The Last Samurai (2003)

The Last Samurai is een lang en groots epos zoals ik ze graag heb. De film heeft zeker z'n gebreken en tekortkomingen, maar over het algemeen was het een genietbare film, en gewoonweg een sterke period piece met veel aandacht voor detail. Allereerst iets dat doodnormaal zou moeten zijn, maar dat helaas vaak niet is; het gebruik van de authentieke taal, in dit geval Japans. Geen gevalletje van 'iedereen spreekt gewoon Engels'. Verfrissend. Ten tweede is een overduidelijk pluspunt het visuele aspect; er komen enkele cinematografische hoogstandjes voorbij om je vingers bij af te likken, maar ook de kostumering, aankleding en sets/locaties zijn bewonderenswaardig. Ook de oorlogsscènes mogen hierbij gerekend worden; vooral de lange eindslag ziet er geweldig uit. Al vond ik over het algemeen de meer serene scènes het interessantste; het middenstuk van de film waarin Algren zich in het Samurai-dorp bevindt vond ik in ieder geval het beste gedeelte. Meer van dit had ik absoluut niet erg gevonden, maar uiteindelijk moet er natuurlijk opgebouwd worden naar een wat meer standaard eindgedeelte. Tom Cruise is zo'n acteur die ik vaak niet al te leuk vind, maar die onder de juiste regisseur of binnen het juiste project wel boven zichzelf uit kan stijgen. Dat gebeurt hier, want wat speelt hij sterk. Goed samenspel vooral met Ken Watanabe, die zonder twijfel de ster van de film genoemd mag worden. Een (voor mij) substantieel minpunt is het erg dik aangezette sentiment, dat zeker in het laatste halfuur schrijlings grenst aan het melodramatische. Het is hieraan heel duidelijk te merken dat dit van de hand van de regisseur van Legends of the Fall is, een film die dezelfde valkuil niet weet te ontwijken. Hierdoor werd het voor mij wat minder interessant; een wat rauwer randje/sfeertje had hier minstens evengoed, zo niet beter, gepast. Het wordt daardoor net geen top-film, maar een dikke 3.5* is het meer dan waard.

Dit is zover ik weet mijn tweede kijkbeurt van de film, de eerste was rond de release in 2003. Geen idee meer of ik dit in de bioscoop destijds heb gezien, maar de film maakte best indruk op me en gelukkig is het een jaar of 18 later nog altijd zo. Origineel is de film niet, want dit is al in een afwijkende vorm zoveel vaker verteld, denk aan Pocahontas of Dances with wolves. Vijandige man komt in het andere kamp terecht en leert een nieuwe cultuur kennen en vecht voor hen tegen zijn oude vrienden. Meer is het niet, maar dat hoeft ook niet als het zo goed en boeiend word uitgewerkt als hier.

Tom Cruise is echt imponerend in zijn rol en ook al valt alles van a tot z te voorspellen, er zitten gewoon diverse kippenvelmomenten bij. En dan is er nog dat geweldige laatste gedeelte van de film waarvoor ik graag een halfje extra geef met een adembenemend mooie veldslag die zowel enorm bruut, spannend en emotioneel is. Wel is het absolute einde met Cruise wat jammer, dit had sterker moeten eindigen.

Verder valt er nog genoeg te melden. Het camerawerk is ook de de gehele film echt indrukwekkend mooi, net als de prachtige bombastische en rake soundtrack.

Als je je niet stoort aan diverse clichés over Japan en het ook kan accepteren dat men hier Engels praat (wel jammer, maar ik kon er hier wel goed mee leven) dan heb je een blockbuster van het allerhoogste niveau gekeken. Blij dit nog eens weer gezien te hebben.

