Irréversible (2002)

Vond er niet veel aan eerlijk gezegd. Het begon al met die camera die de eerste 20 minuten als een gek in de rondte draait. Ik snap de bedoeling ervan, maar bijna misselijk worden van het camerawerk zorgt bij mij helaas niet voor een betere kijkervaring. Voor de rest is het verhaal vrij simpel, maar op een erg schokkende manier gebracht, ook nog eens achterstevoren waarbij ze je op het eind (of eigenlijk het begin) nog een trap na willen geven. Wat mij vooral tegenzat was dat ik een hekel kreeg aan zowat elk personage in de film, daardoor kwamen de scenes aan het einde ook niet goed uit de verf. Wel goed geacteerd overigens.

Overigens heb ik niets tegen de manier waarop de extreem gewelddadige scènes in beeld worden gebracht. Wat mij betreft mag dat zeker shockerend zijn, aangezien 95% van de films geweld als cool of grappig afgeschilderd, waardoor het vaak zelfs verheerlijkt wordt. Misschien is het dan wel eens goed om een realistische gruwelijke scene te hebben die je maag doet omdraaien.

Mijn hemel, wat een film. Op de een of andere manier was Irréversible er nooit van gekomen. In de bios niet destijds, nooit op dvd gekocht, behandeld bij filmanalyse vak, maar dat waren slechts een paar scènes. Ik heb de dvd wel een keer geleend, maar ongezien na een paar weken maar weer teruggegeven, aangezien anderen hem ook wilden lenen. Het mocht blijkbaar al die tijd gewoon niet zo wezen, heel gek. Aan de andere kant, ook de gepindakaaste versie heeft 3 jaar op de pc gestaan voor we er een keer beiden 'zin' in hadden. Want dat het geen vrolijke bedoening zou worden, dat wist ik.

En dat werd bewaarheid, manman. Maagomdraaiend geweld (en anders doet het camerawerk in het begin van de film dat wel) waaronder de beruchte langdurige, no-escape verkrachting. Enorme Tour de force van Belluci hier, in een long take nog wel (Zou Cassel bij die scène op de set zijn geweest? Ok, het is gespeeld, maar dat moet afgrijselijk zijn om iemand dat te zien ondergaan, laat staan je vrouw).

Als ik niet zo had moeten wennen aan de esthetiek van de cinematografie, was het wellicht direct een 4,5 ster geweest , al kon ik ook de keuze om Marcus' zo' ontzettende darm te laten zijn tijdens dat feestje, nog niet helemaal plaatsen. Natuurlijk, hij had een pilletje gekregen van Pierre en je ziet daarna pas dat hij ook een lieve jongen kan zijn (is?), maar dan nog weet ik niet zeker of het meerwaarde heeft.

Echter vermoed ik dat Irréversible bij een tweede kijkbeurt nog wel eens een verhoging zou kunnen krijgen. Al kijk ik daar niet echt naar uit, gezien de aard van de film. Maar, goed was het absoluut, en een verdiende plaats in de MM top 1000. Of zijn positie terecht is, daar kan ik me misschien beter na bezinking en herziening over uitlaten.

N.B wie moeite heeft met het all over the place camerawerk in het begin, zet even door. It passes.
4*

Tegenvaller. De film staat al een tijdje in mijn kast, maar tot nu toe vond ik maar geen geschikt moment deze 'very disturbing' film te kijken; de verhalen van controverse, flauwvallende mensen in Cannes en een wraaktocht vol expliciet geweld deden zijn werk...
Echter, tot mijn grote verbazing, viel dat allemaal reuze mee. Ik heb bakken met films gezien waar meer (expliciet) geweld in voorkomt en die zoek ik echt niet op. De controverse zit hem feitelijk slechts in twee scenes en die zijn inderdaad niet mals. Maar het laatste half uur mag zelfs traag en saai genoemd worden; er wordt dan een poging gedaan de karakters iets verder uit te diepen, maar aan de hand van die twee settings komt dat te laat, er gebeurd geen hol en blijft het alsnog op de oppervlakte, met het geforceerde drama van 'oh-ze-was-nog-zwanger-ook' als dieptepunt.
Het eerste half uur is ook het apart vernoemen waard. Ik lees in reviews vaak geklaag over handcams, maar dan weet ik niet wat dit geweest moet zijn. Ik bleef in mijn hoofd maar roepen dat ie de camera eens recht en/of stil moest houden. Kortom, daar moet je tegen kunnen. Feit is dat het past bij de bevreemde beelden, zeker bij die heerlijk beklemmende muziek in de club. Acteerwerk is prima in orde. De lange takes zijn wisselend in uitwerking, maar knap gedaan.

Al met al snap ik de heisa niet helemaal, het is absoluut niet zo dat de film over zijn gehele lengte een spoor van vernieling of misselijkmakendheid achterlaat. Het a-chronologische lijkt precies tegen te werken: de begin is bijzonder en grijpt je, daarna houdt de manie van Marcus je in je greep, om vervolgens het verhaal als een nachtkaars uit te zien gaan. En zo blijf ik met een teleurgesteld gevoel achter. Grote kans dat de film 'gewoon' in chronologische volgorde een sterkere uitwerking had.

Dostojevski schreef ergens aan het begin van zijn glorieperiode toen alle grote romans nog moesten komen een ietwat apart werk: Aantekening uit het Ondergrondse. Dit boek is in tweeën gesplitst, met een fulminerende ik-figuur in het eerste deel wat vooral op ideeën is gebaseerd en een tweede deel dat veel zachter is van toen, zich afspeelt in het verleden, rustiger is van toon en meer verhalend. Hoewel de vergelijking niet helemaal zuiver is deed dat boek me toch denken aan deze film bij de herziening daarvan. Ook Dostojevski begint bij het absolute nulpunt en gaat dan langzaam weer opbouwen (terug het verleden in). Ergens hangt Noé dit ook aan met een (weder)geboorte aan het eind - de verwijzing naar 2001 is er niet voor niets. Sterk gedaan dus.

