Blue Velvet (1986)

Mindere Lynch.

De beste man is wel een regisseur die ik vanwege zijn sfeer wel kan waarderen, maar van de 2 was dit overduidelijk de minste. De mooie sfeer en sets mogen er zeker zijn en vallen dan ook zeker op, maar echt goed was dit niet.

Ik vind hem ook wel een beetje overgewaardeerd, die Rossellini speelt een zeldzaam irritante rol en gedraagt zich buiten haar rol gewoon in het algemeen als een halvegare. Zeldzaam theatraal, vervelend en totaal geen karakter waar ik enige sympathie voor kan hebben.

Voor de rest viel het wel mee, Hopper maakt een hoop goed in de cast evenals de wel lieve verschijning van Dern. De sfeer mag er zeker zijn, de locatie is ook mooi. Helaas vond ik dat de film niet helemaal redden, maar het was genoeg voor een voldoende.

Geweldige en (voor die tijd) vooruitstrevende neo-noir van Lynch. Mijn aandacht had hij volledig. Nauwelijks iets op aan te merken van de eerste tot de laatste minuut. Op zich een vrij banaal misdaadverhaal maar de sfeer, macaber, sensueel en vol lonkend gevaar, doorspekt met symbolisme, is werkelijk enorm. Hier wordt je diep in meegezogen. Beaumont is aangetrokken door risico en voert op eigen houtje een onderzoek naar een mensenoor die hij vond, bijgestaan door de lieflijke Sandy (Dern). De scènes met Dennis Hopper als Frank Booth zijn om van te smullen. Wat een gestoorde gek man. Ergens is het niet logisch dat Beaumont zijn gijzeling overleeft maar goed, we nemen het er maar bij. Rossellini vond ik ook minder; ze was toen de vrouw van Lynch en hij zag er op artistiek vlak zijn muze in, maar echt een aantrekkelijke femme fatale vond ik haar niet. Blue Velvet is ook wat mij betreft warm aanbevolen.

Na het zien van Mulholland Drive raakte ik al gauw geïnteresseerd in deze andere bejubelde film van David Lynch Toen ik er per toeval achter kwam dat de film vertoond werd in de Lumière Cinema in Maastricht zag ik mijn kans schoon. Ik had me expres van tevoren niet ingelezen over de film, dus ik had geen idee wat me te wachten stond.

Ik heb 120 minuten lang op het puntje van mijn stoel gezeten. Net als bij Twin Peaks bekroop me het gevoel dat alles mogelijk was. Je hebt geen idee welke kant de film opgaat of wat de personages nog te wachten staat, maar de duistere, onheilspellende sfeer voorspelt weinig goeds. Bij tijd en wijle is de film ongelofelijk intens. Met name bij de scènes tussen Kyle MacLachlan en Isabella Rossellini is dat het geval. Ik vond het spel van beiden erg geloofwaardig en sterk. Heftige scène bijvoorbeeld wanneer Jeffrey in zijn eigen bed emotioneel wordt de morgen nadat hij Dorothy geslagen heeft. Ook Laura Dern doet het verdienstelijk als het meest sympathieke personage uit de film. De show wordt echter meermaals gestolen door Dennis Hopper als gevaarlijke gangster. De rillingen liepen over mijn rug als hij in beeld was.

Door het sterke acteerwerk is het gemakkelijk om met een personage als Jeffrey Beaumont mee te leven en je in zijn situatie te verplaatsen. Ik begreep zijn nieuwsgierigheid en deelde deze, maar voelde tegelijkertijd aankomen dat hij vroeg of laat zelf ook een pion zou worden. Wanneer dat eenmaal gebeurt en hij in de auto wordt meegenomen naar Ben, wordt de sfeer behoorlijk ongemakkelijk en wil je dat Jeffrey daar zo gauw mogelijk wegkomt. Dat verlangen geeft aan dat Lynch en zijn acteurs erin geslaagd zijn je te laten identificeren met het goedaardige hoofdpersonage en dat je als de dood bent voor de slechterik.

Als ik kijk naar de sfeer zou ik zeggen dat de film typisch David Lynch is, maar toch onderscheidt Blue Velvet zich wel van het andere werk dat ik van hem gezien heb. De film is uniek omdat het zo goed in elkaar steekt, maar dit is geen film waarbij tig verschillende interpretaties mogelijk zijn. Het is allemaal wat meer rechttoe rechtaan (en daardoor gemakkelijker te volgen) dan ik misschien verwacht had, ondanks dat er wel de nodige symboliek in de film verwoven zit. Een heel andere film dan Mulholland Drive dus. Maar erg vind ik het niet: beide films zijn goed op hun eigen manier.