4* blijven staan

Een vrij overtuigende mix van actie/avontuur en persoonlijke ontwikkeling zoals de regisseur het ook voor zich zag, met een ster die de film niet domineert, een serieuze uitbeelding van de Japanse cultuur zonder stereotypen of karikaturen, en sterke vechtscènes (inclusief de eerste ontmoeting tussen soldaten en samoerai en de nachtelijke overval op het dorp). Wie er problemen mee heeft dat buitenlandse vijanden altijd Engels blijken te spreken (voor mij nooit een probleem, maar goed) zal er verheugd over zijn dat de Japanners onderling Japans spreken, de score van Hans Zimmer is opmerkelijk ingetogen (in ieder geval tot aan de laatste slag), en de visuals zijn prachtig.
        Zelfs aan de minpuntjes hoef ik niet zo zwaar te tillen: met Algrens voormalige commandant wordt wel èrg snel (en dus in dramatisch opzicht onbevredigend) afgerekend, het liefdesplotje was niet nodig (gelukkig wordt het héél klein gehouden en dient het voor mij voornamelijk als opstapje naar de allerlaatste scène), en eigenlijk had Nathan op het einde gewoon temidden van zijn nieuwe vrienden het leven moeten laten (maar zijn overleven was noodzakelijk om hem het zwaard aan de keizer te laten aanbieden, en doordat die daarna de onderhandelingen met de buitenlanders afkapt wordt het offer van de samoerai achteraf alsnog gerechtvaardigd). Zo hebben de kwaliteiten van deze film voor mij ruimschoots de overhand. Indrukwekkend.

als je deze niet wil zien of niet heb gekeken.

pff dan mis je iets

Prachtige film.

Het minst is het begin en het einde. Het begin dat ietsje te traag op gang komt en het einde dat té dramatisch is.

Maar 'in the middle' heb je een prachtige film waarin je volledig ondergedompeld wordt in die prachtige wereld van de samoerai en met volle teugen geniet van hun levensstijl. De discipline, toewijding en eerbied voor tradities is iets wat we de dag van vandaag nog maar zelden zien jammer genoeg. De korte maar krachtige dialogen tussen Cruise en Watanabe waren ook mooi om volgen. Het is gewoon genieten van elke seconde, je waant je volledig mee in hun wereld en je bent oprecht dankbaar dat je dit mag meemaken, zoals uiteindelijk Cruise ook beseft.

5* sterren voor het midden gedeelte, overall 4*

Nog steeds in het rijtje van de aller beste films gemaakt.

De hoofdrol spelers in glansrollen van hoog niveau

De film muziek weergaloos mooi van Hans Zimmer een van de aller beste film componisten.

Dit is een van die films, van de overtreffende trap.

Een onvergetelijke film.

Heerlijke blockbuster die zowel in actiescènes als in kalmere scènes steeds op niveau blijft. Eén van Cruises betere rollen. Last Samurai blijft ook kraakhelder met de boodschap die uitgedragen wordt. Het Meiji tijdperk was een radicale ommeslag van een feodale cultuur naar een geïmporteerde westerse cultuur. Japan was toen nog niet klaar voor deze brutale modernisering, die een ontwrichtende invloed had op de samenleving. Heel knap om een Amerikaanse officier te doen overlopen, door het verwerven van inzicht in en respect voor de schoonheid van de lokale cultuur en levenswijze, naar wat voor hem initieel de "savage" was. En nee, een intellectuele detaillering van wat die cultuur inhoudt hoef ik niet, dan lees ik wel een boek.
Zwick slaagt honderd percent in zijn opzet en in de laatste veldslag waarbij al deze waardevolle dragers van volkstraditie met houwitsers neergemaaid worden voelt erg droevig aan. De muziek van Zimmer is buitengewoon prachtig. Last Samurai is een mooi voorbeeld dat er ook blockbusters kunnen gemaakt worden met verstand en gevoel.

Deze film begint in 1876 met de Samurai-krijgsheer "Katsumoto" (Ken Watanabe) die mediteert op een heuvel in Japan en een griezelig visioen krijgt van een witte tijger die vecht voor zijn leven in een extreem felle en wanhopige strijd.