Maar goed, alle filosofie ten spijt (en of Noé hetzelfde bedoelde weet ik niet) is dit vooral een heel sterke film. De omgekeerde volgorde werkt ook vooral door het effectbejag, zowel doordat je weet wat er zal komen (en wat de personen niet weten) maar ook doordat de stijl zo steeds rustiger wordt. En teder haast. Dat is een vrij unieke opbouw. Meestal wordt de volgorde van pakweg Requiem for a Dream gehanteerd. De stijl volgt dit volledig, zowel met de camera die steeds rustiger wordt, het kleurenpalet dat steeds breder wordt of de muziek die van elektro naar klassiek gaat. Vooral die laatste scène in volle kleurenglorie en met Beethovens 7e is echt prachtig (en ik durf niet te zeggen of dit een juiste werkelijkheid weergeeft en dat datgeen daarvoor letterlijk een nachtmerrie was - ergens houdt Noé dat open, of ze is gewoon in de hemel; de film begint immers in de hel). Verder is het acteerwerk sterk, met een prima naturelle Bellucci (vooral als ze lacht in de metro), een ingetogen Dupontel die veel meer verbergt daarachter en een altijd geloofwaardige Cassel of hij nu ziedend, verdrietig of gelukkig is. Het is verder niet mijn type persoon, het machotype dat vervelend wordt met alcohol en soms dan weer poeslief gaat doen, maar Cassel maakt er wel een echt mens van. Verder valt vooral op hoe knap sommige shots zijn die maar blijven duren.

Al met al zou je kunnen zeggen dat ik dit best een meesterwerk vind, zij het dat Noé me gewoonweg niet zo weet mee te slepen als sommige andere films doen. Het is me iets te klinisch, iets te koud. Niettemin 4,0*.

Chaotisch geheel + een gratis persoonlijk psychedelisch tripje op het eind.

Nee, veel meer van dit prentje verwacht. Het verhaal begint al tergend langzaam. Wanneer je eindelijk doorhebt dat de volgorde niet helemaal klopt, is er nog amper iets gebeurd. Het tweede deel wordt wat leuker, maar ook hier kun je niet meer doen dan alleen maar raden wat er exact gaande is. Leuk, dat mysterieuze, maar dan moet er wel een spectaculair einde achteraan komen. Die ontbrak helaas op een manier zoals ik 'm had gehoopt. Voor nu een mager 6*. Tijd voor wat "explanations".

Deze eens bekeken en dit was wel een opmerkelijke film. Visueel is de film is het begin erg opvallend. De bijhorende soundtrack is in het begin redelijk enerverend, maar gelukkig veranderd dit wel.

Ook het verhaalverloop is opmerkelijk te noemen, vergelijkbaar met Memento.

De acteerprestaties zijn wel prima.

Het is zeker geen standaard film geworden en het eerste uur is er wel één waar je wel wat door moet, maar uiteindelijk wel het bekijken waard.

Na een eerste poging maanden geleden, waarbij ik tijdens de eerste minuten al afhaakte vanwege de volstrekt niet boeiende dialogen waarmee het begint, heb ik deze film een tweede kans gegeven. Helaas is het bij mij niet in de smaak gevallen. In de film komen lukte aanvankelijk niet vanwege de beroerde dialogen en het beroerde camerawerk. Daarna werd het camerawerk wat normaal al werden de dialogen niet veel beter. De setting is verschrikkelijk ongeloofwaardig en de regie lijkt alleen maar te willen choqueren met heftige beelden en grof taalgebruik, maar daar raak ik niet van onder de indruk, al moet ik toegeven dat het behoorlijk weerzinwekkend is. In die zin past het in hetzelfde rijtje als Srpski Film (2010) (0,5*), choqueren om het choqueren.

Een kleine greep uit de 'dialogen':

You there. Do you know The Tapeworm?
- Forget The Tapeworm. Fist me.

Shut up. Take me to him.
- Fist me.

Keep quiet! I`m not a fag. Take me to him!
- Two hands up your ass! Fist me, that`s much better.

En dit is maar een samenvatting van dat "gesprek"... en de homofobe dialogen zal ik jullie maar besparen. Naast het gebrek aan geloofwaardigheid is de film ook enorm langdradig, wanneer je eenmaal (een uur later, dat véél langer aanvoelde) bij het einde denkt te zijn aangekomen blijkt dat er nog een nutteloze halve uur achteraankomt, die wederom minstens tweemaal zo lang lijkt te duren. En dat alles om bij "het moraal" van de film te komen, de tijd kun je niet terugdraaien. Ooit van een open deur gehoord? En gezien dit einde ben ik blij dat ik deze niet in de bioscoop heb gezien, want je wordt getrakteerd op flikkerende beelden (nou ja, beelden...) waar menigeen spontaan epilepsie van krijgt. Nee, niet mijn ding. Het vlakke en gebrekkige aan het script en aan de dialogen lijkt men te willen verhullen door de film in omgekeerde volgorde te brengen, de kijker steeds op gewelddadige scenes te trakteren, met wazig camerawerk en door het toevoegen van een zeer oppervlakkige "moraal". Dat men dit in Cannes durfde te nomineren... 1*

Lastig. De eerste 50 minuten van Irréversible ontpoppen zich als een ware nachtmerrie, waarin twee zaken mij echt te ver gingen. In de eerste plaats het taalgebruik (met name de gedeelten die arno74 aanhaalt). Wat mij betreft was dit nogal functieloos, en in combinatie met de beelden werd ik er nogal onpasselijk van. Dan de verkrachtingsscène. Weerzinwekkend stukje cinema. Deze sequentie mocht dan wél een functie hebben binnen het verhaal, het is mij een waar raadsel waarom Bellucci heeft toegestemd dit te filmen. Ze lijkt oprecht volledig oncomfortabel, en geef haar eens ongelijk.

