• 15.835 nieuwsartikelen
  • 178.414 films
  • 12.233 series
  • 34.014 seizoenen
  • 647.724 acteurs
  • 199.121 gebruikers
  • 9.378.688 stemmen
Avatar
 
banner banner

Paris, Texas (1984)

Roadmovie / Drama | 145 minuten
3,86 1.288 stemmen

Genre: Roadmovie / Drama

Speelduur: 145 minuten

Oorsprong: West-Duitsland / Frankrijk / Verenigd Koninkrijk / Verenigde Staten

Geregisseerd door: Wim Wenders

Met onder meer: Harry Dean Stanton, Nastassja Kinski en Dean Stockwell

IMDb beoordeling: 8,1 (138.380)

Gesproken taal: Engels en Spaans

Releasedatum: 8 november 1984

Plot Paris, Texas

"A place for dreams. A place for heartbreak. A place to pick up the pieces."

De film vertelt het verhaal van Travis (Harry Dean Stanton). Travis wordt gevonden in de woestijn en door zijn broer Walt (Dean Stockwell) meegenomen naar huis. Daar aangekomen vindt een ontroerende ontmoeting plaats tussen Travis en zijn inmiddels 7 jaar oude zoontje Hunter. Als blijkt dat ook Hunters moeder (Nastassja Kinski) nog in leven is gaan Hunter en Travis samen naar haar op zoek.

logo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm stilllogo tmdbFilm still

Externe links

Reviews & comments


avatar

Gast

  • berichten
  • stemmen

Let op: In verband met copyright is het op MovieMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.
zoeken in:
avatar van BBarbie

BBarbie

  • 12893 berichten
  • 7675 stemmen

Weergaloze film, met voorsprong de beste van Wim Wenders. Subliem scenario van Sam Shepard, uitmuntend (dan weer wijds, dan weer intiem) camerawerk van Robby Müller, om maar niet te spreken van de muziek van Ry Cooder en de schitterende vertolkingen van alle vijf de personages.

Ik heb de film nu een keer of vier, vijf gezien. Het is vooral de dramatische ontwikkeling die Travis meemaakt, die deze film zo bijzonder maakt. Van zonderling met een vergeten verleden naar een man, die alles wat hij liefheeft opgeeft voor het geluk van zijn geliefden. Telkens weer, wanneer Travis tegen het einde van de film zijn stoel omdraait om z’n verhaal te doen, kruip ik naar het puntje van m’n stoel. Geweldig om dan de reacties op het gezicht van Jane te volgen.
Filmkunst met een hoofdletter “F”. Een meesterwerk, zonder meer.


avatar van Ferdydurke

Ferdydurke

  • 1353 berichten
  • 854 stemmen

Onderhond schreef:
Weer erg jammer van de voorspelbare anti-climax dan. Ik zal misschien één van de weinigen zijn, maar op een verklaring van de scheiding zat ik echt niet te wachten. Net de bizarheid van Travis' daden is wat de film boeiend maakt. Vond het weinig interessant om dat helemaal uit de doeken te doen. Maar vooral pijnlijk is de manier waarop. Een goed regisseur legt zoiets in een blik van 10 a 20 seconden, Wenders maakt er een 20minuten durende dia/monoloog van. (...) Blablabla 20 minuten lang tot je als kijker je buik vol hebt van de forcefed emoties. Vreemd, Wenders verknoeide het voor mij ook al in het laatste half uur van Der Himmel über Berlin.


Ik heb niet per se de behoefte om een discussie van zowat zeven jaar geleden op te rakelen, maar ik citeer dit toch, omdat ik het enerzijds een sterk punt vind, maar anderzijds bij het zien van de betreffende episode toch een heel andere (gevoelsmatige) indruk had. Kan zijn dat het een kwestie van smaak of gevoel is - en dan ben je snel uitgepraat - maar misschien valt er toch nog wat meer over te zeggen.

Wat hier denk ik van belang is, is de setting. Als Travis en Jane elkaar daadwerkelijk face-to-face (aan de bar, of hij had haar ook buiten kunnen opwachten) hadden ontmoet, en Travis had dan zijn verhaaltje afgestoken, dan had het waarschijnlijk niet gewerkt, en was de film inderdaad als een plumpudding in elkaar gezakt.

Maar het is juist die setting van die 'psycho-peepshow', waarin de man als prostituant de vrouw naar zijn eigen fantasie kan vormen, die deze sequentie haar gelaagdheid geeft, en haar zo ontroerend maakt. Omdat die setting een afspiegeling is van hun tot mislukken gedoemde relatie, die gekenmerkt werd door obsessie en een wil tot bezitten van iets dat niet bezeten kan worden. En bovendien daagt voor Travis het besef dat de houding van zijn vader tegenover zijn moeder - de vader die ook probeerde zijn vrouw te 'vormen' naar zijn fantasie - niet wezenlijk verschilt van wat zijn houding tegenover Jane is geweest. In dit alles ingebed, wordt de 'dia/monoloog' veel méér dan een gemakzuchtige uitleg van 'hoe het zit'.

Het gaat Travis ook niet meer om het terugwinnen van zijn vrouw (zoals gezegd, hij had haar buiten kunnen opwachten, en het lijkt me stug dat hij zich aan de bar laat afschrikken door de impliciete dreiging van de pooier), maar meer om het in het reine komen met zichzelf, en met zijn geschiedenis. Om het evenwicht te vinden tussen de mentale polen van het 'mythische' Paris en het 'alledaagse' Texas.


Aardig is ook de referentie aan Der Himmel über Berlin, waar een in zekere zin vergelijkbare 'ontmoeting' plaatsvindt. Ik denk dat Wenders daar inderdaad zijn hand overspeelt, en er niet of veel minder in lijkt te slagen een ontroering over te brengen die kennelijk wel bedoeld was.

