Memento (2000)

"I have to believe in a world outside my own mind. I have to believe that my actions still have meaning, even if I can't remember them. I have to believe that when my eyes are closed, the world's still there."

Ik was van te voren niet echt voorbereid op wat voor film Memento zou zijn. Ik had meer een standaard detective-achtige film verwacht, maar Memento is alles behalve dat. Sterker nog, het is een van de meest bijzondere films die ik ooit heb gezien. De film is namelijk achterstevoren. We beginnen bij het einde en eindigen bij het begin, en dat is nu juist wat de film zo spannend maakt.

Het verhaal is gebaseerd op het korte verhaal Memento Mori (Latijn voor 'Gedenk te sterven') van Jonathan Nolan, het kleine broertje van regisseur Christopher Nolan. Leonard is niet in staat om nieuwe herinneringen aan te maken. Iedere dag ontwaakt hij in een motel en moet hij via notitiebriefjes, polaroidfoto's en tatoeages herinnerd worden aan wat hij moet doen. Het enige dat hij zich kan herinneren is dat zijn vrouw is vermoord en dat hij opzoek is naar de moordenaar om zich te wreken.

Memento is vrij low-budget en oogt in vergelijking met de Dark Knight-trilogie een beetje als een studentenfilm. Toch zit daar juist de kracht van de film, met vrij simpele middelen doet Nolan namelijk iets heel bijzonders. Hij verteld een film in de omgedraaide volgorde. Hetgeen goed werkt doordat de hoofdpersoon geheugenverlies lijd en net als de kijker niet weet wat er eerder is gebeurd en de continuïteit van de film bijzonder goed is gedaan. Omdat je niet weet wat er eerder is gebeurd en niet weet wie te vertrouwen is, is de film erg spannend en onvoorspelbaar. Ookal is het erg wennen om een film achterstevoren te zien, de film houdt je aan je stoel genageld.

Veel mensen begrijpen het plot niet of denken dat ze het begrijpen maar leggen het verkeerd uit. Zelf ontgaat een plot me zelden, maar ik let dan ook gewoon op en ben nooit met andere dingen bezig tijdens het kijken. Het komt er op neer dat Leonard zijn vrouw een overdosis insuline heeft gegeven omdat zij niet kon omgaan met zijn geheugenverlies, dat is veroorzaakt na een ongeluk met twee inbrekers. Samen met politieagent 'Teddy' heeft hij de inbrekers kunnen opsporen en vermoorden. Alleen is hij dat vergeten en daarna heeft Teddy hem maar een aantal criminelen om laten brengen. Natalie herkende de kleren van haar vriend Jimmy, die door Leonard is vermoord en misleide hem daarna door te doen alsof ze hem hem wil helpen. Ze maakt misbruik van zijn geheugenverlies en laat hem een partner van haar vroegere vriend opzoeken. Ze geeft hem zijn eigen map met informatie, die ze eerder van hem gepikt heeft. Door Leonards eerdere besluit om Teddy te vermoorden denkt hij dat Teddy de moordenaar is en vermoord hij hem.

Guy Pearce speelde een sterke hoofdrol en zit in iedere scène van de film (we zien alles immers vanuit zijn perspectief). Naast hem spelen eigenlijk slechts twee acteurs een grote rol; Joe Pantoliano en Carrie-Anne Moss (beiden van The Matrix) en die speelden allebei ook een sterke rol.

Uiteindelijk vond ik het einde, of in dit geval het begin, een beetje tegenvallen. Niet dat ik het zag aankomen, maar het maakt eigenlijk de hele verdere film een en al misleiding en nutteloosheid. Jammer dat er niet voor een bevredigender ontknoping is gekozen. Ook ongeloofwaardig dat Leonard in die ene vlaag van herinnering besluit om zo omslachtig Teddy te vermoorden, die hem niet eens iets heeft aangedaan. De manier waarop het verhaal wordt verteld is in ieder geval gedenkwaardiger dan het verhaal zelf.

Memento is bijzonder mooi opgenomen. De cinematografie is erg sterk en de film is in mooi Panavision formaat opgenomen. De filmkorrel geeft de film een mooi sfeertje en ook zaten er aantal bijzonder mooi geschoten close-ups in. De film heeft niet veel muziek, maar de themas van David Julyan (Insomnia, The Prestige) vond ik bijzonder goed. Erg mooie synthesizer strings.

Quentin Tarantino verteld zijn films vaak ook niet chronologisch en gebruikt ook niet veel muziek. Toch vond ik Nolan's aanpak beter, omdat het geen willekeurige volgorde is. Memento is zeker een erg bijzondere film, maar niet de beste Mystery die er is, daar is het plot niet goed genoeg voor. Het is wel een film die iedereen een keer gezien moet hebben en zijn plekje in de top 250 ruimschoots heeft verdient.

Klassieker volgens de algemene opinie, echter Guy Pearce is de meest zenuwachtige neuroot die er is. De hele tijd nerveus om de meest onzinnige feitjes en neurotisch polaroids bestiften met aanwijzingen. En uiteindelijk komt het toch wel bij een drugsdeal of een spontane moord uit. Amnesia is een van de meest toegepaste thema's in films (na liefde) ooit. En de hele beeldensoep (want dat is deze prent) is
er alleen maar om cinematografisch populair te doen.

Gister herzien na een jaartje of 10 en nog steeds indrukwekkend. De chronologische verknipsels werken tegelijk frustrerend, mysterieus en intrigerend. Je voelt beide 'delen' naar elkaar toewerken en dat helpt erg mee aan de spanning. Het acteerspel van Pierce is soms wat schokkerig, maar het is dan ook geen makkelijke rol. Inleven in het personage, en dan met name de frustratie van de aandoening, is goed te doen. Voor een mystery-thriller zit er een leuk portie humor in verwerkt.

