Inherit the Wind (1960)

Staat nu in de TOP250 op IMDB, en hier nog maar 15 stemmetjes.

4 Oscarnominaties, waaronder de rol van Tracy en de cinematografie van Ernest Laszlo.

Geniale film, geniale cast, geniale script.....perfecte toon...perfecte dialogen......een hartverscheurende lovestory.....filosofische inhoud tijdloos...de evolutie van menselijke relaties...machtspel in woorden tot op het bot en in de ziel!
De wijze Advokaat Drummond sprak de woorden die ook op de film zelf slaat, maar ook op de kern van de (recht)zaak, de Natuurlijke Selectie der woorden en (dus) beelden:

"Language is a poor enough means of communications
we should use all the words we've got! Besides, there are
damm few words that anybode understands"

Een uitgebreid citaat zegt genoeg over de sublieme kwaliteit van deze film, zonder cinematografische poespas,
maar wel met effectieve selektie van shots:
Bert (de beschuldigde evoluiedocent) en Rachel (dochter fundamentalistische dominee) bespreken hun relatie, (als Adam en Eva), waarbij Bert beschrijft dat hun liefdesparadijsje onbereikbaar zal zijn als hij zijn ideeën moet slikken. Dan komt journalist Hornbeck, de slang, binnen hij eet een appel:
Bert: That 'd be in the locked off part. For both of us.
Hornbeck: Well!
So this is where the fate of learning will be
decided for the next 10,000 years.
O temora, o mores.
Well, I see we have both beauty and biology
on our side.
Bert: Who are you?
Hornbeck: This your writing?
Bert: Yes.
Hornbeck: This is mine. Hornbeck Baltimore Harald.
Bert: I've been writing to hear from you.
Hornbeck: Read it!
My typewriter's been singing a sweet sad
song about the Hillsboro heretic
B Cates: latter day Dreyfus, Romeo with a
biology book.
(toont Rachel de appel) want a bite?
Hornbeck: Don't worry, Im not the serpent. This isn't from
the tree of knowledge. Oh no. You won't find
one growing in heavenly Hillsboro.
A few ignorance bushes, perhaps, but no tree
of knowledge, Ask Adam.
Bert: (leest de krant) You make me sound like a
martyr.
Hornbeck: You could be. Martyrs always have a point to
prove and so do you.
But you haven't won your halo yet. That won't
come until after they've tossed you into the
the arena with the lion.
Bert: You mean Brady.
Rachel: I'don't want Bert to be a martyr.
(Rachel tot Bert) What are you trying to prove?
Bert: I'm not trying to prove anything. All I wanna do
is teach my students that man wasn't planted
here like a geranium in a flowerpot. That life
comes from a long miracle, it didn't take seven
days.
Rachel: But it's against the law. A schoolteacher is a
public servant. He should do what the law and
the schoolboard want him to.
Hornbeck: (speelt rechter) He the accused anything to say
in his defense. If not, I sentence you to life as a
public servant, a silent butler in the service of
your schoolboard, wastebasket for ideas on sale
in the outer lobby
Rachel: I'don't see anything funny in this Mr Hornbeck.
Hornbeck: Objection sustained. Neither do I.
Rachel: Than why don't you leave us alone?
Your newspaper people have stirred up enough
trouble for Bert. What do you want anyway?
Hornbeck: I came to tell boy Socrates here that the
Baltimore Harald is opposed to menlock and will
provide a lawyer.
Bert: Who?
Hornbeck: Who? Idon't know yet. What's the difference?
A new lawyer with old tricks, an old lawyer
with new tricks.
(al die tijd at hij een appel maar juist op dit
moment gooit hij de rest van de appel in de
afvalbak)
Wake up, Copernicus. The law's still on the side
of the lawmakers, and everything revolves
around their terra firma.
Bert: Then why bother, you and your newspaper?
Hornbeck: Because I know that the sunrise is an optical
illusion. My teacher told me so.
Rachel: You don't seem like the kind who'd want to
bother, you seem so.......
Nornbeck: Cynical....true, true! That's a part of my
fascination. I do hateful things for which people
love me and I do lovable things for which they
hate me. I'm admired for my detestability. (afschuw)
Now don't worry, little Eva. I may be rancid
butter, but I'm on your side of the bread.
En de welsprekende slang, de journalist, verlaat de zaal.
Ik geloof dat dit voorspel van de rechtzaak de kwaliteit
van de film bewijst!
Drummund tegen Bert: It's up to you Gates.
You say the word and we'll change the plea.
even later:
Drummund: Do you ever be in love Hornbeck?
Hornbeck : Only with the sound of my own words,
thank God!
Brady gaat ten onder aan die liefde voor het (goddelijk) woord.
Job 32:18 (oude Statenbijbel vertaling):
Want ik ben der woorden vol, de geest mijns
buiks benauwd mijn......

