Unbreakable (2000)

Je moet het de film wel aangeven, dit is wat comic-films betreft eerder de uitzondering. Gewoonlijk hebben we een superheld met eventueel een sidekick (hulpje, computernerd, bevriende agent, klasgenoot, …) tegenover een bad guy of girl. Wat CGI, oneliners en nodige humor en we hebben een comic-verfilming. Unbreakable doet het wat anders met een 'held' als je het zo mag noemen die zelf niet goed weet wat hij kan en hoe hij daar mee moet omgaan. M. Night Shyamalan weet deels de sfeer op te bouwen en er eerder een mysterie van te maken dan een actie of horror. Alleen legt hij het er af en toe wat te dik op of probeert hij er een boodschap in te verwerken.

De film valt beter mee dan gedacht en de film blijft relatief 'klein'. Het rammelt hier en daar wat, de film zelf is niet echt unbreakable, maar was nog best genieten.

Shyamalan als wel vaker, namelijk de bocht missende. Uiteraard vaag, apart en mysterieus als anders toch behaald hij nergens de kwaliteit van The Sixth Sense, noch de sfeer van The Village.

David overleeft miraculeus een ramp en eigenlijk is Elijah niet echt nodig als duiding dat David anders is. De richting waarin te zoeken, bepaald hij echter wel. Een redelijk mysterie ontvouwt zich daarna waarin David nog net even wat meer blijkt te.zjjn dan gedacht.

Toch kan het mij allemaal erg weinig boeien, voelt het tempo trager dan traag aan, en vind ik de redenatie van Elijah dat hij een soort spiegelwerking van hem zelf zoekt nogal vergezocht en dat hij daarom al die rampen gepleegd heeft wel erg zwak.

Nee, dit was overduidelijk niets voor mij, met een gevoel achter af van; was dit nu alles?

Ach, alles is hier al gezegd over deze film dus ik maak het maar kort. Voor mij Shyamalan's beste. Een analyse van de superheld ... Willis speelt een wat introverte, emotioneel wat minder sterke man, maar die fysiek onverwoestbaar is... De ander is zijn tegenpool en is fysiek zo broos als glas, maar dat heeft hem innerlijk en emotioneel op andere paden geleid. Vond ik op het einde een erg knappe tegenstelling waarbij alles mooi samen komt. Unbreakable is een film die zich ook bij herziening laat smaken.

Behoorlijke tegenvaller die me eigenlijk geen moment wist te raken. Traag en de regisseur vraagt behoorlijk wat geduld, maar daar had ik gisteren geen zin in en ik vraag me af of ik dat ooit wel zou hebben voor deze film. Qua sfeer en camerawerk is het allemaal wel oké, maar de film oogt enorm tam met personages die maar niet gingen leven en mij nergens wisten te boeien. En dan wordt het een lange zit. 1,5*.

na nogmaals gezien te hebben is dit toch wel een prima film met Bruce Willis in zijn hoogtijdagen en met de bijna altijd prima spelende Samuel L. Jackson.

ook de "zoon" van Bruce Willis zullen we vaker tegenkomen.

verder geen onaardige film.

maar na deze nu 2 maal gezien te hebben, toch half puntje erbij

Deze recensie verscheen eerst op mijn blog. Deze is offline sinds 1 november 2024. Daarom heb ik alle recensies hiernaartoe verplaatst (om ze te behouden).

Unbreakable

Met de komst van Glass, en het besef dat dit een vervolg is op Unbreakable en Split, was het hoog tijd om Unbreakable na jaren weer eens op te zetten. Ik was tien jaar toen deze film uitkwam. En hoewel ik niet zeker meer weet hoe oud ik was toen ik de film voor het eerst zag, is het in mijn tienerjaren in elke geval een favoriet geworden. Bijna twintig jaar later stond de film mij nog altijd bij omdat ik hem zo goed vond. Ik kan je ook vertellen dat het al héél lang is geleden dat ik Unbreakable had gezien. Zou de film nog steeds indruk maken tijdens een rewatch?

