Stalker (1979)

Het was een zware stap voor mij om aan deze film te beginnen. Maandenlang heb ik het voor me uitgeschoven, maar vanavond was het de uitgelezen mogelijkheid. En met trots kan ik dan ook melden dat dit het meesterwerk is van Tarkovsky.

Het was vrij lastig om erin te komen, kwam ik snel genoeg achter, maar eenmaal gegrepen door de film is het heerlijk om het allemaal over je heen te laten denderen. De kleurwisselingen, de ongelofelijk prachtige natuurbeelden met het groene gras in het midden van de film als prachtig doek voor de schilder Tarkovsky.

Verhaaltechnisch veel bevredigender dan bv. Solyaris en Andrei Rublev en ook filmtechnisch geschoten op een wonderschone manier die de man niet meer heeft kunnen evenaren. Kortom: een van de beste en meest interessante films ooit.

Stalker blijft een knappe film omdat hij op zowel cognitief als op esthetisch niveau weet te vermaken. De industriële setting rondom de poort die leidt naar de zone is briljant in beeld gebracht. De sepia kleuren waren bijzonder smaakvol opgediend, je kon de roestige cafe sfeer gewoon ruiken. Het enige wat ik op deze film aan te merken heb, is dat de film zich wat voorbij loopt als men nabij de zone is en men oeverloos loopt te leuteren, zonder de kijker van dromerige beelden te voorzien, waardoor het de contouren aan gaat nemen van een hoorcollege.

Stalker is voor mij een magische film waar ik graag wegzink in het niets om alles eens goed in mij op te nemen en puur te genieten van: de lorrie scene, het lichtspel dat een goederentrein teweeg brengt, het onderzoeken van een verontreinigde bodem van een rivier, waar we de toppen van bomen ontwaren in het glas op de bodem, een wolf die zich in een rivier ophoudt, de muziek, de verkwikkende stortregens, de rusteloze wind.......Als ik het woord Stalker hoor, dan begin ik te reminisceren en dringt er zich ogenblikkelijk een volledige collage van beelden aan mij op. Deze film blijft bij herziening imponeren. 4,5*

Zalige film

Ik had nog nooit een Russische film gezien, tot dat ik de kans kreeg voor deze te zien. Wat een prachtexemplaar maar ik von dhet wel verchrikkelijk wel ingewikkeld. Een combinatie van: mooie dialogen, mooie beelden, vreemde sfeer en een spanning die maar niet weggaat.

Je wil de hele tijd maar meer te weten komen over die zone. Je ziet vaak hoe stalker erg veel schrik heeft in de zone. Ook is de film zeer orgineel en bevat erg vreemde muziek die ook wat sfeer geeft.

Het verhaal is ook erg speciaal, allemaal wel uniek. Het is erg intressant.

Ik vraag mij nog steeds veel af van de film maar ik ga hem dit weekend nog wel eens herzien. Ben benieuwd of ik hem steeds nog goed ga vinden. Ik hoop dan dat er al wat meer vragen worden beantwoord.

Ik geef de film nu een 4.5*, dat is zeker deze film waard.

Nu ben ik ook benieuwd geworden naar Solyaris, helaas is die erg moeilijk te vinden.

Mooie film over "het Onbekende" waarnaar mensen nieuwsgierig zijn, maar dat ze juist ook bang maakt. Het bijzondere is dat Stalker tegelijkertijd datzelfde gevoel bij mezelf als kijker oproept: 'nieuwsgierig' omdat je mee wordt genomen naar het onbekende maar feitelijk niets te weten komt, en 'bang' in de zin van een sluimerende spanning, opgebouwd door de angstigde blikken, de constante waarschuwingen van Stalker en de bevreemdende score en settings (zoals de tunnelbuis, de kamer met de zandheuveltjes, de waterpoeltjes, het gedruppel van water).

Na het betreden van de Zone dacht ik even beland te zijn in een quasi-artistieke janboel waarin personen zomaar op de grond gaan liggen en wat verdwaasd rondlopen achter vooruitgegooide zakdoeken aan, maar de daaropvolgende dialogen en beelden sleepten me er gelukkig weer bij.

Audiovisueel is het indrukwekkend, vooral de sepia beelden in het begin van industriële buiten- en binnensettings. Er zijn fraai uitgekiende shots van weggaande en tegemoet komende voertuigen en lekker rustige camerabewegingen. Het mooist vind ik de scene waarin ze met bezorgde gezichtsuitdrukkingen op het treinkarretje naar buiten rijden met een score waarbij gave industriële klanken verwerkt zijn in de muziek.

Bij het ingaan van de Zone verdwijnt die sfeer jammergenoeg, maar komt gelukkig terug wanneer ze weer een paar bouwwerken betreden. Overigens "schrok" ik van het verschijnen van de kerncetrale. Tijdens de film moest ik denken aan een nucleaire ramp, ook vanwege de latere ramp in Tsjernobyl.

De keuze voor de rationele en empirisch ingestelde Professor aan de ene kant, en de emotionele en artistiek aangelegde Schrijver aan de andere kant zal denk ik niet voor niets zijn. De tweestrijd tussen die twee ongenuanceerde uitersten komt tot uiting wanneer beiden gaan vitten op elkaar. De wetenschap wordt met haar technologie en logica verweten niet bij machte te zijn om het Onbekende te begrijpen en slechts uit te zijn op iets materialistisch zoals de Nobelprijs, en het emotionele zou geen waarde hebben voor de opbouw van kennis en wetenschap en "dus" betekenisloos.

Het blijft echter bij die verwijten over en weer; van beiden hoor je geen visies vanuit hun achtergrond over diepgaande onderwerpen. Daardoor lijkt Tarkovsky geen opvatting boven de andere te verkiezen, hoewel het me opvalt dat meer kritiek wordt geuit op de achtergrond van de Professor, dan op de Schrijver, iets teveel naar mijn gevoel waardoor het een beetje "wetenschap pesten" lijkt. Dat blijkt ook uit het feit dat de wetenschappelijke instelling een bom wilde laten plaatsen en het telefoontje dat de Professor zijn waardigheid zou verliezen als hij door zou gaan.

De rol van de Stalker is me nog niet helemaal duidelijk, behalve dat hij een soort gids lijkt te zijn voor "de zoekende mens". In een monoloog vertelde hij dat de Schrijver en de Professor hun ogen niet konden openen voor "Hem". Ik kreeg de indruk dat Stalker verwijst naar iets goddelijks of metafysisch dat mensen niet onder ogen willen zien. Richting het einde ontpopt Stalker zich ook steeds meer als een Jezusfiguur die wordt beschimpt en gewantrouwd. Het betreden van de kamer vindt uiteindelijk ook niet plaats omdat daarvoor geloof nodig zou zijn.

Ik weet nog niet of ik die rol mooi kan vinden, of te belerend met een religieus/spiritueel sausje. Ik neig sterk naar dat laatste, hoewel ik de eindscene met een vermoeide en teleurgestelde Stalker op bed best mooi vind.

Mooie, sombere, diepgaande en fascinerende film over 2 mannen die een verlaten mysterieuze zone betreden om daar uiteindelijk hetgeen te vinden waarnaar zij het meest verlangen. Dit onder begeleiding van een gids genaamd Stalker.

