Logboek

Humor: een film met de reputatie van een klassieke action/adventure-movie waarbij het zwaartepunt niet bij de handvol actiescènes ligt maar bij het melodrama van de avonturiers wanneer die op de grond vertoeven: wat zijn hun onderlinge verhoudingen, hoeveel durven ze, wat doen ze überhaupt in die godvergeten uithoek, hoe gaan ze om met de dood van één van hun collega's, en wat doet een vrouw daar tussen? Een openbaring voor wie dacht dat de Engelsen het patent op de stiff upper lip hadden. Hoewel Cary Grant een favoriete acteur van mij is vind ik hem er altijd een beetje gekunsteld uitzien wanneer hij zo serieus doelgericht is, maar in de loop van de film groeit hij in zijn rol, en Jean Arthur doet het eveneens prima in de enigszins ondankbare rol van de vrouw die wordt geacht one of the guys te worden en anders maar beter haar biezen kan pakken. De beste rol is echter weggelegd voor Richard Barthelmess bij wie de bitterheid bijna van zijn gehavende gezicht is af te schrápen, terwijl hij toch getrouwd is met de heerlijke Rita Hayworth.
        Ik zag deze film voor het eerst jaaaaren geleden met hoge verwachtingen omdat hij in William Bayers boek The great movies één van de vijf uitverkoren films onder het kopje Adventure is. Only angels have wings was toen een teleurstellende ervaring, en pas nu ik hem voor de derde maal zie kan ik begrijpen hoe deze film (terecht of niet) aan z'n status komt. Ik kan nu ook veel meer genieten van de gevatte dialogen, de snelheid waarmee Hawks de mensen tegen en door elkaar laat praten (vaak zijn handelsmerk) en hoe hij bijna elk lid van de uitgebreide cast een eigen moment geeft zonder dat dat de "flow" van de film in de weg staat – misschien zijn al die momenten samen wel de flow. Superbe gefilmd en gemonteerd ook; sowieso zijn editors voor mijn gevoel soms de unsung heroes van het Hollywood van deze gouden periode.

"Good bitchy entertainment" zoals fimcriticus Leslie Halliwell het formuleert. Toen ik deze film decennia geleden voor het eerst zag was de internetloze wereld nog niet overspoeld door achtergrond-artikelen over hoe het er achter de schermen van Hollywood aan toe ging (gaat?), dus de jonge Roger kreeg hierdoor een aardig beeld van hoe A- en B-films gemaakt werden en hoe de pecking order in filmland ontstond. Ook ná alle making of-documentaires, backstage-interviews en wat dies meer zij op internet en op DVD's/Blu-ray's is dit nog altijd een uiterst vermakelijk en soms explosief stukje Hollywood-roddel waarvan ik eigenlijk nog nooit heb gehoord of gelezen dat het niet realistisch zou zijn. Uitstekend spel van allen; de Oscar voor Gloria Grahame's vrij kleine rol lijkt me ietwat overdreven, hoewel de sensualiteit waarmee ze haar man omhelst en kust ook driekwart eeuw en een enorme hoeveelheid permissiveness later nog altijd opmerkelijk intens is. Dick Powell daarentegen kreeg géén Oscarnominatie, hoewel hij die mijns inziens wel had verdiend vanwege de achteloosheid waarmee hij zijn weerzin tegen Hollywood in one-liners verpakt. De totaalindruk blijft voor mij die van een heerlijk vertelde en smakelijk opgediende blik naar binnen van Hollywood zelf.
        Gezien op een Blu-ray uit de Warner Brothers Archive Collection, met perfect beeld en geluid en Engelse ondertiteling, maar als bonus (buiten de trailer en een paar aparte fragmenten van de muziekband) alleen de documentaire Lana Turner… a daughter's memoir van 85 minuten uit 2001, vrij karig dus.

Nou, na dit spektakel (en het vermoedelijke succes ervan) zal hier voorlopig wel even geen remake of televisieserie van verschijnen. Terecht of niet? Zeker in de bioscoop is dit de overdonderende ervaring die we van de regisseur mogen verwachten. Ik ben zelf opgegroeid met de televisieserie uit 1968, en de filmfoto's uit het boek van die serie koester ik nog altijd, maar omdat ik die serie nooit heb teruggezien is dat misschien niet meer dan jeugdsentiment. Deze nieuwe verfilming perst bijna alle avonturen van Odysseus uit het boek in z'n speelduur en doet daarbij veel dingen goed, maar niet álles: Zendaya heeft niet de "gravitas" voor Pallas Athene, de cycloop ziet er merkwaardig onecht uit, en Odysseus' ontmoeting met de doden heeft niet de gewenste beklemming. De sterrencast doet het naar behoren, ook Matt Damon (hoewel ik in zijn rol liever een iets geslepener acteur als Christian Bale had gezien), en Tom Holland laat zien dat hij inmiddels ook wel tot iets anders dan de luchtigheid van Peter Parker in staat is.
        In de Volkskrant van vandaag (25 juli 2026, ook al genoemd door Respekked hierboven) staat een aardig stuk waarin Joost de Vries het jammer vindt dat Nolan de ijdelheid en zelfingenomenheid van Homerus' Odysseus (die in het boek bijvoorbeeld in zijn afscheidsgroet tot Polyphemos tot uiting komt) heeft vervangen door een niet goed uitgewerkte en "voldragen" wroeging over zijn rol in het platbranden van Troje. Is wat voor te zeggen.