Eens in de zoveel jaren verschijnt er een film die je qua verhaal, beeldvorming, inhoud, twists en/of algehele mindfuck omver blaast en daar was Memento er absoluut één van. Must see, classic, zeg het maar.

Ook herzien na ruim tien jaar en ik ben er minder van onder de indruk. De "oplossing" van de film herinnerde ik me nog wel en dan is de herzieningswaarde veel minder groot, ook omdat het zo gortdroog gefilmd is. Wat een verschil met Irréversible, een film die vaak met deze film wordt vergeleken door de chronologische structuur, en waar het niet gaat om de kijker te laten ontdekken wat er is gebeurt, maar om de emotionele optater die aan de kijker uitgedeeld wordt te maximaliseren. Hier had ik het na een uur wel gezien en zat eigenlijk vooraf te wachten op de verplichte ontknoping.

De structuur is wel passend. Er wordt afwisselend vanaf het begin in zwart/wit en vanaf het einde in kleur naar het midden toegewerkt met nadruk op de scènes in kleur, dus de scènes die teruglopen in de tijd, waardoor de kijker ook in het onwetende gelaten wordt en zich makkelijker kan identificeren met de hoofdpersoon. Jammer alleen dat met name die scènes in kleur visueel weinig stijlvol zijn, want een meerwaarde daar had kunnen helpen om na een uur nog steeds de aandacht erbij te houden.

Het moge duidelijk zijn dat Nolan graag speelt met identiteit, chronologie en realiteit, getuige deze film, maar ook Following en Inception. In principe thema's die me aanspreken, maar alleen de presentatie in Following sprak me echt aan. Memento had wellicht beter kunnen scoren als dit een eerste kijkbeurt zou zijn, maar bij deze tweede kijkbeurt was de verrassing er toch echt van af, terwijl dat juist het sterkste punt van de film is. Een punt dat de zwakkere punten dus niet voldoende kan compenseren. 2*.

“We all need mirrors to remind ourselves who we are. I’m no different.”

Ik zie Memento nu pas voor de eerste keer en nu heb ik bijna alles gezien van Nolan, vallen me wel een aantal dingen op. Het is me onderhand wel duidelijk dat Nolan graag met tijd en/of vertelstructuur speelt in zijn films. Vaak zit er ook een hoofdpersonage in die emotionele schade heeft geleden. De realiteit onder ogen durven zien (en vooral onthouden wat er is gebeurd) en het (terug)vinden van de eigen identiteit zijn ook in Memento terugkerende thema's.

Qua plot vond ik het niet zo bijzonder. De achterwaartse vertelstijl doet alle spanning eigenlijk teniet. Een thriller kan ik dit niet bepaald noemen. Waar Nolan zoals bijna in elke film heel zwak in is, is character building. Je wordt zomaar ergens in gegooid. Mensen die je niet kent schieten elkaar de kop in zonder dat je enige achtergrond hebt. Die context krijg je stukje bij beetje maar tegen dat de ontknoping komt, ben je de meeste aandacht al kwijt. Niet dat ik op mijn gsm zit te kijken want dat doe ik eigenlijk nooit als ik film kijk, maar tegen het einde begon de langdradigheid echt door te wegen.

Wat ik wel goed vond is dat je iemand die alles op korte termijn vergeet, je alles kan wijsmaken. Dat zie je dan ook terug in de film. Zo gelooft hij nooit wat Joe Pantoliano zegt omdat het bij zijn foto staat. Hij gelooft dus dat hij steeds leugens vertelt, ook al is dat niet altijd het geval natuurlijk. Het omgekeerde ondervindt hij dan bij zijn gesprekken met Carrie-Anne Moss die hij wel gelooft terwijl ze hem ook gebruikt. Het is natuurlijk wel raar want met zijn geheugen weet hij niet eens of dat hij die tekst bij zijn foto's heeft geschreven, hij gaat er uiteraard vanuit. Maar dat is dan ook een beetje het punt van de film: hij gelooft wat hij wilt geloven.

Moest Nolan nu meer tijd besteden aan emotionele binding met zijn personages dan zou hij de beste regisseur aller tijden zijn. Helaas houdt hij zich liever bezig met de tijd te manipuleren. Misschien daarom dat ik Batman Begins zijn beste film vind, gevolgd door The Prestige en Interstellar die toch net iets boeiendere personages hebben dan een Leonard in Memento.

“We all need mirrors to remind ourselves who we are. I'm no different.”

Memento blijft een fantastische en ingenieuze thriller van Christopher Nolan, die wel houdt van een hersenkraker op zijn tijd. De film gaat steeds een stukje terug in de tijd, en in het begin werkt dat desoriënterend. Maar langzaamaan wen je eraan en ontvouwd de film zich als één grote legpuzzel. Leonard heeft last van geheugenverlies en kan niets onthouden. Het laatste wat hij weet is dat iemand zijn vrouw heeft vermoordt, en hij heeft er alles voor over om de dader te vinden.

