Stalker (1979)

Je moet je er ook wel voor openstellen, anders is het inderdaad saai en slaapverwekkend. Als je een beetje interesse hebt in 'wat er bedoeld wordt' dan zou je niet meer mogen durven zeggen dat de dialogen slaapverwekkend zijn. En voor climaxen als in hollywoodfilms moet je niet bij Russische cinema zijn.

Wat Iketes zegt, want deze film is helemaal niet als een spannend avontuur bedoelt en dat er geen climax komt, maakt de film alleen maar sterker. Tja, de dialogen oninteressant noemen, ik denk dat je de film misschien met de verkeerde instelling bent gaan kijken. Ik vind kleuren en sfeer trouwens fantastisch, moet hem binnenkort toch echt eens herzien.

Het ging er vooral om dat de film nooit een hoogtepunt bereikt, maar wat in een sloom tempo doorkabbelt. Vind het naar het einde toe veel te lang duren allemaal, met bijv. die overdreven lange shots. Maar ik heb 'm zelf in bezit, op dvd, dus herziening zal moeten uitwijzen of deze film meer is voor mij.

Ben ik benieuwd met wat voor instelling ik de volgende keer de dvd moet gaan opzetten, zodat de dialogen wel interessant zijn.

Ik kan me voorstellen dat je vrij snel met de verkeerde verwachtingen gaat kijken wanneer je afgaat op de misleidende beschrijvingen op DVD hoesjes. Heb dit al aangeprezen zien worden als een spannend avontuur of science fiction spektakel bijvoorbeeld.

Als je zo als Iketes zegt je wat meer 'openstelt', dan worden die dialogen wel degelijk interessanter. Ok, ik snap dat niet iedereen een film zoals deze even veel ligt, maar toch.. als je de volgende keer niet denkt dat je een avontuur (of een SF-spektakel) voorgeschoteld krijgt, scheelt dat volgens mij een hoop.

Hetzelfde geldt natuurlijk voor de lange shots.. ik kon me daar juist erg mee vermaken. Ik ken veel 'ergere' regisseurs, die shots nog veel en veel langer maken, meestal blijft of werkt dat nog mooi ook, maar daar moet je wel net van houden. Settings en kleurengebruik waren bijna constant zo mooi, dat ik er wel naar kon blijven staren daarom hadden de shots van mij soms zelfs nog langer mogen duren.

niethie schreef:

(quote)

Het had altijd slechter gekunt, bijvoorbeeld wanneer je met Solyaris was begonnen.

Dit vind ik trouwens meevallen. Ik ben er misschien niet mee begonnen, maar als 2e na Stalker gezien. Ik vind Stalker 'vager' dan Solyaris, daarom moet ik Stalker dus ook nodig herzien!

Wat is er vaag aan Stalker, of welke film draagt die definitie die er op lijkt?

Bof, je kan er ook vanuit gaan dat niet iedereen voor dezelfde filosofie en levenslesjes valt. Stalker is oerklassiek qua filosofie. Niet iedereen ziet de behoefte of het nut om daarnaar te gaan luisteren.

Eigen interpretatie lijkt mij. Ik zette het ook al expres tussen aanhalingstekens.

Het ging ook puur om de verhouding tussen Solyaris en Stalker, waarin ik Stalker een moeilijkere film vind dan Solyaris. Dit zal ongetwijfeld per persoon verschillen, aangezien niethie dat niet vindt.

Weet ik, daarom zeg ik ook dat niet iedereen een film als Stalker ligt. Maar het maakt wel degelijk uit hoe je er naar gaat kijken, want een spannend avontuur kun je het moeilijk noemen. Ik kijk ook wel eens films met de verkeerde verwachting, dan kan de beoordeling alleen maar tegenvallen.

Ook niet bepaald de film die ik jou zou aanraden, tommykonijn.

Klopt, maar voor het genre kon ie toch slechter.