De film maakt in het begin inderdaad gebruik van sepia kleuren wat het geheel een nogal melancholische sfeer meegeeft, wat overigens dan ook heel gepast is.

Alleen zodra ze de zone bereikt hebben, krijgen we ineens te maken met het hedendaagse kleurgebruik. Opzich vind ik die omschakeling best inventief. Ze begeven zich tenslotte in de Zone. Het doet niet af aan de sfeer. De sfeer wordt anders, maar niet minder goed.

De omgeving in de zone bevalt mij juist ook erg goed. De stilte, het mysterieuze en waar ik de meeste over zie schrijven: De vervallen gebouwen, de tunnels met minimale verlichting, de vallende waterdruppels etc. etc.

Stalker deed mij eigenlijk denken aan een hele goede aflevering van The Twilight zone uit de jaren 60, maar dan flink gerekt natuurlijk. Veel shots in Stalker zijn ook eigenlijk net even te lang, maar dat maakt het ook wel weer meeslepend. Er wordt prima geacteerd en niet alleen qua dialogen, maar ook qua mimiek. En de iets wat aparte score is ook geslaagd.

Ook deze film ga ik nog is kijken zodat ik er wellicht wat dieper op in kan gaan.

Voorlopig 4,0*

Tarkovsky, wat heb ik die naam vaak gehoord. Nooit had ik er een idee bij. Wel wist ik dat ik wat aparts voorgeschoteld zou krijgen. Waar kan je beter mee beginnen dan 'het meesterwerk van Tarkovsky'?

De film is aan de ene kant precies wat ik had verwacht, maar aan de andere kant is de manier waarop totaal onverwacht (in negatieve zin).

Daar waarbij ik legendarische beelden verwachtte, kreeg ik een langdradige zit met weinig indrukwekkende beelden. Af en toe werd er wat leuk gespeeld met kleuren en soms had je nog wel een mooi shot, maar het overgrote deel van de film krijg je saaie, eentonige, landradige shots te zien. Met name bij het gesprek langs de rails is dat goed merkbaar. Er wordt geen centimeter van positie veranderd met de camera. Nu is dat geen probleem, mits die dialogen een beetje van hoog niveau zijn. Maar dat zijn ze niet. De dialogen zitten vol met gebrabbel over het 'innerlijk', 'je innerlijke wens' en gaan nergens over. 2,5 uur hetzelfde en nergens had ik het gevoel: 'Ik moet wete wat De Zone is!'.

De film begint tergend langzaam en pas een paar minuten voor het einde van DVD 1, komen we eindelijk to-the-point. Beter hadden ze een scène laten zien waardoor mijn aandacht gelijk naar De Zone zou gaan (en blijven).

Wat volgt is een ongelofelijk langzame, langdradige tocht die in 5 minuten afgelegd had kunnen worden. En dan zijn we eindelijk daar en dan durven ze niet... Heb je die hele tocht en al die langdradige scènes voor niets gekeken.

Het gezin van Stalker was al helemaal een misser. Ik kan er om heen gaan draaien, maar daar schiet niemand wat mee op. Ze hadden gewoon allebei een rotkop en wat er uit de mond kwam van zijn vrouw was totaal nietszeggend.

Voor mij is deze film het echt niet. Zwaar overschat.

1,5* voor de schaarse mooie beelden en muziek.

Stalker

Het zit mijns inziens vooral in de beleving en het geloof, niet alleen voor de hoofdpersonages, maar ook voor de kijker. Tarkovsky schotelt je drie mannen voor met een grote diversiteit in opvatting en daarmee drie belevingswerelden. Een goedgelovige/positieve, sarcastische/negatieve en beredenerende/rationele. Hiermee word je niet tot één weg gedwongen, maar mag je zelf kiezen welk pad je bewandelt. Logischerwijs ging ik het meeste met de Stalker mee, hij is de gids, hij weet wat 'ons' te wachten staat, hij is ook in mijn ogen het meest sympathieke personage.

D.m.v. scènes die bestaan uit kalme en oogstrelende cinematografie, onheilspellende geluiden en diepgaande dialogen raak je steeds dieper betrokken bij de karakters en hun zoektocht naar hetgeen ze willen vinden. Dat is natuurlijk ook wat jij wilt vinden en dit meesterwerk je kan geven: Innerlijke vrede.

Toen ik laatst met een vriend Tenshi no Tamago aan het kijken was, merkte hij op dat die film hem erg deed denken aan films van Tarkovsky. Nu stond Stalker al een tijdje op mijn kijklijstje, dus reden om hem toch maar eens te gaan kijken.

Het begin is erg sterk. Fijn sepia-filtertje dat ik in Oshii-films al heb leren waarderen. Maar dan ineens gaat het in kleur. Die stijlbreuk begrijp ik niet helemaal niet, en de beelden in kleur komen behoorlijk gedateerd over. Erg jammer. Gelukkig komen de sepia-beelden bij tijd en wijle weer terug, maar de reden voor de afwisseling blijft behoorlijk vaag.

De natuur die getoond wordt vind ik nou ook niet echt spectaculair geschoten en de spanning gaat er op een gegeven moment helemaal van af, omdat ik steeds meer het idee krijg dat de stalker slechts een gek is die overal vallen ziet die er eigenlijk niet zijn. De manier waarop de andere personages terugkomen als ze even afdrijven versterkt dat alleen maar. Het einde was dan wel weer enigszins verrassend. Ik vraag me ook af waarom de film zo lang moet duren. Help ook niet helemaal.

Uiteindelijk zweeft de film een beetje tussen 3 en 3,5 sterren, waarbij ik uiteindelijk Stalker de voorkeur van de twijfel geef.

Aangenaam verrast. Stalker gaat heel diep en je moet dan ook niet met deze gedachte gaan kijken. Mijn eerste film van Tarkovsky en valt meteen in de smaak. Vergeet elke film die je tot nu toe hebt gezien en zet die grijze cellen aan het werk. Stalker is geen Hollyood-prent en behandelt levensvragen waar elk mens mee worstelt. Religie, liefde, goed/fout, keuzes, heel het leven komt aan bod. Af en toe komen er bizarre taferelen langs en twijfel je aan jezelf. uiteindelijk, na vele kijkbeurten, besef je dat dit onderdeel is van het plan dat uit het geniale brein van wijlen Tarkovsky is ontsproten.

De film drukt geen clichés door de keel en heeft een fantastische opbouw. Weg met die Hollywood taferelen. Het mooiste van alles is toch wel dat de prent bij iedereen een totaal andere indruk achterlaat. Symboliek zoals in Lord of the Rings is niet bewust aangebracht, jij als kijker geeft de interpretatie, en dat zien we niet vaak. Een mooie aanvulling op mijn Lynch kijk-beurten.