Door middel van het maken van foto's en het tatoeëren van informatie op zijn lichaam zorgt hij ervoor dat niets verloren gaat door het geheugenverlies. Dit is het uitgangspunt, en op magnifieke wijze gaat de film steeds een stapje terug in de tijd waarbij je als kijker steeds weer een nieuw stukje van de puzzel krijgt. Guy Pearce is fantastisch en weet de vastberadenheid, vertwijfeling en frustratie van Leonard goed te spelen. Ook Pantoliano en Carrie-Anne Moss zijn sterk op dreef, en door de manier waarop het verhaal zich ontvouwd hangt er lange tijd een soort mystiek rond hun personages. Memento heeft een echte twist en het einde is voor meerdere interpretaties vatbaar. Ik behoor tot de groep die Teddy gelooft. Leonard houdt zichzelf voor de gek om maar een doel in zijn leven te hebben. Een andere uitleg is ook mogelijk, en dat maakt Memento zo briljant.

Ook na herziening (op TV) na lange tijd een geniale film en een van de beste want origineelste – en tevens verwarrendste/moeilijkste – films aller tijden. De film gaat over een man met een kortetermijngeheugenverlies en direct vanaf het begin beleven we als kijker die aandoening mee doordat het achterstevoren wordt verteld waardoor we net als Leonard elke scene beleven zonder kennis van wat vooraf ging. Tegelijkertijd doet de film voortdurend een beroep op ons geheugen om wat in de film vooraf ging – dus wat in het verhaal volgt – te begrijpen. We zijn daarmee noodgedwongen zelf een detective, op zoek naar hoe het nu zit en wie de moordenaar is, net als Leonard zelf. Leonard kan niets onthouden wat er gebeurt na de aanval op zijn vrouw waardoor die aanval het laatste is wat hij zich herinnert zodat hij voortdurend op zoek blijft naar de aanvaller, zelfs als hij die al heeft vermoord: dat maakt hem de perfecte moordenaar voor zowel politie als criminelen. Hij wordt namelijk gebruikt door politieagent Teddy om criminelen te vermoorden - en Leonard accepteert de misleiding in de zin dat hij beseft zo een doel te kunnen blijven hebben - maar de vriendin van één zo’n crimineel gebruikt ten slotte Leonard om Teddy te vermoorden.

Na een lang intermezzo van vele jaren deze film weer eens bekeken, en met 'n iets andere blik het verhaal proberen te volgen. Dat deze film een meesterwerk genoemd mag worden, staat voor mij nog altijd als een huis, zelfs na "ik weet niet hoe vaak" diep ondergedompeld te zijn geweest in deze fenomenale verhaalstructuur. Het geheugen van de kijker wordt zwaar op de proef gesteld. Strak in de logica wisselen de fragmenten in kleur naar zwart-wit en vice versa, totdat richting 't slot uiteindelijk de zwart-wit beelden naadloos overgaan in kleur.

Een detail viel me dit keer pas op: hoe kon Leonard zonder "geheugensteun" opschrijven dat het om "fact no. 6" ging? Een foutje van meneer Nolan of een bewuste keus om nog meer twijfel in zijn bouwwerk aan te brengen, waarin bovenal een fantastische ontleding van het gammele menselijke geheugen uit de doeken wordt gedaan.

Memento is een herziening die ik absoluut nog eens wou terugzien. Destijds vond ik het een aparte steengoede film en dat is eigenlijk onveranderd gebleven. Het script is op zich niet zo moeilijk om volgen, maar de omkeerde verhaalstructuur dwingt je wel om je gedachten erbij te houden. Ook de afwisseling tussen de zwart-wit en gekleurde beelden past hierin waardoor Nolan de kijker dwingt om "de popcorn opzij te zetten". Alles heeft zijn betekenis in deze film en bij Nolans films in zijn geheel eigenlijk.

Je weet hoe het eindigt, maar minstens even boeiend is het speuren naar hoe het allemaal begon. Via geknipte puzzelstukjes krijgt de kijker - en het hoofdpersonage - inzicht in het gebeuren. Guy Pierce doet het uitstekend als de aan geheugen verlies lijdende Leonard. Het maakt de zoektocht naar de moordenaar van zijn vrouw extra complex. Ook de twee andere hoofdrolspelers vervullen hun rol uitstekend. Carrie-Ann Moss, vooral bekend van The Matrix-reeks, doet het prima als liefje van een crimineel. En Joe Pantoliano is altijd uitstekend op dreef in zijn bijrolletjes in diverse films (o.a. The Matrix).

De subplot van Sammy Jenkis is overigens mooi verwerkt in de film zodat je op het verkeerde been wordt gezet wat er nu eigenlijk allemaal van aan is. Kan je jezelf eigenlijk nog vertrouwen? Of wordt je in de zak gezet door zowel Teddy en Natalie, elk in hun eigen belang? De kijker krijgt verschillende interpretatiemogelijkheden en dat maakt Memento zo leuk. Iedereen heeft gelijk dan maar?

Scenaristen van langlopende soapseries zien zich soms genoodzaakt tot bepaalde, nogal rigoureuze (om niet te zeggen ‘goddelijke’) ingrepen in het verloop van het verhaal, zoals bijvoorbeeld een belangrijk personage na een ernstig ongeluk in coma te laten geraken, of compleet te laten verbouwen via ‘plastische chirurgie’.

Dat kan zijn omdat men geen tijd of geen zin heeft om op een andere manier een doodbloedende verhaallijn weer tot leven te wekken, of omdat de acteur in kwestie zijn salariseisen iets te hoog heeft opgeschroefd en daarom aan de dijk gezet wordt, of misschien zelfs omdat men het een geniaal idee vindt.

In Memento is zo’n ingreep niet het middel om de boel vlot te trekken, maar vormt het het uitgangspunt van de film. Dat is op zichzelf niet zo erg; het kan zelfs heel goed uitpakken, maar niet iedereen heet Kafka, die handelsreiziger Gregor Samsa in de eerste zin van zijn verhaal laat wakker worden in de gedaante van een enorme mestkever, en de consequenties daarvan met een ijzeren logica tot in het absurde uitspeelt.