Traag

Wat mij in elk geval ontzettend opvalt is hoe traag de film voor mijn gevoel is. Dit herinner ik mij totaal niet van vroeger. Al keek ik vroeger ook veel meer dit soort films, dan nu. Tegenwoordig kijk ik vaker een vlugge komedie of een actievolle dramafilm. Unbreakable is een superheldenfilm zonder bijzondere pakjes en algeheel meer down to earth met hoofdrollen voor Bruce Willis en Samuel L. Jackson. Op het eerste gezicht past ‘superheldenfilm’ eigenlijk ook helemaal niet bij deze film, maar als je er dieper naar kijkt juist weer wel.

Verrassend

Door de traagheid van het verhaal verslapte mijn aandacht soms. Wat jammer is, want het blijft een intrigerend verhaal. Ik blijf ook getrokken worden door de film, maar ik durf niet te garanderen dat dat door sentiment komt, of doordat de film ook echt sterk is op zijn eigen manier. Tegen het einde is het eindelijk tijd voor wat echte spanning en shock. Ikzelf was deels vergeten hoe het verhaal ook alweer precies zat, wat maakte dat ik zelf ook weer verrast werd. Dat is natuurlijk altijd leuk bij een rewatch.

Conclusie

Mogelijk komt het doordat ik Unbreakable in mijn herinneringen de hemel in heb geprezen, dat hij nu iets minder geweldig leek. Unbreakable is in zijn geheel vrij traag waardoor mijn aandacht af en toe begon te verslappen. Het verhaal blijft uiteindelijk intrigerend genoeg om te blijven kijken, deels geholpen door de prettige acteerprestaties van Bruce Willis en Samuel L. Jackson. Het einde is bijzonder verrassend. Ik bedoel, wanneer je de film voor het eerst kijkt, zie ik zoiets niet zo snel aankomen. Op naar Split, die ik nog niet heb gezien, en daarna Glass.

