The Tree of Life (2011)

The way of nature and the way of grace

Met The Tree of Life ben ik aan de laatste film van 2011 gekomen die ik perse wou zien om eventueel nog in een eindejaarslijstje te steken. Ik had geen idee waar de film juist over ging (had alleen maar het fragment van Brad Pitt gezien die zijn kinderen leert boksen) maar de film leek me op een manier te integreren. Ik wou hem al eerder zien maar de speelduur liet me dit niet toe dus daarstraks maar eens tijd gemaakt om het op te zetten.

En het heeft niet veel gescheeld of ik had de film na een halfuur afgezet. Zoals ik daarjuist al zei: ik had werkelijk geen enkel idee waarover de film juist ging. Had ik het wel geweten dan had ik misschien op een betere gemoedstoestand van mezelf gewacht want ik heb gemerkt dat dit een film kan maken of kraken. Zo heb ik ooit The Last Picture Show van Bogdanovich vrij laag beoordeeld maar bij een herziening ging er een compleet nieuwe wereld open. Dit even terzijde maar ik twijfelde dus of het nu wel de goede moment was. Ik heb nog nooit iets van Malick gezien maar de opening waar we minutenlang naar onderwaterbeelden, vulkanen die uitbarsten en dinosauriërs zitten te kijken was niet echt mijn ding. Neen, dank u maar die symboliek is dus geheel niet aan mij besteed. Ik ben echter van het principe dat ik een film uitzie eens ik er aan begonnen ben dus ik bleef met een bang hartje voort kijken. Na een tijd lijkt de aanpak van Malick dan ook te veranderen. De symbolische weergave over hoe leven tot stand komt verdwijnt en het 'echte' verhaal kan van start gaan. Het is hiermee dat de film nog enigszins van niveau verhoogt want op de een of andere manier geraakte ik gefascineerd door de manier waarop het gezinnetje in beeld wordt gebracht. Het is echter de vele zweverige dialogen en gefluister die de film uiteindelijk de das omdoet. Althans, dat gevoel had ik toch een paar uur geleden maar hoe meer ik erover nadenk hoe meer de film wat in mij hoofd blijft rondspoken. Ik begrijp nog altijd de bedoeling van sommige scènes niet (de rol van de oudere Jack is mij dan ook compleet onduidelijk) maar er is een zekere vorm van fascinatie die me wel intrigeert.

Qua stijl is dit best wel mooi geschoten. Ik kreeg eenzelfde gevoel als Virgin Suicides van Coppola en in mijn boek is dat een compliment. De soundtrack wordt dan ook mooi gecombineerd met de bombast-gehalte van sommige scènes. Hoewel het er hier en daar uiteindelijk erover gaat (ik had het op den duur wel gehad met de klassieke muziek) kon ik het in het merendeel van de film wel waarderen. Brad Pitt begint de laatste jaren echt wel in alles op te duiken. Mij hoor je niet klagen want ik zie hem best nog wel graag spelen en ook hier doet hij het uitstekend. Het religieuze aspect aan de film ontsnapt me compleet maar de manier waarop hij de harde vader neerzet is een erg sterke prestatie. Nooit geweten dat hij dit in zich had. Sean Penn daarentegen is compleet verwaarloosbaar en in mijn opzicht ook nutteloos. Zijn rol voegt nu werkelijk eens niets toe aan het geheel maar het is mij ook nog altijd onduidelijk wat hij hier precies in kwam doen. Jessica Chastain daarentegen is de perfecte tegenhanger voor de norse kant van Brad Pitt.

Nog altijd aan het twijfelen wat ik hier eigenlijk mee moet aanvangen. Een revelatie is het sowieso niet geworden want daarvoor steekt de religieuze ondertoon en de symboliek me te hard tegen maar het is de manier waarop de film wordt geportretteerd en een vrij sterke cast die me toch doen neigen naar een voldoende. Als Malick de evolutie-opening er niet had ingestoken had ik hoogstwaarschijnlijk hoger geëindigd maar nu toch een nipte 3*.