Nolan c.s. slagen er echter niet in om de gekunsteldheid van hun uitgangspunt te doen vergeten; sterker nog, gaandeweg wordt het knutselwerk steeds duidelijker, omdat alles wat er gebeurt slechts één functie blijkt te hebben, namelijk het leiden naar enkele vooropgezette ideeën over (de onbetrouwbaarheid van) geheugen, herinnering en perceptie.

Het gaat er mij dan niet om of die ideeën goed of slecht zijn (voor mijn part zijn het waarheden als koeien), maar om de vraag: hoe verbeeld je die ‘ideeën’? Dit is een speelfilm, ten slotte. Het lukt mij niet om in Memento méér dan plaatjes bij praatjes te zien. Praatjes die je net zo goed in een bericht van 280 tekens kwijt kunt, bij wijze van spreken.

Memento is als een wetenschappelijk onderzoek waarbij begonnen wordt met de conclusie, en daarna worden daar bewijzen bij gezocht. De omgekeerde chronologie reflecteert daarmee eigenlijk perfect de aanpak van deze onderneming.

Voor die ironie heb ik wel twee sterren over.

Interessant gegeven, behoorlijk netjes uitgewerkt zonder teveel franje. Dat je van begin tot eind in het ongewisse blijft over de oorzaken en motieven maakt het interessant.

Toch ontbreekt het op momenten vaak aan de juiste dialogen of emotionele intensiteit en daarom blijven de personages voor mij wat vlak, ondanks het behoorlijk goede acteerwerk van de hoofdpersonen.

Een dikke 7, geen 8.

Goed.

Toch uiteindelijk niet de briljante Nolan die ik ervan had verwacht, maar hij weet de kijker wel weer even goed aan het denken te zetten met prima Mystery. Daarbij helpt het feit dat het verhaal zich in omgekeerde wijze afspeelt goed mee.

Pearce vond ik niet zo briljant. Uiteindelijk geen drama, maar hij weet de film geen moment te dragen uiteindelijk. Pantoliano was voor mij echt de ster va de film. Echt een gemene uitstraling ook, en dat weet Nolan ook zo knap te doen, hij was niet eens de moordenaar. Ondanks zijn gemene uitstraling.

Moss was ook prima. Niet een al te sterke rol, maar het voldoet. Vooral in het begin van het verhaal moet je even je koppie erbij houden. Lekker moeilijk soms maar uiteindelijk begint het wat makkelijker te worden. Al moet je je koppie er wel bij blijven houden.

Visueel prima. De opening was het beste erin. De rest was niet al te moeilijk maar de vertelwijze zorgt er wel voor dat je daar niet als te veel op blijft letten. Het is een wat lege film op dat gebied uiteindelijk, met niet al te bijzonder cameragebruik, maarja.

Je komt er makkelijk doorheen. De mystery werkt echt en je weet als kijker soms zelf ook niet even alles meer op een rijtje te zetten. Zoals Pearce dus eigenlijk. Daarin weet Nolan wederom opnieuw te overtuigen en dat bewijst zich er weer in dat het mijn favoriete regisseur is.

De volle mep. Gisteren herbekeken na zo'n 8 jaar de laatste keer en liet me weer meeslepen. Natuurlijk weet je de plottwist maar bepaalde nieuwe details vallen dan weer op. Het einde is misschien door het onbevredigende juist zo sterk.

Het deed me niets. Greep me nooit vast. Voelde persoonlijk quasi geen opwinding, verwondering, spanning of empathie; geen glimlach noch traan.

De structuur, het anti-chronologische was even interessant, maar dat zwakte snel af. Vond de plot ook niet veel soeps. Eervolle vermelding voor Pearce weliswaar, die de film draagt.

Voor mij voelde het aan als een langdradig experimentje zonder veel content.

Typische Nolan productie, broer schreef er ook aan mee, die zoals zo vaak geen normale volgorde heeft, en uitmondt in een mysterie met twist.

In het begin wordt de kijker langzaam maar prima meegenomen in het wazige wereldje dat geheugenverlies heet. Uitermate goed wordt dit door regie en Pearce neergezet, mede versterkt door de tegengestelde volgorde. Behalve de achterwaartse verteltrant die een contradictie is met Leonard omdat hij alweer vergeten is wat er gebeurt is, schept bij de kijker wel een soort verbazing en twijfel die te vergelijken valt met Lenny's toestand. Vooral ook omdat niemand te vertrouwen lijkt naarmate de film verstrijkt.

Na een uur wordt dit met een aantal dialogen nog eens extra bevestigd. Alles lijkt dan op losse schroeven te staan en de paranoia rijst de pan uit. Wat mij betreft ronduit heerlijk. De sfeer en spanning stijgt verder alleen maar, met het bijzondere verhaal rond Sammy als voorteken, en valt uiteindelijk het oordeel, de ontknoping in de laatste minuten.

Memento is een must voor liefhebbers van psygologische thriller of mysterie. De film is daarnaast sober en kleinschalig te noemen met slechts één paar acteurs en geen grote achtergronden of settings, iets dat overigens niet deert. Pearce in erg goede doen en muziek mede gemaakt door David Bowie

.Memento is wat dat betreft een heerlijke film waarover je na afloop nog wel eens op het hoofd krabt.