Lang uitgerekte shots, filosofische teksten, prachtige cinematografie en ditto muziek. Dat is wat we voornamelijk te zien en te horen krijgen in de voor mij eerste Tarkovsky. De vele schitterende shots en het gebruik (of juist niet) van de daarbij behorende soundtrack kon ik ten zeerste waarderen. Maar jullie raden het al. Het filosofische deel niet. Eigenlijk is dit precies hetzelfde 'probleem' als bij de The Thin Red Line. Elke kans wordt aangegrepen (ofwel bij elke conversatie tussen de hoofdpersonen) om er wat levenslessen doorheen te jagen en dit is niet echt aan mij besteedt. Ook waren deze conversaties soms moeilijk te volgen, omdat je niet wist wie er nou aan het woord was (door de monotome stemmen van de Russen bij een uitgezoomd shot).

In het eerste deel was dit nog niet het geval (kamp) en dit deel vond ik ook duidelijk het beste. De grauwe beelden en sfeer zorgen ervoor dat je er helemaal ingezogen wordt. Spijtig genoeg houdt de film dit niet zijn gehele speelduur vast. Misschien is dit bij een herziening wel het geval.

Eindelijk dan het "meesterwerk" gezien van Tarkovsky, nr.3 voor mij; Zerkalo vond ik een stuk beter, en Solyaris een ietsje.

Kortom hij viel me nogal tegen. Ja hij kan mooi filmen, zeker, het is een intrigerend gegeven, dat ook. Maar de film is erg pretentieus. En hij duurt maar voort, terwijl de suspense bij mij allang weggeëbt was. Ik heb maar even in de zone gelooft in het begin, daarna werd ik gewoon tergend langzaam door een ruïne geloodst. Vond ik vroeger ook spannend, maar voor een film gebeurt er gewoon te weinig.
Het laat iets van de zwaarheid van de Russische ziel zien.

In 1979 in de CCCP was de film waarschijnlijk een stuk interessanter . Hij voelt nu gedateerd aan.

Mooi eindscene. Maar wat had die met de rest van de film van doen? Had hij die nog ergens op de plank liggen, en heeft hij hem er gewoon achteraan geplakt? De stijl heeft meer weg van Zerkalo dan van Stalker, als je het mij vraagt.
Het past wel bij de film in die zin, dat het wat rommelig oogt af en toe, alsof de finishing touch ontbrak. Ik had de indruk dat Tarkovsky teveel in de film heeft laten zitten, en niet durfde te kiezen om bepaalde scenes eruit te gooien, volgens het kill your darlings-principe.

Ik vind dat Stalker hier wel erg bewierookt wordt, alsof bijna niemand hem durft te bekritiseren. Bijvoorbeeld:

Eindelijk gezien.

Erg lang gewacht om deze te bekijken en gisteren eindelijk gebeurt.

Het eerste wat erg fijn is aan deze film is dat ik er zo'n ontzettend ontspannen gevoel van kreeg.

Heb de hele film met zijn rustige beelden en bijzonder fijn camera werk echt genoten van wat er op scherm te zien was.

Eerst begreep ik niet wat er nou zo'n heel filosofisch aan deze film was ik bedoel de professor en de schrijver discussiëren wel met elkaar over bepaalde zaken waar je over na kan denken maar vond het nogal kleinschalig.

Maar denk dat het de bedoeling van de film is met zijn langzame tempo dat je ten eerste zelf in betrokken wordt, alsof je de 4e metgezel bent op zoek naar de zone.

En daarnaast heb je genoeg tijd om zelf over je leven na te denken en af te vragen of jijzelf de zone nodig hebt en of de zone zelf wel mag bestaan.

Toch wel geniaal hoeveel je constant kan afvragen bij het bekijken van deze film op meerdere manieren en hoe vaker je deze kijkt hoe meer dingen je ziet en altijd weer kan nadenken over hoe en wat bijvoorbeeld die voorwerpen alleen in het water. Maar ook de 3 mannen en hun beweegredenen en achtergrond.

Het is een trip die elke keer weer nieuwe vragen opbrengt om over na te denken en kan altijd weer vernieuwend zijn en voor iedereen anders.

kan geen beter kunstwerk opnoemen dan deze film.

5

Ik zat in hetzelfde schuitje en had ook moeite om het juiste moment te vinden om me aan Stalker te wagen. Met de nadruk op zat, aangezien het me gisteren is gelukt om de film (in 1 keer) te bekijken. Wel met enige moeite moet ik zeggen omdat de shots lang en verlaten zijn en het tempo natuurlijk er laag ligt. Dit is niets nadelig ten opzichten van de film maar geeft wel aan dat je hierop voorbereid moet zijn. En geloof me, dit is een film die je gezien moet hebben. Ondanks dat het zware kost is bevat deze film sfeer/beelden/scenes die je niet snel vergeten zult.

Dit is, zoals velen met mij hier, mijn eerste Tarkovsky (zoals dat heet ) en heb er geen seconden spijt van. Ondanks dat ik ook geen fan ben van het hoge gehalte poëtische dialogen is de bedoeling van Tarkovsky overgekomen. Je hoeft de film niet te kunnen doorgronden om hem te waarderen wat belangrijk is om te weten voordat je gaat kijken. Je moet de prachtige beelden gewoon over je heen laten komen en meegaan in de ongekend mysterieuze sfeer die deze film oproept.

Het meeste over deze film is hier al gezegd en ik kan verder alleen nog zeggen dat dit een film is als geen ander en daar hou ik van. Ik weet dat ik hem nog een keer moet herzien, maar die stap zal nu zeker een stuk kleiner zijn.

4,0*

Ramp Zalig,

Allereerst: De film gaat over een man die twee mannen meeneemt naar een verboden terrein, daar even gaan chillen, en vervolgens weer terug gaan. Een visueel hoogstandje, dialogen zijn schaars, maar sfeervol, deze film is. Dat is het, plat gezegd. Maar details is waar het om gaat in deze film, de setting is een oude industriestad, die huishoud aan voldoende infrastructuur, fabrieken en werkgelegenheid voor de overgebleven inwoners, toch is het sfeervolle stadje in verval geraakt, economische orzaken, verwoeste en verlaten gebouwen en een stuk of wat koppige kerels als overblijfselen.

De Zone is een overblijfsel van een oude fabriek, en naarbij gelegen omgeving, waar de Stalker voorheen werkte. De fabriek (of misschien nucleare reactor) is gesloten na een ongeluk. De aderen van de fabriek waren op één of andere manier verbonden met vergif, zij het chemisch of radioactief. Het maakt ook niet uit, alleen belangrijk is dat het schadelijk is voor mensen, vandaar de zwakke conditie van de Stalker. Verder is de Zone niet heel speciaal, althans, naast het feit dat we geen verdere achtergrond informatie hebben over de vervallen fabriek, en wat er zoal in de grond is gepompt, of dit een bewuste actie is of niet laat ik in het midden. De Stalker is een armzalig, slecht gehumeurd, bitter personage, en is duidelijk in slechte conditie. Hij woont nog steeds in de stad waar hij is geboren, opgegroeid en gewerkt heeft.

Maar waarom speelt hij gidsje, en neemt hij mensen mee naar De Zone? Verschillende redenen. Ten eerste, Geld, logisch. Dit is zijn enige vorm van inkomen.
Afgezien van het geld, is het voor hem een spel, dit houd zijn leven op de been, en houd de moed in zijn schoenen, of sokken. De Stalker is het brein achter deze mythe. Hij bedacht het verhaal, vertelde het aan mensen die het vervolgens weer verder vertelden.. Een Scam, zijn spel. Een soort wraak, wraak op de mensen, die volgens hem verantwoordelijk zijn voor zijn zwakke gesteldheid, de wiskundigen en fysica.

