Saving Private Ryan (1998)

Ik ben niet zo bekend met Spielberg's films over de oorlog, hoewel ze goed worden ontvangen. Ik ben meer bekend met zijn blockbuster oeuvre, maar dit is toch wel een ijzersterke film. Lekker donker en rauw gefilmd, maar ook een mooi en indrukwekkend verhaal.

Nou, misschien worden mensen wel blij bij het zien van een Amerikaanse vlag .

Fenomenale aandoenlijke film. De personages zijn simpelweg realistisch te noemen en dat baseer ik op het feit dat je emoties kunt detecteren bij zowel de Duitse en Amerikaane soldaten, angst, emotie en twijfel.

De geweldige schietscenes en ik refereer dan met name naar Jackson met zijn sluipschutter vaardigheden dit en meer aspecten transformeren de film tot een magistrale vertoning.

5.0*

Het was een perfect schot, maar wel té perfect helaas.

Ik neem aan dat je dan met name de Duitse sluipschutter bedoelt?

Ja, die bedoel ik en dan krijg je een visie vanuit de Duitse scherpschutter en dan zie je het schot van Jackson.

Idd, veel gebrul en gejank en duurt tevens ook veels te lang, plus ook nog eens soms bijzonder lelijk camerawerk.

Wat ik het meest waardeer aan Spielberg is zijn manier met hoe hij de camera gebruikt bij het filmen en dit leverde al bij zijn vorige films wat interessante vondsten op. Special effects en het opbouwen van spanning zijn een van zijn beste kwaliteiten. Toch zie ik zijn films vaak als puur filmisch entertainment en zoek ik er verder niet veel achter maar Saving Private Ryan is een van die uitzonderingen waar dat niet bij geldt.

In deze film weet Spielberg eigenlijk veel meer thematiek te verbergen dan in zijn andere films, vooral in de ontmenselijking van de oorlog. De film begint met het slagveld van Normandië, deze scène is zo naar maar geweldig neergezet. De sfeer is zeer grimmig, maar alles is zo realistisch gemaakt: we zien slow-motion shots van gruwelijke beelden die plaatsvinden in dit bloedbad; mensen worden door hun hoofd geschoten (en dan hebben ze een helm gewoon op), we zien mensen met ingewanden uit hun wonden, mensen worden kapot geschoten en we zien een bloedrode zee. Dit is niet de Spielberg-film die we van Spielberg gewend zijn.

Daarna zakt de film helaas een beetje in. De rode draad van de vermiste soldaat is interessant om te volgen, maar dat ze dan vervolgens aankomen en ontdekken dat ze de verkeerde soldaat hebben gevonden vond ik wel heel erg flauw en anti-climax. Ik bedoel: de film is af en toe wat langdradig en mits dat dit achterwege was gelaten had je misschien zelfs een nog betere film die beter was om te volgen.

Maar buiten dat is Saving Private Ryan een zeer interessante film. Het bevat interessante boodschappen waaruit je wel kunt leiden wat een hel de oorlog niet is, hoewel volgens Spielberg de overlevenden dat niet hoeven te vinden en dat kun je vooral leiden uit de verhoudingen tussen de begin/eind scène bij die herdenking en bij die shots van wat Tom Hanks vertelt aan Damon's personage terwijl hij sterft. Een bijzonder interessant gegeven waar je vragen bij zelf kunt gaan stellen.

Na het eerste halve uur actie wordt het wel een hele lange zit, zoiets had toch zeker wel wat korter gekund, het laatste half uur is dan nog wel weer goed. Leuk voor een keertje.

De beruchte Omaha Beach-scène is fenomenaal en behoort tot het beste staaltje cinema dat Hollywood in de afgelopen decennia heeft voortgebracht. Ook de uur durende climax aan het eind mag er zeker wezen.

