Inherit the Wind (1960)

Qua gevoel kan ik me grotendeels wel vinden in de negatieve reacties op de film. Niet in de argumentatie die ervoor gebruikt wordt. Omdat ik die reacties gelezen had, was ik op het ergste voorbereid. Met van tevoren een niet al te hoog verwachtingspatroon viel het allemaal dus wel mee.

De eindscène vond ik een afknapper. Door wat de burgemeester aan de rechter vertelt, vlak voor de juryuitspraak op het eind, werd de te hard opgeblazen dramatische spanningsballon daar op een zeer flauwe manier lek geprikt en loopt het allemaal met een goedkope sisser af.

Inherit the Wind is te trouw gebleven aan het oorspronkelijk toneelstuk. Er is te weinig moeite gedaan om het stuk in film om te zetten. De afstandelijkheid uit het toneelstuk verliest op het witte doek zijn kracht en begint ridiculiserend te werken. De karakters worden voor de kijker door de filmcamera veel dichter op de huid gezeten dan op de toneelplanken.

Inherit the Wind is een goede vingeroefening geweest voor Judgment at Nurmberg.

Ik bedoel met de mooie eindscene de scene tussen de journalist en de advocaat, voorbij de uitspraak dus. Vond ik een scene zoals ik graag veel meer had gezien.

Dat is voor mij niet een directe reden geweest om af te gaan waarderen. Ik heb wat dat betreft bout aan de werkelijkheid. Het gaat mij er om dat de fictieve werkelijkheid niet overtuigt vanwege karikaturen, die er door Kramer ingezet zijn.

Deze observatie snijdt iets aan wat mij tot zelfkritisch nadenken beweegt wat betreft de waardering van deze film. De rest van de commentatoren overtuigen mij niet. BASWAS is consequent als hij bv "Rope" van de regisseur Hitchcock waardeert....Als het om cinematografie van toneelstukken gaat vind ik deze film imposanter en veel minder star dan "'Rope". Maar beide films zijn inhoudelijk intrigerend, ik ben blij dat ze door grote regisseurs op het filmdoek zijn verschenen.

Je kan heel veel rechtbankfilms of scénes met elkaar vergelijken: van theatraal tot realistisch ....(denk maar hoe John Ford, Frank Capra ,,Preminger, etc)..wat dat betreft zijn er nog veel films te zien.....maar uiteindelijk gaat mij erom: wordt je meegesleept...heeft het substantie...het gevecht tussen Brady (March) en Drummund (Spencer) is geweldig om mee te maken.....in dit gevecht wordt Brady de parmantige Christen verslagen door de bescheiden (geheime) Christen Drummund.....

Maar naast dit gevecht zijn er ook rustige momenten, zoals op het eind tussen de advokaat en de journalist......bv tussen de advokaten in hun "rockingchair" waar Drummond verhaalt over zijn "Golden Dancer" ....de subtiliteit van het script cq toneelstuk... moet benadrukt worden....want daar zit inhoudelijk de specifieke kwaliteit die door groffe vergelijkingen en generaliseringen weggeredeneerd worden.

Nog een aansluitend voorbeeld De Dominee is een typische prediker die met grof gechut zijn 'schapen' bijelkaar wil houden....hij vindt zijn schapen belangrijker dan zijn dochter...zeker op het moment als haar vriend zijn grootste vijand is.....zijn Bijbelse dreigementen komen nu overdreven over....maar in tijden zonder de nu "totalitair"heersende media werden massa's mensen (zie de "Revivals') met alle theatrale rethorische middelen verbaal bewerkt.... De Dominee gebruikt ze nu in alle nood tegen zijn dochter.

De EO in de jaren 70 kon er ook wat van.....ze zijn nu geëvolueerd tot een marketing bewuste zender die opportunistisch inspeelt op de moderne behoeften van de gelovige......"survival of the fittest".

BASWAS zei dat de inhoud ("het conflict") zo oud is als de weg naar Rome.....maar het is veel ouder....in de mythen weten de 'onsterfelijke machtigen' door gedaanteverandering zich te vermommen tot alles waarna 'men' verlangde.....

Om chique te concluderen: deze film bevat terecht een hyperbool!

ps: "De Christen" bestaat wel: JC....wie anders

Ideeënstrijd in plaats van man-tot-man-gevecht lijkt mij beter uit te drukken wat er in het toneelstuk gebeurt tussen Brady en Drummond. Het gaat niet om de spelers maar om de bal, een nuance die Brady en Drummond in de film zich grotendeels bewust blijven. Deze nuance, dat het om de ideeën blijft draaien en niet om de personen, is op te maken uit de volwassen en vriendschappelijk blijvende omgang van de twee juristen buiten de rechtszaak. De epiloog legt ook nog een keer extra de nadruk dat het juist niet om een ijdele of hedonistische winnaar van een gevecht gaat. Het is een ideeënstrijd die ieder mens uiteindelijk altijd met zichzelf in het eigen geweten mag voeren zonder dat daar een god of gebod aan te pas hoeft te komen. Dit boeiende thema heeft Inherit the Wind gemeen met de film Fury van Fritz Lang. In deze film uit 1937, over het afstand kunnen nemen van het emotioneel aangeslagen eigen ego, speelt Spencer Tracey ook een hoofdrol.