Dit, ondersteund door fantastische afwisseling van kleur, naar zwart wit, naar kleur. Dit bestempeld vaak de stemming waarin de Stalker verkeerd. Sfeervol, zuiver.
Als een hond, gaan waar je wil, springen, blaffen, bijten en los gaan. Vrijheid. Tussen al dit schoon, word het gedult behoorlijk op de proef gesteld, door lange uitgerekte en diepzinnige dialogen. Even doorbijten, gedult word beloont.

Ik zie de grootsheid van de film wel, maar toch kan het mij niet echt pakken. Het zit allemaal natuurlijk wel steengoed in elkaar, de muziek is briljant en er word goed geacteerd, maar het is gewoon simpelweg niet mijn pakkie aan. Misschien dat ik me er maar meer in moet gaan verdiepen in de Russische cinema, want het is ook niet de lichtste film om mee te beginnen (al heb ik wel enkele Eisensteins) gezien.

Dus wellicht als ik hem ooit herkijk zal de film me beter grijpen, maar nu vind ik het gewoon een goede film maar geen speciale film.

3.5*

Net weer herzien nadat ik de eerste keer de film zowat niet kon uitkijken, misschien was het door luiheid, of concentratiegebrek of naar mijn verlangen voor duidelijkheid. Want als er 1 ding is dat de film niet biedt, dan is het wel duidelijkheid. Echter heb ik dat nu juist wel, die duidelijkheid heb ik nu wel. De film biedt ons een filosofie die 'n ieder tot nadenken zet. De film geeft de mens - zo zwart als hij is - weer. Het laat ons nadenken over de mens, of de mens van nature goed of slecht is, de hebzucht van de mens wat alles kan verwoesten en natuurlijk of feiten wel belangrijk zijn, als je ook geloof kan hebben.

Dat filosofische aspect kon ik nog niet eerder vinden in de film, maar nu ik daar wat meer voor open sta werd ik getroffen door de film. De eenzame Stalker die in ''zijn'' Zone weer helemaal opbloeit, de cynische schrijver die ons de ene sceptische boodschap over de Zone na de andere meegeeft. (vooral in het Meat Mincer gedeelte is dat mooi te zien) Prachtig natuurlijk hoe de schrijver de Zone toch begint te vrezen, maar vooral mooi is de wetenschapper. Ironisch is natuurlijk dat de wetenschapper gelooft in de Zone en dus eigenlijk niet de wetenschappelijke kant ziet itt. de schrijver. (Prachtig te zien natuurlijk is de twijfel van de wetenschapper op het eind, de natuur verwoesten, of de mens beschermen door de Zone te verwoesten zodat buitenstaanders het niet als wapen kunnen gebruiken) Dit geeft Tarkovsky prachtig weer, de mentale wroegingen van de 3. Hij gebruikt hierbij prachtige shots van de Zone, de rust en stilte geeft hij immens mooi weer, de eenzaamheid, maar ook de kleur. De Zone is prachtig gemaakt en het lijkt echt.

En ja, wat is nou de boodschap van de film, en wat voor betekenis moet je nou geloven. Ik geloof eigenlijk in vrijwel iedere betekenis. Ik kan me vanalles indenken. Of The Zone nou synoniem staat voor het kernongeluk in de Sovjet-Unie van een paar jaar eerder en dat de Zone dus eigenlijk een chemisch gebied is (verklaart de zwakke gezondheid van de Stalker), of dat de Zone een echt en vrijwel mythisch gebied is dat synoniem voor de relatie Mens-Aarde staat en dat de Zone een gebied is wat zich beschermt tegen het alles verwoestende menselijke ras. Zij, die de natuur pijn doen worden geweigerd door de Zone, maar de mensen die het liefhebben en respecteren mogen door naar ''De Kamer''.

Maar qua betekenissen zou ik het echt niet weten, ikzelf geloof graag in de mythe van de Zone en daarom vind ik de betekenis die Bauwens noemt het mooiste:
Stalkers grootste wens is waarschijnlijk zijn dochtertje in staat te laten zijn te kunnen lopen oftewel bewegen. De scene dat zijn dochtertje de glazen van de tafel af laat vallen (of gewoon verschuift) heeft hier denk ik veel mee te maken. Stalker is de kamer ingegaan en zijn meest vurige wens is (verkeerd) vervuld.


Een speciale film dus, een film die mij blijft intrigeren en waarover ik vrij kan denken. Prachtig en hopelijk zijn de andere Tarkovsky films net als Stalker erg de moeite waard.

Deze film die ik afgelopen avond voor de zoveelste keer gezien heb staat voor mij hoog op de lijst van meest ontoegankelijke films aller tijden. Als je deze film rationeel gaat benaderen dan raak je het spoor al gauw volledig bijster. Nu is het natuurlijk ook nooit de bedoeling van de regisseur geweest dat je deze film met het verstand beoordeelt, want dat kan gewoon niet. Deze film gaat over "geloven" en is daarom ook 100% spiritueel. Je kunt de betekenis van dit spirituele meesterwerk van Tarkovsky alleen maar intuïtief vatten. Ik heb zelf al diverse pogingen ondernomen - zie mijn vorige berichten - en daar sta ik nog steeds achter.

Toch wil ik nog iets van de gids Stalker citeren in wat hij op het einde zegt over hoe de schrijver en de professor over het leven denken;

Ze weten dat ze "niet zo maar geboren zijn", dat ze "geroepen" zijn. Ze leven tenslotte "maar één keer"!

Die aanhalingstekens zijn zeer belangrijk, want Stalker wil hiermee de spot drijven over de onwetendheid van de schrijver en de professor. Voor mij is wat Stalker hier zegt in ieder geval volkomen duidelijk. In de filosofie van Stalker of misschien beter gezegd Tarkovsky, want Stalker staat eigenlijk voor de regisseur zelf, herken ik duidelijk het existentialisme van de Deense filosoof Soeren Kierkegaard. Kierkegaard noemt zijn boeken onwetenschappelijk en hiermee heeft hij veel gemeen met Tarkovsky, want ook Tarkovsky's films gaan voor mij door als 100% onwetenschappelijk. Verklaringen worden niet gegeven. Vul het zelf maar in. De "Waarheid" kan nu eenmaal niet onderwezen worden.

Waardering; onveranderd 5,0*

Ik heb deze nu eindelijk eens helemaal van begin tot eind gezien.

Wat ik erg mooi vind, is dat wanneer de geluiden qua volume toenemen (trein, auto, water) dat er elektronische geluiden worden ingemixt zodat het een muziekstuk wordt. Voor 1979 best vooruitstrevend. Verder onwaarschijnlijk mooie beelden en karakteristieke acteurs. Hoewel je ze niet echt leert kennen, het blijft een oppervlakkige kennismaking, met Stalker (de gids), de schrijver en de professor fysica en met de vrouw van Stalker en met zijn dochter. Aan de andere kant krijgen ze wel een basis mindset mee, wat minimaal individueel gedrag met zich meebrengt.
En er wordt erg lang de tijd genomen om een beeld of geluid uit te werken tot aan een meditatief niveau. Een goede oefening voor het geduld.
Wat ik leuk vond is dat er ook humorvolle momenten in de film zijn, wat ik niet had verwacht bij zo'n contemplatieve film (waarin overigens best veel gesproken wordt).

