Meningen

Tot mijn stomme verbazing bleek ik nog niet op deze film gestemd te hebben... Ik bekeek hem weer eens op dvd en genoot wederom. Deels is het jeugdsentiment. Destijds kwam de hele reeks nog weleens op televisie, vooral de Duitse zenders, meen ik me te herinneren. Sindsdien heb ik me meermaals vermaakt met de boeken van Giovannino Guareschi waarop de films gebaseerd zijn. Daardoor is mijn waardering voor deze verfilming alleen maar gestegen. De boeken zijn verzamelingen korte avonturen die Guareschi schreef voor zijn eigen satirische tijdschrift Candido. Daardoor krijgen de boeken een anekdotische sfeer, die in de verfilmingen heel fraai gehandhaafd blijft. Ook de milde ironische toon wordt perfect getroffen, met de altijd relativerende Christus als bindmiddel tussen de kortaangebonden pastoor en burgemeester, de rivalen en kemphanen die niet zonder elkaar kunnen. Die chemie proef ik voortdurend tussen de formidabele Fernandel en de even grandioze Gino Cervi.

Op de haat en liefde tussen don Camillo en Peppone zit bepaald geen sleet, in dit vierde deel uit de reeks verfilmingen naar de korte verhalen van Giovannino Guareschi. En hoewel de titelrol nadrukkelijk meldt dat het vrije bewerkingen zijn, blijven de gemoedelijke sfeer en het anekdotische karakter van die verhalen prachtig overeind.

Ach, wat een heimwee hebben onze weggepromoveerde bisschop en senator - niet alleen naar hun dorp, maar ook naar elkaar en elkaars streken en rivaliteit. De vertelling wordt fraai ingebed in het tijdsbeeld van de relatieve ontspanning tussen Oost en West. Grappig, dat de uiterlijke gelijkenis tussen Peppone en Stalin (die van meet af natuurlijk geen toeval was) juist in deze film zo beklemtoond wordt met grote portretten van de dictator, terwijl de Detente nou juist mogelijk werd na Chroestjovs destalinisatie...

Negen jaar na De kleine wereld van don Camillo ziet vooral Fernandel er een stuk ouder uit, met zijn grijzende haar. Het doet gelukkig niks af aan de frisheid van weer een heerlijk pareltje.

Ivor Novello is een geschikte acteur voor de stomme film, met zijn markante, expressieve kop. Hitchcock laat hier zijn eigenwijze vindingrijkheid al aardig zien, met de shots vanuit het gezichtspunt van de vals beschuldigde hoofdpersoon - een thema dat hem nooit verliet. Wat extra tekst rond de vermeende diefstal zou het verhaal waarschijnlijk duidelijker hebben gemaakt voor huidige generaties (die, wees eerlijk, geconditioneerd zijn op seksuele aspecten).

Het jammere aan deze film is het simplisme. Een verhaal van de verloren zoon, zonder enige verrassing, zonder enige twist... Het liet mij nogal onbevredigd achter.

Ik heb mijn waardering zojuist met een vol punt verhoogd. Na jaren weer eens bekeken en wat een geweldig leuke productie is dit. Erich Kästner beschikt over buitengewone humor, mild en scherp tegelijk, raak maar altijd goedmoedig. Geen wonder dat de nazi's een hekel aan hem hadden. Ironie is een machtig wapen...
Van meet af aan is duidelijk dat hij zelf het draaiboek schreef voor deze verfilming van zijn succesvolle roman uit 1934. Alle rollen zijn perfect gecast, met een extra chapeau van mij voor Günther Lüders als bediende Kesselhut. In alle settings voert een heerlijke sfeer de boventoon. Ik zie deze film nergens de mist in gaan - al is de 'Ski heil'-grap op het randje ... maar als je het van iemand accepteert is het wel Kästner .