Charles Darwin, uit "Over het ontstaan der soorten" (vert Ludo Helllemans uit 2000 Uitg Nieuwezijds):
"Ik ben ervan overtuigd dat onder alle oorzaken van
Verandering de accumulatieve werking ("A quanta Bleep do you know"!) van Selectie, of zij nu snel en methodisch wordt toegepast of onbewust en trager, verreweg de hoofdzakelijke Kracht is. (pag: 43)
"In de verre toekomst zie ik nieuwe terreinen voor veel belangrijke onderzoekers. De psychologie zal op een nieuw fundament worden geplaatst, dat van de noodzakelijke verwerving van alle mentale krachten en vermogen door middel van geleidelijke overgang. Er zal licht worden geworpen op he ontstaan van de mens en zijn geschiedenis" (pag: 488) Uitgegeven oorspronkelijk in 1859.
Onder Goddelijke Selectiedruk 5 obligate sterren!

Henry Drummond (Spencer Tracy is perfect): "Yes , the individual human mind. In a child's power to master the multiplication table, there is more sanctiity than in all your shouted "amens"and "holy holies"and "hosannas". An idea is a greater monument than a cathedral. And the advance of man's knowledge is a greater miracle than all the sticks turned to snakes or the parting of water"
Bedankt IMDB! Een Fantastische film! Die iedereen gezien zou moeten hebben!

Brady (Frederic March is formidabel: de maniertjes etc.. geweldig!) bouwt op het eind een Babelse Toren van woorden. Hij speelt op het publiek. Het is een volksmenner, een echte leeuw dus. En als hij zich realiseert dat de nationale radio ook aan aanwezig is, gaat hij extra zijn best doen. Hier accumuleren zich dus factoren die tot Brady's ondergang leiden. Met z'n machteloze eindspeech wil hij de hemel bereiken.
Maar de gulzige gelijkhebberige ingewand van God scheurt open. Hij, de leeuw, blijkt uiteindelijk teveel Bijbelse clichés te hebben afgekloven!
Prediker 10:12: De woorden van een wijzen mond zijn aangenaam, maar de lippen van een zot verslinden hemzelven. Tja, bijbelhaters de bijbel (de oude Staten vert.) bevat zeer veel wijsheid en niet alleen clichés! Een kwestie van selectie....
In de moderne psychologie heet dit dus: psychosomatisch!......."but there are a damm few words that anybody understands"......

Gemist

Ik ook maar dat kwam omdat ik de veronica gids stond dat het de versie uit 1999 was. Erg balen dit.

Prima klassieker met spetterend acteerwerk van Tracy en March, echt geweldig. De hierboven geroemde love interest vond ik iets minder, was er nogal met de haren bijgesleept leek het.

Wat bedoel je met "love interest" kos?

Verkeerd omschreven. Love interest duidt op een persoon, maar ik bedoelde de romance tussen de twee jongere mensen.

De romance tussen de twee jonge mensen geeft een extra dimensie aan het verloop van het proces. Ik weet niet of het op de realitiet gebasseerd was, maar ik vond het zeker niet met de haren bijgesleept. Mijn misschien iewat overdreven beschrijving, hierboven, toont aan dat het verliefde stel uit hun eigen verliefde paradijs door de gang van zaken gestuurd worden en dat het proces een belangrijke rol speelt bij het terugvinden van dat paradijs. Het proces bepaalt de evolutie van hun liefdesleven. Dat maakt het proces extra interessant! Het sociale leven om het proces heen, ook de sociale contacten tussen de advockaten e.a. tonen dat de evolutie-theorie niet alleen iets theoretisch is (eeuwig en ver weg), maar in feite ook heel praktisch is (in het hier en nu). De mens is een veranderlijk en dus beinvloedbaar wezen....ook al lijkt men zo zeker van zichzelf. Het script verwijst daar voortdurend naar! De dialogen zijn heel scherp. Taal, of beter onbegrepen taal, speelt een cruciale rol. Survival of the fittest: de meest passende argument overleeft het best!