I do not believe in God because I do not believe in Mother Goose. Een uitspraak van Clarence Darrow, de advocaat die model heeft gestaan voor Henry Drummond. Ik heb op MM al eens eerder opgemerkt, dat het niet christelijk overkomt, om naar aanleiding van de schijnbare goedheid van een persoon, gelijk te gaan claimen dat hij/zij dus een christen is. Darrow was een agnosticus. I am an agnostic; I do not pretend to know what many ignorant men are sure of.

Trouwens wordt in het evangelie het ijdel gebruik van de naam of de initialen van Johan Cruijff niet als een zonde gezien?

Je staat buitenspel BASWAS! Tijdens het gesprek van de advokaten,... (nadat Brady, die zich van een mooie kant laat zien, de prekende dominee zo elegant afremde of beter temde),.... in hun schommelstoel......die volgens een commentaar van IMDB, symbolisch bedoelt, ...niet synchroon schommelen.....lijkt Drummond na zijn persoonlijke ontboezemingen over zijn "Golden Dancer" een vijandige lijn te trekken....".All shine and no substance" , vanaf hier begint Drummund een tirade tegen Brady....Drummund eindigt met "The Hell with it" en stapt op....Brady verontwaardigt achterlatend....hoe sfeervol is die take opgenomen...close-up van Brady etc... Het gaat niet alleen om ideeën, het wordt persoonlijker. Je hebt een vertekend beeld BASWAS, van de subtiele dialogen en dito spel.....

Over geweten gesproken. Tijdens de ingreep van de prekende Dominee citeert Brady de bekende spreuk, waarop de titel van de film gebasserd is..."He that troubelth is own House shall inherit the wind"...maar hij citeert de eerste helft, de rest lijkt hij bewust te laten liggen. Drummond geeft, ook uit het hoofd, op het eind de volledige versie want het tweede deel is letterlijk en figuurlijk cruciaal...."And the fool shall be servant to the wise at heart ".....de bal van het noodlot die op de penaltystip lag wordt raak ingeschoten.... Maar Drummond ontmaskert zichzelf...de journalist ontdekt hem als Christen terwijl hij zijn eigen atheïsme op hem projecteerde:...."we are groing an odd crop of agnostic these year"....."Contempt of conscience. Sentimentalty in the first degree" etc, etc...de manier waarop Drummund reageert lijkt een uiting van een soort heimwee naar het geloof waarmee hij is opgevoed...Kelly wordt zichtbaar geraakt door Drummonds pinnige reactie...die prachtige speciale close-up van de journalist die even stekende waarheid weg lijkt te slikken.....maar zich herstelt en o.a zegt dat Drummond zijn recht op eenzaamheid zou verdedigen....

Dit spel van subtiele (voor)oordelen tussen personages....lijkt deze unieke film zelf ook te betreffen, veel van de nuances wordt hélaas gemist....want er is meer....Ondanks overdrijvingen, vooral bij de randfiguren zoals Kurosawa ook pleegt te doen, zit er duidelijk ontwikkeling in de hoofdpersonages. De film kan je gerust vaker zien....er valt genoeg te ontdekken!

Zonde? Waarschijnlijk ben ik een zonderlinge close-reader van dialogen.......maar ik vind het gewoon zonde als je iets van de bijzondere inhoud mist!

ps:..en zonder de agnostische scheidsrechter, die geen thuisfluiter is, kunnen we niet!

Uit de reactie is op te maken dat het onderscheiden van man en bal niet mee valt.

Twee quotes die direct op de man gespeeld worden en niet op de bal. Er is verschil tussen iemand veroordelen (de man) en iemands (voor)oordelen (de bal).

Clarence Darrow: Even if you do learn to speak correct English, whom are you going to speak it to?

Ook het conflict 'vorm' of 'vent' kent een lange geschiedenis....kom, wees een vent als je een spel voor de vorm begint......

Gevoelens van vriendschap zijn aan fluctuaties onderhevig, hetgeen ik bewezen heb......

Drummond is iemand anders dan het oorspronkelijk model..... Dichterlijke vrijheid van de toneelschrijver dus..of degene die het stuk voor de film in scenario heeft omgezet, of het is de manier waarop de briljante Spencer Tracy, samen met Kramer, zijn rol invulde...etc.etc..

Buitenspel wordt nog niet opeheven dunkt mij...het zijn zelfs schijnbewegingen buiten het speelveld.

ps: Geef aan waar ik mis-interpreteer....argumenten en voorbeelden!

of bedoel je een spelfoutje....ach! Maar de ondertiteling kan inderdaad misleidend zijn.....

Matthew Harrison Brady:

Does right has no meaning to you, sir?