Kan het wat minder moeilijk?

Daar komen mensen als Godard en Oshii dan veel beter mee weg wat mij betreft. De film focust zich toch echt te vaak puur op conversaties, waarin wat heen en weer gefilosofeerd werd.

"Stalker" is een hallucinante film. Dat is mijn ervaring na een tweede visie. Dertig jaar geleden bekeek ik "Stalker" voor de eerste keer en vond hem toen langdradig. Nu ik hem nog eens bekeken heb, krijg ik toch een positiever beeld van deze prent. Vooreerst is de film een lust voor het oog: het is werkelijk verbluffend hoe Tarkovsky de schoonheid weet te halen uit een industrieel bezoeldeld en vervallen milieu. "Stalker" is voor meerdere interpretaties vatbaar. Dat is de slotsom van wat ik hiervoor allemaal gelezen heb. Persoonlijk zie ik er een metafoor in van het atheïsme versus het geloof (de verboden zone) en ook van het Oosten versus het Westen, waarbij het ijzeren gordijn de toegang tot het verboden westen blokkeert. "Stalker" is als politieke en metafysische fabel een boeiende kijkervaring, waar ik eerlijk gezegd nog eens zou moeten naartoe kijken om er nog meer van te begrijpen.

In elk geval ben ik nu toch ervoor gevonden om nog eens ander werk van Tarkovsky te gaan verkennen.

Briljante soundtrack. Vooral de nummers 'Train' en 'Meditation'. In combinatie met de beelden...wow.

De soundtrack is inderdaad mooi en erg sfeerscheppend.

Mijn tweede Tarkovsky na Zerkalo. Ik was hier best benieuwd naar en verwachtte weer een loodzware film. Ik weet niet hoe Stalker staat t.o.v. de rest van zijn genre, maar in vergelijking met Zerkalo is Stalker in ieder geval een stuk lichter te verteren en dat maakte het kijken tegelijkertijd ook een stuk aangenamer.

Ook Stalker mag best een aparte film genoemd worden, die op meerdere manieren geïnterpreteerd kan worden. Het begin van de sfeer geeft gelijk de aparte sfeer ook al aan. Qua kleurgebruik wordt er dan grotendeels een soort van sepia gebruikt. Hoe langer de drie mannen, Stalker, de schrijver en de wetenschapper over “de zone” praten, hoe nieuwsgieriger ik er in feite naar werd.
Het moment dat “de zone” dan ook daadwerkelijk betreden wordt vond ik helemaal geweldig. Weg zijn de zwart/witte/sepia kleuren en ineens komen er normale kleuren voor terug. Ondanks dat er een hoop over “de zone” verteld wordt en het feit dat de mannen er een lange tijd in doorbrengen, veranderd eigenlijk niets aan het mysterieuze ervan. Het is een soort woest natuurgebied, waar in het verleden nogal heftige zaken gebeurd zijn. Maar wat precies en wat nu precies de kracht is van ‘de zone’ is eigenlijk ook voor eigen interpretatie vatbaar.
Qua cameragebruik, met af en toe schitterende beelden van de zone en mooie lange rustige shots, het fijne kleurgebruik en het mysterieuze sfeertje, werd ik eigenlijk helemaal de film in getrokken. Dat gaf een geweldige kijkervaring. Er wordt niet al teveel gebruik gemaakt van muziek, waardoor jij je als kijker af en toe goed bewust wordt van alle geluiden om de mannen heen in de film. Het druppelen van water, zoals hier reeds eerder genoemd werd is een regelmatig aanwezig geluid dat erg opvalt.
Ik vond het alleen jammer dat de film de laatste drie kwartier mijns inziens een beetje inzakt. Waarschijnlijk kwam het omdat men zich inmiddels niet meer in de zone bevond. Eenmaal thuis wordt het allemaal net weer wat minder interessanter.

