Persona (1966)

Heel klein puntje: Volgens mijn ondertitels heette ze trouwens Elisabet, geen Elisabeth. IMDB zegt wel "Elisabeth"

Ondertitels zijn niet altijd even accuraat als het om de spelling van namen gaat. Maar ik vermoed dat de naam nergens geschreven voorkomt, in welk geval het niet zou uitmaken welke spelling je hanteert (maar ik zou de film moeten zien om te controleren of dat zo is). De spelling in de plotbeschrijving hierboven is overigens van IMDb overgenomen, dus geen additionele bron.

De film komt erg puur over en heeft me in met vraagtekens achtergelaten. Het wordt wel vrij duidelijk, dat de hoofdpersoon een alter ego heeft, maar wie is wie zit ik tijdens de film steeds te denken..... Wel mooi en zoals ik al eerder zei erg puur gefilmd. Indrukwekkende film, maar wat voor impact het precies op me heeft, zal later blijken. Voor nu:

***1/2

zo......

Wat nog te zeggen over deze film!

amen brothers, amen!

Geweldige belichting, super soundtrack, onwijs goed opgebouwde spanning, erg diepzinnig (positief bedoeld).

5 sterren!

ps als deze nu ook rondzend dvd wordt. Hebben we binnenkort weer een nieuwe nummer 1!

Bijzondere film, prachtig gemaakt (beelden zijn werkelijk subliem, wat een mooie zwart-wit fotografie in combinatie met licht). Veel aparte op zichzelf staande scenes.

Allen jammer dat ik er geen zak van snapte

Of tenminste, ik had wel bepaalde ideeen bij de film en toevalligerwijs staan die ook allemaal weergegeven op de vorige pagina, maar ik heb geen flauw idee wat nu eigenlijk de bedoeling is.

Niettemin zet de film je wel aan het denken, daar blijft het dan wel bij, maar toch is dat erg verdienstelijk gedaan.

waar zag je de film, Kos?

Gewoon thuis.

LOL. maarre eh, hoe kwam je aan de dvd? ben zelf al erg lang op zoek naar deze film, maar kan hem in geen videotheek, winkel of bestelsite vinden.

Bij ons ligt hij wel in de videotheek, al had ik 'm daar niet vandaan. Op video tenminste, DVD weet ik niet zeker.

Gewoon bij play te krijgen hoor.

Daar heb ik hem een hele tijd terug ook gewoon gehaald inderdaad...

Tartan heeft een DVD-versie van Persona (die versie hadden ze in onze Univestiteits-bieb iig), en die zag er prima uit.

@ Kos: er zijn veel interpretaties verkrijgbaar (op internet en ook (en vooral) in boekvorm. Zeker bij Persona loont het (vond ik) erg de moeite om even op zoek te gaan naar een duiding. Als je studeert of op een andere manier toegang hebt tot een grote bieb zijn boeken over Bergman+films legio...

Heb hem vier dagen geleden gezien in het filmmuseum, moest eerst nog een beetje bezinken om te zien of hij 5 dan wel 4.5 zou scoren. Heb er eigenlijk niet zoveel over te zeggen, behalve dan dat ik zelden een film heb gezien die zo herkenbaar, mooi en ontroerend was als deze. en met die omschrijving kan ik hem natuurlijk geen 4.5 meer geven, dat zou stom zijn

Heb gisteren de tartan-dvd gekocht 12,50!!!

15,99 bij Fame in Amsterdam (of 2 voor 25,-, genoeg keuze om er nog wat bij te zoeken).

Voor geïnteresseerden: er waren nog 2 exemplaren over, ligt niet bij de grote stapels '2 voor 25', maar gewoon in de bakken bij scandinavische films.

(helaas geen andere tartan-dvd's in de aanbieding)

Was vannacht benieuwd en wilde de eerste 10 minuten kijken, het werd uiteindelijk de hele film!