Nu goed, ergens halverwege die nachtmerrie kwam ik erachter dat de film bij het einde was begonnen en langzaam naar het begin toe werkte. Dat was een fijne ontdekking, want zo kon ik de vertelstructuur en de later blijkende tegenstelling tussen hemel en hel een stuk beter waarderen. Het is alleen jammer dat als de gruwelen achter de rug zijn, de film verzandt in weinig interessante scènes en dialogen tussen (met name) Bellucci en Cassel. Bellucci is echt een prachtige vrouw, maar Cassel vond ik erg vervelend. Vooral een bom testosteron die verder niet al te veel toevoegt.

Wat Irrevérsible desondanks wel sterk maakt, is het filmtechnische geheel. Waanzinnige belichting, sterk camerawerk, fenomenaal sound design en een cinematografie die beklemmend inwerkt, en je anderhalf uur lang gevangen houdt. De epileptietrip van het eerste kwartier was mij wel een stap te ver; het camerawerk viel vooral daar positief op, maar met die vage, flikkerende beelden kon ik verder niet veel.

Het is aan de vertelstructuur te danken dat het verder niet al te verheffende plot toch goed uit de verf komt. Toch, als je eenmaal bekend bent met het gegeven van het verhaal op haar kop, stelt het verder allemaal ook weer niet al te veel voor. Daarnaast gaat Noe op een paar momenten dusdanig over de schreef dat ik dit ook geen prettige film vond om naar te kijken. Camera, belichting en de muziek van Beethoven aan het einde (pardon, begin) maken iets goed.

2.5*

Gisterenavond deze zware kost voor het eerst naar binnengewerkt en ik weet nog steeds niet of ik hem goed vind of juist erg slecht.

Het eerste kwartier is in ieder geval erg slecht. Het begint met wat rondtollen van de camera, even fixeren op een lamp voor een halve minuut en de gevel van een huis. Heel donker gefilmd dat ik vaak amper wat zag, als ik me goed herinner was dat in de Rectum. Een homobar (niks tegen homo's dat zeker niet, maar wel over hoe het er aan toe ging). Het taalgebruik was niet om aan te horen maar is al genoeg vermeld, ik denk er net hetzelfde over. Beetje te marginaal allemaal voor mij. Cassel speelt dan ook nog eens een agressieve, opgefokte marginale macho. Niet uit te staan die vent. Walgelijke eerste 53 minuten en daarna wordt het eigenlijk niet veel boeiender. Wat ik dan ook niet snap is dat er velen hier inderdaad op de klok kijken, maar toch 5 sterren uitdelen. Dat is toch duidelijk teken dat dit gewoon niet om aan te zien is.

Als je dit filmpje moet kijken voor de mooie Monica Bellucci kan je beter gewoon op zoek gaan naar de desbetreffende scènes waar ze naakt gaat. Verder wordt geweld hier allesbehalve vermakelijk in beeld gebracht (in tegenstelling tot de meeste films) maar word je er ongemakkelijk en misselijk van. Hoofdpijn kreeg ik ook van de epileptische beelden en rondtollende camera.

De omgekeerde chronologie had volgens mij niet echt gehoeven, hoewel je op deze manier wat betreurt wat er met Monica Bellucci (zogezegd in de toekomst) is gebeurd. Het was vast de intentie van Gaspar Noë om de kijker zo te verkrachten met misselijkmakende beelden en eigenlijk is ie er nog heel goed in gelukt ook. Dus daarom weet ik niet of ik dit goed moet vinden achteraf bekeken. Qua vermaak brengt deze film helemaal niks, het is zelfs een hel om uit te kijken naar mijn mening (ik wou al stoppen met kijken na 12 minuten, maar toen dat een mug mij lastig viel speelde de film gewoon verder en leek het camerawerk alleszins wat te verbeteren).

Dit is dus echt een heel moeilijke film om juist te waarderen. Ik ga het bij een 2.5* houden.

Behalve van de mooie Monica Belluci vond ik niet veel te genieten aan deze film. Alleen die naam al: Club Rectum!

Vond het allemaal niet veel soeps al blijft de verkrachtingsscene natuurlijk nazinderen temeer daar de rest van de film zo lauw en vrij chaotisch is (nota bene tussen levenspartners als ik het niet mis heb) en is dat waarschijnlijk ook waar de meesten aan zullen denken als je deze film vernoemt. 3 sterren

Time destroys everything

Tragisch, misselijkmakend en hard, maar uiteindelijk is Irréversible ook mooi, menselijk en steengoed. Met een einde waarbij Gaspar Noé een ode brengt aan 2001: A Space Odyssey, en de kijker in vertwijfeling achterlaat. Is Monica Bellucci na een nachtmerrie in de hemel belandt? Of laat de film zien dat tijd helaas niet terug te draaien is?

Wat het ook is, Noé weet na een misselijkmakend eerste drie kwartier steeds meer indruk te maken. Want je hebt de eerste drie kwartier nodig om het schitterende tweede gedeelte nog meer te appreciëren, en daar krijg je dan ook nog het authentieke spel van Cassel, Bellucci en Dupontel bij. Het feest, de langgerekte scene in de metro, de intieme scènes tussen Cassel en Bellucci in bed… Briljant.