Hoewel de film zeker vragen openlaat, vond ik het een zeer goede film. Echt een machtige kijkervaring dit, waarbij het mysterieuze, de sfeer en het fijne cameragebruik in combinatie met het verhaal mij erg konden bekoren. In deze film van Tarkovsky zit ook echt een verhaal waardoor je ook met de karakters kan meeleven. Dat is iets wat ik in Zerkalo helaas vond ontbreken.

Ik ben na deze film erg benieuwd geworden naar andere films van de man en ik twijfel er ook niet aan dat ze nog wel aan de beurt gaan komen. De film krijgt van mij net niet de maximum score, vanwege de laatste drie kwartier, maar ik sluit niet uit dat dit in de toekomst bij een eventuele herziening nog best wel eens zou kunnen gebeuren.

4,5*

allerbeste film allertijden, een visueel kunstwerk!!

Stalker is visueel gezien erg geslaagd. De beelden zijn vaak schitterend, evenals de filters. De wijze levenslessen en andere filosofische dialogen zijn dat, mijns inziens, minder. Storend bijna. Ook het trage tempo van de film is soms onprettig, maar tegelijkertijd ontstaat er een moment dat je volledig in de film opgaat. Met dank aan o.a. datzelfde tempo. Het is altijd fijn als een film dit kan doen. Echter blijft e.e.a. te veel verwarrend en onduidelijk voor mij om een volledig bevredigd gevoel hier aan over te houden. Een bijzondere kijkervaring, maar niet het meesterwerk waar ik op had gehoopt.

Nog een keer kijken. En daarna nog eens.

Mijn God, waar heb ik nu juist 163 minuten naar gekeken? Wat heb ik gezien? Ik zou er echt geen antwoord op weten.

Het is verschrikkelijk om vast te stellen dat ik niets kan vertellen over de betekenis van deze film en alleen maar kan oordelen over oppervlakkige gegevens zoals regie, acteerprestaties en dergelijke..

Misschien iets voor later.

vaststellen, vertellen, betekenis, oordelen, oppervlakkige gegevens.. Erg mooi rijtje, waar is uw estethische beleving?

De esthetica die deze film zonder twijfel uitstraalt, is me volledig ontgaan.

Zoals ik al zei: misschien iets voor later

Stalker is uiteindelijk een vrij doorzichtige poging van Tarkovsky om 'de essentie van alles' te tonen. Daar vraagt hij van de kijker ruim de tijd voor.

De film is lang, heel lang. Dat is op zich geen diskwalificatie, maar het probleem is dat de inhoud deze lengte gewoon niet verdient. Tarkovsky trekt zich duidelijk weinig aan van het beroemde film-adagium "show, don't tell", want het houdt niet op.
De film stipt een veelheid aan existentiële vraagstukken aan, maar ook dat is allemaal weer erg doorzichtig en oppervlakkig. Diverse ideeën en vraagstukken worden dan weer aan de Ratio ('de wetenschapper') en dan weer aan de Verbeelding ('de schrijver') onderworpen. De wetenschapper en de auteur zijn voortdurend op zoek naar een invulling van het 'Grote Wat & Waarom'.
Tarkovsky lijkt daar commentaar op te willen geven in de vorm van Stalker die zich niet druk maakt om beredenering, maar domweg accepteert en daarmee een bepaalde vorm van Geloof lijkt te symboliseren. Tja…...
Dit geheel resulteert in wat de één een soort stream of consciousness zal noemen en de ander (waaronder ikzelf) filosofie voor dummies. Om het nog een beetje cachet te geven wordt dit verpakt in een duistere, grauwe, grimmige wereld. Want geen moment mogen we vergeten dat we hier te maken hebben met een Zwaarwichtige Film.

Tarkovsky geeft de kijker daarbij niets cadeau. Zelfs als hij dat wel lijkt te doen in de vorm van aanvankelijk hypnotiserend lange shots en filter- en kleurwijzigingen. Niet alleen beginnen deze elementen de aandacht van de inhoud af te leiden, ook worden het een soort verkeerslichten: "pas op, nieuw kleurfilter, er staat Iets Belangrijks te gebeuren".