5*

Gekeken op aanraden van Chr.s. Hij vertelde me dat vooral het begin enkel geweldige beelden had.

Kan hem daarin geen ongelijk geven. Inderdaad een prachtig visueel gedicht. Ik had er echt zin in, maar na 6 minuten stopt het en begint de film. Het contrast was mij veel te groot, en Bergman begint een verhaal uit te diepen tussen twee vrouwen die mij nauwelijks konden boeien.

Maar vooral die dialogen en monologen verveelden mij. Op een voor mij erg onnatuurlijke wijze lijkt Bergman wat te willen zeggen over bepaalde themas. Zo kwam het gedicht dat Alma voorleest erg geforceerd over, maar ook de verhaaltjes over geloof, iets willen betekenen of boetedoening en schuld ben ik gewoon beu. Wat mij betreft is het tijd voor een nieuwe grote filosoof die met een paar nieuwe, leuke levensvragen komt aandraven.

Wanneer Bergman echter iets na halverwege de film in tweeën breekt wordt het weer een pak boeiender. De mooie shots en sfeervolle scenes komen langzaam weer boven water drijven. Weg is het verhalende en verbaal communicerende, en Bergman besluit weer film te gaan maken.

Uiteindelijk is het probleem het eerste deel, waar vooral Alma (zoals ze zelf al aangeeft) mij erg op de zenuwen werkt, en wat sterk in contrast staat met de knappe openingsminuten. Deel twee trekt langzaam nog wat recht, maar hoger dan 2* kom ik niet.

Pff, zal nog eens een tip geven.

Voor de geinteresseerden: Draait binnenkort in Chasse Cinema in Breda ivm de klassiekers weken

Is deze niet op dvd te krijgen in NL zoals 'Het Zevende Zegel' van Moskwood, Ingmar Bergman Collectie?

Nee, alleen via Import op een Britse regio 2.

Aan te raden via Play. de Tartan versie. Die is beeldschoon. Staat volgens mij ook bij www.dvdbeaver.com

Bedankt. Dan zal ik hem wel een keer via Play bestellen, ben erg benieuwd!

Pfff... wat blijft dit toch een zware, maar geniaal fantastisch schitterend mooie prachtfilm! Kan hier wel gaan vertellen hoe sterk de prachtige cinematografie van Sven Nykwist bijdraagt aan de psychologische strijd tussen de personages en hoe fantastisch het acteerwerk is van de zwijgende Liv Ullman, maar dat doe ik gewoon lekker niet... Zonder meer een van de meest bijzondere Europese films van de afgelopen 50 jaar!

Nee dit is het ook niet helemaal voor mij.

In zekere zin is het veilig om het verhaal maar met 1001 overbodige woorden te vertellen ipv prachtige beelden (waar goede cinema uiteindelijk omdraait mijns inziens). Het verhaal had voor mij met een radiospel gedaan kunnen worden, zodat Nykvist misschien wat meer van zijn kunsten kon laten zien. Want wat een totaal overbodig, saai en oninteressant verhaal werd hier weer verteld. De thematiek doet niks bij mij. Het is totaal niet spannend en ook niet echt boeiend om naar te kijken. Enkel het acteerwerk is zeer goed, maar ja, klassieke cinema heeft sowieso goed acteerwerk.

Het pluspunt aan deze film was het camerawerk, Nykvist weet erg mooie contrastrijke beelden neer te zetten en erg mooi met licht en donker om te gaan. Hier en daar waren er ook zeer mooie beelden, zoals in het begin en halverwege de film.

maar goed, ook mijn derde Bergman-ervaring is teleurstellend. Met enkel goede randvoorwaarden (acteerwerk, camerawerk) heb je nog geen film.

