Meningen

Zo'n typische smerige klabak film waar de omvangrijke speelduur vooral gerechtvaardigd wordt door het eindeloos expliciteren van (mogelijke) doublecrosses en de plot haken en ogen heeft kan enkel werken als het geheel een soort extra dimensie krijgt. Dat heeft Q&A gelukkig wel: niet alleen heeft Lumet duidelijk zijn werk gedaan om het scenario te doorspekken met eindeloos veel culturele verwijzingen en sappige New Yorkse uitspraken, maar bovendien is de melting pot thematiek bijzonder interessant te noemen. Ik ben misschien niet zo een stoere kerel als voorgaande sprekers, maar vond het liefdesverhaal juist het beste aan de film. Exemplarisch voor de diepgewortelde frustraties / onzekerheden van het hoofdpersonage dat zijn plaats in de wereld zoekt (ook frappant dat de film afsluit met een bitterzoet fantasietje op een onbewoond eiland, na al de miserie is het uitgerekend deze spaakgelopen relatie die hem blijft achtervolgen) en bovendien zorgt dit extra facet er ook voor dat de film niet volledig wordt gekaapt door een theatrale antagonist, zijnde enge tranny chaser Nolte.

Soms vraag ik mij af of François Ozon wel echt bestaat. Niet alleen is het tempo waarmee deze 'cineast' werkjes aflevert verdacht, maar bovendien kent zijn oeuvre weinig consistentie - noch qua thematiek noch qua kwaliteit. Misschien is 'François Ozon' een soort verzamelnaam à la Alan Smithee?

Een parallel die we alsnog kunnen trekken door Ozons films, is dat hij vaak verder borduurt op grote tradities uit de Franse cinema. Quand Vient l'Automne zou je gerust Chabroliaans kunnen noemen, maar daarmee doe je de film ernstig tekort. De millenials van Letterboxd zetten de prent zelfs weg als een gezapige namiddagfilm voor senioren, wat een schande. Bij Cahiers vermelden ze dan weer dat qua champignoncinema deze prent moet onderdoen voor Miséricorde van die deviante weirdo Guiraudie. Wellicht ontgaat de tedere subtiliteit van dit werkje al die druktemakers. Ozon is erin geslaagd om een film te maken met uitsluitend reële beelden. Elke geste, elke mimiek is doorleefd van een oprecht humanisme. Tijdens een bescheiden speelduur van 102 minuten neemt Ozon je mee door een eindeloos labyrint van familieherinneringen. Van meet af aan voel je je als kijker persoonlijk betrokken bij de intrige, niet als een voyeur, maar als een welgekomen invité. Er gaat een wrange gezelligheid uit van het universum dat we voorgeschoteld krijgen, een wereld waar familiebanden onherstelbaar ontwricht geraken, maar evengoed onwaarschijnlijke allianties gesmeed worden. Met de economie der middelen laat Ozon aan de hand van sobere vignetten voelen dat de toevallige lotgenoten elkaar een eeuwige trouw hebben beloofd. Wat zou ik ook een hartsvriendin willen als de kranige Marie-Claude, werkelijk een rots in de branding. Ze spendeert haar dagen al rokend en koffiedrinkend aan de ontbijttafel. Soms gaat ze met haar vriendin Michelle champignons plukken. Om de zoveel weken gaat ze haar zoon bezoeken in de gevangenis. Op geen enkel moment kan je Ozons blik betrappen op ironie of spot. Hij filmt zijn personages met eerbied. Zij ervaren hun monotoon en eenvoudig leven nu eenmaal als een waardig menselijk bestaan. Het is een film die nederig maakt. Er zijn uitmuntende acteerprestaties van de gehele cast, van wie ik enkel Ludvine Sagnier kende. Wat een moordwijf is dat trouwens. Ze speelt een onbekwame alleenstaande moeder en straalt in haar waanhoop een onweerstaanbaar sjofel sex appeal uit. Die glazige blik, dat warrig haar. De dagen nadien deden alle vrouwen op straat mij plots aan Sagnier denken.

Wat een heerlijke smerigheid weer! Zo kon enkel Fulci ze maken. Toegeven, de hele film heeft iets weg van een spookhuis op de kermis. De legendarische vleermuisscène bijvoorbeeld is knullig, maar wel geniaal in zijn knulligheid. Alsof Fulci met een dikke knipoog een groteske ode wil brengen aan klassieke horrorconventies. Dat terwijl een Argento in Opera een gelijkaardige scène met een dodelijke sérieux brengt..

Wat herinner ik mij de release van deze film levendig! Zo een ronkende titel vergeet men niet snel. Er heerste destijds een zweem van mysterie rond dit arthouse-light thrillertje - dat wellicht slechts een aantal weken in de lokale filmhuizen speelde en hoogstwaarschijnlijk geen bezoekersrecords heeft gebroken. Maar was de film echt zo middelmatig als de recensies deden uitschijnen? Hoewel lieve Bambi gemiddeld wekelijks wel eens mijn gedachten kruiste, heeft het toch mooi twintig jaar geduurd voor ik 'm uiteindelijk keek. De lokroep der banaliteit - hoe verleidelijk deze ook mag zijn - is immers een concept waar Qui A Tué Bambi geen monopolie op heeft. Er valt zoveel zoete middenmoot te ontdekken.

Na de film eindelijk bekeken te hebben, bleek dat deze mijn verwachtingen echt inloste: een wat gezwollen, langdradige thriller die tervergeefs een Twin Peaks sfeertje probeer op te roepen, ontzettend lege personages opvoert, maar tegelijkertijd toch een soort misplaatse iconografie nastreeft - m.n. dan door het uiterst pathetische slot en Massive Attack-kloontje tijdens de eindgenriek. Een echte smartlap van een nummer, die je post-hoc alsnog een soort emotionele band met de non-personages tracht aan te praten. Ik vind het allemaal prima. De film streeft qua stilisme een soort kaalheid na en deed me eraan denken wat een cultureel vacuüm 2003 wel niet was. Toen gebeurde er echt lekker niets. Het was een eenvoudiger tijdperk, dat ik best mis. Langs de andere kant leerde ik wel de betekenis van het modewoord 'tonus' kennen door deze film: een benaming voor studentenfeesten in de regio's van Parijs, Nantes en Angevine. Zo zie je maar, het is altijd wat!