Wat ik erin zie:
Het leek mij dat de Stalker een intelligente man is met grote denkcapaciteit. Het leek mij verder een man die psychisch half in een andere wereld leeft, een fantasierijk, dromerig type. Dit leid ik af uit het feit dat de 3 mannen in de bar aan de tafel stonden te praten bij het begin zowel als bij het eind van de 'reis'. Ik heb daarom het idee dat de reis zich in het hoofd van de mannen afspeelt, al pratende aan de tafel. Een soort fantasie binnen een gesprek in de werkelijkheid. De reis leek mij ter plekke te ontstaan uit de filosofische en ook pragmatische overpeinzingen van de mannen. Dat we de reis ook in beeld zien is ter interpretatie aan de kijker, of het wel of niet reëel is.
In het begin van de reis kwam Stalker trouwens op mij helemaal niet over als een gids, hij leek net zo weinig te weten als zijn medereizigers.
Tijdens de reis wordt zoveel aan tekst en beelden en muziek meegegeven, dat het mij niet verbaast dat er al boeken vol over deze film zijn geschreven. Het gegevene is abstract genoeg om veel interpretaties toe te laten.

Ergens schoot het door mijn hoofd dat de setting een apocalyptische uitstraling heeft en dat het ontwaken in het bed en de ruïnes in de verder natuurlijke omgeving ook in het verhaal ingepast zouden kunnen worden als post-apocalyptisch, naar mijn opvatting dan na de dood.
Maar er zijn waarschijnlijk evenzo vele uitleggingen als er kijkers zijn.

De reden van het verlangen naar een geloof en/of een kamer waar je diepste wens vervuld wordt kan m.i. te maken hebben met de troosteloze omstandigheid waarin het gezin zo te zien leefde: 1 bed voor alledrie, 1 nachtkastje, verder volgens mij weinig of niets. Het leek daarom tevens een verhulde weergave van armoede en gebrek aan kansen en verlangen naar betere tijden in de Sovjet.

Waar ik bijvoorbeeld nog geen idee over heb, is de rol van de hond en de telekinese met de glazen.
Ik weet ook nog niet wat ik met het ultra kosteloze decor moet, bestaande uit bos, modderpoelen, slooppanden en overige ruïnes.

Ik vond het een prachtige film. Het zal bij mij wel wat langer tijd nodig hebben om hier een voor mij juiste waardering aan te hangen. De film werkt nu nog door en zal dat nog wat langer doen. Het getoonde zet aan tot na-denken. Voorlopig 4*

Schitterende film die ik al heel lang had moeten zien. Je zou haast denken dat de game-serie S.T.A.L.K.E.R. er wat mee te maken heeft, met name door de titel. De film is in iedergeval een buitengewone verrassing. Of dit nou een Science Fiction moet zijn weet ik niet, want het voormalig Sovjet Unie heeft wel meerdere verboden zone's, (ook nog voor Tsjernobyl) Bij het begin van de film worden we al meteen meegevoerd in een troosteloze grauwe sfeer dat dus echt wel het imago van een saai Russisch industriegedeelde moet zijn. We maken kennis met een eigenwijze gids (de Stalker dus) die geloofd dat er in een verboden zone een kamer is waar magie is en waar wensen in vervulling komen. Hij hakt de knoop door, negeert het feit dat hij al eens eerder is opgepakt en wil alsnog zijn doel bereiken. Hij neemt ook een schrijver en een wetenschapper mee. Eerst is de film erg droevig zwart wit gefilmd, en wanneer het ze op het nippertje de zone zijn betreden schakelt de film zich over tot kleur, maar of het er ook vrolijker op word.

Je zou haast zeggen dat Stalker een hele saaie meuk word, maar dat vond ik dus totaal niet. Om te beginnen vond ik de beelden van de zone echt indrukwekkend. Je ziet duidelijk wel dat de film voor een koek en een ei gemaakt is maar toch blijven die gebieden, die al jaren verlaten zijn, en waar nog sporen van leven te vinden zijn altijd behoorlijk interessant. Het is inderdaad een apocalyptisch beeld, maar dan in de tegenwoordige tijd. Had ik nou begrepen dat de film ook daadwerkelijk is opgenomen in een verboden bestraalde zone en dat de acteurs en de regisseur uiteindelijk door straling zijn gestorven? Wanneer ze ook verder op zoektocht in de zone zijn veranderd de film ook langzaam maar zeker in een psychologische machtspel tussen de 3 mannen dat nog wel eens erg snijdend kan wezen. Ook het feit dat die magische kamer slechts maar een bijgeloof was en de mannen zich helemaal voor niks hebben uitgesloofd (althans, zo vatte ik het op) sloeg ook wel in als een bom.

Het einde is ook heel uitgebreid. (ook daar waren de industriele shots heel typisch) Eerst dat sterke moment met die vrouw van de stalker die der verhaal doet over de gevolgen van haar man die bij haar een misvomde (dat vond ik overgens best wel meevallen hoor) kind heeft gebaard, doordat hij al bestraald was en vervolgens gaat de film daarna bovennatuurlijk worden met die dochter die telekinetische krachten blijkt te hebben.

En natuurlijk ben ik er nog lang niet met deze recensie. De film heeft ook heel veel onderlagen, boodschappen en knipogen. Maar daar moet je wel een doorgewinterde wetenschapper zijn om daar voor 100% een verslag over te schrijven.

Dit was gewoonweg kunst.

5,0*

Ik plaats hier eigenlijk nooit meer berichten, maar ik had een stukje geschreven en misschien vind iemand het wel interessant. Inclusief plaatjes staat die hier:

What I Watch - whatiwatch.net

-----------------------------------------------------------------

Stalker

Het is pas een jaar of twee geleden sinds ik Stalker -en daarmee Tarkovsky- voor het eerst zag, maar in die tijd is hij langzamerhand uitgegroeid tot één van mijn favoriete regisseurs. De film had iets bijzonders wat me enorm aansprak, zonder dat ik echt kan verklaren wat het toen was. In die twee jaar zijn ook de overige films uit Tarkovsky's oeuvre de revue gepasseerd en heeft Zerkalo me nog meer weten te raken, maar toch is Stalker enorm blijven hangen. Ik heb vrij vaak terug moeten denken aan bepaalde scènes, de bijzondere sfeer en de betekenis van het verhaal. Over dat laatste heb nooit een sluitende verklaring gehad en ook na deze tweede kijkbeurt blijft het verhaal nog redelijk open, maar daarover later meer.