Ik begrijp dat dat zo'n beetje de bedoeling was, maar zo kwam het absoluut niet op me over.
De rol van de jongeman is natuurlijk onvermijdelijk, aangezien hij de aanstichter van alles is, maar de jongedame die dan ook nog eens de dochter van de plaatselijke geestelijke is.. boring... alsof ze je een bord voor je gezicht houden: 'zien jullie die gewetenskwestie niet!!!!' ?

Plus dat het natuurlijk gewoon een subplotje is, buiten a) de Darwin-geloof discussie en b) de vete tussen de twee advocaten, en dan valt die romance er gewoon helemaal buiten, ook qua matige performance van die dame tegenover al die acteerkannonnen.
Sterker nog: op een gegeven moment begon ik het zelfs storend te vinden als het verhaal een kwartslag maakte naar die huilerige griet.

De scene dat ze de kamer binnenstormt van die aanklager die ligt te pitten is al zo'n voorbeeld, je ziet gewoon al dat toch niemand zich drukmaakt om wat zij te melden heeft en uiteindelijk heeft ze werkelijk helemaal niets voor elkaar gekregen. wat was dan in vredesnaam haar rol in het hele gebeuren?

Haar rol is dat ze totaal emotioneel klem zit tussen haar verliefdheid en haar loyaliteits gevoelens t.o.v. haar vader en de gemeenschap. De discussie en uiteindelijk de rechtzaak is bepallend voor haar lastige en dus voor haar revolutionaire keuze. Ze is geen intellectuele, ze is nog naief, maar het proces opent langzaam haar ogen! Je kan haar pathetisch vinden maar ik vond haar zeker niet irritant! Misschien is alles wat dik aangezet maar de inhoud staat als een ( heilig) huis! En vergeet niet: in de gemeenschap heerste een opgefokte sfeer.

Opnieuw weer een geweldige rechtbankfilm gezien van Kramer. Na Judgment at Nuremberg was ik toch wel zeer benieuwd naar deze film.

Ook in deze film is het acteren van een zeer hoog niveau, voornamelijk van Tracey en March, die vooral in de slotscenes helemaal losgaan. De meningsstrijd tussen het geloof en darwinisme stijgt naar een explosief hoogtepunt, waarbij de boodschap aan het eind duidelijk is.

Wetenschappelijk analyseren of je vast houden aan oude bijbelverhalen, het blijft een eindeloze discussie tussen wetenschappers en gelovigen. Het is een kwestie van elkaars mening respecteren, ook al wordt je het nooit eens met de ander. Feit is dat je ruim moet leren denken, niet in de zin van dat je van je geloof zou moeten afstappen, maar wel open moet staan voor andere meningen. Je zou het haast een rechtszaak kunnen noemen dat draait om vrijheid van meningsuiting. Iets wat vandaag de dag nog steeds niet van toepassing is.

Judgment at Nuremberg is de ultieme rechtbankfilm, maar deze komt op een mooie 2e plaats.

5*

Kom op rechtbankfilmliefhebbers, zie net als Apster het licht!

Ik heb me ook goed vermaakt en de stof is interessant. Toch ben ik wat minder enthousiast. Ik ben bijvoorbeeld niet zo blij met dat hele personage Brady. Ik weet niet of het aan March ligt of aan het geschreven/'bestaande' personage, maar die Brady wordt me te dik aangezet. Ik vind dat alle gelovigen er trouwens slecht vanaf komen. Ik geloof 't gewoon niet, te eendimensionaal, te weinig subtiel vaak. Bijvoorbeeld dat schreeuwende vrouwtje dat in de rechtbank zit te breien: heb ik me vreselijk aan geirriteerd. Niet alleen aan het mens an sich (misschien bestaan ze wel), maar aan de keus van Kramer om zo'n karikaturaal personage in zijn film te stoppen. Ik kan daar iig weinig mee. Het is me te zwart/wit, ondanks een wat meer neutrale conclusie. 3,5* Ik vind het andere rechtbankdrama van Kramer echt stukken beter.