Henry Drummond:

Realising that I may prejudice the case of my client, I must tell you that right has no meaning for me whatsoever.

But the truth has a meaning, as a - direction -.

But it is one of the imbecilities of our time that we place a grid of morality upon human behaviour, so that the action of every man must be measured against a latitude of right and a langitude of wrong in exact minutes, degrees and seconds.

Je bent nu eindelijk in het spel....maar wat is je EIGEN richting?... dan het afstandelijk citeren en zonder je EIGEN context aan te geven die de 'waarheid' van de film probeert te benaderen. Of is dit als dooddoener bedoeld....als dat zo is heb je Drummond, zoals ik het zie, niet begrepen. Na mijn inziens gelooft Drummond in de vooruitgang en dus in voorschrijdend inzicht......

Pracht citaat....dat wel! (die had ik in het achterhoofd zitten )

Henry Drummond: ... fanaticism and ignorance is forever busy, and needs feeding.

In plaats van te proberen om andermans straatjes heel bevlogen schoon te vegen met gezeur over buitenspel, een manipulerend eufemisme voor “hel en verdoemenis”, is het een stuk volwassener, respectvoller naar jezelf en een ander, om rustig met de bezem in het eigen straatje te blijven vegen.

In vorige reacties heb ik duidelijk proberen te zijn over de inhoud zoals ik die zie. De twee standpunten zijn bekend. Voor alle duidelijkheid: als je tolerant bent tegenover een geloof, wil dat -wel- of -niet- zeggen dat je ook aanhanger bent van dat geloof. Het is/blijft een verschil van inzicht over -vorm en god- of -vorm en vent-. Weinig zinnig om die variant op de discussie uit de film nog eens dunnetjes over te doen. Zeker niet als het grotendeels ook nog eens gebeurt met trappen tegen de man in plaats van de bal.

E. K. Hornbeck: Evolution is a tricky question, which is hungrier, my stomach or my soul?

Bible salesman: Are you an evolutionist? An infidel? A sinner?

E. K. Hornbeck: The worst kind, I write for a newspaper.

[to Henry]

E. K. Hornbeck: Want a hot dog?

Henry Drummond: No.

Bible salesman: Oh then you sir, you must be a man of God.

Henry Drummond: No, no, no, ulcers.

"Objection. This is an absurd piece of jactitation"... Maar je hebt een punt BASWAS, ....hoewel ik, naar mijn inziens, in de richting van een waarheid zit...

Want ik snap niet dat deze film als TE karikaturaal betiteld wordt. De dialogen zijn net zo catchy.....als in een goede Humphrey Bogart - film, zoals de "In a lonely place" etc. Maar de meeste personages komen subtiel uit de verf....en de personages die met een groffer penceelstreek op het doek komen...zijn vanuit hun rol gezien grof besnaard. En de rechtzaak speelt zich in een kleine gemeenschap af, de andere rechtbank-film van Kramer is van een veel andere internationalere orde.

Beide rechtzaken hebben een heel andere benadering nodig: Kramer heeft dat volgens mij perfect ingevuld.

Ik vind de dialogen met daardoor heengeweven de nevenmotieven van o.a. 'buik' maar ook het gebruik van 'moeilijke taal',... . Het is een prachtig slim script cq. toneelstuk. Deze film verdient een stevige verdedeging!

Het hangt dus van je 'stofwisseling' af of je dit cinematografisch gerecht, die zwaar op de maag kan liggen, naar tevredenheid weet te verteren.....zonder nasmaak!

Wat bedoel je daar nu mee?

En ik vind dat je bezig bent met over-analyseren, je voornamelijk baserend op de dialogen. Cinema is meer dan dialoog. Mijn eindoordeel over een film heeft uiteindelijk vooral te maken met wat de film emotioneel met me doet. Ik vind dat veel personages in de eerst 100 min te karikaturaal neergezet worden en dat dat eigenlijk te laat wordt rechtgezet. Ik vind dat een zwakte. Misschien zelfs wel een zwakte in het oorspronkelijke toneelstuk.

Het is een kwestie van uitwisselen van denkstof en beeldmateriaal. "Hongerige magen hebben geen oren". Dat is Brady's kwaal. Het gaat hier dus om de gevoelige maag...

De dialogen sturen de film van begin tot eind...dat is bij veel films zo....je beweert dat ik over-analyseer. Ik heb het gevoel dat er een hoop inhoud van de film gemist wordt. Jouw reactie lijkt daar ook op te wijzen. Je gaat niet echt op details in, of laat vergelijkingen links liggen. Het heeft volgens mij ook met de aard van de materie te maken. Gezien je gevoeligheid wat betreft de "Christenen".....Je beschrijft ook nergens een mooi scéne.....die scéne van de twee advokaten bv. in de schommelstoel is toch prachtig! Kramer heeft het stuk zeer doelgericht op het doek gekregen en is zeker niet zwak.

