Persona (1966)

Erg goede constatering. Dit is Bergman's "zo communiceren we nooit meer"-film. En erg doortastend uitgevoerd.

Ik ben het hier wel mee eens. Deze film moet je volgens mij ook niet na een zware dag kijken, want dan val je onherroepelijk in slaap! Daarom kan ik voor mezelf dan ook geen torenhoog cijfer geven (het verhaalde boeide me ook weer niet zóveel!), maar ik kan wel begrijpen dat anderen lyrisch over deze film (kunnen) zijn. Misschien dat ik na een tweede kijkbeurt ook wel enthousiaster over deze film ga worden.

Ik was echt (goed uitgeslapen) gaan zitten voor mijn tweede Bergman en ik moet bekennen dat ik van tevoren wel wat bang was dat ik alles te abstract, saai en/of intellectueel geneuzelig zou gaan vinden. Dat viel gelukkig mee, in de film zitten genoeg mooie vondsten en ik ga me zeker aan meer films films van Bergman wagen.

Wat een geweldige indringende thriller/drama film was dit zeg!

Nergens bekroop mij het gevoel dat dit een oude film was, die mij

tot op heden vaak teleurstellen. Maar mijn zoektocht naar goede klassiekers is weer lekker aangewakkerd door Persona.

Hier wil ik zeker nog meer van zien.

Nergens werd het eng, maar toch droop de spanning ervan af. Vooral als je niet weet wat je te wachten staat en in het begin van de film geconfronteerd wordt met bizarre shots, daardoor blijft die dreiging in de film goed hangen.

Puik acteerspel maakt de pret nog leuker en als je dan ook nog is

de kleur "wit" (vooral bij de zee) buitengewoon mooi ziet afsteken op de kleur zwart, tja, da's genieten.

Pakketservice schiet niet op, krijg maar geen reactie. Dan nog maar een keer bekeken.

Zo kan ik de minpunten even opmerken. Naar het einde toe wordt er naar mijn mening toch net iets te veel verwarring gezaaid.

Had volgens mij niet nodig geweest en het is daardoor nog steeds niet helemaal duidelijk. Niet dat ik precies wil weten hoe alles inelkaar steekt, maar na een 2e kijkbeurt ga je daar natuurlijk wel op letten.

De rest van de film blijft wel briljant.

4* + 0.5 voor de leeftijd = 4.5*

Persona is een bijzondere film. De film was in ieder geval een aparte ervaring, zoveel is zeker. Het begin van de film is visueel gezien erg mooi gedaan. De eerste 5 minuten zien we in feite een soort gedicht voorbijkomen, waarna de daadwerkelijke film begint. Ik vond de film slechts bij vlagen interessant. De film is ondanks het fraaie camerawerk en het zeer goede acteerwerk op een gegeven moment wel erg eentonig. Toch zet de film je na afloop wel aan het denken. Emotioneel werd ik echter totaal niet geraakt door de film en dat is voor mij toch wel een voorwaarde op van een topper te kunnen spreken. Ik zal me in de toekomst zeker nog wel aan een Bergman wagen.

3,0*

De ervaring op het grote doek viel wat tegen, want naast een wiebelend, helemaal niet het gehele doek vullende beeld leverde Studio K naast Nederlandse ook Franse ondertiteling, en aangezien ja automatisch bij de bovenste regel begint met lezen, is dat irritant.

Ook met deze gebreken was Persona een bijzondere en goede film. Het meeste is er wel over gezegd eigenlijk, al raakte de film me net te weinig (emotioneel gezien) om over een absolute klassieker gezien. Nu spreek ik liever over een visuele pracht, met een intrigerende inhoud. 4*

All the world's a stage,
And all the men and women merely players:
They have their exits and their entrances;
And one man in his time plays many parts.

Bergman heeft Shakespeare's wijze woorden goed in zijn oren geknoopt en giet er nog een flinke scheut sociale psychologie doorheen. Dat maakt een feest voor een Communicatie-student als ik.

Persona is een gemaskerd bal met slechts twee (eigenlijk zelfs één!) genodigden. De rollen die worden gespeeld zijn echter wel talrijk. En dat is nu net waar Elisabet (een actrice notabene) niet mee om kan gaan. Want wie is ze nu echt? Wat is haar naakte, absolute ik? Elke keer dat ze praat zet ze een masker op en vertelt ze een leugen. Stoppen met praten lijkt dan de simpele oplossing.