Persoonlijk sprak het pulpy aspect van deze film me wel aan, met veel tempo, mooi camerawerk, duidelijke goeden en slechten (als je althans had uitgepuzzeld wie wat in welke hoedanigheid was) en aardige nevenfiguren. Al die plotontwikkelingen en vermommingen deden me soms aan Dr Mabuse der Spieler en de verhalen rond Arsène Lupin denken, ook geen verkeerde referenties in mijn boekje. Het droomachtige dat Franju's meesterwerk Les yeux sans visage kenmerkt komt hier slechts zelden om de hoek kijken, maar qua vermaak doet de film wat mij betreft gewoon heel veel goed. En die circusartieste (Sylva Koscina) die plotseling opduikt zou je inderdaad als een, wel, een Daisy ex machina kunnen omschrijven, maar wát een verschijning is dat! Overigens is deze film momenteel op YouTube in een prima transfer te zien, maar in de versie die ik zag komt de Engelse ondertiteling steeds vijf of tien seconden later dan de Franse dialoog, dus het bekijken ervan vereist wel enig aanpassingsvermogen.

Persoonlijk zie ik zó weinig films die mij zó tot het einde toe in spanning laten zitten (wat is er gebeurd, hoe zit de vork in de steel, waar gaat dit naar toe?) dat de onvoorspelbaarheid hiervan voor mij al reden genoeg is om een hoge score te geven. Mooie onverklaarbare gebeurtenissen, zeer effectieve muziek van William Arcane, een twist die de hele film in een ander daglicht zet, en een clou die daarmee samenhangt en die ik persoonlijk in geen velden of wegen aan zag komen, hoewel ik misschien al mijn vraagtekens had moeten zetten bij de snelheid waarmee de politieman bereid is om een lijk in de bossen te dumpen). Een erg leuke verrassing.
        Wat het gezicht van Helen Hunt betreft, iedereen moet natuurlijk vooral doen waar hij of zij zelf zin in heeft, maar ik vind het onbegrijpelijk dat iemand (een acteur of actrice) wiens gezicht toch zijn voornaamste instrument is overgaat tot zulke drastische maatregelen. Of had Hunt op iets beters gehoopt en was het resultaat haar ook tegengevallen? Ik dacht altijd dat Faye Dunaway en Monique van de Ven wel zo ongeveer de meest radicale (en rampzalige) transformaties denkbaar hadden ondergaan, maar als Hunt in het begin van de film die schoolkinderen aan een lintje ziet wandelen lijkt ze wel een zombie. In 2000 speelde zij in Pay it forward tegenover Kevin Spacey, een leraar met ernstige brandwonden in zijn gezicht, maar als ik Hunt in déze film zie lijkt het wel alsof zij in het echt brandwonden heeft opgelopen en daarna ter restauratie van haar gezicht plastische chirurgie heeft ondergaan. Celine Dion ziet er bijna nog natuurlijker uit.

Meer een film óver kinderen dan een kinderfilm in de zin van "een film vóór kinderen", want de verontrusting van de hoofdpersoon voor wat de komst van zijn nieuwe zusje impliceert lijkt me zeer invoelbaar. Eén en ander wordt ook niet echt als een komedie gebracht, dus voor de doelgroep lijkt me dit eigenlijk gewoon te zwaar. De ouders pakken het niet bijzonder slim aan en Morrison maakt zelf ook wel wat aparte keuzes (ook/zelfs voor een vijfjarige), dus überhaupt lijkt het me wel goed om een kind deze film alleen onder begeleiding te laten zien, zoals iemand hierboven ook al suggereert, maar juist die in een kinderfilm onverwachte complicaties en plotlijnen houden deze film voor mij als volwassene toch interessant. Mooi ook om te zien dat het gezicht van Kees Boot zich voor zowel creepy als vriendelijke personages leent (hij viel mij voor het eerst op als de moordenaar Jaro in De brief voor de koning, toevallig uit hetzelfde jaar). Belangrijkste minpunt is wat mij betreft dat Tobias Lamberts niet best intoneert ("Die lieve mama! De mooiste kamer van de hele wereld!") hetgeen bij mij de echte vereenzelviging met Morrison behoorlijk in de weg zit.

"I've got a newt in my knickers!" Heerlijke filmversie van een schijnbaar zeer succesvolle Britse musical die de vergelijking met Danny de Vito's succesvolle verfilming uit 1996 glansrijk kan doorstaan. Centraal staat de uitstekende jonge Alisha Weir in de titelrol (gelukkig niet té cute), vlak daarachter Emma Thompson die voor de zoveelste keer bewijst dat ze echt álles kan spelen, Lashana Lynch is schattig als miss Jenny Honey, en ook daarbuiten is iedereen prima gecast met uitzondering van de tamelijk nietszeggende "escapologist". Hoogtepunten zijn de scènes met de kinderen achter groene tralies, de Phys-Ed-les en de "videoclip" op het eind, en de montage inclusief zang en dans wanneer de twee meisjes voor het eerst de school betreden is heerlijk desoriënterend. Uitgelezen vermaak voor jong en oud wat mij betreft, en de liedjes zijn over het algemeen leuk en slim gebracht (zonder dat ik nou meteen naar de winkel ren om de soundtrack te gaan kopen).

Wat was er eigenlijk mis met de versie met Anjelica Huston? De vormgeving van deze update is prachtig met de fraaie FX van muizen, klauwen, diabolische grijnzen en "ratification" (hoewel de geanimeerde kat Hades er niet geweldig uitzag), en Anne Hathaway lijkt met haar pruik heerlijk op Catherine Deneuve, maar voor de rest… De muizen zijn niet leuk of grappig of interessant om naar te kijken, Anne Hathaway doet haar best (en heeft vast veel plezier in de rol) maar kan haar Grand High Witch niet de juiste dosis dreiging meegeven, haar accent slaat nergens op, en het enorme talent van Stanley Tucci wordt compleet verspild. Ik heb hier met stijgende verbazing en afnemende interesse naar gekeken.