Als ik 'over-reageer': wat zeker mijn eerste stukjes betreft.....heeft natuurlijk met enthousiame te maken, maar mijn 'over-reactie' kan de film een perspectief geven. Dat betreft ook de zaak van EO bv die ik met de haren bijsleep. Maar sommige 'religieuze lange haren of beter tenen' mogen best wel eens bijgeknipt worden. Deze film staat niet ver weg van wat mij als feiten tot me gekomen is. De gevolgen van een religie met oogkleppen heb ik van dichtbij meegemaakt. Veel stukjes zijn al zo gematigd of blasé....en mijn 'overdrijving' en reacties daarop kan de film meer in perspectief zetten.

Als je met een groter net vist maak je de kans groter een geloofwaardiger argumentatie te vangen....en één ieder kan er tussen de woordmazen van profiteren en ermee wegzwemmen. En de internet community is net een 'walvis'....met een interactieve maag....waar met argumenten gejonast wordt....wie weet wat er uit die maag rolt. Of is dit een te zure karikatuur?

Maar die dialogen worden ook nog uitgesproken door geloofwaardige dan wel ongeloofwaardige personages, die op bekwame dan wel onbekwame manier door acteurs op het witte doek tot leven komen/behoren te komen.

Ik krijg regelmatig het idee hier, door jouw uitvoerige analyse mbt dialogen, dat jij over de filmische inhoud op papier spreekt ipv over de film an sich. Ik gaf in mijn eerste post al aan dat ik te veel personages te karikaturaal neergezet vind (breiend vrouwtje, Brady, dominee oa). Ik krijg er geen emotionele binding mee en ik geloof ze niet. Wat maakt het dan uit hoe belangrijk of goed de woorden zijn die ze uitspreken? Ik kan er toch niet in mee gaan.

Ik denk niet dat ik veel van de inhoud gemist heb, maar de manier waarop het gebracht wordt imponeert me uiteindelijk gewoon niet genoeg. Ik vind dit vermoeden van je ook een beetje van hooghartigheid getuigen eerlijk gezegd. Waarom zou ik wat van de inhoud gemist hebben? Waar baseer je dat op?

Details uit de film? Uit je reactie? Ik heb je toch gezegd waar voor mij het probleem ligt.

Ik ben niet-gelovig, dus het heeft niets met de aard van de materie te maken. Ik heb gewoon een hekel aan een eendimensionale portrettering van (groepen) mensen in een serieuze film.

Waarom zou ik? Die scenes waren toch al door andere gebruikers aangehaald? Bovendien richtte ik me, na wat uitvoerige lovende kritieken van andere users, automatisch op datgene wat me tegenviel. Ik geef nog altijd 3* hoor, en geen onvoldoende.

Is het dan niet simpelweg zo dat jij al een positief vooroordeel hebt wat betreft de materie ipv dat ik problemen met de materie zou hebben?

Ik waardeer je posts verder ook wel, maar zinsnedes in de trant van 'ik denk dat je wat van de inhoud gemist hebt' mag je wat mij betreft gewoon achterwege laten. Het gaat mij om het totaalplaatje.

Inherit the Wind wil laten zien dat ideologieën vaak over de ideeënvrijheid van het individu heen kunnen walsen. Uit een bekrompen gevoel van veiligheid moeten alle neuzen zoveel mogelijk dezelfde kant uitwijzen met inperking van persoonlijke uitingen. Dit om de theorie van een ideologie in de praktijk geen gevaar te laten lopen, maar zo goed mogelijk tot zijn recht te laten komen. Gebeurt dat niet goedschiks, dan moet het snoeren van de mond volgens sommigen maar kwaadschiks plaatsvinden.

Als uitgangspunt voor het toneelstuk is een rechtzaak genomen van een onderwijzer die zich tijdens het lesgeven niet aan de lokale, christelijke moraal hield. Dit proces uit 1925 staat bekend als “The Monkey Trial”. De leraar vertelde zijn leerlingen over de evolutieleer. Dit is in strijd is met de wens van sommige conservatieve christenen in het dorp die daar de ideologische touwtjes in handen hebben. Het stuk is begin jaren vijftig geschreven en een reactie op het McCarthyisme, een heksenjacht op veronderstelde of echte sympathisanten van het communisme in de Verenigde Staten in de jaren kort na de tweede wereldoorlog. In de filmwereld zijn bij deze ideologische zuiveringen van de commissie McCarthy veel slachtoffers gevallen, omdat zij openlijk of onder schuilnaam zich de mond niet lieten snoeren.

