Persona (1966)

Dat hoor ik graag .

Tystnaden vond ik beter. Deze film moet het van twee scenes hebben, terwijl Tystnaden de volle lengte intrigeert.

Inmiddels Viskningar och rop gezien en die gaat weer een stapje verder qua intensiteit. Als het dan toch zo serieus moet, dan liever gitzwart.

Waar het mij bij ‘De Grote Stilte’ onmogelijk bleek om iets te schrijven, lijkt het hier niet veel beter. Toch wil ik even kwijt dat ‘Persona’ wat mij betreft - na 5 Bergmans - terug op eenzame hoogte staat, samen met ‘Het Zevende Zegel’. Uiteraard zijn beide films totaal verschillend: dit is tegelijk erotisch escapisme als psychologische aftakeling, in een prachtige en geniaal gecomponeerde fotografie.

Mijn vraag blijft of de vaagheid van het verhaal een pluspunt of een minpunt is: enerzijds lijkt Bergman te impliceren dat Elisabet slechts “een verschijningsvorm” is van Alma, maar anderzijds is de “Elisabet zit gevangen in de rol van de werkelijkheid en er treedt mentale overlapping met Alma op”-theorie evenzeer interessant. Alleen laten beide visies zich helaas niet verenigen, maar doet dat er toe? We hebben immers een bloedmooie, bloedstollende film gezien, waar je letterlijk kapot van bent.

Dus? Om vaker te bekijken. En stiekem vraag ik mij af of in de gedaante van NarcissusBladsp Bergman zelf niet op ons geliefde forum rondwaart. Hulde voor dat monster-bericht, mijn beste!

3,75*

Vanavond in het filmhuis gezien en dat maakte deze film tot de eerste klassieker die ik op het grote doek zag. De film leek me van te voren erg interessant, ik had al twee- Bergman films gezien die me erg waren bevallen en aangezien dit door vele als zijn grote meesterwerk wordt beschouwt was ik er wel benieuwd naar geworden maar hij was jammer genoeg niet aan mij besteed. Ik lees hier de ene na de andere positieve reactie, ik zie zijn top 250 positie zowel hier als op imdb maar ik persoonlijk zag er de genialiteit niet van in en kon er ook niet veel mee verder. Laat ik eerst maar met de- positieve punten beginnen. De film kent wat leuke montage kunstjes (zowel aan het begin als aan het eind) er wordt erg goed geacteerd door de twee vrouwen in de- hoofdrol(len) en sommige scenes waren best aangrijpend maar het deed me als geheel allemaal bijzonder weinig, de film is mede dankzij zijn sombere en langdradige uiterlijk erg ontoegankelijk om naar te kijken en daarnaast begreep ik op een gegeven moment weinig meer van het verhaal. Zal hem (wanneer ik ooit de behoefte voel) nog wel eens een keer herzien maar voor nu houd ik het op een hele krappe-

2,5 sterren

Net als bovenstaande schrijver gisteren in het filmhuis gezien (Lantaren/Venster).

Heel erg bijzonder, apart en toch ook zeker beklijvend. Soms ook gewoon iets te surrealistisch, waardoor je in een klap weer helemaal uit het verhaal wordt geslagen. Vond toch vooral het acteerniveau van absolute wereldklasse. De montage was zeker voor de tijd behoorlijk sterk, al deden de geluidseffecten dan weer soms wat oubollig en knullig aan.

Al met al mijn eerste Bergman, en ben wel een beetje getriggerd voor ander werk. Helaas is de cyclus in Lantaren/Venster van een groot deel van de Bergman-films alweer bijna voorbij, en was ik er te laat achter gekomen dat deze allemaal op het witte doek werden vertoond.

3.5* voor Persona, en voor de eerste Bergman lijkt me dat niet verkeerd.

ps. een vriend die ook meeging wist geloof ik niet wat hem overkwam. Ik citeer: 'de grootste kutfilm ooit, dat kunstzinnige gelul'.

Hoewel ik de films van Bergman zeer kan waarderen, ben ik het toch enigszins met jouw vriend eens. Van alle Bergmans die ik tot nu gezien heb vond ik dit een van de minste. Ik heb hem twee keer gezien, vond hem oervervelend en ik ben ook niet van plan deze film nog ooit voor een derde keer te gaan herzien.

Als dit jouw eerste Bergman is, kan ik jou de volgende films van harte aanbevelen; "Det Sjunde Inseglet" en vooral "Tystnaden". Voor mij zijn dit verreweg de beste films van Ingmar Bergman, die ik beide heb gewaardeerd met een 5,0*.