Maar daar is de mens niet voor gebouwd. Gevolg: Een splijting van de ziel. Alle sociale uitspattingen gaan via Alma, de spraakwaterval met vele gezichten. Tedere, mooie maar ook wrede gezichten. Wanhopig probeert Elisabet zichzelf dmv Alma te redden. En dat brengt Bergman mooi.

Persona was mijn eerste Bergman en ik ben bang dat zijn andere films hier niet meer aan kunnen tippen. Geweldig hoe hij met licht en schaduw speelt om bewustzijn en geest zichtbaar te maken. Hetzelfde geldt voor de weergaloze kadrering. Schitterend hoe Bergman de twee vrouwen in close-up blijft vangen.

Wat minder was ik dan weer te spreken over de wat cheesy, gebrekkige geluidsexplosies. De stiltes (op wat druppels na) waren stukken indrukwekkender en spannender. Ook het subtiele maar bij vlagen schichtige camerawerk droegen daar aan bij.

Het verhaaltje van dat jochie had van mij verder niet gehoeven. Maakt de film wat té zwaar.

Toch uitermate verrast. Had weinig verwacht (ben niet zo van de klassieke grootmeesters) maar Bergman en Tarkovsky lijken me toch te liggen.

4*

Communicatie dat spanning bezit moet toch gewicht hebben? Het jongetje is immers de loodzware angel van haar crisis....

Bergman's montage en gekozen muziek maakt het draagbaarder, voor mij wel tenminste.

Mooie invalshoek overigens.

Voor mij was Elisabet's probleem van het niet één naakte persoonlijkheid kunnen zijn voldoende. Eén of andere tragische gebeurtenis als catalysator vond ik wat te veel van het goede.

Hou je wel een oppervakkiger versie zonder kleren over.....haar dwangbuis van complexe gevoelens geeft de film met al zijn poëtische associaties (en Elisabeth's botsingen met Alma), een bijzondere lading......Bergman laat op zijn onnavolgbare wijze zien hoe complex en zwaar psyochologische problemen kunnen zijn. Bergman was misschien de eerste die dat cinematografisch diep voelbaar wilde maken. Veel films van hem gaan over onderdrukte (door opvoeding, cultuur, politiek, etc) gevoelens.....En de jaren 60 waren tijden waar veel dingen openbraken die nu heel gewoon zijn....

Bergman was degene die hielp onderwerpen bespreekbaar te maken.

Niet voor niets was Bergman een groot voorbeeld voor Tarkovsky....ook bekend om zijn zware onderwerpen.

Zweden. Ik ben er nog geweest, niet zo lang geleden. Veel lekkere blondines daar. Maar goed ... Persona.

Bergmans opzet begreep ik niet helemaal dus de pointe zal me wel deels ontgaan zijn. Toch hou ik gemengde gevoelens over aan Persona. Erg goede dingen gezien, maar de thematiek was verre van m'n ding waardoor ik alsnog op een vrij povere waardering uitkom. Behalve twee ijzersterke monologen waarin Alma en Elisabeth tot op hun ziel worden blootgelegd vond ik de personages maar weinig vuur hebben. Inhoudelijk niet 100% aan mij besteed denk ik, al tovert Bergman bij vlagen enkele mooie beelden uit z'n hoge hoed. Zijn close-ups en belichting heb ik nog maar weinig regisseurs zien evenaren. En toch ben ik niet echt een fan van 's mans werk. Wel heb ik in elke film die ik tot dusver van hem gezien heb iets leuks ontdekt, maar spijtig genoeg ook altijd iets minder leuks. Voorlopig prefereer ik z'n familieportretten boven dit soort films, maar Bergman is zeker zo'n man van wie ik in de toekomst nog werk ga bekijken.

Voor de rest kan ik me wel vinden in de post van NarcissusBladsp. hier net onder/boven. Misschien was dat wel de pointe van Persona: hoe omgaan met onderdrukte gevoelens?

een film waar je heel veel over kunt zeggen maar waar woorden hoe dan ook tekort schieten. Gewoon kijken en onder de indruk zijn.

(nou goed ga ik toch nog wat zeggen: lang leve zwart/wit!!)

Ben ik gedeeltelijk mee eens.