Ik zou eigenlijk willen weten waarom de regisseur zo'n film wou maken. Iemand enig idee?

Best wel bizar dat deze film zo'n hoge score heeft. De film is niet per se slecht maar enkel indrukwekkend door de harde verkrachting. Ik irriteerde me rot aan het camerawerk in het begin. Ik sluit me ook een beetje aan bij een eerdere opmerking dat de regisseur hier probeerde mee te scoren.

Ik vind ook dat de uitleg van de film flink tekort schiet omdat menig vrouw dit soort shit niet wil zien, wellicht ook menig man.

Ik ga voor nu een hele lage score geven voor het eerst.

Deze film heb ik in de bioscoop nog gezien. ik vond hem erg vermakelijk en heb erg gelachen .vooral toen die verkrachtingsscene in het tunneltje kwam weet ik nog dat er vrouwen gingen huilen en onmiddellijk opstapten en hun vriend meesleurden uit de bios terwijl hun vriend nog kijkend naar het scherm uit de zaal aan de hand naar buiten mee getrokken werd hahahaha, wat zullen die gasten gebaald hebben dat ze niet meer verder mochten kijken ,dit vergeet ik nooit meer. ja kom op t´is maar een film maar absoluut niks voor vrouwen dus. maar van mij 5 sterren voor deze film.

Juist daarom vond ik het zo vermakelijk ,lekker over de top allemaal en zeker geen film om bij in slaap te vallen.

dat camerawerk! Behoorlijk lelijk. Weet dat het na een tijdje weggaat maar heb stukken moeten doorspoelen omdat ik er gewoon niet door heen kwam en geen nederlandse ondertiteling had.

Lang tegenaan gehikt, en ik weet eigenlijk nog steeds niet of ik hem had willen zien. In elk geval is Irréversible stilistisch sterk, vooral de opening is schitterend. Daarna blijven zowel cinematografie als geluid intrigerend, waarbij het overigens niet altijd even goed werkt; bijvoorbeeld de rondtollende camera waar het beeld de helft van de tijd zwart is kon me niet echt bekoren. Inhoudelijk vind ik het te expliciet en, hoewel zeer schokkend (tot wegkijken toe), nogal eendimensionaal in z'n impact. Dat Noe niet echt van de verfijning is mag ook wel blijken uit het slotbeeld (dat stroboscoopeffect en dan die quote, dat is artistiek gewoon slecht). Na het zien van Love en deze weet ik dat ik niet op zoek hoef naar meer van Noé. In de hoek van het extreem duistere vind ik met name Grandrieux beter, zowel naar vorm als naar inhoud. Maar ook daarvan is één film in de vijf jaar wel voldoende.

Le temps détruit tout

Aaaah Irréversible. Jaren geleden al eens met mijn broer aan begonnen en toen halverwege afgezet omdat we gevoel hadden dat dit niets voor ons was. Ik was echter een tijd geleden met een collega over de meest choquerende films bezig en dan kwam ik vooral uit bij Salò o Le 120 Giornate di Sodoma van Pier Paolo Pasolini. De collega had echter meer voor dit hersenspinsel van Gaspar Noé en ik wou nu toch eens eindelijk gaan zien wat de film inhoudt. Deze keer wel uitgekeken en tot dezelfde conclusie gekomen als jaren geleden.

Namelijk dat dit niet echt iets voor mij is. Het concept achter de film spreekt me nochtans wel aan. Door de omgekeerde structuur worden er telkens kleine spanningsbogen gecreëerd om te zien hoe een bepaalde situatie zich ontvouwt terwijl de uitkomst al kent (de taxichauffeur die de vraag stelt of Marcus en Pierre door de hoeren worden achtervolgd of het feit dat Marcus opeens met de taxi rijdt terwijl de echte chauffeur in geen velden te bekennen is) maar het begin in de club is om te beginnen al gruwelijk saai. Naar het schijnt zouden de eerste 30 minuten achtergrondgeluid rond 28 Hz hebben, deze zouden ervoor zorgen dat mensen misselijk/draaierig/hoogtevrees zouden krijgen, maar ik zag niet meer dan een man die door een wirwar van pornokamertjes wat ligt te roepen waar 'de Lintworm' is. Oké, de climax van de scène met de brandblusser is nog een sterk staaltje visual effects en je krijgt halverwege de film de schok dat ze eigenlijk de verkeerde hebben te pakken, maar Noé irriteerde me vooral met zijn continue gedraai met de camera.

De film steunt voor een groot deel op zijn gimmick van achterstevoren, maar ik vraag me af of dit voor mij niet beter tot zijn recht had gekomen als rechtlijnige wraakfilm. Nu start Noé heel hevig in 'de hel' om nadien eigenlijk in 'het paradijs' te eindigen. Leuk idee, maar het valt me als spanningsboog allemaal maar wat tegen en hoewel hij er verbazingwekkend nog in slaagt om de gehele speelduur mijn aandacht vast te houden, voelde het op den duur toch wat als teveel vulling. Gelukkig is er nog die uitstekende driehoeksverhouding tussen Cassel/Bellucci/Dupontel om de gezamenlijke scènes nog naar een hoger niveau te tillen. Het eerste - letterlijke - deel van de film is vooral veel in your face van Noé, maar het tweede stuk blijft ietwat boeiend dankzij het bovenstaande trio. Zo'n scène op de metro waar ze wat gewoon liggen te dollen met elkaar is daar het perfecte voorbeeld van.

Veel interessante ideeën en het mag duidelijk zijn dat Irréversible een film is die je eens gezien moet hebben. Betekent dat echter dat dit een meesterwerk is? Daarvoor weet Noé niet genoeg mijn aandacht vast te houden, het realistische geweld ten spijt. Slimme zet wel om Cassel & Bellucci te casten als koppel, die moesten daar weinig voor acteren. Moet wel zeggen dat het een film is die blijft nazinderen. Ik vraag me af of er ooit nog is een herziening gaat komen.