Het emotionele manco van Inherit the Wind is dat de film thematisch iets wil uitdragen wat in de uitwerking van het verhaal inconsequent gedaan is. Er wordt in de film geen enkele moeite gedaan om de kijker met zijn gevoel ook maar enigszins op een beetje persoonlijke manier te betrekken bij het aantasten van de persoonlijke vrijheid in het uiten. Het bijna zwijgende filmpersonage van de leraar is grotendeels opgeofferd aan de abstracte ideeënstrijd tussen goedgebekte geweldenaren. Als twee theoretische avant-Rocky’s gaan deze heel gevat en zeer aanwezig te keer om de ideologische standpunten te verdedigen. De juristen Henry Drummond en Matthew Harrison Brady walsen in de film totaal over de leraar Bertram T. Cates heen. In hun kielzog bevindt zich dan ook nog eens de journalist E. K. Hornbeck, die als een cynische platwalser het karweitje mag helpen afmaken. De mens Cates en zijn emotionele belevenis van het proces worden totaal in een hoekje weggewalst. Was dat niet over een ander persoon heen mogen walsen nu net niet de zaak waar de film wat verhelderend inzicht over wilde geven?

Tijdens het kijken schoot me vaak de film Fury (1936) van Fritz Lang te binnen. Ook daarin wordt het merendeel van een dorpsbevolking op een karikaturale wijze als vrij achterlijk neergezet. In deze film wrijft echter de ridiculisering van de meute veel minder in tegen het betrokken raken van de kijker bij de emotionele inhoud van het verhaal. De dragende rol van het thema in de film, ook gespeeld door Spencer Tracey, trekt wel steeds emotioneel de volle aandacht.

Hoewel ik Fury te lang geleden zag om er iets zinnings aan toe te voegen, ben ik het hier wat betreft Inherit the Wind zeer mee eens. Mijn probleem met het analyseren van een film is dat ik vaak niet precies mijn vinger kan leggen op de uiteindelijke moeilijkheden die ik met een film heb. Ik constateer dat de personages voor mij te karikaturaal zijn, ik constateer dat ik weinig emotionele binding heb met de personages, maar ik heb er moeite mee om dat in een post dan te transformeren tot een steekhoudend verhaal met klare argumenten.

Dit vind ik heel treffend en herkenbaar als ik kijk naar hoe ik de film beleefd heb. Ik zag daar twee giganten een inhoudelijke oorlog voeren die weliswaar interessant was, maar waar ik emotioneel totaal niet betrokken bij was. Ook het lijdend voorwerp Cates werd emotioneel gezien totaal niet inzichtelijk voor me.

Het uitgangspunt van de film is dan ook polemisch.....



De polemiek houdt het recht op vrijheid van denken in en daar uiting aan mogen geven. De leraar Cates is de aanleiding tot deze rechtbankfilm. Centraal staat het procedurele gevecht en naar het eind de bijbelverklaring van beide advokaten....doel om evolutie bespreekbaar te krijgen. Of je emotioneel geraakt wordt hangt van je eigen ervaring en inlevingsvermogen af. Alle personages wisten mij te raken. Alles wat ze, ook de bijfiguren, zeggen stuurt het verhaal. In het begin doen ze dat nadrukkelijk, zie de "dorpsbijeenkomst van notabelen" in het begin.

Cates komt in de problemen omdat hij in de evolutie-theorie
les wil geven. een wet in de staat verbied dat. De gemeenschap van notabelen geven ons een divers beeld van soorten Christenen met hun eigen belangen. De Bankier is het meest 'liberaal' ondanks zijn fundamentalstische opvatting van de bijbel....hij heeft een wereldse blik en is tegen de wet. Kortweg: Het slecht voor 'ons' imago. De notabelen zijn het niet eens.....en dan leest iemand in de krant...Brady meldt zich vrijwillig voor de rechtzaak. Opeens verandert de stemming bij de meeste notabelen.....Brady zal veel mensen opde been brengen.....hij is legendarisch welsprekend.

Dan de scéne in de gevangenis...de bewaarder waarschuwt Cates...zijn verdediger "he better be loud"...De TOON van de rechtzaak wordt door de naam Brady al gezet....zijn roem bepaalt de stemming van de rechtzaak, in de gemeenschap op voorhand.

Dan de sçéne van het verliefde koppel. Cates wil geen compromis sluiten. Hij legt de druk bij Rachel. Zij moet kiezen. Dan duikt Hornbeck op als Duvel uit een doos....of als cynisch Nar...opduikt.
"I do hateful things for which people love me an I do lovable things for which they hate me"
Voor hem is alles spel....hij heeft het al eerder gezien. En wat blijkt: Cates kent de stukken van Hornbeck en heeft hem een brief gestuurd.....en Hornbeck heeft een stuk over hem geschreven....in dat stuk preludeert, als journalist of columnist, op wat komen gaat.
Bert: "You make me sound like a martyr"
Hornbeck: "You could be, martyrs always have a point to prove an so you do. But you haven't won your halo yet. That won't come untill after they've tossed you into the arina with the lion".

Cates was prima ingelicht op wat komen ging.....BASWAS je maakt Cates kleiner dan hij is......hij krijgt het moeilijk maar platgewalst wordt hij niet......
Bert tegen Rachel gedurende de rechtzaak:
"What kind of life could we have. If I gave up now? Your father's Hallelujah's and ignorance her we come? What goes on here is not necessarily the Christian religion evey place else. Rach I can't live the way you want me to, youre the one who's got ot decide".
Verder op in het proces stuurt hij zelfs het proces en redt zijn geliefde, tenkoste van hemzelf, en maakt Drummond het nog lastiger.