Is deze film dan ook in zijn geheel beter dan Der Himmel über Berlin? Och nee. Ze zijn gewoon allebei heel erg goed.


avatar van wibro

wibro

  • 11590 berichten
  • 4098 stemmen

Op 4 juni 2009 schreef ik dit over deze film;

wibro schreef:

Deze film vandaag weer eens herzien en net zoals bij mijn eerste kijkbeurt lukte het mij totaal niet om in deze film te komen. Ik vond hem zo verschrikkelijk traag en langdradig dat het mij niet lukte om deze film in een ruk af te kijken. Het personage Travis vertolkt door HDS lag mij vanaf het begin totaal niet. Deze film maakte in mij ook geen enkele emotie los, zo oninteressant vond ik het allemaal. Waarom deze film door de Volkkrantlezers in 1984 uitgeroepen is tot de beste film van dat jaar is mij daarom ook een raadsel. Omdat de film toevallig de Gouden Palm heeft gewonnen op het festival van Cannes? Vanwege de muziek van Ry Cooder die in die tijd erg populair was? Of - en dat is misschien wel het meest waarschijnlijke - omdat het aanbod van goede films in dat jaar zeer gering was? Ik weet het niet. Deze film is gewoon niet aan mij besteed, laten we het daar maar op houden.

2,0* Voor de fotografie en de muziek van Ry Cooder.

Ik weet niet in wat voor stemming ik toen geweest was, maar nu bij mijn derde kijkbeurt wist deze film mij wél te raken en niet zo'n beetje ook. Ik heb er nu ook echt de tijd voor genomen hoewel ik er weer helemaal niets van verwachtte.

Laat ik alles eens op een rijtje zetten;

De fotografie; die is schitterend en kwam mij nog mooier over als de vorige keer. Dat kan ook niet anders, want de 2e keer zag ik deze film op mijn computerscherm en nu op de flatscreen grootbeeld. Dat is natuurlijk wel even een verschil.

De score van Ry Cooder: Die paste uitstekend in deze roadmovie.

Het verhaal: Voor mij toch het hoogtepunt van de film; de ontmoeting van Travis met Jane en vooral ook de ontmoeting van Jane met Hunter vond ik zeer hartverwarmend. Waarom deze schitterende scènes de eerste twee keer mij niet geraakt hebben, dat zal wel komen omdat ik niet in de juiste mood was. Maar goed, nu was ik dat gelukkig wel. Ben blij in ieder geval dat ik er de moeite voor heb genomen deze film opnieuw te bekijken.

Waardering; verhoogd van 2* naar 4,5*!!


avatar van Montorsi

Montorsi

  • 9716 berichten
  • 2378 stemmen

Schitterende film. Erg subtiel, sfeervol, vloeiend en vooral mooi verteld. Prachtige cinematografie met vooral opvallend sterk kleurengebruik. Ook het verhaaltje en de personages zijn top.

Ruime 4*


avatar van Fortune

Fortune

  • 4317 berichten
  • 2773 stemmen

Paris, Texas, is een film die hoog scoort op visueel vlak en heeft een geweldige, vreemde opening van een desolate woestijn met gortige gitaargeluiden op de achtergrond.

Zodoende is het eerste deel van deze film geweldig te noemen met een mysterieuze, zwijgzame hoofdpersoon waarvan je vooral wil weten wat er met hem gebeurt is.

Een bevreemdende soundtrack, prachtige shots en overtuigend acteerwerk maakt dit wel een uitzonderlijke film waar je wel zin in moet hebben. De film heeft een stroperige tempo en een redelijk, sluimerende uitwerking maar uiteindelijk ben je wel getrakteerd op een stijlvolle, originele film.

Moet wel zeggen dat de film naar het einde toe, meer van zijn charme verliest wanneer je steeds meer te weten komt over de hoofdpersoon. De mysterie ebt steeds meer weg naar de achtergrond en de gitaardeuntjes beginnen na de zoveelste keer wel een beetje irritant te worden.Verwacht dat ik bij de volgende kijkbeurt deze film meer kan waarderen.


avatar van dreambrotherjb

dreambrotherjb

  • 196 berichten
  • 311 stemmen

De film was anders dan ik hem had verwacht.

Die zin lijkt op zich al negatief, maar als dat bij één film net niét het geval is, dan wel bij Paris, Texas.

Heel mooi(e) hoofdpersonage(s), ontroerend verhaal zonder ook maar één seconde "flauw" te worden of aan te voelen. Het is allemaal zo reëel, zo echt en toch niet.

En aaah, de muziek, de muziek .

Deze film is gewoon de definitie van een mooie prent, waarbij het het woord 'mooi' alle eer aandoet.


avatar van mcouzijn

mcouzijn

  • 45 berichten
  • 10 stemmen

Leo1954 schreef:

Sommige films krijgen een apart plekje in je geheugen, dat bij herziening alleen maar bevestigd word. Noem het een persoonlijke klassieker.

Mooi gezegd. Zonder dollen, ik herinner me nota bene de *pauze* in 'The Sound of Music', we schrijven 1973, toen ik deze film voor het eerst zag in een Haagse cinemascope, met mijn Grote Zus die naar de Grote Stad verhuisd wasd en mij onbewust introduceerde in de wereld van de Echte Cinema. The Sound of Music, die grootste film.

Ik was als negenjarige verbijsterd dat je in een film waar je psychologisch middenin zat, plotseling een pauze kon krijgen, en dat je dan weer in dat felle licht een flesje met een rietje kon drinken. Ik kon niet wachten totdat die pauze afgelopen was. Hup, terug naar de Belevenis. Rot op met je rietje.

Inmiddels ben ik leraar in de Nederlandse letterkunde, uitlegger van Moeilijke Boeken. Maar ben tegelijk dol op film, op cinema, op de geheime synthese die ontstaat zodra je andersmans beelden voor jouw eigen ogen krijgt, waarbij elke uitleg minstens zo stokt als bij de letteren. Wij. lezers, krijgen voorrang boven hen, schrijvers.

Zo ook bij dat andere medium. Film is magie, film is toverkunst. Beelden betoveren je. De betovering is geen illusie, is niet nep, is net als literatuur een grootste kunst is die iets zegt over wie je bent en wat je denkt. Als 'begrijpende mensen' (homo sapiens) willen we natuurlijk weten wat die magie is, wat die toverkunst bewerkstelligt, waarom het zo mooi/raar/opwindend is. Ook ik wil dat, als intellectueel (sorry hoor) en wetenschapper. Maar de magie zelf komt eerst; het vage begrip krijgt voorrang, mag niet zonmaar in diskrediet worden gebracht, mag niet stuk gaan door de poging hem te begrijpen. De tovertruc mag niet sneuvelen onder de (vaak teleurstellende) uitleg.