Beste een aardige thriller, maar eigenlijk niet veel meer dan dat. Christopher Nolan past een geinig trucje toe; het verhaal wordt achterstevoren verteld. En sure, dat levert een paar interessante momenten op, maar dat is het eigenlijk ook wel. Het is duidelijk dat in Memento de stijl voorop staat, de personages boeien Nolan hier al niet zo. Maar hij zit vroeg genoeg in zijn carrière om niet puur bezig te zijn met visuele bombast en poeha, zoals in zijn latere werk. Wat dat betreft legt Nolan hier veel druk op de schouders van deze vertelstructuur. Qua verhaal zorgt Nolan dat je je als kijker niet hoeft te vervelen, maar eerlijk is eerlijk; ik zat nu ook niet bepaald op het puntje van mijn stoel. Vond het op een gegeven moment zelfs een beetje saai worden, dat geneuzel rondom inwisselbare figuren als Jimmy en Dodd kon me eigenlijk wel gestolen worden. Het korte segment rondom Stephen Tobolowsky als Sammy Jankis was eigenlijk nog het meest intrigerend.

Vooruit, nipt 3,5 sterren.

“We all need mirrors to remind ourselves who we are. I'm no different.”

Hele bijzondere film die ik toch wel eventjes moest verwerken, dit was toch wel meer door de vertelrichting wat het verhaal aanhoudt, niet van voor naar achter maar juist andersom: van achter naar voor. De film is hierdoor in het begin erg onduidelijk en chaotisch, het kon daardoor ook mijn aandacht niet altijd even sterk vast houden en soms de interesse niet opwekken. Echter, wanneer je verder in de film komt vallen de puzzelstukjes heel mooi in elkaar en word alles duidelijker, de plottwist is leuk en eigenlijk werd het door ‘Nolan’ erg schappelijk weg geplaatst.

Ik kwam er achter dat ik nog maar een paar films van ‘Christopher Nolan’ moest zien om zijn volledige catalogus gezien te hebben, ik ben jarenlang erge fan van hem geweest door zijn ‘Batman’ reeks en ook zijn andere films wisten mij vaker te boeien. Zijn oudere werk is echter nooit goed op mijn pad gekomen, dus ik wou toch de poging wagen deze week de nog drie (dacht ik) resterende films te kijken.

‘Memento’ blijft echter bijzonder, ik vond het vertellen van het verhaal soms wel even te bijzonder dat ik er erg aan moest wennen maar het is allemaal op een gegeven moment niet heel moeilijk te snappen. ‘Pearce’ deed het toch wel aardig in de film en ook zijn medespelers mochten er wezen, alleen blijft ‘Nolan’ erg strak gefocust op de hoofdrolspeler en is er weinig ruimte voor echt goede bijrollen.

Het verhaal blijft wel leuk maar ik vond het echt helemaal nergens zo ontzettend ‘spannend’ worden als velen hier beweren. Ik zat nou niet bepaald met een open mond te kijken van verbazing maar, slecht werd het nergens. Je zat vrij snel en vrij goed in het verhaal en dat maakte de film ook wel steeds leuker te volgen, alleen is het niet soms gewoon niet interessant genoeg.

Achteraf heb ik stiekem toch wel een beetje genoten van het mysterieuse van de film, en blijft het gewoon een leuke goede film. Toch voelde het voor mij nergens echt zo héél bijzonder aan. Misschien dat een herziening dat in de toekomst nog wat kan gaan veranderen. Toch wel fijn om een werk van ‘Nolan’ te zien zonder zijn grote screenplaying. Dit is een keer compact en dat is ook wel fijn.

3.5*

Sterk in elkaar stekende film. Films die het puzzelaspect en het spelen met tijd boven een sterk verhaal en personages stellen, vind ik normaal gezien steevast minder geslaagd of interessant, maar dat is niet echt toepasbaar op Memento. In het begin lijkt het misschien wel zo dat Nolan dit verhaal op zo'n warrige manier in beeld brengt uit interessantdoenerij, maar niets is minder waar; in Memento is het zelfs een erg logische keuze, want het ondersteunt het hoofdpersonage, én versterkt de thema's. De twist en het einde, waarin duidelijk wordt hoe verloren Leonard werkelijk is, hoe hij door zijn aandoening gebruikt wordt door iedereen en hoe hij ogenschijnlijk nooit uit deze vicieuze cirkel kan ontsnappen, omdat hij dat zichzelf onbewust niet toelaat waarschijnlijk, zijn dieptragisch en triest. Dat houdt je wel even bezig. De twist is trouwens echt geweldig, echt zo eentje die tegelijk je mond doet openvallen en ook op alle vlakken klopt.
Guy Pearce acteert heel sterk, want hij heeft een moeilijke rol. In leonard of zijn aandoening kan je je namelijk moeilijk inleven, zeker door de manier waarop het geheel achterwaarts en door elkaar gepresenteerd wordt, dus dat moet je als acteur maar kunnen verkopen. Joe Pantoliano is ook altijd briljant in alles waarin hij meespeelt, zo ook hier.

Nolan levert hier, zeker voor een 'quasi-debuut', echt iets heel sterks af. Het komt wat mij betreft niet in de buurt van zijn beste films, zoals The Dark Knight of Inception bv, die naast sterke personages en een sterk verhaal ook een prachtige visuele stijl hebben. Dat laatste heeft Memento niet echt; het is wat kaal en grijs. Maar bon, 4* toch wel.