Ik heb er geloof ik twaalf gezien en vind dit zonder meer de beste en meest ontroerende.

Bedankt voor de tips

Behoorlijk intrigerend. Vaak kan ik films uit deze periode die uitgestrekte scenes met veel dialoog (of monoloog in dit geval, al worden de woorden wel beantwoord met blikken) hebben, niet hebben. Daarom viel me het op dat de tekst in Persona enorm goed geschreven is. Ondanks de lange verhalen, wist de film, mede dankzij het voortreffelijke acteerwerk van beide dames, nergens te verliezen.

De wisselwerking tussen Alma en Elizabeth en de veranderende verhoudingen zijn natuurlijk goed uitgewerkt en enorm fijn gedaan. Ik heb ook de indruk dat sommige elementen uit deze film de inspiratie zijn geweest Inland Empire van David Lynch. 4*

Je haalt me de woorden uit mijn mond.

Hmm, toch maar eens kijken binnenkort. Ik zag tot mijn schrik op het stikkertje op het cellufaan van mijn dvd dat ik hem al ruim vijf jaar geleden heb besteld bij het toenmalige Ro-Direct!

Altijd als ik iets probeer te schrijven over Bergman, besef ik me dat ik mij op glad ijs bevindt. De films zijn meestal van een dusdanig intellectueel niveau dat ik wat huiverig ben om ze op mijn manier te interpreteren.

Met Persona echter zat ik op een lijn met de film. Het is mooi om te zien hoe de twee karakters naar elkaar toegroeien en aan het einde van de film zijn de veranderende verhoudingen tussen de vrouwelijke hoofdrolspelers zo goed in de film geïntegreerd dat ze als het ware een met elkaar worden.

Tot nu toe is dit visueel ook de mooiste Bergman die ik gezien heb, prachtige shots zijn er te zien aan het strand, maar wat mij het meest zal bijblijven is de montage van de eerste 5 minuten. Die stijl komt in het midden en aan het einde nogmaals terug en is om je vingers bij af te likken.

Grappig, ik vind dit eigenlijk de moeilijkst te interpreteren Bergman. Iedereen hier focused nogal op de psychiatrische kant van de film en de omwisseling van de karakters, maar er lijkt nog een diepere laag in te zitten. Dat wordt onder andere aangeduid met dat abstracte begin en middenstukje. Zo zou Persona christologisch te interpreteren zijn, waarbij de zwijgende Elizabeth een Jezus-personificatie is, die zwijgt vanwege het leed van de wereld. De beelden van een hand die doorboort wordt door een spijker en dat van een lam ondersteunen dit. Zijn nog wel wat meer clou's maar die heb ik even niet paraat. In een beetje filmboek staat wel wat over de mogelijke interpretaties van Persona, er zijn hele theorieen over ontwikkeld kan ik je verzekeren.

(Interessant is trouwens ook het shot dat Bergman schiet van zichzelf als regisseur. Viel me pas bij de derde kijkbeurt op. Vind het ook helemaal niet bij Bergman passen, erg eigenaardig fragment.)

Hmm, na vijf jaar stof te hebben gevangen in mijn kast, heb ik hem dan afgelopen weekend eindelijk eens gekeken. Ik vond het een uitermate interessante maar ook erg moeilijk te interpreteren film!

Vast staat dat ik het acteerwerk van Bibi Andersson subliem vind!

Maar omdat ik de U.K.-import heb zonder NL subs, moest ik het doen met Engelse subs. Daarom kwam ik er ook moeilijker doorheen. Ik denk dat als ik hem had gezien met NL subs, dat ik hem dan misschien beter had kunnen begrijpen en/of interpreteren, maar dat weet ik natuurlijk niet zeker. Dit wordt óók bevestigd door het feit dat er op mijn dvd twee verschillende vertalingen staan; een Amerikaans-Engelse én een Engelse ondertiteling! Het schijnt dat in de Amerikaans-Engelse ondertiteling bepaalde zinnen of frases anders worden vertaald, bijv. bepaalde sexueel getinte passages.

Het viel me pas na een stuk of vier keer de ongecensureerde openingsscene kijken op dat die penis in erectie er in zat. Ik moest echt héél goed kijken!

BTW, over dat shot van Bergman; ik zag wél een shot richting het einde van de film van cameraman Sven Nykvist, maar ik zag geen bergman?

In ieder geval een zeer boeiende en ontroerende filmervaring!