Om maar bij het begin te beginnen: Ergens in Rusland is een meteoriet neergestort (hoe actueel overigens) en in dat gebied, bekend als de Zone, heersen vreemde krachten en het wordt dan ook afgesloten door het leger. De 'gids' Stalker leidt mensen naar een kamer in deze zone, die de vurigste wensen in vervulling laat gaan. Iemand die nog niet bekend is met de films van Tarkovsky zou misschien denken dat dit interessant materiaal is voor een sciencefiction thriller met alles erop en eraan, maar dan ben je aan het verkeerd adres. Zoals eigenlijk alle films van de grootmeester is dit gegeven namelijk ondergeschikt aan de rest van de film. Daarom is de vraag: 'Waar gaat de film over?', in dit geval onmogelijk te beantwoorden omdat het nooit de lading zal kunnen dekken.

Stalker is één van Tarkovsky's meest surrealistische prenten, wat direct in het begin al duidelijk wordt. Het dorpje waarin de film begint is vervallen wat door het gebruik van sepia nog extra kracht wordt bijgezet. De gezichten van de drie reizigers in de film zijn getekend door deze triestheid en het is dan ook niet erg verwonderlijk dat ze 'het geluk' op willen zoeken. Het begin van deze reis levert al direct één van de mooiste scènes uit de hele film op: het treinkarretje. Drie starende personen die op een klein karretje het verlatene inrijden, onder het monotone geluid van de wielen op de rails en de psychedelische klanken van de sublieme soundtrack. Zelden is 'niets' zo mooi geweest.

Als de zone bereikt wordt verandert de film. Niet alleen op visueel gebied, de sepia-tinten worden ingewisseld voor kleur, maar ook het verhaal gaat door middel van dialogen en gedichten meer de diepte in. Het probleem hiermee is wel dat het soms wat lastig te volgen wordt. Mijn Russisch is namelijk niet top en ik werd meer dan eens afgeleid van de ondertiteling door de beelden.

Wat deze zoektocht daadwerkelijk moet betekenen is lastig uit te leggen. Het is echter wel duidelijk dat het vooral karakterstudie is van drie uitersten. Want hoewel deze personages, en met name de Stalker, nogal bedrukt zijn en bij vlagen onpeilbaar, hebben ze alle drie ook iets waarin je je zou kunnen herkennen. Ik las een reactie die aangaf dat Tarkovsky als geen ander de complexiteit van een persoon over weet te brengen. Ik zou het niet beter kunnen verwoorden.

Hoewel je in bijna al zijn films duidelijk merkt dat Tarkovsky een gelovig man is, komt dat in dit geval het meest en vooral het best tot uiting. Die links naar het geloof komen in de diverse bijbelpassages en Stalker als een soort van personificatie van Jezus erg duidelijk tot uiting, maar eigenlijk zie ik het hele verhaal als een zoektocht naar God. Stalker is hierin de gids die de twee personen uit de grauwe wereld en langs een moeilijke weg naar het doel wil leiden. Als gelovige kan ik me hier goed mee identificeren, maar ik kan me voorstellen dat niet iedereen dit erg zal trekken. Het verhaal kan ook van een andere kant bekeken worden en een ieder kan daar zijn eigen conclusies uit trekken. En zelfs als je dat helemaal niet interesseert blijft er nog genoeg over om van te genieten.

Ik ben al vaker deze film tegengekomen in de top-10 lijsten van mensen op MovieMeter, en ook omdat de film hoog (hoger) in de top 250 staat al vaker voorbij zien komen. Dit alles was voor mij een rede om hem toch maar eens te gaan bekijken. 160 minuten is niet niks. Ik begon echter met kijken na de film Seven Samurai dus ik had al wat geduld opgebouwd.

Na 30 minuten heb ik de film toch maar stop gezet. Hij kon mij niet boeien. De 'bruin-wit' beelden, sepia, spraken mij op dat moment totaal niet aan en ik verveelde mij dood. Ik zat meer naar de levenloze berichten van mensen op Facebook te staren dan naar de film.

Nu wist ik dat dit onbehoorlijk was ten opzichte van de film. Ik wist dat ik de film er niet geheel de schuld van kon geven dat ik mijn concentratie er niet bij had.
Zo besloot ik dus hem vandaag maar even te herzien. Nu in de vakantie heb ik genoeg tijd om de 160 minuten vol te maken.

Maar wat vond ik er dan van? Je kan zeggen dat ik het uiteindelijk allemaal wel mee vond vallen. Maar toch ben ik ook deels teleurgesteld. Visueel gezien is het een schitterende film waar je je vingers bij aflikt. De shot in 'the Zone' zijn ronduit meesterlijk. Het verhaal is ook prachtig. 2 Mannen en een gids die naar een kamer gaan die je meest innerlijke verlangen in vervulling brengt. De dialogen en de diepgang van de film is ook schitterend. Het komt zelden voor dat je een film tijdens de dialogen zo geboeid zit te kijken, omdat de dialogen zo boeiend zijn. De emoties spelen daarbij nog geen enkele rol. Het verhaal eromheen vergeet je bijna tijdens zo'n gesprek. Als ik dan vervolgens de emoties en het verhaal er omheen er ook nog eens bij moet betrekken kom ik helemaal geweldig uit.

Zoals je nu ziet komt mijn cijfer niet geheel overeen met de lovende woorden dit ik zojuist op het scherm heb laten verschijnen.

Daar kom ik nu mee. Het einde is namelijk raadselachtig, mysterieus een vaag. De hele film wordt prachtig naar die ene climax toegewerkt. Als je een beetje ervaring hebt met echte buitenlandse films (=niet uit Hollywood en haar invloedssferen) weet je 100% zeker dat het einde niet gaat voldoen aan de cliché-plotten van Hollywood. Toch vond ik het een beetje teleurstellend. Uiteindelijk bleef ik met veel meer vragen zitten dan er beantwoord zijn. Wat 'the Zone' inhoud, wat de kamer nou precies is, de persoonlijkheid van Stalker... Vragen vragen en vragen. En een film is toch deels bedoeld om de gestelde vragen van het begin op het einde beantwoord te krijgen?

Ik heb hier op MM heel veel recensies gelezen en zo zie ik dat ik niet de enige ben die hiermee zit. Één ding kan ik wel concluderen en dat is dat dit zeker niet mijn laatste film van Andrey Tarkovskiy is geweest.

4*

Dit is niet bepaald mijn ding. Een film met meer filosofische sfeer dan emoties. Tergend traag, waarbij ik niet bepaald mee in de sfeer kon geraken. Vakmanschap dat me niet kon raken. En toch... De film is een klein kunstwerk met prachtige beelden en een boeiend verhaal (dat boeiender kon worden met een wat vlottere montage). De sepia beelden, de soundtrack, de 3 aparte figuren, .... Kortom een mooie, maar ietwat saaie en onbegrijpelijke film, waar je niet goed mee weet wat doen. Misschien dat een latere herziening ooit raad brengt.

Aparte film, en zeker niet voor iedereen weggelegd. Ik begon eraan na Solaris gezien te hebben. Die film kon ik goed waarderen. Ik hou van (goede) SF, en de filosofische/existentiële laag die het daaraan toevoegt was goed te doen en was meer dan welkom.