"Judgement at Nurenberg" is veel realistische en zakelijker. "Inherit the wind" is theatraler. De personages zijn bij de laatste contrast- rijker: vader/dochter, de twee geliefden, de twee advokaten, en op laatst de advokaat en journalist. De ontwikkeling van rechtzaak bij "Inherit the Wind" is intrigerend door de broeierige sfeer, de sociale context, waarin het zich afspeelt: de sfeer van hetze en intimidatie. Wat mij vooral fascineerde, het is alweer een tijdje geleden dat ik de film gezien heb, zijn de dialogen, die de onderlinge verhoudingen en de ontwikkeling daarvan heel subtiel reflecteren.

Het karikaturale kan je als een zwak zien, ik zie het als een venijnige stijlmiddel van Kramer tegen de "kuddedier" in de mens, dat weigert door de partijdige eenzijdigheid, na te denken over de twijfelachtigheid van eigen standpunten. Dat (evaluatie van)standpunten ook evolueren is hier voortdurend een motief. De film is een 'polemische voorstudie' van "Judgement at Nurenberg".

Wie wel eens naar Amerikaanse TV dominees heeft gekeken.....die uit een zeer lange traditie, feitelijk de hele Amerikaanse geschiedenis, ....van massa-predikers ontspringen....(de "Revivals" http://en.wikipedia.org/wik...waren berucht.)...in deze context, van Amerikaans christelijk fundamentalisme, zie ik de film! Nog steeds actueel dus!

Mensen die nadenken en hun eigen standpunten durven te evalueren en relativeren, en zo een constante evolutie ondergaan, zijn redelijker dan de vasthoudende gelovige....van welke gezindte dan ook...(ook in wetenschap!)....en een onzeker wordend geloof, in een bepaald standpunt, zoekt vaak bevestiging in een gelijkgezinde groep.....en revolutionaire fundamentalistische groepen, die het hechtst zijn, proberen nog grotere massa's te bereiken....Wanhopig en opgejaagde Brady, bang om zijn kudde te verliezen, sprak op het laatst als profeet en revolutionair.....vooral ook omdat de (landelijke?) radiomicrofoon in de buurt stond.....prachtig subtiel detail!

Kramers 'theatrale overdrijving' is niets vergeleken de geschiedenis,

hij is een wonder van nuance....

ps: Kramer gebruikt hier dezelfde theatrale aanpak als Kurosawa in the "Seventh Samurai". In beide films is de loyalitiet van de individu aan gemeenschap een belangrijk thema! Denk maar aan de geliefden......

Wat bedoel je nu eigenlijk? Dat Kramer ons via 'partijdige eenzijdigheid' wil wijzen op ons gebrek om door partijdige eenzijdigheid heen te zien? Mwa........ In ieder geval werkt dat filmisch niet echt.

Ik vind dat Kramer simpelweg niet subtiel genoeg met het drama om gaat. Vanaf het begin slaat ie ons met de starre denkbeelden van de gemeenschap om de oren, om ten slotte te komen met een neutralere conclusie. Ik denk dat de aanpak niet zo goed werkt op filmisch vlak. Zijn aanpak zorgt ervoor dat ik de eerste 110 min NIET bezig ben met nadenken, omdat het gelovige kamp in zo'n duimendik opgelegd 'kwaad' daglicht wordt gesteld (met het nodige cynisme) dat je er amper onderuit kan. Dan volgt de nuance....

Ik weet niet of dit dan Kramer's opzet is geweest, maar het is emotioneel en inhoudelijk gewoon niet uitdagend genoeg. Ik wil de hele film bezig zijn, en dat had ook gewoon gekund, als Kramer vanaf het begin beide kampen zo neutraal mogelijk had belicht: zowel de positieve elementen als de negatieve elementen. De eenzijdige, haast karikaturale, belichting van 1 van de partijen doet de film eigenlijk een beetje de das om. Mijn 3,5* wankelen ietwat...