Jammer dan dat de film daar dan niet respectievelijk mee opent en afsluit: in plaats daarvan mogen we kijken naar een oude veteraan die op zijn knieën neervalt bij een graf op de Normandy American Cemetery and Memorial en in tranen uitbarst, natuurlijk onder het sentimentele geschal van blaasinstrumenten. Ik zie hier het nut van de structurering als flashback niet.

Ook in het fragmentarische tussendoor krijgen we sporadisch John Williams' eeuwige violen voor onze kiezen. Ik wordt aan het wankelen gebracht: probeert Spielberg hier nu een rauw drama over de verschrikkingen van oorlog te vertellen of een sentimenteel, patriottisch heldenepos? Beetje vlees noch vis.

Wat niet betekend dat de film er niet mooi uitziet, of dat het acteerwerk niet naar behoren is. Bovendien bevat Saving Private Ryan enkele scènes die toch wel erg bruut zijn. Ach, een onvoldoende kan ik de film door de bekwame regie van Spielberg onmogelijk geven: maar toch, een half puntje aftrek ten opzichte van de laatste kijkbeurt.

Volgens mij beide. En hierop volgt dan.

Het blijft wat vaag maar heeft voor het verhaal wel nut. Lijkt me ook maar hoe je de film interpreteert.

Nou ja, ik snap wat ze met de flashbackstructuur willen zeggen, maar ik vind het van nauwelijks toegevoegde waarde. De film was i.m.h.o. veel sterker geweest als die scènes gewoon weg waren gelaten.

Ok als je dat vindt prima maar voor mij heeft het juist wel een toegevoegde waarde.

Wat is het nut dan? De toegevoegde waarde? Tja, het geeft de film een mooie plottwist: hee, het is Ryan! Maar verder betekend het niks. Het introduceert enkel een flashback (en daarmee het werkelijke verhaal) en sluit af met de wijsheid dat Ryan nog altijd leeft. Maar wat heeft dit alles voor hem betekend? Hoe heeft het hem beïnvloed? Of de anderen? Heeft hij het echt verdient? Niemand die het kan zeggen.

Om het algemeen te houden. De gedachte een groep mensen te laten sterven om jou te redden.

Ja, maar dat komt nu nauwelijks naar voren: het geeft geen enkel antwoord op de vragen die ik poneer. De gedachte is er, maar er wordt niks mee gedaan.

Dat ik op je bericht heb gereageerd komt vooral door het woord "wankelen". Ik vind het bij deze film nog meevallen, bovendien heeft Hanks me, als leraar in uniform, ook wel aangesproken, vandaar dat ik deze film hoger stem. Maar bij Schindler's list had ik daar veel meer last van. Mij is echt niet duidelijk of het nou meer een biografie is of toch een film over de holocaust. Daar heb ik mijn stem verlaagd. Dat is dus geen proteststem, zoals sommige menen te moeten beweren.

Het gaat nu toch niet over je stem, laat staan bij Schindler's List? Het gaat over het feit dat ik die flashbackstructuur een sentimenteel en overbodig trucje vind. Het wordt me alleen niet duidelijk waarom jij het van toegevoegde waarde vind.

De flashback is fenomenaal en dient te worden beschouwd als een eerbetoon aan alle gesneuvelden die overzees kwamen vechten voor onze vrijheid.

Ik ken geen enkele film, voor een groot publiek waar The American Cemetary Normandy

in voor komt.

Dat hier dan ook aandacht aan is gegeven en op deze wijze een groot publiek met deze herdenkplaats bekend is geworden getuigd maar van 1 ding RESPECT!

Ik heb er dan ook geen worden voor dat jij vind dat de scene en dus de American Cemetary sentimenteel en overbodig is.

Deze scene heeft mij nu juist besloten de begraafplaats en vele andere historische gedenkplaatsen te bezoeken.

Misschien moet je dit ook eens doen en denk dan eens aan je grootouders die wellicht de oorlog nog hebben meegemaakt en bevrijd zijn doordat deze soldaten hun leven gaven voor hen.