3*

Ik zeg ook niet dat het verboden is. Ik heb de moderatie ook niet verwittigd. Ik vind het gewoon de bedoeling niet, en hoop dat hij alsnog zijn stem verwijderd.

Misschien moet ik die dan maar eens herzien.

Doen! Al staat die met 3.5* ook al wel goed gequoteerd natuurlijk Film is voor de rest hier niet mee te vergelijken (voor degenen die hem niet kennen).

Een bijzondere film, dat zeker. Op visueel vlak scoort de film erg hoog. Vooral het camerawerk vond ik echt indrukwekkend. Op een of andere manier betrekt het je als kijker wel bij de scènes en weet het echt sfeer te scheppen. Heel knap, want wat betreft het filmen vanuit de hand ben ik erg kritisch. Zonder dat ik onder woorden zou kunnen brengen wanneer iets me bevalt en wanneer niet. Het is misschien wel iets gevoelsmatigs.

Bij dat gevoelsmatige licht ook een grote kracht van The Tree of Life voor mij. Die opening is betoverend met de beelden en muziek. De personages krijgen amper tekst en je hebt ze nog helemaal niet leren kennen, maar het heeft allemaal op een of andere manier een bepaalde emotionele lading die zich maar lastig in woorden laat vangen.

Toch spreekt de vertelstijl van Malick me niet helemaal aan. Je ziet veel prachtige beelden hoor, maar ik mis toch een beetje een duidelijk omlijste context voor dat alles. Met die met de nodige pathos gefluisterde filosofische teksten krijgt het allemaal ook wat kitscherigs, zelfs pretentieus, naar mijn smaak. Die gefluisterde voice-overs werken me op de zenuwen.

Op de opening na (waarbij ik vooral ook niet moet vergeten de prachtige muziek te prijzen) vond ik eigenlijk het opgroeien van de gebroeders O'Briens het beste deel van de film. De strenge vader, de meer vergevingsgezinde en warme moeder. In dit deel kwamen de thema's die film aansnijdt het beste tot zijn recht voor mij. Het is ook gewoon heerlijk om de broers te zien opgroeien in hun vertrouwde beschermde omgeving. Dat heb ik denk ik nog nooit zo goed uitgewerkt gezien in een film.

Het is denk ik ook iets wat voor eigenlijk iedereen op zijn minst een beetje herkenbaar is. Hierdoor was het echt een plezier om naar te kijken, wonderlijk genoeg blijkt een echte verhaallijn niet eens noodzakelijk hier, en kan ik de fluisterteksten al een stuk meer waarderen. Alle acteurs maken hier indruk eigenlijk. Vooral Jessica Chastain, een grote onbekende voor mij, vind ik erg overtuigend in haar wat serene rol. Brad Pitt is eigenlijk een wat te bekend gezicht maar kon ik heel snel accepteren door zijn goede spel, en omdat ik zo'n soort rol eigenlijk nog nooit van hem had gezien.

Met Sean Penns verschijning had ik dan weer een stuk minder. Waarschijnlijk omdat zijn rol te klein is om zijn stempel er echt op te drukken waardoor het bekende gezicht toch gaat storen, maar ook omdat deze scènes wat mij betreft gewoon overbodig waren. Dat terugblikken is prima hoor, maar ik had het dan met een voice-over gedaan. Malick is daar blijkbaar ook wel verzot op, dus win-win.

Opvallend overigens hoe goed de kinderen nog spelen. Bijvoorbeeld de manier waarop ze hun vader nooit in de ogen durven te kijken. En als je McCrackens gezicht ziet dan vermoed je dat er een hoop emoties achter schuilgaan. Die heeft een erg sprekend gezicht. Misschien gaan we daar ook nog wel meer van horen.

Al met een wonderlijke kijkervaring, een film die echt emotie bij me wist op te roepen en een bepaald sfeertje neerzet. Door de audiovisuele stijl en de vrij intelligente inhoud met sterk gebruik van symboliek toch wel echt een film die blijft hangen bij mij. Maar het is uiteindelijk allemaal wel wat al te experimenteel voor mij. Zelfs niet geheel zonder kitsch en pretentie. Steeds die zonsop- of ondergangen worden toch ook wat eentonig eigenlijk en het is ook wel een best lange zit.