Ik zie buiten het thema an sich om erg weinig gelijkenissen in aanpak. Kurosawa is verre van eenzijdig in zijn portrettering van zowel boeren als samoerai oa...

En wat als gelovigen duimdik onredelijk zijn, moet dat gerelativeerd worden?...Het probleem bij deze rechtzaak is dat de hele omgeving in het begin tegen Cates is, een paar houden zich geïntimideerd op de achtergrond en komen gedurend het proces met hun echte mening. Het lijkt voor Drummond een hopeloze zaak. Hoe wil jij hier een neutraal verslag van maken? Het feit dat Kramer voor dit waargebeurd verhaal kiest betekend al iets 'partijdigs'. De waarheid is dat de ene partiij weinig genuanceerd is. Dat zijn dogmatici niet, ze sluiten zich af voor nieuwe ideeen. De evolutie theorie mag niet eens behandeld worden. Daarom heeft misschien de scenarist die subtiel in de dialogen verwerkt. Drummond krijgt met veel juridisch kunst en vliegwerk een beetje nuance in het proces. En die nuance is uiteindelijk bijbels.

Het drama van de geliefden, het gesprek tussen vader en dochter het is allemaal realistisch....menig kind moet vechten tegen een onredelijk bevel dat uit een heilig boek gedestilleerd wordt.

Het doorslaggevend gesprek tussen de vrouw van Brady en de vriendin van Cates, waar vrouw Brady haar liefde voor haar man op ontroerende wijze verdedigt, tonen aan dat Kramer zeker niet
alleen cynisch is. De enige die echt cynisch is, de journalist, is als een slang giftig realistisch......maar Drummond is de tragische morele overwinnaar.....Kramer is partijdig, de situatie toen vroeg er waarschijnlijk om, maar hij toont genoeg inlevingsvermogen.....misschien wel meer dan menig lief is.

Je had een ander rechtzaak verwacht. Troost je met de gedachte dat er in de U.S.A. genoeg bijzondere rechtzaken zijn, ik hoorde laatst dat er een Amerikaan was die God in het rechtbankje wil dagen.....

De film Inherit the Wind handelt niet alleen over de intolerantie van gelovigen, maar wil symbolisch de intolerantie van sommige ongelovigen tegelijkertijd aan de kaak stellen. Iedere doordravende ideologie brengt afkeurenswaardige dogmatici voort.

De film is gebaseerd op een toneelstuk dat in 1955 in première ging. Het stuk is toen vooral bedoeld als een waarschuwende vinger tegen het McCarthyisme, een periode van heksenjacht met anticommunistische verdachtmakingen in de Verenigde Staten die duurde van 1940 tot midden jaren vijftig.

He that troubleth his own house shall inherit the wind: and the fool shall be servant to the wise of heart (Proverbs 11:29) .

Nee. Dat is het punt niet. Ik had verwacht dat het een rechtzaak betrof waarbij beide partijen bestonden uit mensen. Ik kreeg een rechtzaak te zien, waarbij 1 partij bestond uit mensen, en de andere partij bestond uit karikaturen. Mijn klacht is niet dat Kramer partijdig is; hij is te partijdig. Hij schildert de gelovigen te eendimensionaal af en geeft ze amper een menselijk gezicht. Het is me te geforceerd en te makkelijk.

Je hoeft 't niet neutraal te houden, maar je moet het publiek wel de gelegenheid geven om te blijven denken. Het doet me allemaal weer denken aan een gedrocht als The Life of David Gale, waarin de regisseur de mensen die voor de doodstraf zijn, enkel afschildert als idioten met zeer domme overtuigingen en dito argumenten. Daar zit juist te weinig nuance in. Hier ervaar ik dat ook zo. Er komt natuurlijk wel nuance in, maar dat is pas laat in de film.

Maar dat mag ik toch zelf uitmaken hoop ik? Dat is toch ook veel interessanter, voor mij, de kijker?

En het doet er verder ook niet toe of het nu waargebeurd is of niet. Het gaat erom dat het filmisch interessant is, dat de uitwerking overtuigend is. Kramer overtuigt me niet als het gaat om het gelovigen-kamp, helaas.