Totaal niet mee eens. Ten eerste vind ik het al bijzonder ironisch dat je Persona als praatfilm labelt. Bergman uit in deze film meerdere malen dat woorden zo beperkt zijn: woorden dekken nooit de lading van wat je ziel wil uiten en dienen bewust dan wel onbewust als een soort masker, een verdedigingsmechanisme. Combineren we deze woorden met beeld, vooral met beelden van een menselijk gelaat, dan krijgen woorden al meer betekenis. Op de helft van de film toont Bergman aan dat we zelfs hier vraagtekens bij moeten plaatsen: beeld en woorden hier zijn slechts onderdeel van Cinema, fictie dus. In het echte leven met echte mensen is het helemaal moeilijk om woorden te interpreteren en moeten we juist graven in de mens achter de woorden om tot echte waardevolle communicatie te komen. Identiteit, schuldgevoel, denken dat je volgens een bepaalde visie leeft en dan totaal tegendraads handelen, zelfexaminatie, zelfhaat, hinken op verschillende maskers.... Persona is een film die zo ontieglijk diep op essentiele menselijke thema's ingaat op zowel rationeel als emotioneel en spiritueel vlak, dat ik me soms schaam dat ik dit niet gewoon op nr 1 in mijn top 10 heb staan. Negatieve recensies over de film veroorzaken een gevoel van totaal onbegrip bij mij. Ik kan dan enkel grijpen naar een quote uit de film zelf:

"I have enormous admiration for artists. I think art has an enormous importance in life. Especially for people who have problems of some kind."

En vooral die laatste zin. Ik denk dat Bergman's kunst de meeste waardering krijgt van mensen die emotioneel een of andere vorm van pijn of tweestrijd hebben ondergaan.

En verder wilde ik nog iets over dat zogenaamde gebrek aan visuele pracht kwijt. Ik stoor me aan de misvatting dat visuele kracht immer gerelateerd lijkt te moeten worden aan kleurenpracht, zwenkende camerabewegingen, hypermontage, een hoop gebeuren op het scherm of iets dergelijks. Een simpele close-up van het menselijke gelaat bezit voor mij vaak veel meer schoonheid dan 90 minutenlange knappe camerabewegingen. Ik kan me meer vinden in die vage 'truth in cinema' waar Bergman, Godard en Tarkovsky het wel eens over hebben; een aanhoudende image van een ghetto, een natuurlandschap, een object of een menselijk gelaat dat in zijn eenvoud zo mooi en waar is, dat je je tranen bijna niet kunt bedwingen. De twinkeling in Vogler's ogen als het licht dimt heeft voor mij de zelfde kracht als de close-up van the tramp in City Lights, Cabiria die flauw in de camera lacht in La Notti di Cabiria en elke close-up van Jeanne in La Passion de Jeanne D'Arc. Gewoon geniale cinema.

Ik heb de film gisteravond voor het eerst gezien. Ik was ook verbaasd over de reactie van The Eye. Persona is juist een film die visueel prachtig is en heel veel vertelt met beelden. Ik vind het de visueel mooiste Bergman die ik gezien heb (dat zijn er niet zoveel, maar toch). Ik kan me er enigszins in vinden dat de dingen die Alma vertelt in eerste instantie niet echt boeiend zijn. Dat vond ik aanvankelijk ook, maar aan het einde van de film krijgt het allemaal betekenis, als beide vrouwen één worden en je niet meer weet of je naar Alma's of Elisabtehs verhaal hebt geluisterd. Dit is een film die waarschijnlijk bij herziening beter wordt, die herziening komt er dan ook zeker.
Ook interessant om te zien dat dit duidelijk een inspiratiebron moet zijn geweest voor één van mijn favoriete films, Mulholland Drive.
Ik begin Bergman steeds meer te waarderen, ik dacht vroeger dat hij alleen films maakte over mensen die met hun geloof worstelen, maar gelukkig valt er veel meer te halen.