Dat is moeilijk uit te leggen als jezelf geen oorlog hebt meegemaakt, laat staan meegevochten, in dit geval D-Day. Voor mij staat de oude man dan ook meer centraal als symbool voor veteranen die terugdenken aan die tijd en hun kameraden danwel landgenoten hebben verloren. Daarom vind ik dat gedeelte en het eigenlijke verhaal veel beter, dan het halve uur pief paf poef wat er op volgt en aan het eind nog eens gebeurt, dat is gewoon sensatie. Maar ja, blijkbaar zie jij het niet zo.

Aan alle gesneuvelden die overzees kwamen vechten voor onze vrijheid? Ik neem aan dat je het dan ook hebt over de Britten en de Canadezen? Die nergens in de film voorkomen en waar geen woord over wordt gerept? In geen enkele minuut van de twee uur en drie kwartier. Hm...



Ik geloof mijn oren niet. Jij beredeneerd dus blijkbaar als volgt:

Premisse 1
NYSe vind de openings- en eindscène van Saving Private Ryan sentimenteel en overbodig.
Premisse 2
De openings- en eindscène van Saving Private Ryan speelt zich af op de Normandy American Cemetery and Memorial (wel goed noteren dan, hè?).
Conclusie
NYSe vind de Normandy American Cemetery and Memorial sentimenteel en overbodig.

Hoe verzin je het in hemelsnaam? Hoe trek jij conclusies?



Impliceer je nu dat ik niet dankbaar ben voor de mensen die gestorven zijn voor de vrijheid van het land waarin ik geboren ben? Op basis waarvan?
Ik zou ondankbaar zijn, wat een onzin. Integendeel. Maar ik vind het afdoen aan alle ellende die deze mensen hebben moeten doorstaan door één bordkartonnen personage symbool te laten staan voor een glorieuze overwinning.

Oorlog is hel, dat is na een half uur wel duidelijk. Jongeren die worden afgeslacht en anderen afslachten. Maar hé, het was het allemaal waard!

Natuurlijk ben ik ze godsgruwelijk dankbaar, maar Spielberg is gewoon niet consequent geweest in zijn boodschap. Op het ene moment geeft hij ons te kennen dat we ons nooit of te nimmer in zulke verschrikkelijke zaken moeten mengen, het andere moment verspreidt hij de boodschap dat jonge mensen soms hun leven dienen te geven voor vrijheid. Twee boodschappen waar je het genuanceerd nooit volledig mee eens of oneens zou moeten zijn, maar die elkaar wel daadwerkelijk tegenspreken. En dan spreek ik van een matige keuze in het filmmaken, niet in de geschiedenis.

Oorlog is hel, voor alle soldaten. Maar volgens Spielberg was het blijkbaar alleen hel voor de Amerikaanse. Of in ieder geval, zo lijkt hij het te impliceren: we voelen alleen emotionele betrokkenheid bij de ellende die de Amerikanen overkomt.

Iedere oorlogsmisdaad die door de Amerikanen in Saving Private Ryan wordt gepleegd wordt onmiddellijk genuanceerd doordat de vijand anoniem blijft. Eén grote homogene groep Duitse slechterikken. Ze worden levend verbrand, maar dat maakt niet uit want ze hebben een Amerikaanse jongen om zijn moeder doen huilen. So let them burn. Respectievelijk emotionele afstand vs. emotionele betrokkenheid. Maar waarom is het één per se erger dan het ander? Waarom willen we die Duitsers, jongens die Hitler als kanonnenvoer in die bunkers gepropt heeft, zien branden en voelen we wel daadwerkelijk medelijden met die Amerikaanse jongen met zijn darmen uit zijn buik?