Waarom biologeert 'Paris, Texas'? Waarom spreekt de slide-guitar van meneer Cooder zo aan? Leg het maar eens uit. Niemand van ons is ooit in de situatie geweest waarin Travis verkeert. Geen van ons speelt slide. Toch spreekt de film aan, op een onbewust niveau. Noem het verplaatsing. In de hoofdpersoon Travis, natuurlijk. Successievelijke verplaatsing in zijn vrouw Jane, al blijft die voor de meeste kijkers meer op afstand (we begrijpen haar zoals een man zijn vrouw tracht te 'begrijpen'). Noem het verplaatsing in het kind, van wie ooit een moeder afstand deed. Het kind dat door zijn natuurlijke omgeving (vader en moeder) in de steek gelaten is, en dat zich toch handhaaft.

We verplaatsen ons. We trachten te begrijpen. We laten ons vrijwilig betoveren door wat de karakters in ons oproepen, evoceren. Heel even verzwakken onze grenzen, barrières, muren die toegang geven tot onze ziel. Heel even accepteren we het weinige dat we van hen begrijpen, ze zijn er nu eenmaal, we zien hen bewegen, praten, interacteren.

En aan het einde van elke film zien we een gedroomd nep-einde. We zien Maria getrouwd met de kolonel, en happy ever after. We zien Travis gesteld voor de gevolgen van zijn bekentenis. We zien Jane en Hunter half-way naar een oplossing voor hun problemen. We weten niet wat er verder gebeurt. Hooguit in onze fantasie.

Wat er verder gebeurt, is niet gefilmd. Wat in je hoofd zit, zegt iets over jezelf. Pessimistich? Optimistisch? Niemand zal het zeggen. Het feit *dat je er iets over te zeggen hebt* is me bijgebleven als 'apart plekje in mijn geheugen'. Het is wat deze film mij wil zeggen over mijzelf. Niet wat de regisseur mij als 'boodschap' te zeggen heeft. Eigenlijk is dat een enorm brevet van vertrouwen van de regisseur. In mij. In jou.

Doe er iets mee.


avatar van John Milton

John Milton

  • 24231 berichten
  • 13401 stemmen

Soms kun je de slaap niet vatten. Ik heb het zelden maar gisteren was zo'n nacht. Paris, Texas stond al lang klaar, maar werd telkens uitgesteld wegens de vermeende 'traagheid'. Maar zelfs halfmoe wist deze film me van meet af aan te boeien. Prachtcinema.

De criterion transfer van de film verraste me na het zien van bovenstaande trailer, die de film overigens geen recht doet. Hij is mooi helder en vrij van ruis. Harry Dean Stanton was altijd al een fijn bijrolacteur (zoals ik hem kende althans), maar hij draagt deze film zonder moeite. Ook de rest van de acteurs doen het prima, en gelukkig het zoontje ook. Een slechte kindacteur had de magie van deze film doorbroken.

mcouzijn heeft het hierboven over die magie die film soms heeft, enkele users vinden het maar een overschat filmpje. Op het moment dat je die magie gaat analyseren gaat er onherroepelijk wat glans verloren. Het heeft het, of het heeft het niet. Bij sommige films komt de magie mettertijd, bij andere gaat ze naarmate we ouder worden verloren. Als ik moet kiezen zou ik zeker zeggen dat Paris, Texas in de eerste categorie hoort. Wenders houdt de zaken simpel, maar wat hij doet, doet hij goed. Een beetje als de Sushi van Jiro, in Jiro Dreams of Sushi. Eenvoud hoeft (het streven naar) perfectie niet in in de weg te staan. Integendeel.

Wenders laat een hoop weg, voornamelijk in het plot. Beweegredenen, gevolgen van handelingen, effecten op anderen, we krijgen het meestal niet te zien. We volgen echt Travis, en zien hoe hij de controle over zijn leven terugneemt, daarbij ripples makend in de levens van anderen. De prachtige, tevens rustige cinematografie wordt begeleidt door dito slide-guitar muziek van Ry Cooder, waar Clint Eastwoord goed naar geluisterd lijkt te hebben toen hij de score voor Millions Dollar Baby schreef.

Het einde van de film laat vraagtekens achter, verhaaltechnisch. Is dat een probleem? Absoluut niet. Conventionele plotvertelling zorgt vaak voor een fijne resolutie, waarbij het verhaal netjes afgerond wordt. Dat zal hierbij niet het geval zijn voor sommige kijkers. Tot je bedenkt wiens verhaal dit is. Harry heeft gedaan wat hij wilde doen. Hersteld wat hij uit elkaar getrokken heeft. Hoe zijn broer en schoonzus zich voelen en of Hunter bij zijn moeder blijft, hebben in Wenders' film niet de focus.

Ik ben blij dat ik hem gezien heb.


avatar van cucciolo

cucciolo

  • 491 berichten
  • 1100 stemmen

De emoties die deze film weet op te roepen met een uiterst subtiele opbouwing en een onderhuidse spanningsboog, plus daarbij gebruik makend van prachtige beelden met een minimale, doch hypnotiserend sterke score, maken het tot een uniek meesterwerk.


avatar van SPT

SPT

  • 433 berichten
  • 3237 stemmen

Wat een saaie film zeg. Niet alleen is hij tenenkrommend traag, het verhaal kon me simpelweg totaal niet boeien. Met de melodramatische telefoonscène aan het eind als dieptepunt. Nee, dit soort drama over relatieperikelen is niets voor mij.


avatar van Metalfist

Metalfist

  • 12407 berichten
  • 3964 stemmen

I'm not afraid of heights. I'm afraid of fallin'

Wanneer je iets opzoekt over roadmovies, dan is de kans vrij reëel dat deze Paris, Texas vermeld wordt. Wanneer je iets leest over het oeuvre van Wim Wenders, dan is het waarschijnlijk dat deze Paris, Texas genoemd wordt. Wanneer je de rollen van Nastassja Kinski bekijkt, dan is het goed mogelijk dat Paris, Texas bovenaan het lijstje staat. Een ietwat lange uitleg om aan te duiden dat het een film is waar veel over gesproken wordt en dan wordt het eens tijd om die eens een kans te gaan geven.