Van Stalker wist ik helemaal niets af, en kon ook uiteraard niet raden dat de film zo zou zijn. Het begin was voor mij zoeken naar het verhaal, waar ging het over? Maar ook zonder voorkennis was het begin, gefilmd in sepia, aardig te volgen (wel misterieus omdat ik niet wist waar het naar toe ging). Mooie beelden, het leken bijna oude foto's. Toen het op kleur over ging was het even bijna een teleurstelling, kleur had ik totaal niet gemist en voegde eigenlijk op dat moment niets toe.

Toen ze eenmaal de zone in gingen werd ik echter meteen een slachtoffer ervan, ik verdwaalde volledig en raakte de draad kwijt. Een stortvloed aan filosofische dialogen, terwijl ik enkele zinnen probeerde tot me door te laten dringen en te bevatten was de film bij wijze van spreken alweer 3 gesprekken verder... Het ging me te snel. Ook vraag ik me af in hoeverre zulke zware filosofische dialogen met ondertitels goed overgebracht kunnen worden. En daarbij vlogen ze zoals hier al is gezegd te snel van het beeld af, wat ook niet helpt. De film komt door die snelle overvolle dialogen niet echt tot zijn recht, veel van die boodschappen (de meeste) zullen de kijkers niet bereiken, en dat is wel jammer.

Een aantal boodschappen waren nog te doen, zoals dat je nooit via dezelfde weg terug kunt, of dat je omgeving met elke minuut die voorbij gaat verandert. En als film is het natuurlijk qua beelden, scenario's, muziek en sfeer een plaatje. Maar ik vind het jammer dat ik met de eerste kijkbeurt er niet meer uit heb kunnen halen, gewoon omdat het te snel ging. En als het te snel gaat, dan kost het ook nog meer moeite om 2,5 uur lang de concentratie niet te verliezen. De film vraagt net iets te veel van de kijker.

Ik hoop meer Tarkovsky's tegen te komen, ben zeker benieuwd. Deze laat me met gemengde gevoelens achter, en vereist eigenlijk een tweede kijkbeurt.

Je huurt een oud verlaten sovjet mijncomplex af, je laat een trio b-acteurs gedurende 2 uur in het wilde weg wat quasie filosofische teksten uitkramen en of dat nog niet genoeg is zet je aan het einde nog wat volstrekt niet ter zake doende scenes met een kind en wat bewegende glazen, en zie ,volgens de zgn hardcore-cinefielen heb je een meesterwerk gecreëerd.

Ik zag deze film voor 18 euro liggen, wist van de hoge score zowel hier als bij imdb, maar twijfelde toch. Ik had immers ook al het even verschrikkelijke solyaris doorstaan. Ik werd overgehaald door de hoestekst van de distributeur die sprak van een spannend avontuur. Gefopt, want wat er in deze film ook zit, de elementen spanning en avontuur zeker niet.

Heeft me dus al met al 4 uur van mijn leven gekost. 1 1/2 uur werken om de 18 euro te verdienen en 2 1/2 uur met stijgende verontwaardiging kijken naar een low budget product dat nog niet goed genoeg is voor de flop 250.

0,5 niet voor de moeite zoals ze vroeger op school zeiden, maar voor het enige lichtpuntje in deze "productie", nl. de muziek van artemjev (die later ook de meesterlijke soundtrack van Urga zou afleveren).

Oh ja, hoe zit dat met die science fiction, zoals hierboven staat ?

Herziening nummer.....???....tel een beetje kwijt.

Hij blijft briljant deze film hoe vaak je hem ook ziet en als je met griep op de bank ligt dan gooien we hem er nog maar eens in....ik zal niet beweren dat je dan meteen beter wordt, maar als het lichaam het wat af laat weten kunnen de hersenen zich er weer fijn op uit leven en zich verwonderen over de prachtige decors en beelden.

Ook nog even tijd genomen om de interviews met de cameraman en de production designer (twee van de weinigen die nog leefden en de cameraman ging dood vlak na het interview) meest verrassende feit .... Stalker bleek al eerder te zijn gemaakt door Tarkovsky, maar bij het ontwikkelen van de film ging al dan niet doelbewust mis en de hele film moest opnieuw gemaakt worden, misschien een geluk omdat met name de rol van de stalker/gids veranderde in de huidige versie.

Ook een mooi beeld de hele crew die de net opgekomen paardenbloemen uit het beeld moeten halen.

Verder natuurlijk meesterwerk der cinematografie.

Na vroeger ooit bepaalde delen gezien te hebben, eindelijk eens volledig bekeken. Moet zeggen; inderdaad een geweldige film.

Volkomen uniek en een cinematografisch meesterwerk, zelfs anno 2015. Merkte er dan ook bijster weinig van dat dit een film afkomstig uit het jaar 1979 is, want niks voelt echt gedateerd aan. De prachtige, contrastrijke sepiabeelden, desolate omgevingen, en het mooie schaduwspel zorgen ervoor dat de film een zekere transcendence bereikt, waarin je werkelijk meegezogen wordt in de machtige atmosfeer. Als kers op de taart heb je dan nog de geweldige soundtrack, die de belevenis alleen maar intensiveert. Tot mijn favoriete scenes behoren onder andere de scene op het treinkarretje, de openingsscene, en de scene met de hond in de waterplas.

Wat de filosofie betreft; erg interessant. Heb het meeste van wat de film tracht te zeggen wel meegekregen, al lijkt me het wel typisch een film waarbij je tijdens een eventuele herziening nog allerlei andere lagen kunt ontdekken. Echt essentieel om van de film te kunnen genieten is het op zich niet, maar niettemin wel interessant.

In ieder geval een film die ik nog vaker ga zien, dat staat buiten kijf. Meeslepende ervaring, waar je eigenlijk uit kunt halen wat je zelf wilt. Voorlopig een 4,5* voor deze schitterende film van Tarkovsky. Gek genoeg ook pas mijn eerste film van de beste man, en kan welgemeend concluderen dat het vooralsnog smaakt naar meer.

Van te voren wist ik niet goed wat hier van te denken en achteraf geldt dit eigenlijk nog steeds. De film deed me weinig, maar bleef was redelijk boeien. De climax, waar alles om lijkt te draaien, is eigenlijk bijzaak. De filosofische dialogen waren lastig te volgen omdat je afhankelijk bent van de ondertiteling, daarnaast vond ik ze vaak pretentieus.

De derde film die ik zie van Andrei Tarkovsky en het is weer een erg bijzondere.

Drie mannen zijn van plan om illegaal in De Zone binnen te dringen. Stalker dient als gids voor Professor en Schrijver. In De Zone zou een mysterieuze kamer zijn die wensen vervuld. Gebaseerd op de SF-roman Bermtoeristen van Arkadi en Boris Stroegatski. De naam Stalker heeft niets te maken stalking, oorspronkelijk betekend het woord stalker zoiets als padvinder en hier wordt het gebruikt als naam voor een gids die mensen naar De Zone brengt.

Solaris en Nostalghia vond ik ook erg sterke films, maar die vond ik bij vlagen een beetje langdradig worden. Stalker had mij naar 10 minuten in het verhaal gezogen en kon mij gedurende de hele speelduur geboeid houden. Ieder shot van de film is een onmisbaar meesterwerkje en verteld op effectieve wijze het verhaal. De combinatie Mystery/Sciencefiction vind ik erg geslaagd, niet alleen zijn dit twee van mijn favoriete genres, maar het is ook erg intrigerend om een film van dat genre uit de Sovjet-Unie te zien.

