Persona (1966)

Dit pareltje van Bergman heb ik onlangs op het grote scherm gezien; verbluffend mooi! Ten onrechte wordt Persona gezien als een voorloper van (knip);
De enige overeenkomst is een meervoudige persoonlijkheid bij de hoofdpersoon.

Ik vind dit 1 van de moeilijkste films van Bergman. De film zit vol symboliek en behandelt de diepgaande relatie tussen twee vrouwen die, hoewel ze elkaars tegenpolen zijn, steun bij elkaar zoeken. De beelden zijn echt fenomenaal. De film opent met een energieke opsomming van beelden, voorspellende symbolen van menselijke gevoelens die in de film aan bod gaan komen. De close-ups die Bergman gebruikt zijn zo 'close' dat je meteen een verbondenheid met de hoofdpersonen gaat voelen. Elke groef in het menselijke gezicht wordt aandachtig bestudeerd door de camera. Elke scene heeft de juiste lading, elk shot de juiste betekenis. Elke scene uit Persona zit nog in mijn hoofd; de scene waarin Liv Ullman huilend in een schemerige kamer de ellende in de wereld op een televisiescherm observeert is werkelijk indrukwekkend! Al met al, 5 sterren. Ik wil deze snel herzien, maar Persona is volgens mij niet op DVD te verkrijgen. Ik hoop dat Criterion dat snel doet..dit is een niet te missen film!

Vertel Ingemar! Ik ben zeer benieuwd!

Net gezien en'k ben een beetje verward.. maar prettig verward..
Ik weet nog niet of deze tussen m'n 4,5 sterretjes of m'n 5 sterretjes hoort, maar 't is lange tijd geleden dat een film me zo heeft weten te ontroeren, was al bijna bang dat ik het verleerd was.
'T begint me op te vallen dat het juist die films zijn die op een soort logica van m'n gevoel inspelen waar ik voor zwicht. Dat, en veel verwarde vrouwen (zie m'n 5 sterren lijstje ).
Hiervoor had ik alleen Cries and Whispers gezien van Bergman. Vond het weliswaar een heel redelijke film maar dacht aan de hand daarvan toch weinig aan Bergman te zullen hebben.

Maar dan Persona:
Ik weet niet eens of 'ie al enigszins bezonken is... In ieder geval was alles heel oprecht, of integer, of hoe je het noemen wilt. Geen moment had ik het idee gepaaid te worden door interessant doenerij. De gevoelens waren schrijnend duidelijk/herkenbaar verwoord en verbeeld. Alleen al het kreukelende geluid van Alma's regenjas in haar autootje, afgezet tegen die verder totale stilte... Meer heb je af en toe niet nodig.

De korte speelduur was tevens een verademing. Dat alles in zo'n tijdbestek gezegd kan. Zonder nodeloze uitweidingen, etc.
Een van de weinige minpuntjes: Muziek lag er voor mij soms iets te dik bovenop, maar dat is geen enorm storende zonde ofzo.

Over die (knip) overeenkomst had ik nog niet eerder gehoord, maar er was wel iets ehm, 'concreets' dat me aan (knip) deed denken.
Naast de waarschijnlijke alter ego's (dat ze elkaar aanvullen tot één persoon vind ik eigenlijk aannemelijker dan in dit geval te gaan bedenken wie het alter ego van wie is), werd ik in het begin opgeschrokken door een treffender overeenkomst: Een voorbijflitsend frame van een mannelijk geslachtsdeel in 'staande toestand'
Dan zou je toch bijna denken dat Fight Club citeert, of dat Fincher op z'n minst een ideetje heeft opgedaan toen 'ie dit zag

Fincher heeft flink lopen jatten uit deze film. Dat is wel duidelijk. (en een hele hoop andere regisseurs) Ben het met Ramon eens. Schitterende film, maar ook moeilijk, meerdere lagen, en multi-interpretabel. (dat is bijzonder knap van Bergman). De film zit werkelijk vol met onvergetelijke scenes, en holt van hoogtepunt naar hoogtepunt.

Ik vind het een GEDICHT in beelden.

Ingmar Bergman was behoorlijk ziek voordat ie deze film maakte; dubbele longontsteking, en een peniciline vergiftiging + virusinfectie aan het oor waardoor ie last had van duizeligheden,(lag ook 3 maanden in het ziekenhuis) maar was contractueel gebonden de film te maken. Hij vond Bibi Andersson en Liv Ullmann erg op elkaar lijken en tijdens zijn genezingsproces (veel duizelingen) schreef ie Persona. "Persona heeft mijn leven gered"

Bergman wou deze film eigenlijk Cinematografie noemen maar werd door de producer overgehaald om de titel "Persona" te noemen. "Het bewust kunstmatige of gemaskerde persoonlijkheidscomplex, dat een individue zich aanmeet, in weerwil van zijn innerlijke karaktertrekken, met de bedoeling dat het als bescherming fungeert, als verdediging, een poging tot bedriegerij of om zich aan zijn omgeving aan te passen" volgens Jung.

Grotendeels op Fårö opgenomen.