Net als velen had ook ik de DVD al een tijdje liggen. Een speelduur van bijna 2 uur en half weerhielden me er echter van om dit op te zetten, maar een druilerige zondagmiddag leent zich perfect voor een film als deze. Het heeft wel een tijdje geduurd eer ik wat in de flow van de film kwam. Paris, Texas heeft de naam nogal traag te zijn en zeker in het begin is dat wel wat een hekelpunt. Eenmaal Travis terug begint te praten en bij Hunter terecht komt, lijkt de film ineens wat in een hogere versnelling te schieten. Personages van vlees en bloed en natuurlijk het geweldige einde. Gedurende heel de film is Jane een mysterieus personage en het was dan ook maar de vraag wanneer ze, onvermijdelijk als het was, eenmaal op de proppen kwam de film geen anti-climax ging bereiken. Verre van, want de 20 minuten durende dialoog tussen Jane en Travis is het hoogtepunt van de film en sleept dit net naar de 4* in plaats van een ruime 3.5*

Harry Dean Stanton is zo'n acteur die je in de meest verschillende films kunt tegenkomen. De man heeft er een heuse carrière op nagehouden, maar ik denk dat het veilig is om te zeggen dat zijn vertolking van
Travis wel eens het hoogtepunt zou kunnen zijn. Ook uitermate gecharmeerd door Nastassja Kinski trouwens. Ze krijgt de verantwoordelijkheid om een tricky rol zoals die van Jane tot een goed einde te brengen, maar ze slaagt er wonderwel in. Ze heeft iets enorm aandoenlijk, breekbaar zelfs en de chemie met Stanton is perfect. Vreemd dat we later eigenlijk niets meer van Hunter Carson hebben gehoord. Hij zat in de pilot voor Married.. With Children (werd uiteindelijk vervangen door David Faustino) en nadien amper nog rolletjes gekregen/aangenomen. Zonde, want Carson (wiens vader trouwens mee verantwoordelijk was voor het script) is erg degelijk als de kleine Hunter.

Aan het begin een tikkeltje te traag naar mijn goesting, maar ik sluit niet uit dat dat met een herziening wel eens in plooi kan vallen. Het is vooral een uitstekende tweede helft en een geweldig slot dat me over de streep trekken om hier 4* aan te geven. Dat, en een cast die perfect weet wat van hun verwacht wordt. Don't Come Knocking en Wenders zijn aflevering uit The Blues waren al de moeite en nu komt Paris, Texas daar ook nog eens bij. Benieuwd naar de rest.

4*


avatar van J. Clouseau

J. Clouseau

  • 976 berichten
  • 1075 stemmen

Paris, Texas is duidelijk het werk van iemand die verliefd is op Amerika. Niet het hippe, blitse Amerika van Manhattan en L.A, maar het Amerika van naamloze wegrestaurants waar countrymuziek speelt, naast stoffige highways door de uitgestrekte woestenij.

Het is in die woestenij dat een man opduikt na jaren verdwenen te zijn. Beetje bij beetje komt de kijker te weten wie hij is en wat hij heeft meegemaakt, wat uitmondt in een prachtige emotionele climax, die evenwel net dat ietsje te lang duurt. Maar wat doet dat ertoe als je zo'n prachtfilm krijgt voorgeschoteld, met acteurs die hun personage niet spelen, maar zijn, met de kleine Hunter Carson op kop, die ongelooflijk spontaan en matuur speelt? Met zulke onvergetelijke scènes als Travis die in kostuum zijn zoontje gaat ophalen aan de schoolpoort, zonder woorden, één van de ontroerendste vader-zoonmomenten uit de filmgeschiedenis? Met de betoverende muziek van Ry Cooder en de prachtige beelden (dat kleurgebruik!), die zo bijdragen aan de sfeer dat je je tijdens de film gewoon in Amerika waant, in nachtelijke steden en on the road?


avatar van Flavio

Flavio

  • 4900 berichten
  • 5236 stemmen

Eindelijk eens gezien deze klassieker, maar vond het een tegenvaller. Ik moet er wel bij zeggen dat ik de film keek toen ik vrij moe was, en rekende niet op bijna 2,5 uur. Misschien wel mede daardoor vond ik het eerste deel veel geslaagder dan het lang uitgerekte tweede deel.

Want het begin vond ik wel goed en intigerend. De doelloos maar toch verbeten lopende zwijgende man in de woestijn die wordt opgepikt door zn nuchtere broer, het zwijgen, het weer wegrennen- waar gaat het heen? Maar de toon verandert op het moment dat ze in LA komen. De scenes bij Walt en Anne waren nog wel aardig met name dankzij de goed getroffen ambiguiteit ten opzichte van Travis van Aurore Clément, maar de zoektocht daarna naar Jane vond ik minder geslaagd-en de door sommigen bejubelde dialoog tussen Travis en Jane was qua setting en duur wel intrigerend, maar ik geloofde niet echt in de romance tussen hun, ik bedoel niet zo zeer dat het slecht geacteerd was, verre van dat, maar dat het leek of ze niet met elkaar aan het praten waren maar ieder voor zich, met een andere onzichtbare geliefde.

Ongetwijfeld was deze afstandelijkheid bedoeld, er zat immers een doorkijkspiegel tussen hen in, maar het zorgde er voor dat ik datzelfde gevoel van afstand bleef voelen richting Travis. Travis leek me geen broer, geen vader, geen echtgenoot, hij leek me eerder een passant, een ongenode gast. Die afstandelijkheid ten opzichte van de main character bleef mij gedurende deze film parten spelen, en hoewel ik gecharmeerd was van sommige details van de film (kleurgebruik, landschap, sfeer, muziek, het goede spel van de al eerder genoemde Clément) kon ik me daar niet overheen zetten.


avatar van david bohm

david bohm

  • 3075 berichten
  • 3439 stemmen

Fraai staaltje cinema dit met sterk acteerwerk, fraaie beelden en een wat lome, dromerige sfeer. Mooi einde ook, geheel in stijl. De toch wel tragische figuur Travis wordt overtuigend en invoelbaar gemaakt door Harry Dean Stanton.


avatar van sandokan-veld

sandokan-veld

  • 171 berichten
  • 984 stemmen

Ik vond van Paris, Texas vooral het middenstuk erg de moeite waard. Het begin, als Walt (Stockwell) zijn al vier jaar spoorloze broer Travis (Stanton) in de woestijn terugvindt, zet een intrigerend vraagstuk neer. Echter boet het wel in aan impact, omdat Stockwell echt als een natte krant staat te acteren.