2.5*

Ik ben niet zo bekend met de films van Gaspar Noé. Enkel Climax zag ik al en ook deze Irréversible ligt wat in dezelfde lijn. De scènes in het Rectum - what’s in a name - waren bevreemdend met onheilsspellende geluiden, oppompende muziek, chaos en dondere schaduwen. Neem daarbij de flitsende montage en de erg ongewone ronddraaiende cameratechnieken en je krijgt een enorm intrigerende openingsscène. Ik werd bijna letterlijk duizelig van al dat rondtollen.

En ook de vertelsstijl is ongewoon waarbij je in Memento-stijl het plot omgekeerd te zien krijgt. Als kijker wordt dan ook gevraagd je aandacht erbij te houden. Zeker geen complexe film, maar je start meteen met enkele vragen waarom men kost wat kost op zoek gaat naar de Lintworm. De spanning wordt zo opgedreven naar de zoektocht naar het waarom.

Monica Bellucci is een ravissante verschijning in deze Irréversible. Mooi acteerwerk en een eye-catcher, zowel visueel als inhoudelijk. Goed samenspel ook met Cassell en Dupontel. Geen film om met plezier naar te kijken, maar indrukwekkend is hij wel. De expliciete geweldscène met de brandblusser kan je misschien nog als “amusant” ervaren omdat het zo over the top ging, maar de beruchte verkrachtingsscène is van een andere orde en gaat door merg en been. Geen ronddraaiende beelden, wel camera op de grond, geen achtergrondgeluiden, negen minuten lang pure horror. Frappant ook hoe je ziet dat een persoon op de achtergrond het gebeuren even ziet en dan weer weggaat. Hij greep niet in en jij als kijker kán ook niet ingrijpen. Confronterende beelden met een zekere boodschap.

Een film die ik even moest laten bezinken en ook wellicht omdat de gruwel bewaard werd tot het eind. Hij blijft nazinderen. Het contrast met de vreedzame naakte Bellucci met haar partner is groot.

Dit is niet geschikt voor een avondje bankhangen met vrienden. Dit is niet verantwoord om te kijken met jeugdige kijkers en niet wenselijk om alleen te kijken als je een gevoelig mens bent.

Met wie moet je hem dan kijken, en vooral wanneer? ...Het antwoord is dat je beter niet kunt kijken.

En het idiote is dat dat geen grap is. Je moet deze film niet kijken.

Als je het mij vraagt is het de bedoeling om de film te ervaren en te beleven, meer dan deze te begrijpen. En dan val je van de ene verbazing in de andere, reis je door diepe dalen en vlieg je door euforische hoogten en raak je met stomheid geslagen als het allemaal voorbij is. Het doel van de film is (net als het leven zelf) de reis. Er is geen belerende toon of geveinsde subtext in deze geweldadige film. Het gaat niet om wat je ziet, maar om hoe je het ziet. En vooral ook wanneer je het ziet.

Een Meesterwerk van Gaspar Noë.

Mijn eerste Noé film... Een rauwe film met bruut geweld, wraak, verkrachting, net als in het echte leven. Had misschien iets minder expliciet mogen zijn, maar ja, daar staat Noé om bekend. Geen film voor kwetsbare zielen. 'The making of' op Youtube gezien, had van mij wel iets minder gesleuteld mogen worden. Muziek roept nare sfeer op. Draaien met camera tussen scenes vond ik iets te lang (licht misselijk), maar misschien was dat ook wel de intentie. Achterstevoren vond ik goed gekozen, waardoor de film lieflijk eindigt. Al met al een knap gemaakte film!

Laat ik beginnen te vermelden dat deze film (net als andere films van Noe) niet geschikt is voor kinderen en gevoelige mensen omdat hij expliciet geweld en sex in beeld brengt op een zeer heftige, realistische manier.

De film begint met een dolle camera die eerst even langs de slager uit Noe's Seule contre tous gaat (het is dus in zekere zin een sequel). De slager geeft het thema van de film aan: "Tijd verwoest alles". Daarna gaan we met dezelfde camera een homoclub binnen. Deze scène begreep ik zelf pas toen ik hem nadien nog een keer bekeek omdat de twee hoofdrolspelers voor mij onvoldoende worden geïntroduceerd. De scène kwam extra hard binnen nadat ik deze scène opnieuw zag wat ook de vraag naar de chronologie doet opwekken. Het hoofdstuk eindigt sterk: Pierre red zijn vriend Marcus van een verkrachting en vermoord op brute wijze de veronderstelde "lintworm", deze kijkt echter geamuseerd toe naar de taferelen (tijd maakt juist hem nog niet kapot). Mooi vond ik dat Pierre zijn vriend red terwijl eerder (later dus) zijn situatie wordt geschetst (verliest zijn vrouw aan zijn beste vriend, droomt alleen nog maar dat hij slaapt, heeft weinig levenslust maar blijft desondanks trouw aan zijn labiele vriend).

Wat later in de film volgt de (voor het gevoel) eeuwigdurende verkrachtingsscène die heel heftig en controversieel is en waar voor zowel de vrouw (Alex) als de kijker geen ontsnappen mogelijk is (tenzij je de bioscoop verlaat). Het verbaasde me dat Belucci daar mee ingestemd heeft, maar het past toch wel echt bij de film en bij Noe om dat zo expliciet in beeld te brengen.

