Meningen

Uit een bericht van mij verderop leid ik af dat ik Rebecca ruim zestien jaar geleden voor het eerst zag. Ergens heeft daarna de gedachte postgevat dat het een zwaar en lang drama is, zodat een nieuwe kijkbeurt uitbleef. Tot ik nu de zaterdagavond weer tot vaste Hitchcockavond heb bestemd. En na die zestien jaar, waarin veel bleek weggezakt, kon ik mij weer aangenaam laten verrassen. Dusdanig, dat mijn waardering een halfje omhoog gaat.

Het lef: een hoofdpersoon zonder eigen (voor)naam. Ze is niemand, ze wordt mrs. De Winter, maar dan de tweede. En ik weet, zoals zij zelf spoedig ontdekt, dat ze de eerste nooit kan vervangen.

Van een raadselachtig drama in een spookachtige sfeer, met een briljant mysterieuze huishoudster, gaat het verhaal dan langzaam richting een stroomversnelling om te eindigen als klassieke whodunit met een paar verrassende wendingen. Het slot is heftig en dramatisch, maar toch prettig, omdat het goed afloopt voor de mensen die mijn sympathie, deels langs omwegen hebben afgedwongen.

Een zwaar verhaal, ja, zoals het werk van Du Maurier dat kan zijn. Maar lang? De ruime twee uren vlogen voorbij, dankzij het ingeleefde spel en de geweldige fotografie. Wat een heerlijke kijkervaring!

Ik houd van Rope, om een aantal redenen.

James Stewart.
Het samenspel van John Dall en Farley Granger - de spanning tussen die twee.
De locatie. Het langgerekte appartement waar we heen en weer wandelen, de raampartij, de overgang van dag naar avond en nacht.
De regie van Hitchcock. Briljant, blijf ik de scène vinden waarin de camera stilhoudt achter het 'altaar'. Ik hoor de gasten praten over David, terwijl mevrouw Wilson de kist afruimt en boeken aandraagt - ik weet: die gaat ze in de kist leggen...

Toen bekeek ik, zo'n vijftien jaar geleden, bij de extra's op mijn pas aangeschafte dvd de making of. Zo leerde ik veel over de manier van filmen (het voortdurend schuiven met meubels en decor). Tegelijk raakte mijn beleving van de film vertekend. De film zou vooral draaien om homoseksuele aspecten die niet uit de verf komen, vooral Stewart zou daardoor niet op z'n plek zijn (in het originele toneelstuk zou Rupert Cadell een relatie met een van de jongemannen hebben gehad), het filmen in takes van tien minuten zou gekunsteld zijn, de film zou veel sterker zijn geweest zonder de openingsscène, want dan zou ik als kijker alleen maar het vermoeden hebben dat Brandon en Philip iemand hebben vermoord - iemand wiens lichaam mogelijk in die kist...

Nu heb ik die 'making of', Rope Unleashed (op het moment van schrijven ook te vinden op YouTube) nog eens herkeken. Al die zogenaamde minpunten, die zich toch ergens in mijn achterhoofd hadden genesteld, blijken alleen de mening van mede-scenarioschrijver Arthur Laurents. En ik stel vast, dat ik het nergens met hem eens ben. Hij lijkt ontstemd omdat Rope niet zo succesvol was als hij had gehoopt. En daarvan moet iemand de schuld krijgen.

Allemaal verkeerde keuzes van Hitchcock? Welnee, Hitchcock zag het goed.

Stel, ik was in het ongewisse gelaten over de moord, waarom doen die twee jongemannen dan zo spastisch over die kist, over het touw dat eruit hangt, over het plaatsen van de kandelaars en het eten? Dat laat toch weinig aan de verbeelding over...
Hitchcock plaatst de spanning elders - geheel terecht.

Het filmen in die lange shots vind ik geweldig. Het verhaal blijft tot deze ene ruimte beperkt. Het is alsof ik naar een toneelstuk kijk, maar dan terwijl ik me tussen de spelers op het podium bevind. Ik krijg bijna een rol in het geheel, wil haast zelf de huishoudster ervan weerhouden die boeken... Wat nou... krijg ik sympathie voor moordenaars? Well done Hitch!

Toen ik Rope bijna een halve eeuw geleden voor het eerst zag, ontging mij enige homo-erotische spanning totaal. Nu, bij de zoveelste keer kijken, voel ik die wel - zinderend, zelfs. Ik stel mij voor, dat het mede die spanning is, waardoor 'het publiek' wat lauw reageerde op dit meesterwerk. Als het al de vriendschap tussen Brandon en Philip herkende als homoseksueel, beantwoordde die herkenning waarschijnlijk niet aan stereotiepe beelden die 'dat publiek' nu eenmaal lijkt te hebben bij homoseksualiteit. "Je kunt het niet aan ze zien..." De gedachte dat deze twee keurige, correcte, nergens verwijfde, netjes geklede, goed opgevoede, hoogopgeleide en maatschappelijk geaccepteerde jonge heren 'het' met elkaar... moet verwarrend zijn geweest. En dat is het, vrees ik, voor veel mensen nog.

Laat ik alle ballast aan interpretatie weg, dan is Rope ook deze keer een heerlijk spannende, tijdloos onderhoudende film, met een ten slotte zo verstikkende atmosfeer, dat ik blij ben dat James Stewart een raam opengooit.

Ik verhoog mijn waardering tot de max.