Als de zwijgzame Travis eindelijk zijn mond opentrekt, wordt de film een stuk beter. Hij laat zich door Walt meenemen naar LA, en probeert daar weer contact te krijgen met zijn vervreemde zoontje Hunter. Wat volgt is een aandoenlijk en fascinerend stukje film, dat uitmondt in een spontane road trip op zoek naar Hunters moeder Jane.

Stanton is hier geweldig als verdwaasde, getraumatiseerde man, wiens gedrag me overigens minder aan traumatische stressstoornis en sterker aan het autistisch spectrum deed denken. Mede dankzij een leuke chemie met kindacteur Hunter Carson blijft de film zeker een uur boeien en ontroeren.

Het einde vond ik weer vrij onbevredigend. Die scene in die stripcabine is mooi gefilmd maar duurt te lang, en loopt een beetje vast in zijn eigen verklaarzucht. Beetje rare oplossing ook, om je kind alleen te laten bij zijn als stripper werkende moeder die hem drie jaar geleden al bij je broer heeft gedumpt. Maar misschien mis ik wel de gave voor dat soort zuidelijk-romantische logica, of zoiets.
Hoe dan ook kon ik niet echt zeggen dat ik erg onder de indruk was van het laatste half uur.

De veel geroemde soundtrack is wel oké, tijdens het bekijken van de Super 8-filmpjes bij Walt thuis weet het prima de melancholie van de scene te versterken, maar op andere momenten geeft Ry Cooder er een soort spaghetti-western loomheid aan mee die de film niet echt nodig had.

Toch wel een ruime voldoende vanwege het fantastische midden. Van een film met een dergelijke klassiekerstatus verwachtte ik eigenlijk meer.


avatar van Rosicky

Rosicky

  • 1436 berichten
  • 1709 stemmen

Mooi, maar het heeft allemaal net wat te weinig om het lijf om écht indruk te maken. Het te lange, onlogische einde hielp ook niet mee.


avatar van Leno

Leno

  • 5921 berichten
  • 4407 stemmen

Toch wat teleurstellende film die nooit weet te overtuigen. De karakters zijn matig uitgewerkt en hun handelingen roepen veel vragen op. De gedragsverandering van Stanton is onlogisch; van zware autist naar een hele normale man, die bovendien plots het beste (of eigenlijk niet) met zijn zoontje voor heeft. De reden waarom zijn zoontje mee wil, zijn impulsieve reactie snap ik maar dat hij zijn thuis helemaal niet mist is onlogisch. Ook dat zijn moeder niets liever wil dan hem weer in de armen sluiten, en dat ook doet, slaat kant noch wal. Waarom heeft ze hem dan in de steek gelaten, en ook nooit meer opgezocht. De lange melodramatisch climax slaat de plank wat mij betreft ook mis waarom herinnert Travis zich hier wel ineens alles?.


avatar van IH88

IH88

  • 9734 berichten
  • 3186 stemmen

“I wanted to see him so bad that I didn't even dare imagine him anymore.”

Kan een film door één scene een klassiekerstatus vergaren? Het is zeker niet zo dat Paris,Texas een slechte film is (verre van), maar door de scene tussen Travis en Jane stijgt de film wel tot grote hoogten. Weergaloos geacteerd door Dean Stanton en Kinski, en de manier waarop de scene is gefilmd en de acteurs de scene benaderen is briljant. De glazen wand is een metafoor voor alle emotionele bagage die Travis en Jane met zich meedragen en die tussen beide instaat, en ze leggen in twee lange monologen hun hele ziel bloot.

De opbouw naar deze climax is lang en soms ontzettend traag, maar het is uiteindelijk meer dan de moeite waard. Zeker als het verhaal zich verplaatst naar Los Angeles en Travis weer herenigt wordt met zijn zoon (de fantastische Carson). De cinematografie is schitterend, en de muziek is ook sterk gekozen. Dit is uiteindelijk Travis z’n verhaal, en de vele losse eindjes zorgde bij mij dan ook niet voor ergernis. Ik wilde juist meer, en dat is meestal een goed teken.


avatar van jono

jono

  • 345 berichten
  • 4127 stemmen

Paris, Texas is een film uit 1984 van de Duitse filmregisseur Wim Wenders. De film begint met beelden uit de Texaanse woestijn, waarin een eenzame, verwarde man loopt. Hij komt aan bij een benzinestation en wordt vervolgens naar een arts gebracht. Daar weigert hij te praten, maar uiteindelijk wordt toch zijn identiteit vastgesteld. Hij blijkt een broer te hebben in Californië, die meteen in de auto stapt om hem op te halen. We komen er vervolgens achter dat Travis, de naam van de verwarde man, zijn kleine zoontje ooit heeft achtergelaten bij zijn broer om daarna vier jaar lang spoorloos te verdwijnen. Hij wordt voorlopig dan ook opgenomen in het gezin van zijn broer. De relatie met zijn inmiddels 7-jarige zoontje verloopt in eerste instantie moeizaam, maar na verloop van tijd ontstaat er toch een band. Uiteindelijk gaan ze zelfs met zijn tweeën op reis, op zoek naar de moeder van het jongetje, die inmiddels als animeermeisje in een huis van plezier blijkt te werken.

Paris, Texas is een prachtig, traag, psychologisch drama met veel aandacht voor de uitwerking van de karakters. Ik hou daar enorm van. Travis wordt gespeeld door de onlangs overleden Harry Dean Stanton, een acteur die ik tot nu toe voornamelijk kende van de vele bijrollen waarin hij te zien was. Hij acteert fantastisch, hij bewijst hiermee wat mij betreft dat hij ook de hoofdrol in een grote film kan dragen. Ook Nastassja Kinski, die de moeder van het jongetje speelt, doet het uitstekend, en wat was ze toch ontzettend mooi in die tijd. En ook het vroegwijze jongetje, van wie we na deze film helaas weinig meer hebben vernomen, zet een prima acteerprestatie neer.

