The Boy in the Striped Pyjamas (2008)

Ik durf deze ook bijna niet te kijken, moet ik zeggen, als bovengemiddeld ingewijde in holocaustherdenking en de plaats hiervan in populaire cultuur. Nog een heel vak gehad alleen daarover, met In de Schaduw van Auschwitz en dit boek als uitgangspunt. Heel anders door gaan kijken, kan ik je zeggen.

Sorry Ramon, maar ik begrijp niet goed wat je bedoelt. En de reactie van John Milton begrijp ik nog minder. Graag een bijkomend woordje uitleg?

Bij La Vita È Bella (1997) staat een deel van mijn gedachten, al zijn mijn bezwaren hier weer anders dan bij die film, en deze heb ik niet gezien. Maar wetende hoe ik erover denk en de berichten van Ramonk zo lezend, zou ik me daar dus (na maanden elke week uren daarover gelezen en gedebatteerd te hebben) behoorlijk aan ergeren! En dan doel ik dus op het verhaal wat men kiest te vertellen, de specifieke invalshoek en op welke wijze hier dramatisch invulling aan wordt gegeven.

Het is niet even snel uit te leggen vrees ik. Heb je de tweede en derde aline van deze link In de Schaduw van Auschwitz gelezen? Als je er op die manier mee bezig bent geweest dan stoot iets als la vita e bella of de manier waarop deze film hier beschreven wordt wellicht ook tegen de borst. Maar ik kan alleen voor mezelf spreken, natuurlijk.

En dat wat Leatherhead zegt natuurlijk. Daar kan ik sowieso al niet goed tegen, maar in een holocaustcontext vind ik het nog bezwaarlijker. Wat Ramonk holocaustkitsch noemt, is exact het goede woord en hetgeen ik moeite mee heb.

Wellicht is dit verhelderend? http://www.trouw.nl/tr/nl/4324/Nieuws/article/detail/1806633/2010/12/31/Holocaust-for-the-millions.dhtml

Daar moet ik dan voor nu even vrede mee hebben

Nu echt te moe, om nog verder uit te leggen dan ik in die eerdere posts heb gedaan (en ramonk ook, tot op zeker hoogte, al voelt die het nog at sterker dan ik volgens mij).

Hoe dan ook, zoals ik zei, ik heb deze nog niet gezien juist door die geluiden. Misschien maar even doen en dan een uitgebreid stukje tikken, vereenvoudigt de zaken allicht. Al kijk ik hier niet eenvoudig naar, naast bovengenoemd vak was ik redelijk op weg om mijn masterscriptie geschiedenis over Art Spiegelmans Maus te schrijven: Recensie: Maus, de onverdraaglijke waarheid (Art Spiegelman, Metamaus) - Athenaeum Boekhandel

En je komt tijdens je onderzoek zoveel tegen, dat iets 'hollywoods' daarna al gauw als onecht en gemaakt aanvoelt. Does that maak sense?

Verplichte kost voor iedereen, wat mij betreft. Maus.

Dat onderscheid is voor zijn punt toch niet relevant?

Ik heb zowel boek niet gelezen als film niet gezien, maar vind het alsnog razend interessant, een discussie als deze. Maar dat komt dus ook omdat we dezelfde discussie met een hele groep studenten hebben gevoerd over ettelijke films en boeken. Om die reden staan eerder genoemde Primo Levi en Imre Kertesz sindsdien mijn boekenkast, naast die soms wat droge Auschwitz vakliteratuur. Jammer genoeg kan ik me niet herinneren wat er over deze gezegd werd.

Van uit de ogen van een Duits kind vond ik Lore wel de moeite waard, al ging dat niet zozeer over kampen. Lore (2012)

Misschien moet ik deze toch maar eens kijken, zodat ik (met wat meer recht van spreken) mee kan discussiëren.

Na een handvol berichten sinds 2015, heb ik mezelf er toch maar eens toe gezet deze te kijken. En helaas werden mijn aanwezige verwachtingen, na een erg mooi gefilmde opening, geleidelijk aan steeds meer gestaafd, en vond ik The Boy in the Striped Pyjamas een behoorlijk problematisch filmpje. Om te kijken waar ik met die gedachte vandaan kom, zou je eventueel door die paar berichtjes kunnen gaan. Ik houd het hieronder spoilervrij, de links doen dat niet.

Kort gezegd: tijdens mijn studie heb ik geprobeerd in een aanloop naar een masterscriptie over Maus zoveel mogelijk vakken over holocaust te volgen, over hoe we die herdenken, hoe we die verbeelden, en specifiek over materiaal voor holocaust educatie, beeldmateriaal als graphic novels, strips, etc. Ik dacht dat dat vernieuwend was, maar dat bleek allesbehalve het geval, er was reeds een schat aan informatie. Met die scriptie is het nooit helemaal goed gekomen, maar mijn denkbeelden zijn wel voorgoed veranderd. Als je zoveel uur bezig bent met groepsdiscussies over historische bronnen, films, boeken en theorie daarover, en echt hier zo diep mogelijk op in te gaan, verandert dat hoe je naar iets kijkt. Een La Vita È Bella (1997) bijvoorbeeld, of deze verfilming van Boyne's in drie dagen geschreven fabel.

Hoewel de film verrassend goed gewaardeerd wordt door heel veel kijkers (dat is op MM niet anders), en bij behoorlijk wat mensen echt wel een gevoelige snaar raakt, kan ik me daar dus lastig iets bij voorstellen, wanneer je kijkt wat de film doet, en waar het emotionele gewicht wordt gelegd in het verhaal en de karakters. Want wie krijgen er het meest een gezicht, en met wie wordt je als kijker uitgenodigd te sympathiseren? Wat is de crux van de climax van de film? Wanneer je die vragen stelt en de narratief in een historische context plaatst, wordt het voor mij eigenlijk eerder een moreel verwerpelijke fictieve verbeelding van een historische tragedie, dan ontroerend. De specifieke manier waarop de kijker wordt uitgenodigd dit drama vanuit deze invalshoek met de karakters te beleven, staat me echt tegen.

Wanneer je zoekt op de kritiek die mensen op de film hebben, vind je best wat negatief sentiment dat uit die hoek komt.

En helaas snap ik het volledig. Er zijn betere manieren om kinderen over de holocaust te leren, dan dit fictieve verhaal met problematische bril. Mocht deze film je uitnodigen om je er meer in te gaan verdiepen, helemaal goed. Maar wees gewaarschuwd dat de holokitsch welig tiert, en dat niet alles je persé een goed beeld van het verleden geeft. Dat hoeft een film ook niet altijd noodzakelijkerwijs te doen, maar ik dit geval heb ik er wat meer moeite mee.

2*