Het punt is, zo ervaar ik dat tenminste, dat veel dogmatici een karikatuur van zichzelf zijn......zeker als ze in het openbaar op de bune, hun zaak verdedigen.

Gek genoeg heb ik deze film genuanceerder beleefd, al een tijdje terug dus, dan ik het in jouw kritiek opmaak. Kramer laat allemaal gradaties van menselijke verhoudingen zien: de vijandige gemeenschap, (waar veel mensen over iets oordelen waar ze niks van willen afweten, de kern van domheid dus!) die tussen de geliefden, die tussen geliefen en de journalist, die tussen vrouw Brady en Drummond, die tussen de journalist en Drummond, die tussen Brady en Drummond, die tussen vader en dochter, die tussen vrouw Brady en dominees dochter....en dat over een rechtzaak die in de hart van een fundamentalistische gemeenschap wordt gehouden. En Drummond die de perfecte vertegenwoordiger van een genuanceerde gelovige blijkt te zijn.....wat wil je nog meer!

En ondertussen snijdt onze moderne EO geniepig de evolutie-theorie weg uit David Attenborough's natuurdocumentaire's.....deze film is verdomd actueel! En dan heb ik het nog niet eens over de U.S.A......

Dat prachtig citaat uit de bijbel (bedankt BASWAS) bevat de kern van de zaak.....deze film slaat de spijker op z'n kop! ...of op de lange tenen!

De bijbeltekst is te vinden in een item op de Engelse Wikipedia over Inherit the Wind. Daar wordt in het kort ook even ingegaan op de kritiek dat Christenen in het stuk op een oneerlijke manier worden gestereotypeerd als een stelletje dommeriken die vol haat zitten.

Zelf heb ik de dvd al enige tijdje in huis, moet hem nog bekijken. Misschien gebeurt dat deze week. Wordt wel nieuwsgierig.

Allemaal zelf door Kramer in zijn film geloodst dus. De verklaring uit the trial transscript, bij mij neemt dat de kleine twijfels mbt mijn eigen standpunten weg. Gevoel zegt toch dat ik naar 3* moet gaan. Bij deze.

De denkfout zit hem al in het woord "Christenen".... Generalisering dus....dat is de verleidelijke slangenkuil waar men al denkend en concluderend in vervald. Kramer laat ondanks zijn kritische en soms vileine toon, een hele scale en gradaties van Christelijkheid zien....van tja.. de vele meelopers (oh we lopen zo gauw mee met wat een ander zegt), tot de Advokaat Drummond toe....in alle diaologen waar vrouw Brady en Drummund duidelijk realistsch met hun geloof omgaan....en ook de leraar..... Wij krijgen hier Christenen dus in allerlei soorten te zien, van gelijkhebberige bullebakken tot de tiwjfelende dochter van de dominee, ...dus van redelijk tot onredelijk. Maar wel in een fundamentalistische snelkookpan.

De evolutie-theorie mocht hier, oorspronkelijk jaren20, niet besproken worden. De genuanceerdere moderne discussie over "Intelligent design"*, waarbij de evolutie wel, min of meer, serieus is bestudeerd,.... is een poging tot een alternatieve verklaringsmodel.....

*opvallend onbescheiden naam......wat impliceert: dat er altijd iets slimmers is en wij designers zijn zo slim dat te weten.....zoals een gelovige God voelt of zelfs God denkt te zijn......de zogenaamde waarheid stijgt snel naar iemands hoofd...zie Brady!
Darwin had een heilig geduld.......

Drummonds methode, op het eind, doet me denken aan een opmerking van de heren "Van Kooten en de Bie": "het is het typisch van binnenuit schillen van een appel".....

En wat Brady overkomt is ook een geval van: "wie niet luisteren wil zal het voelen...."......en dat allleen maar om de "evolutie-theorie" bespreekbaar te krijgen!.......(in de jaren twintig oorspronkelijk!)