Oorspronkelijk moest de boel zelfs acht uur gaan duren als ik het goed heb begrepen (snap dan eigenlijk ook niet hoe je dan tot een film van dik twee uur kan komen en tevreden over het resultaat kunt zijn) en daar had ik dan echt niet aan moeten denken. Visuele pracht alleen is niet voldoende om mij voor lange tijd te onderhouden als ik een film ga kijken. 3.5*.

ja penn ik weet het.. maar ik ga geen typos' zitten corrigeren als ik zit te tikken vanaf mijn iphone.

blabla

De rol van Jean Penn, als oudere Jack in een soort midlife crisis, woont als succesvolle man met vrouw, als modern koel kinderloos (iphone ) stel, en werkt in een glazenstadswoestijn, waar één armetierige boom als cultureel erfgoed wordt 'gekoesterd'. Dat staat toch duidelijk in schril contrast met de boomrijke plek waar hij opgroeide en Pa's ambities uiteindelijk werden gefnuikt...?

Hoezo overbodig?

Het vervult wel een functie, maar vind de meerwaarde niet groot genoeg. Waarschijnlijk vooral omdat die scènes voor mij eigenlijk duidelijk de minste van heel de film zijn.

De funktie is essentieel. Het laat zien wat voor kille wereld je krijgt als je de way of nature volgt. En daarmee een duidelijk statement over de huidige stand van zaken in de wereld. Zonder dat zou de film enkel zweverig zijn.

Jack: "How did you come to me? What shape? What disguise?

Maar "The Way of Nature" krijgt bij Malick ook een overduidelijk laag "Way of Grace" mee. Zo strikt gescheiden laat hij die wegen niet zien. De natuurbeelden zijn dan ook overweldigend mooi. Natuur gaat onverstoorbaar haar wonderlijke gang ...daar staat de mens zeker in haar vroege ontwikkkeling (de kinderen lijken daar symbool voor te staan) niet ver van. Alleen bij het z.g.n. maatschappelijk volwassen worden, moderniteit, dwaalt de mens af. Pa verwijt zijn vrouw dan ook minachtend naïviteit. Haar onverstoorbare schoonheid heeft juist iets ingetogen natuurlijks. Zo lijkt Jack haar te herinneren. Denk ook aan die glazen kist van 'doornroosje'...En: de moderne mens leeft eenzaam verstrooit in wolkenkrabbers terwijl de 'spreeuwen' prachtig synchroon in de lucht vormrijk zwermen. De film zit vol van dit soort onderhuidse associaties.

Vormverandering, ontwikkeling, evolutie, metamorphose, vervreemding, vergankelijkheid ..."Lacrimosa" (latijn voor huilend): moeder met vlinder, kinderen die spelend nabootsen en transformeren... vader: orde!

Jack: "You spoke to me through her".

Noem het gerust platitudes ...

Honds 'Doll'..etjes:.. japanse kersenboom platitudes zijn exotisch natuurlijk veel diepzinniger...

Over platgetreden sentimentele paden gesproken.

Da's dan het verschil met een film die niet angstvallig een boodschap hoeft uit te dragen.

De volgende regisseur die zo graag één wil zijn met de natuur gaat maar gitaar spelen aan het kampvuur onder z'n blokhut. Kan hij lekker tegen de 'Narciss'en'Bla'a'a'djes uitleggen hoe de stadsmens zo eenzaam is in z'n glazen (beton is uit blijkbaar) kooien.

Het is onmogelijk niet een te zijn met de natuur. Een glazen gebouw is niets anders dan een menselijk vogelnestje. Daarbij zijn juist die glazen gebouwen het gevolg van 'the way of nature' in de film.

Eens te meer reden om je te storen aan die typische eenzijdige tegenstelling die steeds opnieuw gemaakt wordt.

De film houdt gewoon vast aan het concept. Zie geen reden me daar aan te storen. Vind het eerder sterk doorgevoerd. Compromisloos zou je het kunnen noemen. Het ying yang teken tot leven gebracht en getoond in 140 minuten prachtige cinema.