Het vertelstijltje is waarschijnlijk het meest bijzondere aan Memento, hoe de film je van eind tot begin meeneemt naar een werkelijke conclusie is echt intzettend knap geschreven, en de twist vond ik erg knap gedaan. Dat is dan wel het mooiste aan de film, acteerprestaties schieten er nergens echt uit (Pantoliano speelde dan nog wel aardig) en de sfeer had op momenten iets lichter gemogen. Ik miste hier ook wel een goeie soundtrack, de muziek was nogal duf vond ik.

Al met al een supergoed verhaal die het herkijken zeker waard is, helaas is het op alle anderen vlakken slechts oke of matig. 3,5!

Nog steeds erg genietbaar (tweede kijkbeurt voor mij, wel na bijna 20 jaar). En nog steeds de beste Nolan. Hij lijkt toch een beetje op David Twohy: geef hem meer budget en de films worden slechter en vooral bombastischer.

Omhooggetild door een fijne (en niet al te gemakzuchtig geselecteerde) cast en hoewel Guy Pearce al in eerdere hitfilms speelde zoals L.A. Confidential was dit toch zijn finest hour. Erg goed geacteerd, Pearce legt de nadruk niet zozeer op zijn stem maar laat veel subtiele gezichtsuitdrukkingen zien. Moss en Joey Pants (beiden nog amper uit de Matrix gewandeld) zijn ook goede keuzes geweest doordat je ze nooit goed kunt doorgronden of vertrouwen.

Verder ligt niet teveel nadruk op het puzzelelement. Want het gaat er niet zozeer om precies een soort van whodunnit te snappen en uiteindelijk leidt de film ook niet zeer tot een oplossing van de puzzel maar tot de conclusie dat de situatie van Leonard hopeloos is.

Ook kon ik me erg goed inleven in Leonard's situatie omdat je als kijker ook niet genoeg informatie hebt, hoewel je dit soms begint te denken. Dit door heel veel korte fragmenten uit chronologische volgorde te vertellen.

De film weet met soms heel kleine dingen wat extra emotie erin te stoppen en Leonards queeste voor wraak overtuigend te motiveren. Aangrijpend is ook het Sammy Jenkins verhaal, waar je stukje bij beetje meer van leert.

Al de voorgaande elementen vind ik meer ontbreken in Nolan's latere werk, dat toch wat killer en meer conceptueel werd dan dat je je echt betrokken voelde.

Gaandeweg wordt je bij het kijken van Memento ook steeds meer paranoide omdat niemand te vertrouwen lijkt en werkelijk iedereen misbruik lijkt te willen maken van Leonards aandoening.

Een spaarzame maar prettige soundtrack maakt het af, naast goed camerawerk en een oog voor veel stilistische details, gesitueerd rond een naamloos slaapstadje.

Memento – Experimenteel en briljant: Christopher Nolan’s Tweede - SRSCK

Voor de geïnteresseerden, mijn eigen recensie. Mijn gegeven cijfer: 9,0/10

Minder indrukwekkend dan bij de eerste kijkbeurt jaren geleden. Het achterstevoren vertelde verhaal zorgt af en toe voor een verassende wending, of glimlach (I don’t feel drunk).
Tegelijkertijd is het voor ons als kijker net zo verwarrend allemaal als voor de hoofdpersoon, omdat we ook geen idee hebben hoe elke situatie begint en eindigt, en dus net zo fragmentarisch kijken als hij. Qua beleving is deze film een one of a kind, hoewel de spanning door deze vertelvorm amper aanwezig is.

Helaas is de vertelvorm ook meteen het enige waar de film echt goed op scoort. Het acteerwerk is prima, maar de personages zijn nogal vlak en laten weinig indruk achter qua persoon. De uiteindelijke ontknoping is verassend, maar ook erg vergezocht (De politie gaat mee in zijn gestoorde gedachten en laat hem willekeurig criminelen doden?). Hoe geloofwaardig is dat?

Uiteindelijk is de film vooral de moeite waard vanwege de originele vorm. Maar na afloop blijf je toch het gevoel hebben dat het nogal hol is allemaal. Vorm boven inhoud. Maar wel een erg mooie vorm.

3*

Doet me denken aan Shutter Island en Primal Fear. Moet goed te volgen zijn als de film je volledig weet te pakken, in mijn geval kon ik wel redelijk bijblijven en vooral op het einde alle linkjes nog leggen wat bij een film als dit wel belangrijk is. Dit type film hoort eigenlijk een constante spanning of nieuwsgierigheid met zich mee te dragen waardoor je constant geboeid blijft. Guy Pearce is niet per sé de acteur die een film als dit goed weet te dragen en de echte thrillersfeer hangt niet constant in de lucht. Al met al toch wel erg geboeid door het verhaal en de vertelstructuur, met een iets andere casting en een wat grimmigere sfeer was dit echt een meesterwerkje geweest. Toch wel bijzonder goed vermaakt hiermee, vond het een erg goede film met verwaarloosbare minpuntjes.