Bij de allerlaatste scène het meisje goochelt met drie glazen kon ik dan ook mijn lachen over zoveel pretentieuze onzin echt niet meer inhouden.

In één van de laatste scenes spreekt de echtgenote rechtstreeks tot de kijker. Ze geeft aan dat haar moeder grote twijfels had over haar huwelijk met Stalker. Had ze maar naar haar moeder geluisterd....

Wat een bull. Er wordt toch enkel afgewisseld met sepiatinten?

Zeuren over het kleurgebruik vind ik wel heel vreemd hier, aangezien het juist het verschil laat zien tussen The Zone en de buitenwereld. En in The Zone zelf wordt helemaal niet met filters geklooid, maar des te meer met licht, kleur en contrast.

Dat je het een pretentieus butfilmpje vindt, ok, jouw mening. Boeit me ook niet. Maar ga er dan geen dingen bij halen waar je duidelijk de ballen verstand van hebt, want dan is het een beetje zoals zoeken naar iets om over te zeiken.

In de film wordt regelmatig geschakeld van monochroom naar kleur. De monochroom scenes variëren van zwart/wit naar sepia-achtige tinten. Door gebruik van filters verandert de intensiteit en het contrast van de gebruikte tinten. Het zal ook jullie niet ontgaan zijn dat de monochrome tinten in de begin- en eindscenes een veel hogere verzadiging en contrastwaarde hebben dan de overige scenes?

Ik vond het buitengewoon geforceerd om op deze niet-subtiele manier het verschil tussen de Zone en de Buitenwereld nog eens te benadrukken. Het is denk ik de gemiddelde kijker ook zonder deze kleurwisselingen volstrekt duidelijk welke gedeeltes zich in De Zone afspelen en welke daarbuiten. Oftewel er zit feitelijk geen toegevoegde waarde in die techniek, behalve esthetiek misschien. En dan is het slechts een kwestie van mooi of niet mooi vinden.

Maar wat je in je recensie zegt klopt dus niet, want nergens in The Zone wordt er overgegaan tot het gebruik van filters. Jij doet het voorkomen alsof er constant wordt omgeschakeld naar een nieuw kleurenpallet, wat gewoon niet zo is. De eerste 20 minuten heb je een sepiafilter, maar zodra ze in The Zone komen is het afgelopen.

Je refereert nu naar het voorbeeld dat ik aanhaal. Dat voorbeeld is echter bedoeld voor 'lange shots, filter- en kleurwijzigingen". Dus niet alleen filters.

In de Zone wordt er trouwens ook wel degelijk gebruik gemaakt van kleurschakeringen (vergelijk de outdoor vs. de indoor shots), daarnaast zijn er zeer regelmatig de lange shots, en de in- en uitzoom elementen.

Dit zijn op zich standaardtechnieken om extra sfeer te creëren. Meestal helemaal niks mis mee. Sterker nog, meestal ga ik er wel voor.

Ik word echter achterdochtig als dit soort manipulatieve technieken worden gebruikt in films met een politiek of filosofisch getinte lading. Wat mij betreft zijn er twee (misschien drie) redenen wanneer een regisseur dit bij een dergelijke film toepast..

1. De regisseur gelooft blijkbaar niet voldoende in de autonome kracht van het materiaal en gebruikt stijlmiddelen om dit te maskeren.

2. De regisseur heeft (vaak terecht) onvoldoende vertrouwen in de intelligentie van de toeschouwer en voedt hem/haar met dit soort signalen (als een soort verkeersregelaar).

(3. De regisseur vindt het gewoon mooi).

Maar anyhow, dit was zeker niet mijn belangrijkste bezwaar tegen de film, dus verder niet zo'n probleem....