Het is niet zozeer de zwart-wit film in dit geval, maar de cinematografie en het gebruik van licht en donker die deze film ver doet uitstijgen boven een gemiddelde zwart-wit film.

Vele zwart -wit films worden niet zo mooi in beeld gebracht zoals Bergman en Sven Nykvist dat deden.

Klopt,

Deze film was hoe dan ook mooi geweest door vele andere aspecten van het beeldgebruik dan het zwart - wit.

Maar toen ik zag dat het zwart-wit was, was al gelijk helemaal blij. Zwart-wit weet me altijd veel meer te raken. Ben ook groot fan van zwart-wit foto's, zo puur.

Maar voor deze film was het gewoon nog een + boven al de andere.

Belichting is bij zwart/films nadrukkelijker aanwzezig. Over- en/of onderbelichting valt sneller op. Meestal is dit een stijlmiddel.

(zie bv.de prachtige noir film Mildred Pierce met Joan Crawford).

Resultaat is hard en helder.

Bergman en Nykvist lijken ook grijs als middel bewust te gebruiken.......

het maakt het beeld zachter, waziger....de droomscénes met beide dames.

Maar er zijn veel mensen die zwart/wit film als oudertwets bijvoorbaat links laten liggen.....dat is verdomd jammer!

Dit is bij toeval een beetje op mijn pad gekomen, maar het is voor mij nu niet direct duidelijk wat ik van de film vind.

Visueel erg mooi. Het begin en eind, dat droomstuk als hoogtepunt. Door de dynamiek in shots, word erg veel moois neergezet (vooral de ultrazoom).

De combinatie van het acteerwerk en het visuele, zorgt ervoor dat er veel (onderhuidse) emoties en spanningen voelbaar zijn.

Erg interessant om al die emotie, spanning en andere lichaamstaal van de personen af te lezen, maar het was vaak vele malen interessanter dan de conversaties zelf. Is conversatie te beschouwen als bijzaak in deze film en ging het eigenlijk ECHT veel meer om hetgeen ik hierboven beschreef? Dat zou kunnen, maar dat is nog niet echt een excuus.

Ik zou dus wel willen weten wat er van de film was geworden met minder uitvoerige conversatie (en dan val ik vooral over dat grote stuk), maar misschien ligt daar juist wel de kracht, de wisselwerking tussen stilte en het constante afvragen.

1 ding weet ik wel, voor mij deed het er niet toe.

Irritante film, aangezien ik na 1 kijkbeurt meer vragen dan antwoorden heb. Het is me niet geheel duidelijk of ik de film nu goed vind of niet. Het is duidelijk, dat ik het visueel prima in orde vind en het daar ook veel kracht en emotie vandaan haalt. Aan de andere kant, bevat het geheel heel wat vraagstukken en gedachtes, die je als kijker voorgeschoteld krijgt (alles wat Alma uistspreekt). Dat gedeelte is vaak weinig subtiel en leidt me af van hetgeen ik WEL mooi vind.

zucht, herziening maar snel dan.

haha, ik had al min of meer zo'n antwoord verwacht op die zin.

Correctie dan, lastig, want iritant heeft misschien een negatieve lading. Ja, je kan bij mij goochelen met droombeelden en tijd, maar dit vond ik toch wat moeilijker te doorgronden.

"Persona" wordt door veel critici gezien als Bergman's absolute meesterwerk. Ik deel helaas niet de mening van die critici. Zo geweldig en fascinerend ik "Tystnaden" vond, zo vervelend en langdradig vond ik deze film. Het is maar goed dat hij niet langer dan 80 minuten duurde. De soundtrack vond ik afschuwelijk, maar paste niettemin wel goed bij deze ontzettend deprimerende film.

Het mag allemaal wel knap gefilmd zijn, zoals Bergman de gezichten van de twee vrouwen laat samensmelten tot een beeld, maar voor mij is dit toch niet genoeg. Een film moet mij boeien en dat deed deze film niet.

Wat ik wel positief vond in de film is dat er door de hoofdrolspeelsters wel goed werd geacteerd en ook met het camerawerk was niets mee. Maar dat is het dan ook wel.