Saignant detail is dat Bibi Andersson Ingmar Bergman's ex is en Liv Ullmann zijn nieuwste vlam.

5 sterren

Misschien dat dit wel de beste Bergman die ik tot nu toe gezien heb (niet dat ik er a veel gezien heb, maar ik denk toch wel meer dan de gemiddelde Nederlander). Vooraf aan de film had ik het gevoel dat ik na 80 minutenmijn top 10 lijstje aan moest passen, maar dit was (helaas) nog niet hte geval.

Wat me opviel aan de film was het schitterende camerawerk (Nykvist) en de prachtige muziek (vond ik overgens totaal niet storend, zoals het bij Ingemar meen ik wel een beetje deed). Verder perfecte rollen van Andersson en Ullmann.

Inhoudelijk heb ik denk ik wel nog het nodige gemist, omdat ik hem voor de eerste keer in het Zweeds met Engelse ondertiteling keek. Ik ga hem dit weekend nog een keer kijken en kom dan met mijn definitieve oordeel. Voorlopig een voorzichtige 4*.

Net gezien, gruwelijk goede film. Even laten bezinken, een dezer dagen volgt meer

For now: 4,5*

Ik heb nu inmiddels een redelijk aantal films gezien van Ingmar Bergman. Stuk voor stuk mooie, warme en menselijke films die je ook nog 's aanzetten tot verschillende levensfilosofieën, maar geen van allen heeft me zó geraakt als Persona. Overal lees ik dat dit Bergmans meest persoonlijke (net als 8 1/2 dat voor Fellini is) en tevens persoonlijk favoriete film is en ik kan me daar helemaal in vinden: de passie straalt ervan af.

Het begint al bij de proloog ('een gedicht in beelden', aldus Bergman) en de aantiteling: fris, origineel en z'n tijd ver vooruit. Het zuigt je direct in de film, waarna de film 80 minuten lang onder je huid kruipt. Door een combinatie van intens en puur acteerwerk, vele close-ups en ontzettend boeiende dia- en monologen weet de regisseur een inmense spanning te creëren die je niet meer loslaat. De hele sfeer is sowieso fantastisch. De camera die altijd gefocust is op de personages, het constante spelen met licht en schaduw (de ogen van Elisabeth als oplichtende puntjes in het donker, briljant!), de scènes aan het strand... allemaal ongelofelijk mooi. De mooiste scène vind ik trouwens Alma's monoloog over die gebeurtenis op het strand, waarna ze huilend in Elisabeth's armen valt...

Het ontzettend slimme en multi-interpretabele verhaal maakt de film bijna perfect. Eerst lijkt het vooral alsof beide vrouwen elkaar enkel aanvullen. Elisabeth heeft het geloof ik de mensheid (denk ik) opgegeven (ziehier een vleugje mooi verbeelde maatschappijkritiek, verbonden aan de beelden van Vietnam en de tweede wereldoorlog...) en zegt gewoon niks meer, Alma kijkt tegen haar op, vertrouwt haar snel en stort haar hart bij d'r uit. De rollen worden al snel om- en omgedraait (helemaal nadat Alma die brief leest) de de termen 'patient' en 'dokter' verliezen totaal hun betekenis. Wie observeert en manipuleert wie nou eigenlijk? Elisabeth blijkt ondanks haar zwijgen toch een sterkere persoonlijkheid te hebben... of toch niet? De grens tussen werkelijkheid en fantasie wordt op een gegeven moment behoorlijk onduidelijk, helemaal als de film in het midden lijkt te stoppen en heel even weer begint bij het begin. Wil Bergman hier zeggen dat we maar naar een film kijken? Dat wij daarom de grens tussen fantasie en werkelijkheid óók vaak niet exact zien? En dat we op die manier juist nóg meer verbondenheid kunnen voelen met de personages in de film? Misschien wat vergezocht, maar ik vind het wel leuk om het zo te zien.

De film bevat slechts op spaarzame momenten wat muziek, maar die is dan ook meteen vaak uitermate treffend. De mooie geluidseffecten (de druppels tijdens het lezen van de brief!) en enkele prachtige stiltes hebben een minstens zo doeltreffend effect.

Maar goed, om een lang verhaal kort te maken... Persona moet gewoon door iedereen gezien worden. De film heeft voor mij de impact en cleverness van o.a. Mulholland Drive en Donnie Darko, met idd (dit begint nu al een beetje afgezaagd te worden) een vleugje Fight Club. Als dit net zoals bovengenoemden een recente film zou zijn was hier al net zoveel gediscussieerd als bij alle drie genoemde films bij elkaar Heb mezelf vrij snel weten te overtuigen, 5 sterren dan maar!

Hier trouwens een interessant artikel met o.a. Bergmans motivatie om Persona te schrijven en zijn toelichting bij de film.

Perfect .

Mooi verwoord Goodfella!

"YOU WANT TO BE, NOT TO APPEAR TO BE: THE SILENCE AS TRUTH"

Op aanraden van Ramon K en Goodfella had ik de DVD besteld en hij viel zeker niet tegen. De opening van de film was meteen fenomenaal. Dat een regisseur zoiets voor elkaar krijgt en vooral durft te krijgen in (even spieken) 1966, is geweldig.

