezelfde impact heeft, maar het afdoen met "Zo heeft de (quasi-)intellectuele kijker wat te doen en voelt het zich interessant. Want 'interessantdoenerij' is precies wat deze film op mij uitstraalt. Lekker vaag en onduidelijk in context, vol onbegrijpelijk multi-interpretabele symboliek, vaak functieloze onconventionele vorm, maar vooral het gebrek aan authentieke wijsheid." vind ik evenzo getuigen van quasi-intellectuele interessantdoennerij het is daarbij beledigend en slaat de plank mis. Er zijn nu eenmaal ook zat mensen die juist door die multi-interpretabele symboliek, onconventionele vorm wel geraakt worden, dus functieloos is het ook al niet.

Reinbo brengt prima onder woorden wat ik wil zeggen.

Jullie zijn blijkbaar toch niet zo verschillend. Jij probeert met woorden deze film te begrijpen en te duiden en men begrijpt je verkeerd. Malick probeert met beelden het leven te bevatten en in dat proces het te begrijpen ( ik ben ervan overtuigd voor zichzelf en niet voor de kijker) en heel veel mensen begrijpen hem verkeerd. De kijker lijkt niet te beseffen dat wat hij verkondigt nergens de pretentie heeft om door te gaan als de absolute waarheid, maar eerder een manier is om de wereld te schetsen zoals hoe hij het aanvoelt voor zichzelf. Dat hij op die manier niet rechtlijnig is, en zelfs behoorlijk afwijkt van wat hij nu precies wil zeggen geeft mij het gevoel dat malick net zoals de meesten onder ons nog steeds zoekende is en dat maakt deze film zo oprecht. Er zijn geen antwoorden, er zijn geen oplossingen. Enkel gissingen en interpretaties.

Waar baseer je dei aanname op? De mijmerende inslag van Malick komt in al zijn films terug. Hij heeft dan inderdaad geen antwoorden, maar volgens mij is het absoluut wel zijn bedoeling deze mijmeringen te delen en is het niet (enkel) een vorm van zelfhulp.

Door te interpreteren natuurlijk. Het is ook men gevoel dat me dit ingeeft. En het feit dat hij zo op mij overkomt, de religieuze invloeden, de filosofische beschouwingen, hij lijkt er echt door geobsedeerd te zijn. Om een voorbeeld te noemen, toen ik op school zat moest ik op een realistische manier naaktmodellen tekenen, ik tekende dan het model maar zag dat iedereen een bepaalde lichte afwijking had. Een borst die wat groter is dan de andere, een moedervlek, een been dat lichtjes afwijkt. Vervolgens nam ik die afwijking en vergrootte ik die op een lugubere manier omdat het mij intrigeerde. De opdracht was niet zo en ik kreeg er dan ook slechte punten voor maar dat kon me niets schelen ( week na week ). Ik deed het omdat ik het naar mijn gevoel moest doen voor mezelf, begrijp je? Ik denk dat Malick in al zijn films op zoek is naar iets omdat hij moet zoeken. Ik druk me zeer vaag uit, ik weet het, maar zijn mijmeringen en thema's die hij erin verwerkt ( in al zijn films) doet hij in de eerste plaats ( volgens mij ) voor zichzelf in en in de tweede plaats misschien om het te delen. Om hetzelfde gevoel dat hij ervaart te laten overgaan aan zijn publiek. Klinkt aannemelijk maar ik weet het niet. Alles wat ik zeg is ook maar een mening, ik heb net zoals Malick geen antwoorden.

Ok helder verhaal. Snap wat je bedoeld.

Ik snap de strekking van je verhaal heel goed, maar wil hier toch wel kant tekeningen bij plaatsen. Ik kan me namelijk niet voorstellen dat een regisseur een miljoenen-productie in elkaar zet (en dat dan ook nog geproduceerd krijgt), in de eerste plaats voor zichzelf. Ik beb het met je eens dat hij voor zichzelf graag een visie wil opzetten en weergeven, maar er zit toch, naar ik aanneem, wel erg sterk een drang achter die visie publiekelijk te maken. Anders had hij het toch ook niet hoeven verfilmen en uit te brengen? Of sla ik de plank nu mis?