Dan volgt de feestscene waarin ik echt kon genieten hoe Marcus als een levenslustige energiebom ritmisch aan het dansen, springen en flirten is op de muziek en het contrast met Pierre die juist nergens zin in heeft. Hij wil alleen maar kijken naar Alex, zijn dansende ex. Oftewel hij wil alleen naar het verleden kijken (besef ik me opeens).

Vervolgens zien we hoe Marcus en Alex samen gelukkig wakker worden. Alex verteld van haar droom over een rode tunnel die in tweeën breekt (symbolisch/voorspellende droom). Als Marcus even naar de winkel gaat, doet Alex een zwangerschapstest waarbij de kijker aan haar dolgelukkige reactie merkt dat ze zwanger is. Ook komt nadrukkelijke een poster van 2001: A Space oddysey in beeld (wordt ook genoemd in de credits). Ik heb het gevoel dat het thema van deze film raakt aan het thema van 2001. Beide zijn wat spiritueel en bij beide speelt tijd en de geboorte een rol. Het is in ieder geval een mooie ode aan de prachtige trip van Kubrick.

En ten slotte volgt het laatste hoofdstuk (een dag eerder). Terwijl we (in Kubrick stijl) een prachtige klassieke symphonie (7e, 2e deel) van Beethoven horen waarbij Alex in een idyllisch park heerlijk relaxt een boek leest: "An experience with time" opgenomen met een camera die begint te tollen. Ten slotte volgt een korte epileptische trip gevolgd door de tekst "tijd verwoest alles" (vertaald).

Conclusie: Een erg goede film van Noe. Het enige minpuntje vind ik de (gebrek aan) introductie van de hoofdrolspelers. Dat had op een subtiele manier net iets duidelijker gekund zodat iemand zoals ik, die mensen weleens door elkaar haalt, niet verward raakt. Door de cameravoering en de heftige beelden komt de film heel realistisch (maar ook erg heftig) binnen. Toch wordt het aan het einde bijna zoetsappig en spiritueel. Het zit vol contrasten. Hoewel het verhaal zeer naargeestig is wordt de film door de non chronologische vertelling langzaam steeds vrolijker. De kijker reist terug in de tijd. En dan volgt aan het einde nog die mooie associatie met a space oddysey, geweldige trip!

Irréversible is een zeer bijzondere film op alle fronten. Chronologisch niet wat we gewend zijn en een uitblinker als het hebben over films die niet voor tere zieltjes zijn. Het verhaal onthult met enige aanknopingspunten enkele boodschappen die prachtig zijn. Gewelddadigheid is een gegeven en dat maakt deze film eens te meer waar.

“Time destroys everything.”

Prachtige film die op zijn tijd nog best heftig kon worden. Wederom een film die voor kwam uit een zogeheten ‘Discord’ lijst waarin een door community geselecteerde films staan die als meest obscuur beschouwd worden, en dat opgebouwd in lagen. Sommige films hadden we al gezien, en we zijn natuurlijk van onderaan begonnen, waar deze op de één na laatste regel te vinden was. Toch wist ik nog niet zo heel zeker of deze film wel iets voor mij zou zijn, een zeer bijzondere film op de eerste oogopslag dus ik was erg benieuwd.

Eigenlijk laat de film het overal al merken. De film wordt achterstevoren afgespeeld. Ofwel beter: het verhaal speelt zich achterstevoren af, dit is iets waar ik toch enigszins erg aan moest wennen en zeker in het begin niet helemaal door had wat er nou precies gebeurde. Dit kwam ook wel omdat ‘Noé’ zeker de beginscène (en later in de film nog wel wat meer scenes) best raar filmt door bijvoorbeeld veel trillend beeld, of de heletijd beeld wat ronddraait. Daar moet je even doorheen merkte ik al snel, want na een vliegend beeld en een vreemde start wordt de film gelijk heftig, als Marcus naar binnen rent in een tent genaamd ‘the Rectum’ om daar de ‘lintworm’ te zoeken. Dit blijkt een gaybar te zijn en vervolgens zien we iemand gezicht ingeslagen worden met een brandblusser. Kan iemand mij vertellen die dit wellicht toevallig leest wiens gezicht nou door wie wordt ingeslagen? Wij dachten namelijk eerst dat Marcus kapot werd geslagen door de verkrachter, daarna hadden we een gevoel dat de verkrachter weer door Pierre werd neergeslagen, dat is ons helemaal ontgaan.

Dan voor mijn kameraad toch wel de heftigste scene in de hele film. Ik vond het niet zo heftig als hem maar, het is zeker niet smakelijk om naar te kijken in ieder geval. En dat is toch wel de uitgebreide verkrachtingsscène waar ‘Noé’ duidelijk veel tijd aan wou besteden. Een vreselijk naar beeld wetend dat dit ook gewoon in de echte wereld dagelijks gebeurd is absurd en ranzig. De scene is toch eigenlijk wel het gene waar de film omdraait en word echt gruwelijk in beeld gebracht, gelukkig geen closeups wat sommige hier in de commentsectie zelfs nog wouden zien maar, de angst voelde je goed binnenkomen.

De cast is erg goed. Monica Bellucci als ‘Alex’ was geweldig gespeeld en ook ‘Vincent Cassel’ als ‘Marcus’ deed het erg goed hoor. De cast was ijzersterk en ik vond het allemaal erg fijn om te volgen.

Wellicht dat het omdraaien van het verhaal mij niet geheel is bevallen want ik vond dat de film hierdoor best spattend begon maar, erg langzaam en wellicht iets saai eindigt. Toch wat je normaal gesproken een rustige opbouw hebt met echt een keihard eind is dit uiteraard andersom. Mij lag dat allemaal niet helemaal, en daar kon ik niet altijd even goed aan wennen. Desalniettemin is dit een uitstekende en keiharde film die echt wel behoorlijk goor kon zijn, fantastische zit met walgelijke beelden maar ook met blijdschap, dit voornamelijk op het einde.