Ergens jammer dat de film in 4:3 is geschoten, ik hou niet zo van dat beeldformaat. Solaris had van die schitterende Widescreen-cinematografie. Toch vind ik dat Tarkovsky uitstekend met het beeldformaat is omgegaan, want de cinematografie is ook hier erg sterk. Het begin van de film in zwart-wit had een apart sfeertje, deed mij een klein beetje denken aan Duitse expressionistische films. Later als we eenmaal in De Zone zijn wordt het beeld weer kleurrijk en Tarkovsky's stijl weer herkenbaarder.

Ook deze film is weer enorm poëtisch. De diepzinnige dialogen vond ik best indrukwekkend en waren nog redelijk te volgen met de ondertiteling. Al was deze wel erg kort in beeld en kwam hij bij mij ook nog iets te laat. Er zitten een aantal christelijke symbolen in de film en ook psychologie is erg belangrijk. Maar symbolisch is de film niet, Tarkovsky vind dat een film op intuïtie moet ontstaan. Achter kunst moet niet perse een betekenis zitten, de kijker moet zelf een betekenis kunnen interpreteren en het moet wat betekenen voor de personages in de film. Dit is ook wat Andrei Tarkovsky zo uniek maakt als filmmaker, samen met het feit dat hij niemand wil imiteren en geen enkel shot wil filmen dat lijkt op een bestaand shot .

Ik vind de film een ongelooflijke rust uitstralen. De haast onmogelijk lange camera-bewegingen in sommige shots en de schoonheid van het verlaten gebied versterken dat nog eens. Het lijkt haast alsof Tarkovsky de natuur kan beïnvloeden voor zijn films; het schitterende water met vissen, inktvlekken en druppels en de mysterieuze hond die steeds precies goed zit en loopt.

De locatie van de film is schitterend door alle rommel en vervuiling. Zonder risico was het echter niet. Tarkovsky en 3 andere cast/crew-leden zijn enige tijd na het maken van de film overleden aan long-kanker. Volgens de geluidsman komt dat door de locaties in Letland waar ze de film hebben gefilmd: “We filmden nabij Tallinn in het gebied rondom de kleine rivier Pitrina met een half-functionerende waterkrachtcentrale. Stroomopwaarts was een chemische fabriek die giftige vloeistoffen lekte. Er is zelfs een shot in Stalker met vallende sneeuw in de zomer en schuim dat met de rivier meestroomt. Eigenlijk was het vreselijk giftig.” Later noemden de bewakers van Tsjernobyl zichzelf Stalkers en wordt door hen naar het besmette gebied verwezen als De Zone.

De schitterende muziek van Eduard Artemev gaf de film ook nog een mysterieus tintje. De muziek deed me een beetje denken aan de experimentele elektronische albums van Tangerine Dream. Alleen dan zonder de sequencers en met traditionele Russische muziek erdoorheen. Telkens als het geluid van een passerende trein klinkt horen we ook klassieke muziek: de Marseillaise, Ravel's Bolero en Ode an die Freude van Beethoven. Overigens is er weer niet veel muziek in deze film van Tarkovsky, maar daar stoorde ik me eigenlijk helemaal niet aan. De stilte en de sterke geluidseffecten doen de film erg ten goede.

Stalker is een film waar je even echt goed voor moet gaan zitten. Door het mysterieuze aspect is de film spannend in de zin dat je benieuwt bent wat er gaat gebeuren. De film is erg indrukwekkend en na het kijken moest ik het ook even op me in laten werken. Stalker is een heus meesterwerk, tot nu toe zeker de beste film die ik van Tarkovsky heb gezien. Indien je openstaat voor films die niet gemaakt zijn voor kleuters met een aandachtsspanne van 20 seconden (zoals we tegenwoordig zien) dan kan ik je Stalker zeker aanraden.

Aanvankelijk kon ik geen woorden vinden om, in mijn aanraden van deze film aan een facebookvriend, te beschrijven wat ik had gezien en wat ik bij deze film voelde, maar ik werd geprovoceerd door een naar mannetje en heb in dezen mijn best gedaan.

--Stalker--

Ik heb gekeken naar een dystopische Sovjet-film waarin een schrijver en een wetenschapper onder leiding van een gids op zoek gaan naar een specifieke kamer in 'de zone' welke volgens de overlevering iemands diepste wensen kan doen uitkomen. Deze 'zone' is niet zomaar voor iedereen toegankelijk en overal ligt (onzichtbaar) gevaar op de loer. Ik heb gekeken naar drie mannen die langzaam paranoïde worden, en in de loop van de film kom je via allerhande filosofische monologen en gesprekken achter de drijfveren van elk van de mannen voor het zoeken van deze kamer in 'de zone'.

Ik vind het knap dat filmmaker Tarkovsky deze film (ongetwijfeld met beperkte middelen en onder scherp toezicht) eind jaren '70 in de Sovjet-Unie heeft kunnen maken. Ik vind het ook opvallend dat deze film heeft mogen verschijnen want je zou hem best als Sovjet-kritisch kunnen uitleggen! In zijn recensie van juli 2005 haalt Zobor met citaten van de filmmaker en een hoogleraar van de University of London aan dat de film aandacht vraagt voor het bovennatuurlijke "in een tijd waarin het atheïsme hoogtij vierde in de Sovjet-Unie" (permalink).

Omdat ik het Russisch niet meester ben moest ik steeds gefocust op de ondertiteling blijven letten. Ook is het tempo van de film door het gebruik van lang uitgerekte scenes ontzettend traag. Je zou uit kunnen leggen dat dit uit noodzaak is ontstaan doordat Tarkosvy over beperkte middelen moet hebben beschikt tijdens het maken van de film, maar dat weet ik niet zeker. In ieder geval vind ik dat het de suspense ten goede komt. Er staan me ook enkele scenes bij waarin de camera een stroompje water volgt. Deze vond ik cinematografisch sterk. Ze verleggen de focus op details binnen 'de zone' en zijn mooi in beeld gebracht. Deze scenes gaven me even een 'adempauze'.

Ik dacht dat ik niet hield van sciencefiction en dystopische verhalen, maar 'Stalker' van Andrei Tarkovsky is een film die indruk op mij gemaakt heeft.

Bizarre en bijzondere film. Het woord stalker is in deze context meer een gids die twee mannen de weg wijst in 'De Zone' naar een mysterieuze kamer waar hun wensen worden vervuld. We zien heel veel mooie cinematografische beelden. Soms bijna betoverend zo mooi. Daarnaast zijn de filosofische dialogen van de drie mannen wel erg loodzwaar. Waarschijnlijk ook met veel verwijzingen naar het Russische regime van die tijd. Al weet ik daar te weinig van. Toch is deze film heel bijzonder. Er hangt een machtige atmosfeer en zijn er onnoemelijk vele beelden die zelfs anno 2016 nog ongeëvenaard zijn. Helaas kwam de film minder goed aan doordat ik flink moest worstelen door al die dialogen en soms het ene dialoog nog niet had verwerkt of we waren er al drie verder. Zwaar maar oh zo mooi.