Een andere hoofdrol in de film wordt echter vertolkt door de prachtige akoestische gitaarmuziek van Ry Cooder, die gebaseerd is op de vooroorlogse countrymuziek van Blind Willie Johnson. En over muziek gesproken: naar deze film hebben zich naderhand twee prima gitaarbandjes vernoemd: het Schotse Texas en het eveneens Schotse Travis. Het openingsnummer van het eerste album van Texas, ‘I Don’t Want a Lover’, begint zelfs met een onvervalste ode aan de gitaarmuziek in de film.

Al met al vind ik het een geweldige film, die ik vast wel een keer ga herkijken. Ik twijfel tussen vierenhalf en vijf sterren, maar juist vanwege die twijfel geef ik nu nog even geen vijf sterren. 4,5*


avatar van Ummmagummma

Ummmagummma

  • 133 berichten
  • 115 stemmen

Over smaak valt niet te twisten, of toch wel?

Dit moet je soort film zijn, het sferische, trage tempo, het ongemak met en de vluchtigheid van het leven, de leegheid van de dagelijkse sleur in het zuiden van de VS. Wenders maakt observerende films, je wordt er niet in gezogen, je blijft toeschouwer.

Harry Dean Stanton deed meestal bijrollen, maar laat hier zitten wat hij waard is, er zijn maar weinig acteurs van dergelijke grote klasse. De Soundtrack van Ry Cooder heb ik versleten, ook op zichzelf staand heerlijke muziek.


avatar van Fisico

Fisico

  • 10039 berichten
  • 5398 stemmen

Paris, Texas stond al een hele poos op mijn verlanglijstje. Geen slechte film, maar een echt wow-gevoel heb ik nooit ervaren. Wat me wel opviel, was de uitstekende gecreëerde sfeer die Wenders weet op te roepen. De troosteloze desolate dorre woestijnregio is een perfecte afspiegeling van de verwrongen emoties waarmee Travis worstelt en bij uitbreiding zijn ex en moeder van zijn zoon. En ook de rustige muziekkeuze droeg daartoe bij. Inhoudelijk echter vond ik de film een vrij standaard dramafilm waarbij een niet afgesloten relatieprobleem als rode draad doorheen de film loopt. De rode draad geeft wel mooi weer dat weglopen van problemen niet tot de oplossing van het probleem is wanneer het probleem zelf niet wordt aangepakt.

Hoewel er een sterk samenspel is tussen Travis en zijn zoon, vond ik de hereniging en vooral het herwinnen van het vertrouwen wel erg vlot verlopen. Ook de contacten met Jane zijn in hetzelfde bedje ziek en verlopen vrij gemoedelijk en te gemakkelijk. Maar dat neemt niet weg dat Hunter Carson, Harry Dean Stanton en Nastassja Kinski erg sterke vertolkingen neerzetten. De clue van de film over het hoe en waarom wordt naar het einde toe duidelijk gemaakt aan de kijker aan de hand van een monoloog van Travis zelf. Vrij lang uitgesponnen verhaal dat misschien net iets te vee tijd in beslag nam al maakte de acteerscène op zich veel goed.


avatar van nathaniel177

nathaniel177

  • 574 berichten
  • 2733 stemmen

Heerlijke rustige film.

Van tevoren dacht ik al dat deze film wat voor mij zou zijn, en de film heeft me ook de gehele speelduur geïnteresseerd. Tot 1.5 uur zat ik op een ruime 4.0/4.5, maar de laatste 50 minuten zorgden ervoor dat de film naar 5 sterren en een plaats in mijn top 10 gesleept werden. Ook is de film erg mooi en rustig gefilmd met mooie, sfeervolle beelden van het Texaanse landschap. De acteurs/actrices doen het ook allemaal super! Deze film heeft gewoon iets waardoor het je aandacht de hele tijd vast houdt. de twee gesprekken richting het einde met Harry Dean Stanton en Natassja Kinski zijn een van de beste scènes die ik ooit heb gezien. Een film die niet voor iedereen is, maar ik heb er erg van genoten!

5*


avatar van Alathir

Alathir

  • 2130 berichten
  • 1636 stemmen

Paris, Texas is een film die me al lange tijd wel intrigeerde om eens te kijken. Ik denk sinds ik The Straight Story heb gezien met Harry Dean Stanton. Dat was ook een eenvoudige, maar zeer mooie roadmovie. Dat is deze ook maar bij deze film voelde ik het niet zo als bij The Straight Story. Wenders schiet soms mooie kleuren met betrekkelijk simpele shots. De muziek lijkt ook tamelijk eenvoudig. Het geeft Paris, Texas een beetje een western-achtige feeling.

Het tempo ligt traag, maar de sfeer die is er (gelukkig) wel. Een hoofdpersoon dat de eerste 25 minuten niet spreekt is ook tamelijk ongezien. Harry Dean Stanton heeft echter zo'n karakterkop dat hij geen spraak nodig heeft om geboeid te blijven kijken. Emotioneel werd ik nergens gegrepen, al vind ik Paris, Texas zeker geen slechte film. Je moet tijd maken voor deze film - want het heeft niets gemeen met de rush van de huidige maatschappij. Het is zoals een kabbelend beekje, je kan jezelf er in onderdompelen en je laten meevoeren door de stroming. Ik verwacht wel dat ik deze film binnen een aantal jaren nog eens ga kijken. Ik ben er namelijk van overtuigd dat deze beter wordt met een herziening.


avatar van scorsese

scorsese

  • 13171 berichten
  • 11080 stemmen

Goeie film waarin een man zijn vier jaar lang vermiste broer opeens weer op het spoor komt. Vooral tijdens de eerste helft passen de beelden en muziek perfect bij elkaar. De scenes waarin de vader en het zoontje reconecten zijn het mooist. Wel behoorlijk langdradig, maar genoeg mooie momenten voor een kleine 3.5 sterren.