Nou, omdat de "goeien" hier een gezicht krijgen en de "slechterikken" niet. Want god behoede dat we ook sympathie voor hen zullen gaan krijgen. En als dat dan toch gebeurt, zoals met de Duitser die iedereen heeft leren kennen als Steamboat Willie, dan heeft Spielberg ons daar bij de neus: Willie vermoord later in de film Tom Hanks. Verdorie, hadden ze hem toch vanaf het begin moeten executeren, zoals Upham dan uiteindelijk toch doet, al noemde hij dat eerder geheel terecht een oorlogsmisdaad. Spielberg suggereert dat hij hier van zijn "fout" geleerd heeft. Duitsers zijn in deze film namelijk één grote anonieme groep archetypische "bad guys" waar we geen emotie bij dienen te voelen.

Ik vind dat goedkoop. Alle aandacht gaat naar de ellende van één groep, de Amerikanen, waardoor hun optreden niets meer dan heldhaftig wordt. Maar het was meer dan dat: hun optreden was een onderdeel van een apocalyptische slachtpartij die miljoenen het leven heeft gekost. Wereldwijd, ook van Duitsers. En juist die boodschap, essentieel voor een goede anti-oorlogsfilm, ontglipt Spielberg in die openings- en eindscène.

Kijk, daar kan ik wel inkomen. Ben het er niet mee eens: vind de gruwelheden door de film heen (al zijn ze wel erg fragmentarisch en is de bestempeling "pief paf poef" niet eens zo vreemd) intenser en zowel filmisch als verhalend een stuk interessanter, maar ik kan het begrijpen.

Nou ja, we zijn niet zo heel verschillend van mening, alleen jij wil andere dingen eruit dan ik. Spielberg is niet consequent dat klopt, maar als je eerst blockbusters maakt op zo'n manier dat je kritiek krijgt en dan laat zien dat je ook andere films kunt maken ...... in hoeverre die echt anders zijn......maar lijkt me niet gemakkelijk ....ik moet zeggen dat wat ik over Spielberg heb gelezen ook niet helemaal begrijp. Maar dat ligt niet aan hem, maar eerder aan het publiek en critici en daar is hij voor gezwicht.

De film is geschoten vanuit de visie (en fictie) vanuit een Amerikaan die zijn oorlog uitvocht. Dat de vijand geen gezicht heeft gekregen is logisch vanuit de visie van een getraind soldaat om te doden heeft de vijand ook geen gezicht. (kill or be killed)

Dat je andere landen erbij haalt slaat dus nergens op de net als het gegeven dat je mijn tekst volledig letterlijk probeert te nemen en belerend tracht over te komen omdat ik het gedeelte in de naam van de American Cemetary gemakshalve hebt weggelaten.

Dat is hetzelfde als ik nu zou zeggen je gelooft je oren niet? Blijkbaar luister je naar je eigen interpretatie maar lees je niet aangezien het geschreven tekst is ! Flauwekul dus

Jij schrijft:

Hoe verzin je het in hemelsnaam? Hoe trek jij conclusies?

Als jij zegt dat deze scene volledig overbodig is lees je bericht eerder maar, je schrijft immers zelf

"plaats daarvan mogen we kijken naar een oude veteraan die op zijn knieën neervalt bij een graf op de Normandy American Cemetery and Memorial en in tranen uitbarst, natuurlijk onder het sentimentele geschal van blaasinstrumenten. Ik zie hier het nut van de structurering als flashback niet?"

Ik ben wel blij dat je wel dankbaar bent voor de gevallen voor onze vrijheid.

"één bordkartonnen personage symbool te laten staan voor een glorieuze overwinning."

Tja het verhaaltje blijft grotendeels natuurlijk wel fictie maar dan wel 1 die in een zo waarheidsgetrouwe omgeving heeft plaatsgevonden

Tuurlijk. Ik ontken ook niet dat dit de tactiek van Spielberg is, alleen schiet hij hiermee wel het doel voorbij om te kunnen stellen dat oorlog (universeel) iets verschrikkelijks is. Door een eenzijdig perspectief te kiezen en de ene groep als heldhaftig neer te zetten en de andere als slecht krijg je al gauw het idee dat ellende iets is dat één groep niet en de andere wel mag worden toebedeeld. Jonge Amerikanen verdienen het niet om afgeslacht te worden, Duitse soldaten wel. Terwijl dat natuurlijk onzin is: de 6 miljoen gevallen soldaten in het Duitse leger zijn ook gewoon slachtoffers.