Het is een beetje het verhaal van elke auteur filmmer. Die maakt een film naar zijn eigen visie en inzicht. Mocht die visie voldoende mensen aanspreken, dan is er een producent te vinden die dat wel wil financieren. In hoeverre Malick dan die fIlm voor zichzelf maakt of voor het publiek is lastig te zeggen. Maar gezien zijn terughoudendheid in de media en de ferquentie waarmee hij films maakt, neig ik ook meer naar het eerste.

Ik sluit me aan bij Reinbo. Dat hij vandaag het vertrouwen krijgt om een miljoenen productie te beheren en maken is ook een opeenvolging van verschillende factoren. Talent, de juiste milieu's en personen en een grote portie geluk. En de exclusiviteit van zijn naam heeft er ook wel wat mee te maken, iets wat hij zorgvuldig heeft opgebouwd. Voor sommigen is film een vorm van ontspanning, anderen zien het als kunst. Ik ken de geschiedenis van het ontstaan van deze film niet maar er zijn volgens mij toch ook mensen die investeren omdat ze de visie van een kunstenaar of schrijver steunen. Kijk maar naar Friedrich Engels, hij heeft zijn hele leven Marx gesteund en gefinancierd.

sluit me ook aan bij reinbo maar de film duurde te lang!!!

Visueel erg mooi, maar voor de rest een slappe hap.
Het verhaal is iet zo speciaal. Het begin van de film is ook erg vreemd. Het sprong van de hak op de tak. Eerst zit je bij het gezin van Jack en co. en dar plotseling zit je bij dino's en kwallen! Slaat toch nergens op. Ondanks dit alles verandert de film naar het einde toe. Het verhaal wordt duidelijker en je voelt je wat meer betrokken. Maar meer is deze film niet. 2*

Defilm IS wel meer, maar jij haalt het er niet uit.

Dit soort films zijn niet aan mij besteed. Het verhaal wordt zo traag verteld en duurt veelste lang. Visueel wel erg mooi geschoten, dat moet ik toegeven.

Malick's plantaardigheid bereikt de overtreffende trap in The Tree of Life, waar natuur en moraal definitief tegenover elkaar komen te staan. God komt er ook in voor, maar eigenlijk gaat het in se wel duidelijk over liefde en de manier waarop we leven. Blijven wij ons nestelen in die prachtige doch zelfdestructieve aard van de natuur waartoe we behoren? Geldt de wet van de sterkste of mag er genade zijn? Het is National Geographic waar we zelf met ons gat bloot staan in een filmstijl gewikkeld die zijn weerga niet kent. Want wat een magnifieke verzameling camerabewegingen en angels weer. Wind en zonlicht wordt op statief gezet, het gezinsgebeuren kon niet mooier geschoten en zowel montage als muziek werkt het ongelofelijk goed af.

The Tree of Life is een rijke film. Niet alleen visueel, want het existentiële vraagstuk is slechts de rode draad in deze waaier van prikkels. Malick Capsuleert het op geniale wijze in een revisie van een huishouden uit de jaren '50, plaatst het tegenover de moderne cultuur, materialiteit, vertelt terzelfdertijd een soort coming of age verhaal, een verhaal van beproeving, verdriet, verlies van onschuld, wroeging en nog zo veel meer. Wie dit aanziet als een trage of magere film moet dringend naar de oogarts.

Nog het meest overtuigende, voor mij persoonlijk dan, is het beruchte stuk waarbij de oorsprong van het leven op schitterende wijze het netvlies komt strelen. Niet te vergeten de overdonderende operageluiden die erbij horen. Het is misschien wel de kernboodschap, het hart van de prent of op zijn minst de relativerende factor. Wat je ook gelooft of hoe je bestaat, de constructie van het leven an sich valt sowieso wonderbaarlijk te noemen. Het feit dat we er zijn en dat alles toch wel uiteindelijk ontstaan is, zomaar, uit een curieus natuurfenomeen waar we nog niet eens het fijne van weten.