Ik denk dat, het cript..cq toneelstuk bordevol van dit soort subtiele plotwendingen zit, er zit veel informatie in.Daarbij gaat het proces vooral om procedures en het klapstuk gaat over de bijbel. Vooral dat laatste bevat allelei sptisvondigheden. Het is theoretisch.Maar zit een prachtig praktisch taalopvatiing in die deel uitmaakt an Drummonds rhetorische techniek....het maakt deeluit van het taal gevoel van de jurist. De wals zijn de verbale-vermogens.
Die Drummond ironiseert: na een moment zwijgen zegt hij na Brady zgn 'nonspeech'....."I sure am glad the Colonel didn't make a speech"....hiermee, met deze plaagstoot, weet hij al een bresje in Brady's vermeende aanhang te slaan.

De ironie is dat dit motief en techniek van verbale vermogens waar de toneelschrijver, of de schrijver van het script, ook aan gedacht moet hebben toen hij dit stuk schreef, het is een opmerking van Drummond aan het begin van het proces:

"Language is a poor enough means of communictions, we should use all the words we've got! Besides, there are damn few words that anybody understand"

Als Drummond het begrip recht elke waarde en betekenis ontzegt...hij zwijgt bewust...hij weet dat de zaal ontzet zal zijn...en dan effectvol een intelectuele tirade over de richting van de waarheid inzet....onderbreekt hij zichzelf.... hij weet dat weinig mensen hem kunnen volgen......niet ver daarvoor kwam de pretentieuze hulpofficier van justitie met zijn begrip "Jactitation" een pracht scéne: de rechter moet even zijn keel schrapen (!) en zegt:
"Counsel use a word with the bench is not familiar"

Deze mooie rechtbankfilm....moet je vaker zien.

Op het eind: Drummond tegen Hornbeck:
"You never pushed a noun against a verb exept to blow up something"

Deze rechtbankfilm is efficient, zonder sentiment....maar is geen opgeblazen karikatuur. Het is een verbaal verhaal omlijst met doeltreffende cinematografie....in de beste Humphrey Bogart traditie!
Maar wel met een polemisch bedoelde inhoud...dat wel!

Deels, maar ook van de film natuurlijk.

En wat is polemiek (polemisch bedoelde inhoud)?

"Polemos" komt uit het grieks en betekent oorlog, strijd. Polemiek is pennestrijd. Je twist over een bepaald onderwerp. Grunberg is vaak aan het polemiseren en vroeger was Theo van Gogh een hartstochtlijk bedrijver van polemiek. Deze film lijkt mij ook bedoeld als "het maken van een punt" t.o.v. de bible-belt en andere conservatieven.....die altijd hebben bestaan en zullen blijven.....Misschien heb ik het woord hier oneigenlijk gebruikt. Maar de scherpte waarmee Kramer het verhaal ontvouwt is voor mij doordringend.....misschien schiet hij er nu voor veel kijkers er wel doorheen. Beeldcultuur.....want wat zegt Hornbeck, als Drummund vraagt of hij wel eens "in love" is:

typerend voor een schrijver:

"Only wth the sound of my own words, thank God!"

maar het geldt ook voor een jurist......voor hen is het woord het absolute....

Dat komt nou nèt niet goed uit de verf. Het probleem is dat deze film eerder preken voor eigen parochie blijft, dan dat de film bible-belt christenen echt iets duidelijk zal maken over de drijfveren van de liberals.

Daarom is Hornbecks liefde, volgens mij gezien de context, ook zeer ironisch bedoeld.......om niet te zeggen sarcastisch!

Mooie rol van Kelly, trouwens.....

Bij een film of toneelstuk gaat het er niet om of het personage, in dit geval Cates, goed ingelicht wordt. Het gaat erom dat de kijker goed ingelicht wordt over dat personage en betrokken raakt bij haar of hem. Zodanig informatie krijgen dat het publiek zich dus makkelijk kan inleven in het personage en de problemen die via haar/hem aangekaart worden. Na eerst, als aanleiding voor het conflict (de polemiek), wat zwakke interesse opgewekt te hebben voor de figuur van Cates, mag hij later in de film als een net nog ademend decorstuk naar de achtergrond verdwijnen. Het inleven in de emotionele reacties van de leraar doet er verder blijkbaar niet meer toe. Komt bij mij erg slordig en weinig sympathiek over. Het is vooral een verstandelijke polemiek die overblijft als slappe ruggengraat van de film. Daarnaast nog wat spot om toch het hart van de kijker te blijven winnen.