Het verhaal verschuift vervolgens naar een klein stadje in Amerika waar een "Medal-of-Honor" Captain Nathan Algren (Tom Cruise) aan het publiek de mogelijkheden van een gloednieuw Winchester-repeteergeweer demonstreert. Niet lang daarna wordt hij gerekruteerd om naar Japan te komen om Japanse soldaten te leren vechten met westerse wapens en technieken die voornamelijk zullen worden gebruikt tegen een opstand van samoeraikrijgers onder leiding van niemand minder dan Katsumoto. Hij wordt vergezeld door een voormalige commandant die hij intens niet mag, Colonel Bagley, (Tony Goldwyn) samen met een gerespecteerde strijdmakker Sergeant Zebulon Gant (Billy Connolly).

Maar hoewel hij strikt militair adviseur is, is het slechts een kwestie van tijd voordat kapitein Algren en zijn rauwe rekruten Katsumoto en zijn goed opgeleide samoeraistrijders ontmoeten op het slagveld en geen van beiden zal daarna nog hetzelfde zijn. In plaats van meer te onthullen, wil ik alleen maar zeggen dat dit een zeer vermakelijke actiefilm was die erin slaagde de onrust en angst veroorzaakt door de modernisatie van de krijgskunst in Japan, op een uitstekende manier vast te leggen. Evenzo waren de uitvoeringen van Ken Watanable en Tom Cruise ook eersteklas. Kortom, ik heb genoten van deze film en ik raad hem zeker aan, aan de liefhebbers van dit genre.

Een 8!

Deze film ooit gezien bij release en nu zo’n 19 jaar later opnieuw toevallig toen hij op TV werd uitgezonden. Kon mij verhaal niet meer herinneren, dus was geen ‘tweede zit’… Is een krachtige film met een ijzersterk verhaal over de ‘weg van de samoerai’. Eer en respect is de rode draad doorheen het verhaal. Een verhaal over vijand en vriendschap. Emotioneel zwaar beladen. Mooie decors van het traditionele Japan. Topfilm met topcast. 4*

The Last Samurai is een melodramatische film. Tom Cruise speelt kapitein Algren, die in het Amerikaanse leger PTSS heeft opgelopen als gevolg van de wrede slachtingen onder indianenstammen. Hij is aan de drank en ziet het leven niet meer zitten. Gedurende de film maakt hij een ontwikkeling door van een verlopen personage naar een gedisciplineerde strijder in dienst van de Samurai. Hij voelt een diepe eerbied voor de levenswijze van deze eeuwenoude Japanse krijgerstraditie waar dood en eer een centraal thema is.

Katsumoto, de leider van de Samurai en Kapitien Algren ontwikkelen een diepe vriendschap op basis van hun ervaringen op het slagveld. Hun verbondenheid wordt uitgedrukt in de grote finale als de zwaargewonde Katsemuto met behulp van Algren seppuku pleegt. Dit gedenkwaardige moment is het hoogtepunt van de film.

De oude traditie versus de moderne tijd wordt doeltreffend uitgewerkt. Kapitein Algren raakt gefascineerd door de waarden van deze oude Japanse cultuur en vecht met de katana tegen de geweren en kanonnen van de moderniteit. In plaats van onschuldige Indianen doden met zijn geweer staat hij nu met het zwaard in zijn hand tegenover een oppermachtig modern leger. Op dit slagveld hervindt Algren zijn ooit verloren eer.

The Last Samurai is een typische Hollywood formulefilm. Oppervlakkig gezien, goed gemaakt. Er zijn wel wat ongeloofwaardige en dus storende scenes. Het gevecht tussen Algren en een groepje zwaardvechters waarbij Algren wint is acrobatiek en mist dus realiteitszin.

En natuurlijk moet er in die formule ook een liefde tussen Algren en een Japanse vrouw opbloeien. Hij heeft haar echtgenoot gedood maar toch vormt dat geen beletsel voor diepe romantische gevoelens tussen beide personages. Hoe verzin je zoiets?

De muziek, gecomponeerd door Zimmer is zwaar aangezet waardoor zware scenes nog eens een extra lading meekrijgen. Soms nét iets teveel van het goede.

Aardige film maar geen meesterwerk. De dood van Katsemuto is een memorabele scene die diepe gevoelens los kan maken. Die scene krijgt van mij dan ook een 5.0.