Inherit the Wind van Jerome Lawrence en Robert Lee is niet een poging om de werkelijkheid van het “The Monkey Trial” weer te geven. Het proces uit 1925 heeft als model gediend om een beschrijving te geven van een conflict over het wel of niet mogen uitdragen van eigen persoonlijke standpunten. Het meegaan met algemeen heersende opvattingen zonder eigen inbreng wordt in de film niet in een erg gunstig daglicht geplaatst. Het is een conflict dat zo klassiek is als de weg naar Rome. In Inherit the Wind worden de namen van o.a. Socrates, Copernicus en Dreyfus niet voor niks genoemd. In de film gaat het niet om het proces zelf, het gaat om het conflict dat in het proces aan de orde komt tussen ruimdenkende mensen en bekrompen lieden.

Persoonlijk snap ik het dan ook niet, dat het opmerken van wat afwijkingen in de film, ten opzichte van de werkelijkheid in de processtukken uit 1925, leidt tot het verlagen van de waardering voor een film. Mijn zegen zal deze verlaging echter wel hebben, je moet toch kunnen doen wat je niet kan laten. Maar bij speelfilm gaat het in principe toch altijd om zo helder mogelijk ideeën te verfilmen over een werkelijkheid. Het dramatische resultaat is artistiek gezien van een hogere orde dan een 'schijnobjectieve' realiteit. Een speelfilm is toch geen televisiereportage en niet enkel bedoeld om werkelijkheden hondstrouw uit te beelden. In zijn film Rashomom speelt Kurosawa een prachtig spel met het idee dat er verschillende werkelijkheden over eenzelfde gebeurtenis bestaan. Ieder van de vier getoonde subjectieve realiteiten kan in dit Japans meesterwerk op dezelfde respectvolle manier bekeken worden. Ook advocaat Drummond draagt vanaf het begin in het verhaal deze (geloofs)overtuiging uit met veel ruimte voor nuances, het blijft het meest waardevol om te proberen op een zo respectvolle manier om te gaan met andermans afwijkende ideeën over een werkelijkheid.

Stanley Kramer wordt verweten dat hij in zijn film een weinig respectvol beeld geeft van de christelijke mens. Ik vond dat dus ontzettend meevallen, er wordt zeker niet op een haatdragende manier de spot gedreven met gelovigen. Bij intolerante mensen ligt de karikatuur vaak heel makkelijk voor het oprapen. Door simplistische starheid roepen de onbedoelde uitglijders bij dit afgedwongen gedrag vaak een komisch effect op. Zonder te willen bespotten, ze zijn daar zelf toch echt verantwoordelijk voor en niet de een of andere regisseur. Trouwens ook het beeld van de enigszins overdreven aalgladde journalist en atheïst Hornbeck zou door overgevoelige collega’s en mede-ongelovigen als weinig respectvol opgevat kunnen worden. Het geïrriteerd vastklampen aan deze kleine vooroordelen op de achtergrond, ze dienden voor het kijkcomfort van het publiek in 1960, leidt af van de veel rijkere, wel in beweging zijnde details. Ook deze zijn ruim in Inherit the Wind aanwezig.

Bijvoorbeeld het subplotje van de domineesdochter. Het dient als illustratie in de film om ook een personage met bewustwordingsproces in de film te hebben. Van een van het geloof afhankelijk ‘slachtoffer’ wordt zij stapje voor stapje bewust van het recht om haar eigen menselijk vermogen te gebruiken om zelfstandig conclusies te trekken. Vreemd dat ondermeer dit rijpingsproces gebruikt wordt om duidelijk te maken dat de film te zwart/wit zou zijn. Juist in dit zijlijntje worden grijswaarden in beweging getekend, Rachel groeit van een beetje genuanceerd zwart naar een meer genuanceerd wit.

Toevallig of niet is het overigens dat het filmpersonage Drummond gebaseerd is op de bekende Amerikaanse advocaat Clarence Darrow. Naast zijn optreden in Scopes "Monkey Trial" is hij ook verdediger geweest in de Leopold & Loeb Trial. De moord uit dit proces heeft model gestaan voor de film Rope van Hitchcock. De film bestaat uit bijna ene lange cameraopname. Om dat met zo min mogelijk onderbrekingen te kunnen filmen, moeten er wel heel wat concessies gedaan zijn aan de werkelijkheid. Wat zal dat inhouden voor de waardering van deze film van Hitchcock door de dogmatici van één echt echt realisme?