4.0*

Een beetje filmliefhebber zou hier toch wat mee moeten kunnen. Ik had er niet het volste vertrouwen in, en de eerste 20 minuten vielen me redelijk tegen. De chaotische wervelende camerashots waren niet aangenaam om te zien en vond ik aanvankelijk interessantdoenerij. Al snel wordt duidelijk dat dit beredeneerd was door de omgekeerd chronologische vertelling. Van een volledig van de realiteit losgekoppelde situatie waarbij de personages helemaal door het lint gaan wordt de nerveuze camera alsmaar beheerster en kalmer naargelang de film vordert naar een beginpunt waar gelukkige momenten overheersen. We keren van een buitengewone situatie terug naar de vertrouwde realiteit.

Waarom de verkrachtingsscène zolang moest duren is me niet helemaal duidelijk, maar ze is wel erg smerig gebracht en absoluut onaangenaam om zien. Ook de lange sex talk op de metro voelde niet echt nuttig aan, en maakt de personages zelfs vrij onsympathiek en oppervlakkig. Hoewel ik het een technisch goed in elkaar gestoken geheel vind, vraag ik me toch af of de vertelling in chronologische volgorde de betere keuze was geweest. Moet hier voor mezelf nog even over nadenken. Voorlopig 3 met kans op opwaardering.

Geweldige film waarin een koppel samen met een vriend een avond uitgaan in Parijs. Deze gewelddadige film heeft na 20 jaar nog niets aan impact verloren. Het camerawerk en de muziek maken dit een intense trip. De verkrachtings-scene zul je niet snel vergeten vanwege de duur, het onafgebroken shot en het sterke acteerwerk van Monica Bellucci in een ongetwijfeld fysiek zware rol. Ook de omgekeerde vertelstructuur is niet slechts een gimmick, maar heeft meerdere functies hier.

Irréversible

Het eerste kwartier was vrij irritant o.a. door de tollende camera. Als we eenmaal daar door heen zijn leer je kennen waarom Marcus nou zo boos is op een ene Lintworm. De verkrachtingsscene en brandblusserscene waren bruut een aangrijpend. We gaan steeds verder terug in de tijd en hier wordt de film dan ook wat minder interessant. Tegen het einde krijgen we nog te zien dat zwanger is, wat het natuurlijk nog tragischer maakt.

3 sterren.

Een film die ik al heeel lang wilde zien. Beviel me wel, maar lichtelijk teleurgesteld. Wel een film die anders is dan we normaal krijgen voorgeschoteld. Het zit creatief in elkaar verpakt met een aantal grove momenten. Al ging mij de verkrachtingwel een beetje te lang door waardoor het raar voelt om ernaar te blijven kijken.

Goed acteerwerk, pittig verhaal, leuk dat de film achterste voren afspeelt en je zo tot meerdere ontdekkingen komt. Alleen krijg je hierdoor wel dat de laatste helft wat minder pakkend is en het een beetje saai wordt. Als het andersom was dan werk je naar het hoogtepunt toe, maar dit was dus omgekeerd.

Waar ik mij aan stoorde was het eerste stuk van de film met de draaiende camera, ik werd er echt gek van! Hoe kun je zoiets verzinnen. Het was zo irritant dat ik eigenlijk niet eens meer verder wilde kijken. Het laatste stuk met de felle flitsen was ook vrij hatelijk. Ik dacht er komt nog iets, maar het was al afgelopen.

Wat ik me afvroeg of Alex de situatie overleeft had of niet. En ik was nieuwsgierig wat er na de confrontatie op het begin was gebeurd, maar misschien ook goed dat het niet verder werd toegelicht, zodat je zelf over na kunt denken.

Een film die je eens moet zien, maar niet voor herhaling vatbaar. Het blijft voor mij bij één keer. Zou het nooit voor de lol of interesse nog eens opzetten. Daar is het laatste deel te saai voor en het eerste deel te grof en te irritant vanwege camerawerk.

Shocktober #39

Nu lag deze sowieso al klaar voor herziening, maar zo’n fijne review van cinemanukerke weet wel vaker mij te prikkelen tot herziening.

Ook ik zag de film zo’n 18 jaar geleden en was toen ook niet erg enthousiast. ‘Twee scenes voor shock value en een verhaal dat als een nachtkaars uitging’, was mijn kritiek.

Enfin, inmiddels ben ik fan van Noe en vooral ook van Debie’s cinematografische stijl. Hikte wel aan tegen herziening, want een makkelijke film is het niet. Maar goed, zondagochtend, het moment van de week dat films maximaal binnenkomen (de kerk heeft dat ook goed begrepen).

Dit keer kon ik de film beter waarderen. De opening is fenomenaal. Powerhouse filmmaken met maximale inzet van audiovisuele middelen. Zo zie ik het graag. De soundtrack klinkt als een psychotisch luchtalarm, de camera draait, kantelt en desoriënteert. Zo de emotionele staat van het hoofdpersonage weergevend. Het mag met recht in een zin genoemd worden met 2001. Een film waar de film zelf ook naar verwijst. Het release jaar 2002 is daarom opmerkelijk. Het heeft wel wat weg van een sequel van die film. Sfeer over story en emoties boven plot.

Maar toch is het niet het meesterwerk dat ik er graag in wilde ontdekken. Het probleem is dat de film, net als Saving Private Ryan al z’n kruit verschiet in de briljante opening. Vanaf dan wordt het steeds minder. Nu is de verkrachting scene ook impossant, maar niet iets waar ik plezier aan beleef. Verder is het acteerwerk en de benadert van sex wel realistisch en een verademing tov de meeste Amerikaanse films. (Zeker de moderne waar men steevast het ondergoed aanhoudt bij het vrijen.)