Waarom? Het is een feit dat de Amerikanen zij aan zij met de Britten en de Canadezen gevochten hebben. Dat ze er geen enkele tegen komen is hoogst onwaarschijnlijk, en dus mag die formele keuze van de makers in mijn opinie toch wel enigszins sceptisch benaderd worden.

Ok excuus, ik probeerde niet belerend over te komen.

Wauw, scherp.

Juist. Wat is hier onduidelijk aan? Ik heb het hier over de scène in de film die ik overbodig en sentimenteel acht, niet over de locatie in de werkelijkheid. Misschien raakte je in verwarring door het woordje "hier"...

Laat ik het dan anders en simplistischer verwoorden:

"Ik zie het nut er niet van in de film neer te zetten als een flashback, aangezien de scène die deze flashback inleidt en afsluit (zich afspelend op de Normandy American Cemetery and Memorial) zich enkel richt op het sentiment. De boodschap over de universele verschrikkingen van oorlog komt hierdoor niet plotseling sterker uit de verf, integendeel zelfs, aangezien alle empathie zich richt op de gevallen Amerikaanse soldaten, en de Duitse en zelfs Britse en Canadese gesneuvelden volledig over het hoofd worden gezien."

Verdere onderbouwing vind je dan hierboven...

Fijn om te horen.

Moet ik dit lezen als een verdediging voor het slecht uitwerken van een personage? Want in dat geval vat ik hem niet.

Ok je reacties zijn helder.

Ik zal uitleggen waarom ik de flashback wel wat vind

Nadat ze de Ryan hebben gevonden, weigert hij mee te gaan omdat hij zijn eigen kameraden niet in gevaar wil brengen. Dit leid in eerste instantie tot onbegrip bij het team van Hanks aangezien zij hun leven waagde om tot zover te komen. Het onbegrip slaat om in respect voor zijn keuze en men vecht gezamenlijk als broeders zij aan zij waarbij vrijwel iedereen omkomt in het laatste gevecht. Ryan belooft Hanks om zijn leven dusdanig inhoud te geven dat het verlies van zijn leven en dat van vele van zijn mannen dit waard was. Ryan is echter een gewone man gebleken aangezien hij zelf in deze scene aangeeft zijn leven naar zijn beste kunnen te hebben geleefd.
Dit is typerend voor vele mannen die op het ACAM begraven liggen. Vele gaven hun leven zodat andere hun gewone leven konden voortzetten. Dat de scene teruggaat naar het heden benadrukt en versterkt dan ook alleen maar dat wij nooit mogen vergeten dat door de inzet van vele mannen wij in de huidige tijd als ook in vrijheid leven. Een eerbetoon derhalve.

Dit is inderdaad vrij letterlijk wat er gebeurd in de film.



Hier struikelde ik ook al over bij de discussie met Dick2008: ik kom nergens te weten of hij wel daadwerkelijk zo'n normale man gebleven is. Hij geeft het zelf helemaal niet te kennen, zegt simpelweg dat hij zijn best gedaan heeft. Verder krijg ik helemaal niks over hem te weten: het personage Ryan wordt vrijwel niet uitgewerkt, laat staan in de eindscène. Wat heeft dit alles voor hem betekend? Hoe heeft het hem beïnvloed? Of de anderen? Heeft hij het echt verdient? Niemand die het kan zeggen. En dit eendimensionale personage moet alle soldaten symboliseren? Heel erg veel respect vind ik daar niet van uitgaan.