Om het populair te zeggen "de Christen" bestaat niet. Zie bv ook aan het begin: de gemeenteraad met opportunistische leden die eerst aan hun eigen belang denken en dan aan de Christelijke waarden. En deze film is en kan niet neutraal zijn.....maar is niet onrealistisch of ongenuanceerd. Het is een eerlijke film.

Het subtiele script is als een fuik: het beeld dat wij van Drummund, als advokaat, voornamelijk hebben.... blijkt in prive iets tegenovergesteld te zijn. Dat contrast is prachtig uitgewerkt en is de beste verdediging die een Christen (zonder kerk) zich kan voorstellen.

Het einde gaat dan ook over de....eenzaamheid....je moet alleen voor je standpunt durven staan en als advokaat moet je, op formele gronden, soms mensen verdedigen die je eigenlijk niet kan uitstaan.......

Drummond deed mij, zie in het begin als hij in de gemeenschap arriveert en rondwandelt, aan Kanbei van "The Seven Samurai" denken, hij zegt: "I've been lawayer long enough to know there are no total victories"...De gemeenschap, in "The bible-belt", zoals Kramer ons toont is een schets zoals Kurosawa...de boeren karakteriseert....efficient en het geeft snel de sfeer weer.

Brady en Drummond zijn meeslepende personages die als oude vrienden en vakbroeders tot op het bot gaan.....Brady doet met de gelijkhebberige en zelfingenoemen trekken aan Mussolini denken...de typisiche redenaar die zijn 'gelijk' naar alle kanten wil uitstralen...

De evolutie-docent die door een conflict met de dominee de kerk verlaat.....hoe zelfopfferend is hij t.ov. de bleue dominees dochter...het Christen-zijn hoeft niet gepaard gaan met hel en verdoemenis. Zij staat in het hart van de loyaliteitsconflict.....de rechtzaak, hoe ze gebruikt wordt....maar ook de opvatting van Brady's vrouw...opent haar ogen. Verdomd realsitisch!

Kortom, je moet alleen durven staan voor je mening!

Wat zijn je kritiekpunten BASWAS? De waardering valt mij wat tegen....

Ik ga voor een flink deel met Ramon mee. Al reken ik het de film net wat minder zwaar aan. Deze film is inmiddels de derde die ik van Kramer zie en net als On the Beach is ook dit een boeiende film met een prachtig thema, maar beiden blijven ze toch vrij ver achter bij Judgment at Nuremberg. Ik krijg het gevoel dat ik begonnen ben met Kramers absolute topper.

Opvallend genoeg mis ik een deze film juist een kenmerk van allebei de films. Het ingetogene van On the Beach en de zorgvuldige opbouw van Judgment. Hoewel we hier en daar sterke acteerstaaltjes zien is zowel het acteren als de hele enscenering te dik aangezet. Regelmatig met een komsch effect, kan er best om lachen, maar het is deze context een beetje jammer. De subtiliteit in de door Ramon genoemde scenes tegen het einde, waaronder de sublieme eindscene mis ik in de eerste 100 minuten. Ook ik heb wat problemen met de love-interest. Het doel is me duidelijk, maar het schiet zijn doel wat voorbij. Dat komt omdat haar vader, de dominee het platste en karikaturaalste karakter is uit de hele film (ik moest denken aan de moeder uit Brian DePalma's Carrie eerlijk gezegd) en de ontwikkeling van haar personage is me ook te weinig subtiel, waardoor de reden van de aanwezigheid in het verhaal er wat al te duimendik bovenop komt te liggen.

Met dezelfde elementen had een veel zorgvuldiger film gemaakt kunnen worden als we de subtiliteiten in de belangrijkste karakters wat gedoseerder en eerder hadden leren kennen en niet in de laatste 20 minuten en als de sfeer in het dorpje niet bijna als een parodie had aangevoeld. Een bedachtzamere film vooral.

Desalnietemin tòch ook veel mooie elementen. De eindscene is fantastisch. Het thema is nog altijd actueel en erg boeiend en de film stelt hier en daar erg zinvolle vragen.

3.5*

Die aap is wel erg prominent op de poster aanwezig.

Deze beter:

http://www.impawards.com/1960/inherit_the_wind.html

?

Inhoudelijk misschien, vind 'm niet meteen mooier.