Ogen dicht en voel. Het is nog eens die frisse wind van 2000 die ons tegemoet komt. De toen nog onbekende filmmaker Christopher Nolan had samen met zijn broer immers een origineel en vindingrijk idee. Waarom vertellen we niet ons verhaal achterwaarts ? En Memento was geboren. Het is natuurlijk een zeer slimme film. Die verhaalstructuur is perfect om het geheugenverlies te evoceren. Een scene begint met een achtervolging te voet. Het hoofdpersonage Leonard Shelby (Guy Pearce) vraagt zich af in een voice over waarom hij die man achtervolgt. Maar dan komt de man naar hem toe gelopen. Oeps, het is de man die mij achtervolgt. Het is die verwarring die we samen met het personage beleven. Je kijkt bijna in het hoofd van Leonard, elk begin van de scene weet je niet wat ervoor kwam. Het eerste shot zet de toon. Een polaroid foto die langzaam vervaagt (net als het geheugen van Leonard), toont meteen het concept. Leonard leidt aan korte termijn geheugenverlies. Na een kwartier is hij vergeten wat er daarnet is gebeurd. Met behulp van tattoos en post-it probeert hij een puzzel te leggen om de moordenaar van zijn vrouw op te sporen. Maar het is vooral die filosofisch getinte laag die ons aanspreekt. In onze boekenkast stond dan ook een prisma van Kierkegaard of Schopenhauer te pronken tijdens onze studenten jaren. Op tijd en stond een portie existentialisme, we zijn er echt wel een beetje zot van. Wie zijn we ? Zijn herinneringen betrouwbaar ? M stelt ook die vragen. Zo neemt Leonard een ander identiteit aan fysisch door kleren en wagen over te nemen. Wie is Teddy ? Niet te vertrouwen staat er te lezen op zijn polaroid. Maar wie heeft dit ingefluisterd ? Was die persoon betrouwbaar ? Wat is de rol van Sammy Jenkins ? Bestaat hij wel ? De film geeft maar met mondjesmaat antwoorden en zal niet netjes alles afvinken. Nolan heeft immers als narratieve routeplanner een ingenieuze achtbaan bedacht. Of zoals Chris Craps het in zijn boek ‘de geheimen van de cinema’ noemt : een haarspeld. Er zijn de flashbacks (zwart/wit scenes, bovenaan de speld – dit verhaal verloopt wel normaal) en de kleur scenes (onderaan de speld – verloopt achterwaarts) zodat we het onderscheid goed zien. Op het einde (of het begin) van M komen beide verhaallijnen naar elkaar toe. We bevinden ons dan in het midden van de haarspeld. De lijnen smelten samen, het verleden en het heden komen op hetzelfde punt zodat de chronologie hersteld wordt. De film is een analytische labyrint maar de kracht van M is dat we de film kunnen absorberen zonder alle puntjes op de i te zetten. Lang na de eindcredits is onze geest nog steeds op volle toeren om alles te verwerken. Heeft Leonard wraak kunnen nemen ? Is de moordenaar gevonden ? Het doet er niet toe, lijkt Nolan te zeggen. De mens zoekt naar bevrediging, telkens weer en we gaan tot het uiterste om dit te bereiken. Daardoor orkestreert Leonard steeds een doel om verder te kunnen nl de/een moordenaar vinden. Het is de motor van zijn bestaan. De weg naar wraak, naar bevrediging is weliswaar tijdelijk want hij zal het niet meer herinneren. In het laatste shot is alles weer uitgewist en kan hij opnieuw beginnen. Tabula rasa meets perpetuum mobile. Dat Nolan is uitgegroeid tot een blockbuster regisseur is niet verwonderlijk. M is een quicky; Low budget, opgenomen in 26 dagen maar met een straffe vertelling. Ideaal als signatuur en Hollywood pikt talent er meteen uit. Ze laten hem (en zijn medewerkers) een test afleggen door een project in zijn handen te duwen nl een remake van een Finse thriller. Al Pacino is goed, de score Van David Julian is goed, de fotografie van Wally Pfister is goed, Insomnia is goed. Tijd voor de blockbusters. Met Inception toont hij knap welke cinema hij wil brengen. Complexe verhaalstructuur verpakt in een actie thriller. Opnieuw filosofeert Nolan, deze keer over realiteit vs droom. Is onze realiteit echt ? Maken we niet van onze realiteit een droom, een vlucht om gelukkig te kunnen zijn ? Inception wil bewijzen dat inhoudelijk moeilijke films best te genieten zijn, dat hij een mainstream publiek kan bereiken met intelligente en diepzinnige thema’s en neemt als kern een gedoemd liefdesverhaal. Ook in M is onze held gedoemd, geluk zal hij nooit kunnen vasthouden. De barmeid : What is the last thing that you do you remember ? Leonard : My wife. De barmeid : That's sweet. Leonard : ... Dying. Leonard is een tragische figuur. Tristesse in bv de scene waarin hij de herinnering van zijn vrouw probeert opnieuw te ervaren. Er is een groot film noir gehalte aanwezig met inspiratie uit films als Spellbound en Angel heart. En een femme fatale. Altijd blij om Carrie-Anne Moss te zien maar om een of andere reden is haar film carrière nooit echt van de grond gekomen. Na The matrix (nr 62) lag de weg open nochtans. Als actrice ondergewaardeerd, kijk maar naar die film Unthinkable. De film zelf is ferm onderschat (hoe ver kan/mag je gaan in terreurbestrijding ? ga dat zien !) maar Moss is ook zeer sterk. M heeft ook na meerdere kijkbeurten nooit ontgoocheld. Geen enkel zwak moment in tegenstelling tot zijn tijdsgenoot het gelauwerde Requiem for a dream. M zuigt ons iedere keer terug in die puzzel. Zelf al weten we dat het laatste stukje steeds zal ontbreken.

een uittreksel uit mijn boek 'mijn 100 favoriete films' met op nr 56 : Memento.

Een film van Christopher Nolan, draait vaak om "tijd" waar hij iets mee doet, heeft vaak een lange speelduur en is veelal een film waarbij goed nadenken noodzakelijk is.

Dit zijn dan 3 onderdelen die erg prettig zijn in een film, maar tegelijkertijd is ook Memento weer een "moeilijke" film.

Nu deze voor de 3e keer bekeken te hebben blijft deze erg fascinerend, maar merk ik ook dat 2001, 2010 en 2022 te ver van elkaar ligt om nu wel direct "alles" te snappen.