Ik zou hem eigenlijk nóg eens moeten zien binnenkort.

Zitten ze niet naast elkaar? In ieder geval dacht ik dat die man met de zwarte bril de regisseur, en dus Bergman was.

Maar ik zou ze (in leven) beiden niet op straat herkend hebben, moet ik zeggen.

Er zat inderdaad een man naast Sven Nykvist op die kraan, maar of dat Bergman was, dat weet ik niet, ik had hem óók niet herkend!

Persona is een bijzonder intrigerende en mooie film. Bergman hield me hiermee aan het scherm gekluisterd en zet me ertoe aan deze film ooit op dvd aan te schaffen, want een paar kijkbeurten extra zijn hoe dan ook wenselijk: niet enkel omwille van de pracht en virtuositeit van de film, maar zeker ook omwille van de vele lagen die de film bevat. Voorlopig snap ik volgens mij nog maar een fractie van wat deze film inhoudt, maar dat stoort me niet zo zeer aangezien de kijkervaring op zich bijzonder bevredigend was.

De film valt onder meer op door zijn schitterend bevreemdende openingsscène (de warrige montage) en het prachtige spel tussen licht en schaduw, wat de ontdubbeling van de personages extra in de verf zet.

Het Zevende Zegel en Schaamte wisten me niet honderd procent van Bergman's talent te overtuigen (goede films, maar ze zorgden er niet voor dat ik Bergman meteen bij het lijstje topregisseurs plaatste), maar Persona maakt mij bijzonder benieuwd naar verder werk van de regisseur. Een klein meesterwerkje waar ik nog veel werk aan heb, krijgt van mij een dikke 4*

4*

Wow zeg, wat een mooie film over de allerdiepste zieleroerselen van een mens, dat liet me zeker niet onberoerd. Bergman grijpt de kijker goed bij de strot met minimale middelen, personages en activiteit, maar toch zat ik gebiologeerd op het puntje van m'n stoel de verwikkelingen af te wachten. De film lijkt soms wat te meanderen maar met een aantal ijzersterke scenes (zoals het strandverhaal, of de brief) is de aandacht er weer goed bij. Aandacht die de nietsvermoedende kijker nodig heeft; Bergman maakt het zijn publiek niet makkelijk en de film schreeuwt ook bij mij (nu al!) om een herziening.

4*.

Het zal me niks verbazen als Ingmar Bergman met deze film eigenlijk helemaal niks heeft bedoeld te zeggen en regelmatig samenkwam met zijn vrienden om zich suf te lachen om de diepgang, betekenis en symbolisme die men er in dacht/denkt te hebben gevonden.

Het kan natuurlijk ook zo zijn dat dit niet het geval is. Als groot tegenstander van art housefilms kon deze film me niet fascineren. Alhoewel, eigenlijk is enkel de laatste 20 minuten onnodig vaag en slecht, daarvoor vond ik de film nog wel interessant. Het punt is dat ik de film slecht vind omdat het geen climax, geen einde heeft. Ik vind het best als een film een greintje intelligentie of IQ vereist om te begrijpen waar het over gaat, maar Persona bracht dit wel naar een heel nieuw niveau. Er is ook niets mis met een open einde waarin de kijker een film op eigen manier mag interpreteren, maar dan moet je wel wat materiaal krijgen waar je daadwerkelijk wat mee kan.

Dit is niet bedoeld als (persoonlijke) aanval voor liefhebbers van deze film, maar wat mij betreft is Persona vooral weggelegd voor de overanalyserende (wannabe-)filosofen onder ons die zich net zo goed uren lang kunnen vermaken met de zoektocht naar de betekenis van een groen schilderij, en constant afgeven op het 'domme volk' en de 'inhoudloze entertainment' van tegenwoodig. Film is naar mijn mening niet bedoeld voor kunst.

De hoge beoordeling zit 'm in de eerste 65 minuten en de cinematografie, die ik nog wel enigszins indrukwekkend vond.

Nee hoor, dat was dus wel het geval.

Sterker nog, er dook schandalig genoeg 'n jaartje terug nog een homevideo van Bergman op, waarin te zien is hoe hij van achter z'n computer mensen op verschillende forums die over Persona filosoferen uitlacht.

Het filmpje bevatte 'expliciet gelach' en werd gezien als 'vernederend' voor Bergman-fans en is inmiddels dankzij de Zweedse overheid en het minister van cultuur van het net gehaald...

Is dit niet een te grote categorie om er zomaar tegenstander van te kunnen zijn?