De film een 3.0

Spoilers in een bericht geplaatst en de discussie daarover verwijderd (ook al bleef die netjes, het werd vooral rommelig met eea daarin te modereren qua spoilers).

Spoilers graag melden via de misbruikknop (en dan gelieve ook aangeven wat er precies een spoiler is, dat is niet altijd even duidelijk), wij moderatos kunnen het bericht sowieso nog aanpassen en de user zelf vaak snel al niet meer.

Nog altijd een leuke film. Wel een behoorlijk bombastische en sentimentele natuurlijk, maar dankzij de cast irriteert dat hier niet zo, en het zijn vooral de stille momenten die overheersen. Al die scènes in het dorp waarin Algren meer over de Japanse cultuur leert en je het wederzijds respect ziet groeien zijn verdomd effectief. Er is ook echt een goede balans tussen dit soort rustige scènes en het spektakel. De score van Zimmer vind ik ook heel fijn hier.

Lang geleden een keer gezien, maar in een periode dat ik hier eigenlijk nog te jong voor was, waardoor me er nauwelijks nog wat van bijstond. Toen ik een tijdje geleden de kans kreeg om een mooie uitvoering van de film mee te nemen, zag ik mijn kans schoon om deze eindelijk eens aan een herziening te onderwerpen.

Ik zal maar gelijk met het grootste minpunt beginnen en het is eigenlijk iets waar je van tevoren op berekend kan zijn: The Last Samurai is Hollywood in zijn meest pure vorm. Wanneer een film gepromoot wordt als Tom Cruise-actiefilm weet je eigenlijk al hoe laat het is. Voor 80% is dat geen probleem, maar hoe dichter we bij het einde komen, hoe dikker het wordt aangezet. Niet alleen heeft Cruise een plot armor waar je U tegen zegt, ook worden gevechtsbeelden vergezeld door slow motion effecten en bombastische muziek.

Maar goed, je kan je natuurlijk afvragen in hoeverre het een groot minpunt is. The Last Samurai mag wat mij betreft namelijk ook wel uitpakken en dat laat Edward Zwick zich geen twee keer zeggen. Het is een groots opgezet, heldhaftig epos geworden over een tweestrijd in Japan. Ondanks dat de actiescènes er nog steeds gruwelijk goed uitzien en daardoor garant staan voor vermaak vond ik het middenstuk, waar Nathan de samoerai-cultuur en de inwoners van het dorp leert kennen, het meest imponerend. Men neemt daar gelukkig uitgebreid de tijd voor, waardoor de groeiende waardering van Nathan geloofwaardig in beeld kan worden gebracht. Ook echt een groot pluspunt dat de oorspronkelijke taal eens gebruikt wordt in een productie als deze. Ook dit komt de geloofwaardigheid ten goede.

De cast speelt goed. Tom Cruise kan ik in de regel sowieso goed hebben en ook hier doet hij het prettig. Zijn personage maakt een zichtbare verandering door, waardoor je aan het einde oprecht met een ander iemand te maken hebt dan aan het begin. Zijn spel wekt de indruk dat hij met passie aan deze film gewerkt heeft. Ook de bijrollen vond ik goed. Ken Watanabe, Timothy Spall, Shin Koyamada, Hiroyuki Sanada... allen prettige bijdragen. Koyuki Kato mag nog apart genoemd worden. Ze speelt haar personage erg fijn en ze heeft ook een goede chemie met Cruise. Naast het acteerwerk heb ik ook erg genoten van de schitterende opnamelocaties, muziek en aankleding. Verveeld heb ik me nergens. Achteraf gezien duurt het wellicht even voor de film op gang komt, omdat het eerdergenoemde middenstuk wel nog een streepje voor heeft op het begin, maar tijdens het kijken ervoer ik dat niet als vervelend.