The Tree of Life is één van de mooiste en al zeker de belangrijkste film sinds jaren, des te triester dan ook dat de mensheid dit niet geheel lijkt te erkennen. Misschien is het wederom de natuur, is de maatschappij te verzuurd geworden hiervoor of heeft het gewoon tijd nodig om te rijpen. Ik kan in elk geval maar één ding denken als ik de relatief verdeelde ontvangst van dit werk zie: Arme Malick. Al zou het goed kunnen dat hij dit op voorhand zag aankomen.

*****

Deze film zal best een dieper liggende betekenis hebben. Maar door irritatie vanwege het trage tempo en de overvloed aan overbodige (maar wel mooie) beelden ben ik er niet aan toegekomen. Je kan mooie beelden en een boodschap ook veel beter verpakken zoals in The Fountain.

Daar is de boodschap een stuk minder goed verpakt, getuigen het feit dat je m daar wel, maar hier niet hebt weten te ontrafelen.

Ik doe de gewaagde voorspelling dat deze film over enkele decennia vrijwel unaniem als één van de beste films ooit zal worden beschouwd.

Ik denk dat je dat zelf niet meer zal meemaken en de komende 5 generaties ook niet meer.

Een van de beste films ooit is natuurlijk een breed of smal begrip (AFI top 100 moet die wel kunnen halen), maar dat dit een tijdloos meesterwerk is, dat door velen zeer hoog aangeslagen wordt lijkt me wel duidelijk. Dat er evenzo veel mensen zijn die er niets mee ophebben, doet daar niks aan af.

Zelfs dat lijkt me sterk want zowel hier als op IMBd heeft deze film niet echt een hoog gemiddelde. Hij zou wel passen in een Top 100 van phylosofische films.

Voor jou zou dat dus een flop 100 zijn Theunissen, blijkbaar.

Het is ook een uitgesproken film. Gemiddelden zeggen enkel over hoe het de massa bevalt, maar de massa is niet de club die meesterwerken herkend, die zijn over het algemeen op zoek naar hapklaar vermaak.

Daaraan zie je dus ook hoe relatief gemiddeldes e.d. zijn. Had ik louter afgegaan op dit gemiddelde of dat van IMDB had ik er niet meteen achternagegaan, want dit zou dus "maar" een matig goeie film moeten zijn. Terwijl het voor mij juist één van de prachtigste is ooit gemaakt. Het heeft weinig indicatiewaarde.

Kijk naar de films van Kubrick:

'Lolita' was pervers, '2001' was veel te vaag, 'The Shining' hield zich niet goed genoeg aan het boek van King, 'Clockwork Orange' was veel te gewelddadig, 'Barry Lyndon' te traag en 'Full Metal Jacket' was veel te vlak.

Dat een film op dit moment niet meer dan een 6,9 haalt op IMDb wil niet zeggen dat het over enkele jaren niet de lucht in kan worden geprezen. The Tree of Life is bijzonder uniek en misschien wel zó uniek dat het op het moment eerder vervreemd dan bindt. Kwestie van tijd voordat men eraan gewend is.

Ik beschouw me eigenlijk zelf tot de club die meesterwerken herkend

Dan was dit vast een pijnlijke eye-opener voor je.

Dat mag je wel zeggen ja want de film deed inderdaad pijn aan mijn ogen.

Dat is een rare opmerking, want het kan best zijn dat de filosofische context je niet ligt, maar het valt niet te ontkennen dat de film er adembenemend mooi uitziet.

Dat vond ik ook wel meevallen, een recente film als "Melancholia" vond ik bijvoorbeeld visueel beter en dan doel ik niet op de Kirsten Dunst scene hoe fraai die ook was.

Maar ik zal deze film nog wel eens opnieuw kijken en misschien bevalt hij dan beter.