Lijkt me ook en daarnaast:

Mijn 1e Bergman. En ik heb genoten - zeg er nu alvast maar bij dat deze bij herziening (met NL ondertitels) hoogstwaarschijnlijk in waardering omhoog gaat.

Vond het nu soms nogal lastig te volgen. Ik heb absoluut geen probleem met Engels en kijk veel films zonder ondertitels, maar dit werd op een gegeven moment nogal ingewikkeld allemaal. Heb inmiddels het één en ander over deze Persona gelezen, waardoor het gelukkig voor mij al wat helder is allemaal. Erg intrigerend...

... meeslepend, spannend, interessant en de film zat me op een gegeven moment erg dicht op m'n huid - heb genoten van dit ''spel'' tussen de twee personages. Want er zijn wel twee personages, mijns inziens. Een interessante scéne vond ik die wanneer Alma, de zuster, een stuk glas op de grond laat liggen. Volgens mij omdat ze aan haarzelf begint te twijfelen en hoopt dat Elisabeth erin stapt, zodat ze zeker weet dat ze met z'n tweëen zijn en dat ze niet één en dezelfde persoon zijn. Misschien valt dit ook weer anders te interpreteren.

Ik denk inderdaad, zoals eerder aangegeven, dat het gaat om Alma, die zo'n ontwikkeling heeft doorgemaakt, waardoor ze meer op Elisabeth is gaan lijken en de vraag wordt gesteld wie nou eigenlijk wie observeert/manipuleert. Vooral nadat Alma de brief heeft gelezen.

Op visueel vlak ook prachtig, wel even wennen, maar ik heb genoten van de prachtige beelden, zowel die van het huisje aan het water en het strand, als de close-ups.

Leuk!

De bekendste Bergmans zijn hier in Nederland goed verkrijgbaar, en de meeste zijn vrij goedkoop.

Mijn favorieten zijn naast Persona; Fanny och Alexander, Jungfrukällan, Smultronstället (Wilde Aardbeien) en Det Sjunde Inseglet (Het Zevende Zegel).

Ja, heb al even gezocht naar de verkrijgbaarheid op dvd. Deze wil ik zeker graag hebben. Ik zal binnenkort met mijn 2e Bergman beginnen; Fanny och Alexander of Det Sjunde Inseglet. Ben benieuwd!

Waar zijn ze dan goed verkrijgbaar? Op bol ben je grotendeels afhankelijk van tweedehands verkopers en echt goedkoop vind ik ze ook niet.

Valt reuze mee toch?

Zevende Zegel - dvd - v.a. € 10,95 bij 7 goedkope webshops

Wilde Aardbeien - dvd - v.a. € 10,95 bij 5 goedkope webshops

Persona - dvd - v.a. € 10,95 bij 6 goedkope webshops

Fanny & Alexander - dvd - v.a. € 19,45 bij 7 goedkope webshops

Op blu-ray is ie zelfs goedkoper:

Fanny & Alexander - blu-ray (2 dvd's) - v.a. € 15,99 bij 6 goedkope webshops

Persona en Wilde Aardbeien zijn momenteel wat minder goed leverbaar (langere levertijd).

Wat die titels betreft kun je het best rechtstreeks bestellen bij de distributeur Moskwood:

Ingmar Bergman : Moskwood Media, ...voor liefhebbers, door liefhebbers

Dit zal wellicht mijn eerste Bergman worden.

Een probleem: geen subtitels te vinden en geeneen videotheek in de buurt heeft deze film

Hulp: PM

Goed gedroogd.

Korte Bergman's zoals Vargtimmen en deze liggen mij wel, al was Vargtimmen aanzienlijk beter

mag deze film vol mooie monologen niet ontbreken in de collectie van een Bergman fan.

Zoals gezegd, Persona moet het vooral van haar mooie diepzinnige monologen hebben, visueel is de film op het begin na niet bijzonder en ook op de muziek zit wat roest. Verder is er natuurlijk het verhaal dat geweven is uit gespleten persoonlijkheden en insomnia. In tegenstelling tot Lynch brengt Bergman het subtiel, onder leiding van bizar monoloog en vervreemde blikken.

Persona is geen uitblinker, geen hobbelweg of drempelweg, Persona is een zebrapad van inspiratie dat veel mensen zullen waarderen; veilig, mooi, onmisbaar.

Visueel niet bijzonder? Veilig? Goed gedroogd. Mijn cijfer is hetzelfde maar ik kan me in je review totaal niet vinden.