avatar van filmfan0511

filmfan0511

  • 1094 berichten
  • 1124 stemmen

Jammer genoeg ben ik niet zo onder de indruk. Vreemd, want normaal ben ik echt te vinden voor dit soort sfeervolle, trage roadmovies. Dat de film zo excessief traag verloopt vind ik dan ook zeker geen minpunt (al was het ook geen tragedie geweest als er hier en daar eventueel wat geknipt was geweest), en de sfeer is leuk gezapig. En het beste punt; de beelden/cinematografie/camerawerk! Er worden bijna consistent prachtige plaatjes getoond. Ware het niet dat Harry Dean Stanton er hier nog 'relatief jonger' uitziet, had iemand me perfect kunnen wijsmaken dat deze film in bv. 2007 was gemaakt. Beeldkwaliteit is echt schitterend, en in combinatie met het trage tempo komt Paris Texas af en toe wel poëtisch over.
Maar soms kan je zoiets hebben dat afzonderlijke componenten van een film werken, en het op papier geweldig is, maar dat het geheel niet echt werkt. Dit was voor mij persoonlijk hier het geval; objectief gezien is er namelijk bijzonder weinig mis met Paris Texas, maar het ging nooit echt leven voor mij. In het begin was ik ook erg geïntrigeerd over het verleden van de personages, en uiteindelijk blijkt er een heel banale verklaring te zijn voor waarom het allemaal was misgelopen tussen Travis en zijn vrouw. Realistisch, mwah ja natuurlijk, maar plottechnisch redelijk onbevredigend, en het werd opeens ook wel heel uitleggerig gebracht op het einde. Dat had toch wel iets organischer verwerkt kunnen worden in het verhaal, denk ik.

Maar over het algemeen dus een 'objectief' (vreemd woord om te gebruiken natuurlijk) mooie film, die voor mij gewoonweg niet echt werkte. Door de sfeer en de extreem mooie beelden was de lange zit van 150 minuten echter niet helemaal onaangenaam. 2.5*.


avatar van Collins

Collins

  • 7301 berichten
  • 4318 stemmen

Een man met de naam Travis loopt schijnbaar zonder doel en zonder water door de Texaanse woestijn. Hij is aan het einde van zijn krachten en stort in. Zijn broer wordt gebeld om hem op te halen. In de eerste 25 minuten van de film spreekt Travis niet.

We zien fantastische beelden van de troosteloze woestijn. We zien Travis en zijn broer. Veel handeling is er niet. Er wordt amper gesproken. De sobere maar emotievolle muziek van Ry Cooder begeleidt droefgeestig de beelden en verleent aan de geweldige inleiding een onwezenlijk en bevreemdend tintje. Het is duidelijk dat Travis veel heeft meegemaakt en veel heeft te vertellen. Wat is zijn verhaal? Op welk moment en hoe wordt zijn geschiedenis verklaard? Of is het misschien zo dat Travis een enigmatische verschijning blijft? Ik weet het niet. Een subtiele spanning sluipt de film binnen. Ik ben onder de indruk.

De 147 minuten durende film heeft een rustige cadans. De film neemt de tijd en voert de kijker brokjes informatie die heel langzaam het personage Travis tot een bevattelijker persoon maken. Het personage en zijn voorgeschiedenis worden niet zozeer in heldere bewoordingen en in doorzichtige beelden verklaard. Dat gebeurt anders. Subtieler en fluisterend. Dat gebeurt door zijn merkwaardige gedrag te observeren. Dat gebeurt door gesluierde flashbacks te percipiëren. Beide heel intrigerend. De interpretatie is aan de kijker.

Het laatste deel van de film is beweeglijker. Hierin stuurt regisseur Wim Wenders zijn hoofdpersonage op een queeste en laat hem een roadtrip maken. De beeldcompositie is weer prachtig. De Amerikaanse highways en de plattelandsstadjes leveren schitterend beeldmateriaal op. Kleurrijk en sfeervol. De combinatie van nachtelijke neonverlichting en (alweer) de gevoelig indringende klanken van Ry Cooder vormen een achtergrond die de hopeloze en hoopvolle queeste van extra lagen hoop en wanhoop voorzien. Kippenvel.

Een prachtige film met prachtige scènes . De meest gedenkwaardige scène speelt zich af tussen (de altijd indrukwekkende) Henry Dean Stanton en (de altijd indrukwekkende) Nastassia Kinski. De plaats van handeling is een treurige peepshowcabine. Gescheiden door een glazen wand en verbonden met een telefoon, ontvouwt zich een prachtige emotionele scène, waarin verleden en heden elkaar vinden. Pure magie.

Paris, Texas is een gevoelvolle meditatie over de dwaalsporen waarmee het leven soms je wandel plaveit. Over de verwerking van het verleden. De film doet dat visueel prachtig en verrukkelijk mijmerend.

Genoten.


avatar van Shadowed

Shadowed

  • 11414 berichten
  • 6715 stemmen

Paris, Texas is een typisch geval van "interessante eerste helft met een tegenwerkende tweede helft". Nu is het duidelijk dat deze stelling een kwestie van smaak is, aangezien de film niet voor niets is opgenomen in de top 250 van MM evenals andere grote filmsites. De eerste 90 minuten van de film zijn uitermate boeiend, met een zeer goed acterende Harry Dean Stanton. Zijn mysterieuze, voor enige tijd zwijgzame personage vormt uitstekend beeldmateriaal om een roadfilm als deze mee te vullen. De achtergrond die op dat moment aan hem wordt meegegeven is treffend waardoor ook een deel van het middenstuk weet te intrigeren. Daarna breekt regisseur Wim Wenders het roadaspect van de film af en begint een veel melodramatischer laatste uur. Daar wordt in principe alle nog ontbrekende context verklaard, maar het kon me totaal niet bekoren. De wisselwerking tussen Stanton en een zeer matig acterende Nastassja Kinski is volkomen oninteressant, waardoor de lang uitgesponnen dialoogscene vooral sarrend is om doorheen te komen. De opbouw van de sfeer door middel van voorspelbare muziek was voor de uiteindelijke bepaling teveel van het goede, de beeldvoering zelf was naar mijn optiek meer dan voldoende geweest om dit goed neer te kunnen zetten. Ik had uiteindelijk liever gezien dat de volledige film uit roadfilm bestond, nu zal ik Paris, Texas voornamelijk herinneren aan het taaie laatste uur.


avatar van Lovelyboy

Lovelyboy

  • 3928 berichten
  • 2935 stemmen

En maar weer eens een top 250 film die ik nog had liggen, en ja, de wetenschap dat de film dermate goed scoort wekt toch altijd verwachtingen, zo dus ook deze Paris Texas van Wim Wenders die ik voornamelijk ken van Der Himmel Uber Berlin, een film die ik gewaardeerd heb met 4 sterren. En laat ik alvast verklappen dat Der Himmel mij heel veel meer deed dan Paris Texas, ook al vind ik Paris Texas niet een slechte film.