Waardering; een schamele 2,0*

Knappe film. Visueel gezien de mooiste van de 3 Bergmans die ik zag (en de andere twee waren ook verre van lelijk). Hiermee refereer ik niet alleen naar de verontrustende openingsscène, maar ook naar de manier waarop de dialogen worden gefilmd. De teksten zorgen ervoor dat beide personages geopenbaard worden en soms toch gesloten blijven (Alma is natuurlijk de enige die praat, maar dat voorkomt niet dat we niets van Elisabeth te weten komen), maar de helft, misschien zelfs meer, van de zeggenskracht komt van de beelden. De manier waarop gezichten gefilmd en belicht worden zijn heel bijzonder en het effect is moeilijk onder woorden te brengen tegenover iemand die de film niet zag. Ik vond het heel knap. De twee actrices verdienen hier ook wel lof voor hun geweldige acteerwerk.

Verder begreep ik er weinig van. Ik heb zelfs geen idee waar het nu allemaal echt om draaide. Dit voorkomt misschien momenteel nog een echt hoog cijfer, maar anderzijds maakt het me ook niet heel veel uit dat de film een groot mysterie voor me blijft. De film is ook zonder te begrijpen prachtig en bijna iedere scène is op zichzelf al heel sterk, maar vormt toch telkens weer een mooi deel in het geheel.

Een ding wil ik nog wel kwijt over het plot hier: ik geloof er echt helemaal niets van dat Alma en Elisabeth dezelfde persoon zijn. Iedereen hier lijkt dit zomaar aan te nemen, waarschijnlijk door het shot waarin de gezichten gecombineert worden. Ik interpreteerde dat totaal anders en zou de film wat onzinnig vinden denk ik als het ging om een vrouw met twee persoonlijkheden. Het shot impliceerde eerder een parallel tussen de twee vrouwen en het feit dat Alma een ontwikkeling heeft doorgemaakt waardoor ze meer op Elisabeth is gaan lijken. En je blijft ook met een irritant plotgat zitten dat het huis waar ze verblijven van de hoofdzuster is en er nooit één van beide alleen zou kunnen zitten.

4*

Nou zoek ik mijn filmanalyses nooit op Wikipedia, maar dit vind ik wel een stuk sterker dan de twee-vrouwen-in-een theorie. Het maakt de karakterontwikkeling een stuk krachtiger en interessanter. Maar dat zal wel per persoon verschillen. Het is natuurlijk geen gemakkelijke film en over bijna iedere scène kun je denk ik wel over de betekenis discussiëren, zonder ooit echt tot een vaste conclusie te komen. Dit is een zeldzame film waarbij zoiets niet pretentieus overkomt. Misschien omdat de ongrijpbaarheid van de film bij de mentale staat van de karakters past.

Ik ben afgezien van Fanny och Alexander geen grote Bergman fan, maar hier had ik best grote verwachtingen van.

Ik vond het erg gedateerd en te veel suggestie, te veel drama. Het is daarna drie keer beter gedaan, maar de thematiek is nooit echt sterk geweest. Ik had er geen idee van dat films als Secret Ceremony, Performance en 3 Women zo sterk aanleunden tegen deze film, maar ik vind ze wel beter. Bergman neemt zijn thematiek gewoon te serieus en weigert gebruik te maken van surrealistische stijlmiddelen, die het verhaal veel meer zouden ondersteunen.

Is dit zo'n soort "mindfuck" of onbegrijpelijke puzzel, vergelijkbaar met bijvoorbeeld de films van Lynch of Donnie Darko?

Nee. Het is allemaal veel minimalistischer. Zowel in beeld als in gebeurtenissen.

Qua ingewikkeldheid kan de film zich echter wel meten met Lynch-films of Donnie Darko. Maar zoals Reinbo al zegt: de toon en filmstijl die ervoor gebruikt wordt is totaal anders. Laat dat je echter niet weer houden om de film een kans te geven.

Ik ben niet zo van die Lynch-puzzeltjes (wel Mulholland Dr. nog niet gezien) maar ik heb Bergmans in mijn top tien. De beste vond ik Tystnaden. En dan vrees ik hier toch een beetje voor als ik iets als dit:

Maar we zullen zien, je moet nooit iets op voorhand afschrijven.

Dit is mijn favoriet en een puzzel is dit zeker niet. De film heeft met Tystnaden gemeen dat die twee films de meest abstracte films van Bergman zijn (van degene die ik zag in elk geval). Ik denk dat mensen die Tystnaden het beste vinden vaak juist deze ook wel zal bevallen.