Ying/yang gaat voor zover ik weet toch over balans? Waar tegengestelde concepten met wederzijds respect één gebalanceerd geheel vormen.

Geen boe dit, yay dat. Hoe deze film daar zelf mee omging ben ik al vergeten, het ging me ook meer over de opmerking zelf.

Klopt, dat is ook exact waar de hele film over gaat. De balans tussen het spirituele en het aardse. Of zo je wil Liefde (Grace) en Survival of the fittest (Nature). De moeder en de vader.

Dat je vergeten bent hoe de film daar mee omging, doet me werkelijk afvragen of je met een half oog of zelfs met ogen dicht hebt zitten kijken. Het is de hele essentie van de film en druipt er continue vanaf.

Met 10 film/week moeten de oninteressante films snel plaats maken voor films die ik wel interessant vind. Veel specifieke zaken zijn me dan ook niet bijgebleven, al werd er volgens mij toch ook echt met voldoende afkeer gekeken naar "de stad en de mens daarin".

Dat is inderdaad een plek waar de balans verstoord is. Een duidelijk verschijnsel van way of nature. Dat is toch verder geen gekke observatie. Aan de andere kant valt daar genoeg licht naar binnen.

Wat? Onderhond geeft 0,5 sterren? Is de film dan zo goed?

Daar ben ik het dan duidelijk niet mee eens, wordt er ook echt moe van als regisseur wéér met datzelfde gezeur komen aandraven.

Vind jij een zakendistrict een erg liefdevolle en spirituele plek? Verder wordt er totaal niet gezeurd. ToL toont enkel, wat je ervan vindt mag je helemaal zelf uitmaken.

Ooit al eens in La Défense geweest (Parijs?). Mooiste stadsdeel wat mij betreft.

Verder ook compleet niet eens dat ToL enkel toont, vond de toon van Malick leidend en zwaar over het irritante heen.

Ik ben ook fan van moderne architectuur. Vind dan ook niet dat de moderne stad slecht zou zijn, maar een gebrek aan liefde heerst er in een wijk als La Defance natuurlijk wel. Is dat erg? Geen idee. Maar in Parijs kun je natuurlijk ook met s avonds met een bootje over de Sceine varen. Of door de bossen lopen bij Versailles. Niets is enkel zwart of wit. Je mag zelf bepalen wat je leuk vindt.

Uiteraard, maar niet in ToL. Anders had Malick z'n visie van de moderne stad wel wat rooskleuriger getoond.

Hij toont het als een plek waar de balans doorgeslagen is naar Nature, alhoewel er ook veel licht (symbool voor grace in ToL) binnen valt, daarentegen is op het strand weer een overvloed aan grace en te weinig nature. Vond persoonlijk de zakenwijk aantrekkelijker. Zie niet zo dat Malick me een van de twee opdringt of probeert te verkopen. Hij toont enkel wat mij betreft. In een ying yang verhaal is er ook geen goed of slecht, zoals je aangaf het gaat om de balans.

Het gaat er niet om of je het absoluut eens bent met Malicks levensbeschouwing maar hoe hij zijn blik heeft vormgegeven... cinematografie moet je kunnen scheiden van iemands levensvisie. Kitano's vormgeving (cameravoering, opbouw scénes etc) is toch veel traditioneler (platter ) dan Malick? Ik vond Kitano's boodschap nogal langdradig sentimenteel...

Verder laat Malick de zoon zien die vooral de weg van de vader heeft gevolgd in zijn leven, dus geen wonder dat die omgeving vooral een afspiegeling is van the way of nature. De ballans in hem is het enige dat verstoord is (de stad is een dood object en kent geen leven) hij gaat daarna zijn balans wat rechtzetten op het strand. Eerder een logische stap dan iets dat als goed of slecht is aan te merken.

Hoe hij het heeft vormgegeven doet mij denken aan melige hippies (ofwel de moderne hipstervariant). Coltruitje en sandalen. Welgeteld één waardevol shot in de gehele film.

Mnee, wil je modern dan zijn er tegenwoordig andere films, die écht modern durven zijn in zowel beeldvorming als structuur.