Maar toch gaat de film nog steeds als een nachtkaars uit. Denk dat ik de film in de chronologische volgorde toch beter zou waarderen.

Voor nu een dikke 4* voor het geheel. Maar mogelijk komt daar na een nachtje slapen nog een halfje bij. Het is wel een sterke en bijzondere film.

Lang gewacht op een goed moment voor een herziening. Wellicht is die er gewoon niet voor een film als Irreversible. Daarom gisteren toch maar gewoon gedaan.

Wat blijft het een super intense ervaring. Het ongemak is absurd. Niet alleen in de twee bekendste scènes van de film, maar ook daartussen. En hoe groot is het contrast met de schoonheid in de liefdesrelatie, hoe die dan ook ten opzichte van je eigen normen en waarden staat. Alex en Marcus beginnen cq eindigen toch als een mooi verliefd koppel.

De vertelstructuur is enorm gewaagd, want hoe rechtvaardig je de acties van de personages die escaleren terwijl je ze nog niet kent. En ook de casting van Belucci.. Heel even vroeg ik me halverwege even af of ze niet te mooi was voor de rol. Maar nee, juist is ze perfect gecast. Ook al is ze bloedmooi. En dan Cassel.. zó destructief. Bizar!

De regie staat 20 jaar later nog steeds als een huis. Audiovisueel enorm intens en passend bij wat we zien. Iedere scène in een onetake, waarbij je niet eens de tijd hebt om de trucage te letten waar er toch geplakt is door Noe. Sommigen vinden het overbodig, persoonlijk vind ik het heel erg fijn kijken.

Halve ster erbij.

4,0*

En voor de herkijk met deze film die ik vijf jaar terug al eens zag, weliswaar een bepaalde esentie in het geheel meende te zien, tevens mijn afschuw over de veelbesproken scène, en uiteindelijk de film een drie sterren toe bedeelde. Een tegen gekomen exemplaar bij de kringloop zette me toch aan tot een herkijk en herbeoordeling, en het mag duidelijk zijn dat deze bevreemdende film met iets meer kennis en achtergrond van het product toch beter bevalt.

Sowieso het opvallende begin qua camerawerk, en naar het schijnt een link naar Noe's vorige film genaamd I Stand Alone, trekt de aandacht. De camera wervelt en draait, hij lijkt te zoek en te spelen met perspectief alsof de lens focus zoekt op iets of iemand en daar al mee wil zeggen dat niets is wat het lijkt en alles onderhevig is aan interpretatie, want zo zien we dingen regelmatig ondersteboven. Het is een spel dat de regisseur lijkt te willen spelen met het begrip context rond deze film die in een recensie van de filmkrant betiteld wordt als een extreme moraal schets. En poeh...de kijker krijgt het in die beginfase stevig voor de kiezen.

Want wat een bizar begin met het afvoeren van de gewonde en vervolgens een Memento achtige terugblik die vanaf daar alleen maar stappen terug neemt en het voorgaande toont. En wat is de tocht door Rectum een bizar gebeuren, een welhaast hypnotiserende dwaaltocht door de diepste krochten van de menselijke ziel vergelijkbaar met Sodom en Gommora, kracht bijgezet door die zelfde aparte camerastijl en een pulserende, bonzende en dreigende soundtrack, dit allen opgebouwd tot een even bijzondere als gruwelijke geweldsuitbarsting. Het is angstaanjagend en duister, wat gebeurt hier allemaal? Wat is dit voor broedplaats van verloren zielen en voorportaal van de hel? Toch kan het niet gruwelijker maar wel gekker met de scène waar de hoertjes worden ondervraagd, het is bevreemdend, het is bizar, het doet je afvragen of er nog een mens zonder zonde bestaat.

Dit ongekeerde Memento achtige concept vervolgd zich met onderandere de zaad van alle ellende, en daar mee is de gewraakte scène van tien minuten benoemd die ik overigens niet helemaal uit zie maar op een gegeven moment doorspoel, het is beestachtigheid en sadisme ten top, en het moet gezegd uitermate realistisch gebracht en uitmuntend geacteerd. G*dv*rd*mme...dat ik dat mijn strot uitkrijg over die scène. Het geeft uiteindelijk wel de essentie van de film weer die bijna vergelijkbaar is met een uurwerk dat langzaam afloopt. Irreversible zou het beste omschreven kunnen worden als een film die uiteindelijk vanuit een simpel en normaal uitgangspunt begint om vervolgens na de gewraakte gebeurtenis steeds meer momentum op te bouwen tot een roes die zijn gelijke niet kent. En dat uiteraard vanuit het kunstzinnige oogpunt dat we het allemaal in omgekeerde volgorde te zien krijgen en de geweldpleger een engel des wrake blijkt met een maar al te begrijpelijk motief.

Interessant maar niet bijster spannend is daarnaast het beginpunt van liefde, leven, normaliteit en 'one in the oven' zoals ze dat in Engeland zeggen en dan blijkt dat een mens heel, heel veel te verliezen heeft. Dan is er nog het noodlottige aspect dat Marcus de situatie zelf creëert waardoor Alex in de betreffende situatie beland, over noodlot en onomkeerbaar gesproken...En zo blijkt Irreversible toch een buitengewone film waar weinig normaals aan is en daarmee een film die indruk maakt en je niet glad vergeet. Desalniettemin blijft de film lastig, zal het niet snel een favouriete film worden of iets dergelijks, maar zie ik de film en begrijp ik de film beter dan de vorige keer. Een hele ster er toch bij wat mij betreft.