Nogmaals: wat wil de film dan vertellen? Het eerste half uur lijkt te willen stellen hoe verschrikkelijk oorlog is, maar zoals jij het poneert lijkt de film de boodschap te verspreiden dat heldhaftig vechten voor vrijheid het verschil kan maken. En dat idee heb ik ook; dat Spielberg niet wist welke kant hij op moest gaan. Vlees noch vis.

Saving Private Ryan slaat middels die flashbackstructuur door in patriottisme, en dat staat me tegen, ook wegens de redenen die ik al eerder genoemd heb: glorificatie van de Tweede Wereldoorlog en enkel de Amerikaanse inzet en het eenzijdig demoniseren van de vijand. Het speelt in op het (patriottisch) sentiment, en ik snap dat je daar gevoelig voor bent, afgaande op je top 10, maar ik vind het zelf altijd een beetje simplistisch filmmaken. En dat doet af aan de hoge technische kwaliteit die Saving Private Ryan wel daadwerkelijk waarborgt.

Wat hebben we middels Saving Private Ryan geleerd over de Tweede Wereldoorlog? Best wat, want de film is geschiedkundig extreem gedetailleerd met hier en daar een dramatisering. Hoe D-Day er ongeveer uitzag weet het grote publiek nu.
Maar wat hebben we middels Saving Private Ryan geleerd over de aard van de Tweede Wereldoorlog? Of oorlog in het algemeen? Vrijwel niks.

Maar we hoeven toch ook niets van de film te leren?. De één ziet er vanwege de gedetailleerde (gevechts)scènes er een goede oorlogsfilm in, de ander een mooi verhaal over een groepje Amerikaanse soldaten op zoek naar een andere soldaat. Daar kan je dan allerlei andere apecten bij halen, de bevrijding, burgers die soldaat worden, anti-oorlog of juist interesse in de oorlog, het is maar waar je gevoelig voor bent of wat je graag in een film wilt zien.

Natuurlijk hoeven we niks per se te leren, maar de vraagstelling illustreert hoe ik vind dat Saving Private Ryan vooral op audiovisueel vlak geslaagd is, maar op verhalend niveau danig tekortschiet.

En het klopt wat je zegt, maar het probleem ligt erin dat Spielberg klaarblijkelijk beide verhalen wilde vertellen: een patriottisch heldenepos én een anti-oorlogsfilm. Hangt natuurlijk ook af van hoe je de film zelf interpreteert, maar van een afstandje bekeken vind ik het een vreemd samenraapsel.

Zie SPR toch niet echt als een patriottisch heldenepos of een anti-oorlogs film pur sang. Eerder een eerbetoon aan de Amerikaanse soldaten die in een oorlog overzee omkwamen om ons te bevrijden van een vreselijke dictator.

Een eerbetoon van een Amerikaan aan Amerikaanse soldaten klinkt mij wel degelijk patriottisch in de oren. Niks mis mee natuurlijk; is eerder een logische gevolgtrekking lijkt me.

Dat het zich als eerbetoon vervolgens op de protagonistische soldaten richt als ware het helden (waar ik het natuurlijk niet mee oneens ben) lijkt me ook logisch.

Bovendien is de film, in zijn structuur en omvang, een schoolvoorbeeld van een modern epos.

Hoe maakt dat, samen, geen patriottisch heldenepos?

Daarnaast bevat de film vreselijk brute scènes die de ontberingen, ontmenselijking en geestelijke en fysieke verminkingen van oorlog tonen. Deze onderdelen zijn dan weer een toonbeeld van een anti-oorlogsfilm (hier de definitie van Wikipedia, natuurlijk niet heilig, maar volgens mij is het gros van de populatie het er wel mee eens: "An anti-war film is a film that emphasizes the pain, horror, and human costs of armed conflict.").

Helemaal pur sang is het inderdaad geen van beiden (al neigt het volgens mij wel naar het eerste), en dat is het punt dat ik probeer te maken: Spielberg is niet consequent in wat hij wil zeggen en maakte een film die een beetje van beiden is, en zichzelf zo op een metafysisch niveau tegenspreekt.