Ik vond dit een zeer geslaagde film. Voor mij was het een soortgelijke ervaring als Kingdom of Heaven vorig jaar, maar ook films als Dances with Wolves, Gladiator en Braveheart passen wel in dit rijtje. Allemaal films die weliswaar een stukje geschiedenis tonen, maar flink gedramatiseerd en met een Amerikaans sausje overgoten. Daardoor alleen al zal The Last Samurai niet voor iedereen zijn, maar ik heb heel erg genoten. Een prachtige film, die me voorlopig nog wel even zal bijblijven.

4*

Historische films heb ik altijd wel een zwak voor gehad. Jezelf helemaal verdiepen in een wereld die niet meer is. Deze film geeft mij zeker dat gevoel. Vooraf dacht ik, vast net als anderen, dat de combinatie van Tom Cruise en een samurai film een aparte keuze was op zijn best. Toch vind ik het acteerwerk, de productie en de attention to detail erg goed. De reden dat ik the last samurai maar een 3,5 geef is door de laatste 25% van de film. Na de helft vond ik het erg tegenvallen, veel over de top dramatisch gedoe. De rustige, langzamere scènes maakte de film goed. Naast de duidelijke 'Hollywood' invloed werd ik positief verrast wat deze film te bieden heeft. Niets heel speciaal, maar toch vermakelijk. Het leek erop dat de regisseur of de producers ineens dachten 'oh ja wacht even, dit is een Hollywood film, we moeten wat cliché drama erin stoppen'. Als je zoekt naar een meer accurate of meer diepgaande historische film, ben je niet op de goede plek. Toch wel het kijken waard vind ik, ondanks het einde.

"I suppose we should be grateful they're all firing in the same direction."

De Winchester Repeating Arms Company bestaat bij aanvang van de film bij het vieren van 100 jaar Verenigde Staten nog maar 10 jaar, opgericht net na het aflopen van de Amerikaanse Burgeroorlog. Nathan Algren verolkt door Tom Cruise is een veteraan uit die Burgeroorlog, die inmiddels verdere heldendaden verrichte in de Indianenoorlogen, tegen de "red man", de "hostiles". Hij noemt de Winchester het geweer dat het Wilde Westen verovert, en noemt specifiek de (op dat moment nog maar net afgelopen) beroemde veldslag bij Little Bighorn in 1876 waarbij generaal Custer en zijn troepen werden omgebracht door de Lakota-Sioux, Noordelijke Cheyenne en Arapaho. Hij grapt cynisch dat je met het geweer "five, six, seven braves" (een historische term voor inheemse krijgers) kunt neerschieten zonder te herladen. Maar Algren kampt met een enorm traumaleed en alcoholisme, niet zozeer vanwege reguliere gevechten in de burgeroorlog, maar vanwege zijn deelname aan de massamoorden op inheemse burgers en gezinnen onder het bevel van kolonel Bagley.

Algren trekt in de zomer van 1876 naar Japan om daar de troepen dingen bij te leren. Vooral doeltreffender herladen en schieten, want ondanks uitgerust met moderne westerse geweren konden ze het niet eens halen tegen de samoerai-opstandelingen die vuurwapens principieel weigerden. Tenminste, zo stelt de film, want de Amerikanen moeten uiteraard eruit komen als de vuurwapenhelden bij uitstek en de Japanners als spirituele krijgers, toch? De werkelijkheid kon niet minder waar zijn. In de tijd waarin de film zich afspeelt kenden de Japanners al meer dan 300 jaar vuurwapens, al sinds de 16e eeuw. En de echte opstandelingen beschikten dus ook over moderne geweren en zelfs tientallen stukken artillerie. Ze schakelden pas over op zwaarden als hun munitie simpelweg opraakte. Ach, we houden het op een leugentje om bestwil.

In de film worden de troepen mét vuurwapens te vroeg in de strijd gegooid, met noodlottige gevolgen van dien. Ook Algren krijgt het zwaar te verduren, ook al verweert hij zich als een duivel in een wijwatervat, en wordt enkel maar gespaard omdat hij zo heldhaftig vocht. De film biedt wel een mooi portret, wat vooral sinds dit deel met Algren als niet-geketende en vrij rondlopende gevangene in alle rust nader uitgewerkt wordt. In dit deel doorgaat de prent een transformatie van pief-poef-paf ik-schiet-u-af hocus pocus pats naar zwierige-zwaard-zwaaierij ofte krijgskunst-bravoure. Met de bijhorende getelefoneerde overloper-twist. Voor het verdere verhaal verwijs ik graag naar de film.