Tarkovsky uit m.i. in Zerkalo in het telefoongesprek met zijn moeder in veel minder woorden zoveel krachtiger de verborgen leugens in woorden. Toegegeven; de camera registreert uitermate nauwkeurig de emoties achter de woorden, maar de dialoog vond ik zo nietszeggend, zo aards. Ik mis een zekere metafysica en treffende (beeldende) metaforen, iets wat Bergman bij jou kennelijk wel weet te vinden. Maar ik bleef na afloop een beetje met een gevoel van oeverloos gewauwel over, en dat heb ik al 2 keer eerder gehad bij deze zogenaamde klassieke regisseur.

Ik suggereer nergens dat ik visuele kracht relateer aan kleurenpracht, zwenkende camerabewegingen en hypermontage. Een snelle blik in mijn top 10, mijn 5 en 4,5 * lijst zou dit moeten beamen. Mijn enorme liefde voor filmmakers als Béla Tarr en Andrej Tarkovsky bestempelen dit feit nog maar eens. Van Bresson en Dreyer wil ik nog zoveel meer zien. Verder nog stapels cinema liggen van de 'groten' van weleer. Bergman mist iets voor mij. Die blikken van die vrouwen in Persona, waren zeer goed in beeld gebracht, maar zo leeg, itt Anatoli Solonitsyn in Stalker, wanneer hij een peuk opsteekt na te zijn teruggekeert uit de Zone, of een Lars Rudolf die pijnlijk de revolte gadeslaat in Werckmeister Harmoniak. Of de huilende vrouw aan het einde van het magistrale Arsenal (1928). Of de kilte in de ogen van Martin LaSalle in Bresson's meesterlijke Pickpocket. Kortom ik heb wel een beetje een idee waar ik het over heb

En juist omdat jij een voorliefde voor de genoemde filmmakers hebt, snap ik er dus geen hout van dat Bergman je niet eens een klein beetje raakt. Vooral Dreyer's en Bresson's oeuvre zijn veel soberder van stijl (Bresson ontstripte acteurs/personages zelfs van elke emotie). Bovendien bewonderden Tarkovsky en Bergman elkaar zeer omdat ze spiritueel veelal op 1 lijn zaten (overigens vind ik Tarkovsky uiteindelijk ook beter dan Bergman). Ik vind vooral de personages en de dialogen van Bergman EN Tarkovsky ontieglijk veel gelijkenissen tonen (Stalker zit ook vol van filosofische en levensbeschouwende dialogen). Toegeven, Tarkovsky is wat beeldender met zijn ultieme lange takes, maar vooral in de dialoogscene's vertonen de twee regisseurs veel overeenkomsten; qua gedachten, qua inhoud, qua stijl en qua intimiteit en emotie. Bergman is wel wat wranger dan Tarkovsky (Bergman twijfelde mbt God, Tarkovsky gelooft) maar ik vind het uitermate opvallend dat je waardering zoveel verschilt. Toch denk ik dat je Bergman ooit nog eens zal gaan waarderen.

Ik ben trouwens gisteren op zoek gegaan naar dvd's van Arsenal en Zemlya. Toevallig dat je die nu noemt..

Er zit geen voorwaarde in het feit dat ik Bergman goed moet vinden omdat ik Tarkovsky, Tarr, etc. mooi vind. Een denkfout die vaak gemaakt wordt in discussies, imo typisch westers denken.

Dat is ook niet bedoeld als voorwaarde, absoluut niet. Het is gewoon een vast smaakpatroon dat ik immer tegen ben gekomen. Mensen die Bergman goed vinden, vinden Tarkovsky meestal ook goed ... en omgekeerd. Snap verder absoluut niet wat je met dat 'typisch westers denken' wil zeggen.

typisch westers denken slaat op het analytische in de constructie van de voorwaarde. Je vind a goed dus ook b en omgekeerd. Maar dat doet verder ook niet terzake. Omdat je zelf al aangeeft dat je het niet als voorwaarde bedoelt.