Eigenlijk is het her kijken beter als er een kortere tijd tussen zit om zo bepaalde aanwijzingen direct op te pikken, alleen om een lange moeilijkere film meteen weer te kijken als je de hoofdlijnen al kent...?

Aan de andere kant blijft de film wel weer lang in je hoofd zitten, en dat betekent voor mij toch dat hij "goed" is.

Guy Pearce speelt goed en geloofwaardig en een film andersom afspelen is natuurlijk (als het klopt en werkt) geweldig! Zeker wanneer het draait om een geheugen mankement en aanwijzingen vinden om de waarheid te achterhalen, zodat je als kijker zelf ook mee gaat denken.

Dit soort Films van Nolan zijn (naar mijn mening) altijd goed en nooit lager dan een 7,5 maar ook nooit een 10 door de boven genoemde moeilijkheidsgraad.

8-

3,5*

Memento een film met een goed concept en mooi bedacht. De uitwerking slecht want het is gewoon een saai verhaal. De protagonist is ook weinig tot niet boeiend. Zijn aandoening komt je na een half uur al de strot uit.

Film herzien en valt meer tegen.

Natuurlijk is de verrassing eraf en dan is het opeens een saaie langdradige film. Veel verhaal en uitleg voor een plot wat eigenlijk klein en niet zo interessant is achteraf.

Dat de film omgekeerd wordt verteld is wel goed in elkaar gezet maar had een stuk vlotter gekund. Ik vraag mij af of er echt wel meerdere opties zijn want mij lijkt het dat "Teddy" gewoon de waarheid verteld. Al met al best vergelijkbaar met Shutter Island alleen vind ik die een stuk beter.

Memento wordt vooral gedragen door het concept van de film, maar daar blijft het toch wel wat bij. Op zich is dat best wel interessant. Je zoekt met het hoofdpersonage mee naar de juiste puzzelstukken om te weten te komen wat er gaande is. Maar dan vind ik een gelijkaardige film als dit, Irréversible uit 2002, toch indrukwekkender gedaan met meer drive. Ook is de impact daar groter als de puzzel in elkaar valt. Memento is visueel wat gedateerd. Voor mij hadden die zwart/wit stukken er zelfs best uit gelaten voor meer vaart.

Het is niet erg origineel om te zeggen dat dit (nog steeds) een erg originele film is. Voor mij was het toch de eerste kijkbeurt en ik vond het een bijzondere trip. Ergens heb ik zin om de film opnieuw te bekijken om het allemaal beter te kunnen plaatsen. Nog meer zin heb ik om de gebeurtenissen te kunnen bekijken in chronologische volgorde. Het verhaal komt complex over maar als je ’t chronologisch probeert te ordenen, lijkt het toch redelijk rechttoe rechtaan. Het is een hele uitdaging waaraan Christopher Nolan en co zich hebben gewijd en het heeft zeker voor het nodige kijkplezier gezorgd. Om als kijker afwisselend in de positie van een geheugengestoorde geplaatst te worden en nadien weer het overzicht te krijgen. In feite een zeer gestructureerde film op die manier.
Het is het soort film die het moet hebben van de allereerste kijkbeurt. Ik denk niet dat het een film is die ik altijd maar beter zal gaan vinden. Maar dat hoeft ook niet altijd het geval te zijn om het te kunnen waarderen. Soms is 1 kijkbeurt genoeg. Voor mij is het een topfilm. En ik moest ook denken aan de quote van Godard dat een film een begin, midden en eind heeft, maar niet noodzakelijk in die volgorde. Wel dit is er een mooi voorbeeld van.

Bijzondere en mooie film met einde waar alles op zijn plek valt. Begin wat complex omdat 2 verhaallijnen tegengesteld werken. Misschien maar nog eens kijken

Lennnyyy

Herzien op bluray uit de schitterende steelbook set van 101BlackLabel.

Een ingenieus psychologische thriller waar niets is wat het lijkt. We volgen Pearce, die na een klap op zijn hoofd lijdt aan een vorm van geheugenverlies waar hij geen nieuwe herinneringen kan aanmaken. Gewapend met een polaroid camera, polaroid foto’s, post-its en tatoeages gaat hij op zoek naar de moordenaar van zijn vrouw. Een sterk uitgangspunt, maar Nolan maakt het de kijker een tikkeltje moeilijker: het verhaal wordt achterstevoren (in flashbacks) verteld. Én om het nog wat ingewikkelder te maken is er een tweede tijdlijn (in zwartwit), die wél chronologisch loopt. Richting het slot komen deze twee tijdlijnen samen. Daarbij worden een aantal gebeurtenissen meer dan één keer vertoond, en steeds op een andere manier geïnterpreteerd. Dit alles zorgt voor een unieke kijkervaring, en genoeg reden om de film meer dan één keer te zien.

Uitstekende thriller waar de openingsscène eigelijk het verhaal al perfect samenvat: een polaroid foto die vervaagt, net als het geheugen van Leonard. Je weet niet wie je kan vertrouwen en iedereen lijkt misbruik van zijn conditie te maken, waar zelfs de motel eigenaar hem een tweede kamer laat huren. Sterke bijrollen van Carrie-Anne Moss en Joe Pantoliano, die beiden een jaar eerder in “The Matrix” speelde als Trinity en Cypher en waarbij Moss haar naam op de kaart zette. De mooie en bij vlagen ontroerende soundtrack maakt het compleet.

We all need mirrors to remind ourselves who we are. I'm no different.