Eind jaren ’90 was het filmminnend publiek aan de grond genageld door één (1 !) zin nl I can see dead people. Verantwoordelijke voor die cinefiele massahysterie was M Night Shyamalan. Hij werd dan ook beschouwd als de man die de film naar het nieuw millennium zou loodsen zonder kleerscheuren. Want de film business kreeg zware klappen met de Bruckenheimer franchises zoals Armageddon, Coyote ugly en dan moest Pearl harbor nog komen. Shyamalan zou de 2ky bug te lijf gaan alsof het David tegen Goliath betrof; Zo geschiede. Unbreakable werd uitgebracht. Een meesterwerk. Shyamalan strooide zijn typische elementen gretig rond. De plottwist die algemeen werd verwacht na The sixth sense stelde niet teleur en er was een sublieme climax met de score van Newton dat opbouwt tot visueel een fast forward sequentie (wanneer Willis beseft dat hij een superheld is). De emotionele kern (huwelijkscrisis dat ook in The sixth sense zat) had een knappe observatie over twee mensen die uit elkaar gegroeid zijn maar proberen de brokken te lijmen. Waar gaat Unbreakable nu over ? De geboorte van een superheld maar niet zoals een Spiderman met veel trommels en tralala maar bedachtzaam. Zo is de film opgemaakt. Willis acteert zeer ingetogen (speelt een atypische rol diametraal tgo Die hard cop John McClane). Hier is de held triest. Geen actie en special effects bij deze superheld (enkel de muur die barst wanneer hij er tegen botst). Het tot stand komen van een superheld gaat parallel met het (her)verenigd gezin. Een huwelijk dat ontstond door het negeren van superkrachten en steeds als een leegte werd gevoeld. Vanaf de aanvaarding is het gezin weer één. Net zoals het zoontje zijn theorie eindelijk bevestigt ziet. Shyamalan creëert hier het motief van de omgekeerde wereld. De wereld staat op zijn kop. Wie is de jager en wie is de prooi ? Willis (met de poncho als een cape) is de held, Jackson (in volledige zwarte outfit) de schurk. Maar wie jaagt op wie ? De een kan niet zonder de ander, Jackson heeft een held nodig om te bestaan. De symbiose van goed en slecht is het werkelijke thema. Met een camerastandpunt van kinderen die de wereld omgekeerd zien bv de eerste scene in de trein is een POV van een kind, zijn eerste strip van Eliah ligt onderste boven, het zoontje van Willis dat onderste boven tv kijkt en de treinramp ziet. Ook visueel benadrukt de film het contemplatieve. Het ritme is traag, de montage is miniem want veel scenes zijn one take, een serie van lange tracking shots om het storyboard van strips te evoceren. Filmmaker Shyamalan heeft de allures van een Shakespeareaanse tragische figuur. De koning die van zijn troon viel. In het begin opgehemeld maar gaandeweg afgekraakt en beschimpt. Volgens velen zakte het niveau met elke film. Ook zijn cameo’s werden niet in dank afgenomen. Verwijten als ‘arrogant en pretentieus’ vlogen in het rond en natuurlijk de rol die hij zichzelf toedichtte in The lady in the water (de schrijver die de redder van de wereld zou worden) was enkel koren op de molen. Ook later maakte hij pirouettes die critici deden duizelen. In 2019 durfde hij het aan om oud (Unbreakable) en nieuw (Split) met elkaar te verbinden in een nieuwe film Glass. Een trilogie zei hij zonder verpinken maar in feite was dit een fuck you naar de business. Marketing is alles. Alleen jammer dat Glass niet die visionaire film is geworden dat hij op hoopte. Glass mist het drama van Unbreakable en het intrigerende van Split waardoor je de vraag stelde : waarom deze film willen maken ? Zo beet de slang in zijn eigen staart. Dat er verval is opgetreden na Unbreakable is een feit. We hadden nog met Signs en The village films die flirten met het meesterschap maar The lady in the water sputterde doordat het verhaal dat een sprookje moest voorstellen eerder simplistisch naar voren kwam. Het gedurfde maar mislukte The happening werd al snel vergeten door pers en publiek maar toch was deze apocalyptische visie vol fataliteit een knappe observatie over de onmacht van de mens tegen het onverklaarbare. Helaas torpedeerde de ridicule huwelijkscrisis tussen Wahlberg en Deschanel al snel de film naar de bodem van de kwalitatieve producties. The last airbender was het dieptepunt alhoewel productie perikelen toch een groot deel van de mislukking kunnen verklaren. Daarna terug opstaan en opgeklommen. Split beschouw ik als een tweede hoogtepunt. In zijn bekende puzzelstructuur legt hij de stukjes van de personages van Anya Taylor-Joy en James McAvoy op het einde mooi samen waardoor een band ontstaat. Split graaft beetje bij beetje dichter tot bij de ontknoping tussen beide personages. Echter, de daaropvolgende films kregen alweer verdeelde reacties. Maar Unbreakable laat een zelfverzekerde en visionaire cineast zien. Vast geankerd in zijn habitat Philadelphia met de staat Pennsylvania bij uitbreiding, een esthetiek in kleur en beeldkader, uiterst functionele scores met zijn vaste compaan James Newton Howard tot After earth (daarna vervangen door oa West Dylan Thordson en Herdis Stefansdottir), opvallende camera regie waarin het gevaar nooit werd gezien, de supernatuurlijke dreiging … het is de signatuur van Shyamalan die opgroeide als een immigré indian in de buitenwijken van Philadelphia en als achtjarige reeds een Super 8 camera in zijn handen had. De film Messias die hij kreeg toebedeeld na het commerciële en artistieke succes van The sixth sense daar zijn we een beetje ontgoocheld in, dat geven we toe. Maar naast een aantal goede films, is dit meesterlijke Unbreakable de perfecte cocktail. Een pittige Cuba Libre waarin drama en mysterie samenvloeien als een zonsondergang op een zwoele zomeravond. Proost !

een uittreksel uit mijn boek 'mijn 100 favoriete films' met op nr 37 : Unbreakable