Ook al was ik er vol interesse in gevlogen, The Last Samurai is niet zo mijn soort film gebleken (de veldslag een half uur voor het einde inclusief de te verwachten wraakvervulling tav Bagley gevolgd door de noodlottige rakketakketak - niet te verwarren met Taka Taka Taka of laat staan tiki-taka vond ik wel nog de moeite), en dus viel hij voor mij eerder op een matige 2,5* uit. Dezelfde score dan ik bv. The Patriot (2000) gaf, en wat hoger uitvallend dan Glory (1989), al wou ik die dus nog wel eens een herkans geven.

Dit soort epische films doet het vaak nochtans zeer goed:
3,66 (7,8) : The Last Samurai (2003, over 1876-1877) - regie Edward Zwick en met Tom Cruise
3,56 (7,2) : The Patriot (2000, 175 min over 1776) - regie Roland Emmerich, met Mel Gibson
3,60 (7,6) : Gettysburg (1993, 271(!) min 1863) - regie Ron Maxwell, Berenger-Daniels-M.Sheen
3,47 (7,8) : Glory (1989, over 1862-1863) - regie Edward Zwick, Broderick-Washington-Freeman

Met eventueel nog deze ter surplus, waarvan ik de 1e eveneens met karige 2,5 beoordeelde:
3,45 (7,6) : Last of the Mohicans (1992, over 1757) - regie Michael Mann, met Daniel Day-Lewis
3,84 (8,0) : Dances With Wolves (1990, 3u-4u over 1863) - regie Kevin Costner, met K.Costner

Al zullen er uiteraard nog wel passen in dit rijtje. Deze The Last Samurai kwam me wel al het dichtst in de buurt van een persoonlijke 3*-waardering, maar het blijven toch niet direct mijn type films, waarin ze vallen als vliegen bij romantisering van oorlog en patriottistische heldenmoed. Wel benieuwd desondanks naar recentere films Hostiles (2017) & Gettysburg 1863 (2026).

Eens te meer me 'n pak meer vermaakt met het schrijven errond dan het kijken ernaar, in feite.

Is uiteraard zo typisch Amerikaans en Hollywoodiaans, dergelijk dualisme, demonisering van de slechten en ophemeling van de goeden om de kijker een zeer duidelijk standpunt te helpen innemen, en meestal ook met een 'eind goed al goed' gevoel de zaal te kunnen laten uitlopen. Zie bv. hun politieke structuur of Marvel/DC comics, maar ook in zovele andere films. Good vs Evil, Wij vs Zij, X vs Y, zit daar in heel veel doorbakken. En in onze lage landen beseffen we maar half hoezeer we onze cultuur al door de hunne hebben laten beïnvloeden/aantasten (overal Coca Cola Company producten bvb, en vooral via films en series krijgen we hun cultuur enorm mee, Santa Claus als de veramerikaanste Sinterklaas en Halloween als het Amerikaanse samhain of allerheiligen/zielen naar hier laten terugwaaien nadat het eerst door Europese migranten naar daar werd meegepakt, ...).


Daar viel ik ook wel over, net als het (gelukkig nog bescheiden) liefdesstukje tussen plaatselijke schone en de gaijin die nota bene haar man ombracht. Ook hier uiteraard weer Hollywood dat meent (en er ook in slaagt) om dit soort overromantisering verkocht te krijgen (heb het dan zowel op het stukje romance als de overloper-bromance). Nu snap ik dat het film is en geen 100% werkelijkheid dient te volgen, maar een zodanig tarten van elke logica neemt een heel stuk van de geloofwaardigheid van een film weg en dan is de pret er voor mij toch ook wel wat af.


Zo ver wil ik nu niet gaan (er zitten best wel knappe zaken in ook), maar ik kan je beweegredenen wel begrijpen.