Bevreemdend en ongemakkelijk zijn toch woorden waar ik in die zin mijn comment mee wil openen en treffend is voor het eerste half uur waar de vreemdeling de woestijn uitkomt en de verloren broer blijkt te zijn van Walt die hem op komt halen. Toch is een warm welkom niet inbegrepen bij de ontmoeting met de zwijgzame en onverzorgde man die Travis schijnt te heten, bevreemdend en ongemakkelijk zei ik eerder en veel anders kan de roadtrip in eerste instantie ook niet genoemd worden. Fraai is het natuurlijk allemaal wel gegrepen in een soort van tijdloosheid, de zinderende natuur, filmisch prachtig, en uiteraard de soundtrack van Ry Cooder. Desondanks blijft het geheel moeilijk te plaatsen met de zwijgzame Travis en de schimmige reden waarom hij verdween. De vreemde impulsieve daden zoals opnieuw weglopen, niet willen vliegen of perse verder willen in dezelfde huurauto maken het karakter Travis in die zin nog even wat ingewikkelder en doen mij twijfelend afvragen waar deze film nu precies heen wil of moet.

Maar bij Walt thuis komt er met de ontmoeting van zijn zoon iets meer tekening in het geheel, wat volgt is het beeld van een man die zich langzaam sociaal weer ontwikkelt, het leven weer probeert op te pakken en ook zijn zoon weer voor zich probeert te winnen met uiteindelijk de quest om samen de ex en moeder van het kind terug te vinden. Leuk is in dat geheel de transformatie van zwijgzame zombie naar babbelbox, ook innemend is de wijze waarop hij het jongetje weer voor zich wint. Fraai blijven de beelden, de soundtrack passend, het acteerwerk naturel en menselijk, vooral van het jongetje en Harry Dean Stanton natuurlijk, maar ondertussen is er ook oog voor de uitgestrektheid die Amerika heet en die net zoveel triestheid als leegheid uitademt met zijn vervallen straatjes, uitgestrekte leegtes en overvolle parkeerplaatsen.

De vraag blijft natuurlijk waar Paris Texas nu precies over gaat, en ik vermoed dat dit persoonsafhankelijk is. De ene zal dit zien en de andere zal dat zien. Ik zelf zie in eerste instantie een bepaalde angst voor verplichtingen en die niet aan kunnen, vandaar bijvoorbeeld de vlucht. Een andere logica van het leven die we daarnaast zien betreft de terugkeer van onafgemaakte zaken, dat dingen kennelijk toch weer op je pad komen en vragen om een beter einde. Dan is er het gesprek tussen Jane en Travis die bewust of onbewust de ingewikkelde verstandhouding tussen vrouwen en mannen aan het licht brengt en op gelaagde wijze uitlegt. Men wil iets van elkaar, krijgt iets met elkaar, er komen kinderen met de hele plichtpleging die daar op volgt. Het is de recensie van de Filmkrant die ook rept over moeders en kinderen, de bindende factor die daar op volgt, mannen die tot op zekere hoogte veel inleveren en wellicht hun identiteit verliezen en dat dit niets is voor mannen. Een kameraad van mij grapt altijd dat mannen zichzelf wijsgemaakt hebben dat ze bij een vrouw en kind moeten blijven maar dat gebeurt ook niet in het dierenrijk zegt hij dan. Het is een grap die onbewust toch heel dicht bij deze theorie in de buurt komt.

Genoeg stof tot praten betreffende de inhoud van deze film, alle andere ingrediënten in de vorm van acteren, montage, locaties en muziek zijn uiteraard goed, maar om nu te zeggen dat dit een homerun is nee niet echt. Het geheel ademt een en al kwaliteit uit maar mij in den bijzonder raken doet de film nergens. Buiten dat vind ik de film toch regelmatig een beetje aan de lange kant en moet ik maar weer eens constateren dat het genre Roadmovie niet perse mijn ding is.


avatar van Sir Djuke

Sir Djuke

  • 371 berichten
  • 1036 stemmen

Tsja, Wim Wenders, het beste jongetje van de klas. Dropout-medicijnenstudent, filosoof, schilder, fotograaf, documentairemaker, voormalig voorzitter van de Europese Film Academie, cinema-historicus en uiteraard zelf ook invloedrijk regisseur.

Wenders heeft veel goede films op zijn naam staan, waarbij in zijn jonge jaren roadmovies zijn specialiteit waren. Dat genre kwam tot een hoogtepunt met 'Paris, Texas' uit 1984. Harry Dean Stanton en Hunter Cardon gaan als vader en zoon op zoek naar voormalig geliefde respectievelijk moeder Nastassja Kinski. Het verhaal is behoorlijk dun, maar de cinematografie van Wenders' vaste Nederlandse cameraman Robby Müller zorgt voor de nodige brokken in de keel. Hoogtepunt in deze is de scene in een peepshow waar de gezichten van Stanton en Kinski met elkaar samenvallen zoals Ingmar Bergman dat eerder deed in 'Persona'.


avatar van Filmkriebel

Filmkriebel

  • 9971 berichten
  • 4657 stemmen

Nooit eerder gezien.
Deels road movie, deels drama, met een iconische Stanton als Travis, een man met geheugenverlies die in een woestijndorp terecht komt en opgehaald wordt door zijn broer. Het verloop van de film lijkt hem een tweede kans te geven om de draad van zijn leven terug op te pikken en recht te zetten wat hij heeft scheef getrokken. Eerst door zich te laten accepteren door zijn zoon, en dan wanneer hij het spoor van zijn ex vrouw terugvindt.

Het is een film buiten categorie. Zoals Paris, Texas zijn er geen twee. Het drietal Stanton-Stockwell en de kleine Hunter maken er wel iets bijzonders van. Vooral de cinematografie is bij vlagen imponerend en weet het zonnige en stoffige Texas te vatten als geen andere film. En ondanks de lange speelduur vindt Wenders een gepast tempo. Een film waarop weinig valt op te merken maar mij persoonlijk niet altijd raakte. Daarvoor ligt het tragische liefdesverhaal van Travis en Jane, dat op het einde verteld wordt, iets te ver af van mij. De laatste twintig minuten vond ik behoorlijk zeurderig al was het ook wel nodig om een beeld te hebben van de voorgeschiedenis.. Goed, maar niet weergaloos.