Veel losse, kleine en ingenieuze, puzzelstukjes in de film zie ik ook wel. Maar de puzzel als geheel, met alle stukjes in elkaar gepast, schiet aan zijn doel voorbij. In 1960 had Inherit the Wind dan ook een averechts effect op het publiek. De makers wilden met de film pleiten voor een grotere vrijheid van meningsuiting. Bij de kijker ontstond echter meer sympathie voor de mensen in de film met het conservatieve gedachtegoed dan voor hen met het progressieve. Deze misser wordt waarschijnlijk veroorzaakt door de manier waarop voortdurend nuances en underdogs (niet alleen de christenen, maar net zo goed Cates en Rachel) aan het oog van de kijker onttrokken worden door een sluwe theoretische reus tegenover een geslepen demagogische. Met direct als lachende derde in hun zwartwitte voetsporen een met alles en iedereen, inclusief zichzelf, spottende journalist. Het gevoel van de kleine, gewone man of vrouw doet er blijkbaar niet toe. Het dient in deze film enkel als goedkope brandstof voor een polemiserende motor die blijft happeren.

Zit op ’t ogenblik te kijken naar de film On the Waterfront. Dat is heel andere koek wat betreft het betrokken raken, en blijven, bij een filmpersonage. Het conflict in de film van Kazan spreekt niet alleen het polemiserend hoofd aan, maar ook het twijfelend hart. Kwam er achter dat deze film ook een interessante link heeft naar het hier al genoemde McCarthyisme

Je kan het nog steeds niet laten om in een discussie te polemiseren door opmerkingen op een verkeerde manier te koppelen aan een reagerend persoon.

Deze film gaat over keuzes maken en voor je keuzes staan.....niet over medelijden. Het grote publiek zal altijd voor sentimenten gaan.

Ze gaan meer voor "Shine" dan voor "substance"....

Hoe de rechtzaak tot stand komt, hoe de rechtzaak verloopt en eindigt is een vaak een koel en zakelijk proces...juristen stelen de show.....Cates kon de zaak afblazen hij koos om het niet te doen. Zijn keuze verdient respect.....en zeker geen medelijden. En wat het 'grote publiek' (anonieme massa?) vind tja,.....die missen sowieso al een hoop.....

Deze film is een snoer bloedparels van scénes waar keuzes worden gemaakt....dit gaan gepaard met emoties. Het hangt van je eigen perceptie af hoe je ze waarneemt. Het is een pure rechtbankfilm ....

Judgment at Nuremberg vind ik in het genre van rechtbankfilms een stuk sterker, omdat de achtergronden van keuzes in deze latere film van Kramer een stuk genuanceerder gebracht worden.

Waar bij Inherit the wind =IHTW met 'snelle' kernachtige schetsen het verhaal efficient verteld wordt en je geconcentreerd de ontwikkelingen moet volgen wordt bij Judgment at Nurenberg=JAN de tijd genomen. Dat is natuurlijk beter. Maar de liefhebbers van JAN zouden IHTW ook moeten zien omdat de 'keuzemotief' in beide films een belangrijke rol speelt: het gaat om EIGEN verantwoordelijkheid durven nemen. Maar het mooie van IHTW is dat het privé gebeuren een belanrijke rol in de rechtsgangs speelt. Brady verliest hierdoor een hoop krediet. De rechtsgang bij IHTW is levendiger en de figuren Drummond en Brady spatten van het doek.

Maar JAN is een prachtige benadering van de realitiet. En die realiteit gaat over donkerste episode in de Europese geschiedenis.

Het onderwerp van IHTW lijkt abstracter....

Een belangrijk parallel tussen anti-evolutiewet en de nazi-wetten....hoewel beide verschillen in gewetenloosheid....snoeren ze allebei het uiten van bepaalde gedachten. Waar JAN de Nazi rechtsgangs reconstrueert....begeeft Drummond in IHTW zich daadwerkelijk in vijandig gebied en probeert een 'valse' wet aan de kaak te stellen.

Hillsborrow, sorry voor de overdrijving, lijkt op Nazi-Duitsland in het klein....kortom Spencer Tracy was geknipt voor de rol in JAN.

En:

"Language is a poor enough means of communications, we should all the words we've got! Besides, there are damn few words that anybody understand" geldt zeker ook voor JAN....

Omdat IHTW gebasserd is op een literair stuk......is (poëtische)taal

ook een belangrijk motief.....het woord is het belangrijkste voertuig voor het geweten: verantWOORDelijkheid.

Beide films zijn mij even lief en volgens mij onmisbaar voor de liefhebber van rechtbankfilms. Kramer heeft prachtig werk verricht met schitterende acteurs.

Language is a poor enough means of communication. We've GOT TO USE all the words we've got. Besides, there are damn few words anybody understandS.

Als zo'n uitspraak serieus genomen moet worden, mag dat wel blijken uit zorgvuldig en afgewogen woordgebruik in een reactie om de kans op misverstand zo klein mogelijk te houden.

Jij hebt gelijk...en dat ook nog in een ironische zin van het woord ....mijn citaat was verkeerd overgenomen....maar ja wie wat meer woorden in zijn reactie stopt maakt de kans groter op fouten...maar het blijft onzorgvuldig.