Als je het geluid zou afzetten en het verhaal niet eens zou volgen, dan alleen had je eigenlijk al genoeg aan de beelden met composities van onze held Sven. Gelukkig had ik mijn geluid aan en volgde ik ook het verhaal, zodat ik het allemaal nóg mooier vond.

Bergman schudde af en toe hard aan de boom (bv zo rond de helft van de film, waarop het beeld in tweeën splijt). Deed me trouwens denken aan de grieperige Eisenstein die in het edit-proces even flink uit zijn dak ging.

Intrigerend gedurfd verhaal, supermooie beelden, penetrerende sounds, een hoop experimenteren: topfilm. Veel regisseurs van de huidige generatie laten zich nog steeds inspireren door deze film denk ik. Timeless. Ik vind dit trouwens wel een hele mooie poster, jammer dat ie zoveel vouwtjes heeft. Tot slot nog maar even een fijn plaatje ter afsluiting: klik!

PS, wel fijn dat ik ook de gecensureerde versie van de openings-scene op de DVD heb staan .

Hmm dan had ik hem beter toch eerst op mijn adres binnen laten komen

Haha, inderdaad Gerwin, nog bedankt voor het bestellen. Je bent een redder in nood van de credit card-lozen onder ons.

En óók al meteen een 5! Wow!

Hopelijk is nu iedereen overtuigd en gaat heel MovieMeter deze film zien!

Als ik eens wist waar ik hem vandaan kan halen...

http://www.play.com --> Heb ik hem em ook vandaan.

En de kwaliteit van de DVD is werkelijk perfect !

Hij staat sinds een paar dagen in bestelling bij mij....

Persona gaat binnenkort ook in de VS uitkomen als onderdeel van de MGM Ingmar Bergman Collection

Moeilijke film! Meestal heb ik problemen met ondoorgrondelijke symboliek. Echter in deze film krijg je genoeg elementen aangerijkt om de symboliek te doorgronden. Geweldig gedaan en zeer emotioneel geacteerd. Terecht hier diverse malen een juweeltje genoemd. 4,5*

Nummer 1 in de tip 50. Nog 34 stemmen.

Net gezien, ga hier nog geen waardering voor geven, eerst binnenkort nog maar eens herzien (nadat de 1e keer is bezonken).

At some time or other, I said that Persona saved my life?

that is no exaggeration. If I had not found the strength to make

that film, I would probably have been all washed up.

Ingmar Bergman

Bergman heeft nog niet zo dichtbij mijn ziel gezeten. En een willekeurige film zelden. Persona is briljant. Het soort film waarvan ik me nog niet eens zo lang geleden het bestaan nauwelijks kon indenken. Het begint al meteen bij de opening. Onwaarschijnlijk bijzonder.

De film mag dan wel multi-interpretabel zijn, veel interpretaties zijn waarschijnlijk veel te verstandelijk (en gaan over dingen als meervoudige persoonlijkheden en wie is wie op welk moment), terwijl de film juist zo ongelofelijk gevoelig is.

Persona gaat onder meer over misschien wel de meest ultieme levensvraag van allemaal. Wie ben ik? En weet dat zo'n filmtaal te gieten dat het onder mijn huid kruipt en me niet meer loslaat. Zowel in woorden als in beelden. De manier waarop de camera zich richt op de hoofdpersonen, zo dichtbij.

FisherKing had het terecht al over een gedicht. Persona is inderdaad in tegenstelling tot de meeste films meer poëzie dan proza. Veel moeilijker onder woorden te brengen waarom ik dit zo goed vind.

Mijn verwachtingen van deze film waren zodanig hooggespannen dat ik bijna alweer verwacht had dat het alleen maar tegen kon vallen. Dat is dus niet gebeurd, integendeel.

5.0*

SB, een man naar mijn hart. Denk dat we weinig verschil hebben in filmsmaak.

Daar zou ik maar vanaf blijven. MGM blijkt te knippen in het beeldformaat.

WAARSCHUWING

Zolang het bij 2 millimeter blijft...

Het eerste voorbeeld op die site betreft een verschil dat even groot is als het verschil op twee verschillende doorsnee TV-toestellen, lijkt me.

Dat bovenste voorbeeld stelt inderdaad niet zoveel voor, maar dat ze veel films ten onrechte gemattet hebben naar 1.66:1 lijkt me toch vrij zorgwekkend (dat is, mits de films daadwerkelijk bedoeld waren om in 4:3 getoond te worden, wat nu wat moeilijk na te gaan is - de voorbeelden op die site impliceren dit, maar die zijn natuurlijk bij elkaar gezocht met dit doel).

MGM heeft de boxset inmiddels gerecalled.

Verschrikkelijk interessant, maar om een echte topper te zijn (voor mij) moet de film me ook emotioneel raken, wat hier helaas niet het geval was. Bergman is waarschijnlijk niet helemaal mijn regisseur, is m'n voorzichtige conclusie na 3 films.

Had 'm trouwens graag gezien zonder vooraf al te weten met welke films hij qua thema te vergelijken is