Natuurlijke selectie van het 'eigen gelijk': je zoekt die dingen op die je eigen reactie bevestigen.....jouw kritische opmerking bevestigt 'mijn' gelijk.....verantwoording dus...het is maar wat je kiest.

Keuzes, dus selecteren:...eenzijdig argumenteren......hoe zit het met de keuzes van Cates? Of tellen alleen de sentimenten in wat je verteld? Je 'eigen gelijk' is vaak.....iets sentimenteels.

Keuzes laten zich niet alleen uitdrukken door de inhoud van woorden, maar vooral door de concrete of abstracte beelden die de woorden ook oproepen. De ontvangst van deze beelden wordt o.a. bepaald door een emotionele werking die zijn oorsprong vindt in het instinct of de intuïtie.

Die werking hoeft dus juist niet altijd sentimenteel te zijn. Het sentimentele gevaar dreigt pas als er met het (on)gezonde verstand te veel of te weinig afstand genomen wordt van een oorspronkelijk gevoel.

Dat laatste is dus wat voor veel kijkers gebeurt tijdens het kijken naar Inherit the Wind. De emotionele afstandelijkheid waarmee de meeste personages in de film geschetst zijn, levert voor veel kijkers onaantrekkelijke beelden op met karikaturen. Dit leidt voor hen de aandacht voor het gevecht met woorden op een verkeerde manier af.

Stanley Kramer heeft in de film te weinig zijn verantbeeldelijkheid genomen om de zee aan scherpe woorden uit het oorspronkelijk toneelstuk in aansprekende filmtaal om te zetten.

De film probeert in een relatieve korte tijd met zoveel mogelijk 'ins and outs' een compleet beeld te geven... van wat een opmerkelijk rechtzaak in "the biblebelt" behelst. De nadruk ligt op de argumentatIe. De motieven komen aanbod, maar het heeft geen psychologische diepte die met beelden worden ondersteund. Toch zijn er genoeg close-ups die veel betekent zijn. De motieven en dus argumenten zijn vaak sociaal (oyaal) bepaald. Maar de meeste scénes bevatten meer dan "karikatuur" zoals ik met voorbeelden aangegeven heb. Daar wordt te weinig op ingegaan.

Brady wordt niet eenzijdig uitgebeeld, maar zijn zucht tot eten is voor mij, een prachtig metafoor voor eenzijdig gelijkhebberigheid.

De cinematografie is vakbekwaam, efficient, maar niet doelbewust esthetisch. D.m.v .van doeltreffende scénes wordt schetsmatig de kern van de rechtzaak verteld. Waarbij zelfs een typisch rechtbank aspect impliciet uit de doeken wordt gedaan: de grenzen van de rethorische techniek....hoe overtuig ik de ander en de grenzen daarvan... Ironie: Zou Kramer van te tevoren rekening hebben gehouden met een eventuele negatieve ontvangst van de film? Misschien was de scherpe toon zijn tijd vooruit....gezien de waardering nu. (zie IMDB) Het 'emotioneel afstandelijke' is een persoonlijke zaak. Kwaliteit is voor mij iets anders dan wat 'de meesten' willen of kunnen zien. Persoonlijke inzet kan doorslaggevend zijn voor de ander. (zie ook Updike hieronder)

Mooie scherpe dialogen, ook in de traditie van Shakespeare, is een heerlijke kwaliteit en als je dat permanent omlijst met verantwoorde beelden, levert dat een hele lange film op.....de economie van een produktie: filmmaken is kiezen en selecteren. Kramer, ook door de keuze van het stuk, legt de nadruk op de dialogen omdat het in een rechtbank om argumenteren gaat......en dat levert zeker geen belabberde beelden op, integendeel!

Ik kwam in de NRC, 9-11-2007, leerzame criteria tegen om een boek te beoordelen, maar wat voor een boek geldt, geldt ook voor een film. Het is van John Updike uit zijn boek "Picked-Up Pieces" (uit 1978):

"Probeer te begrijpen wat de schrijver (filmmaker) wilde doen en verwijt hem niet dat hij niet heeft bereikt wat hij niet wilde bereiken.

Citeer tenminste één uitgebreide passage (scéne) zodat de lezer (kijker) van de recensie zijn eigen oordeel kan vormen.

Illustreer de beschrijving van het boek (film) met citaten en niet met slordige parafrasen.

Geef een korte samenvatting van de plot en verraad het einde niet.

Onderbouw ook een negatieve beoordeling met citaten.

Probeer te begrijpen waarom een boek faalt en vraag je af of jijzelf niet faalt.

Beschouw jezelf niet als verdediger van een school of als partij in een ideologisch conflict.

Gedraag je niet als schoolmeester.

Gebruik een recensie niet voor polemiek met andere recensenten.

Berspreek een boek (film), niet een reputatie"

(Uit het artikel "Reden voor zuivere kritiek" van Elsbeth Etty)

Ik voldoe niet aan deze criteria....maar het is een goede leidraad!