Zo'n film waarbij je alles om je heen vergeet; ook dat je naar een film zit te kijken. Ik zie hier bij een toekomstige herziening misschien nog wel een hogere score uitrollen. Na het verlaten van de zaal en tijdens de reis naar huis bleef de film door mijn hoofd spoken en dat is eigenlijk het gevoel dat je altijd zou moeten hebben als je een filmzaal verlaat. Blue Velvet is een uitermate spannende thriller; misschien wel één van de beste in zijn genre. Ik zou niets kunnen bedenken dat me stoorde of tegenviel. Deze zal ik niet gauw vergeten.

4,5*

Blue Velvet is een heel interessante film met meerdere lagen, die je als kijker onderdompelt in een soms bijna hypnotiserende droomachtige wereld. Het is vooral een werk dat niet zozeer spreekt via een standaard plotverloop, maar veel weet te zeggen via kleurgebruik en bedwelmende muziek. Het creeërt een sfeer die moeilijk te beschrijven valt, maar in ieder geval erg prettig werkt. Alsof je een verhaal volgt, dat soms verandert in een droom van iemand anders die niet meteen te doorgronden valt: zulk een beschrijving komt nog wel in de buurt. De acties en beweegredenen van hoofdpersonage Jeffrey Beaumont zijn oppervlakkig gezien namelijk soms niet te begrijpen. Waarom hij doet wat hij doet, weet hij zelf ook niet echt, maar wanneer je eenmaal in de specifieke flow van de film zit, neem je het voor lief. En begin je het personage ook te begrijpen. Het is vooral een figuur die zich in het begin klein en onbeduidend voelt en graag wat meer spanning/mysterie in zijn leven wil. Eenmaal begonnen aan zijn vreemde eigen zoektocht is het te laat en wordt hij steeds verder gezogen in een duistere wereld van perversiteit, moord en ontaarding. Een wereld waarin hij niet past, of toch wel? Deze interessante dualiteit tussen het gezapige burgerlijke wereldje en de duistere criminele zijde van de maatschappij, die ogenschijnlijk ook in ieder mens huist, maar niet per se bovenkomt wordt van begin tot einde doorgetrokken, en vormt een mooie rode lijn. Het einde vond ik echter wel een beetje teleurstellend en braafjes. Er worden consistent hints gegeven dat Jeffrey zelf ook niet zo'n geweldige persoon is, zelfs eventueel kan wegzakken tot het niveau van de andere duistere personen in de film. Ik had niet verwacht dat het einde dan zo 'happy' over de gehele lijn ging zijn. Het roodborstje in de laatste scène legt dan wel weer een mooie symbolische link met de droom van Sandy.

De acteerprestaties waren zeer sterk. Lynch-vaste waarden Kyle MachLachlan en Laura Dern doen het goed, maar vooral Rossellini en Dennis Hopper deden het briljant. Die laatste twee hadden natuurlijk ook rollen waarin ze wat extremer konden gaan, in tegenstelling tot de redelijke 'vanilla' karakters die MachLachlan en Dern moesten spelen.
En ondanks dat vele scènes aandoen als een soort surreële of absurde droom/nachtmerrie, moet ik wel vermelden dat het allemaal nog wel redelijk binnen de conventionele lijntjes blijft. Het is nergens echt experimenteel of dergelijke en het bevat ook nog een rechtlijnig plot voor wie zoiets apprecieert. Ik denk dat het een goede instap-Lynch is? Het is in ieder geval ook mijn eerste kennismaking met het filmoeuvre van Lynch, al heb ik de afgelopen maanden wel het hele Twin Peaks universum doorlopen. Ik denk dat dat me wel een goede houvast heeft gegeven om de stijl en visie van Lynch te vatten en appreciëren.

4*

Ik heb best even getwijfeld om deze te gaan kijken. Lynch is namelijk niet meteen mijn favoriete regisseur. Mulholland Drive vond ik een vreselijke film, hoewel het ondertussen een hele tijd geleden is dat ik die heb gezien. Daarentegen kon ik The Elephant Man en The Straight Story weer wel best waarderen. Uiteindelijk dus toch maar een poging gewaagd. Qua waardering komt deze Blue Velvet echter dicht bij Mulholland Drive in de buurt. In dit geval valt het plot wel goed te volgen. Hoewel nergens overtuigend is het plot onder de streep erg simpel. Het plot lijkt vooral bedoeld om extremiteiten en rariteiten te kunnen uitwerken, die nergens echt kunnen overtuigen. Het overmatige gebruik van het woord 'fuck' door het personage van Hopper doet bovendien ook meer afbreuk aan diens personage, dan dat het ook maar iets dreigends uitstraalt. Het acteerwerk is veelal beroerd (met name het acteerwerk van Rossellini) en enkele personages zijn zwaar over de top. Geen enkel personage komt echt goed uit de verf. Meerdere keren afgevraagd waar ik nou eigenlijk naar zat te kijken, terwijl ik toch niet de indruk kreeg dat het komisch of karikaturaal was bedoeld. Gewoon ronduit slecht en met pijn en moeite uitgekeken.

Vreselijke onduidelijke film van een nog meer onduidelijke regisseur

Geschikt voor onduidelijke types

Na het tegenvallende tweede seizoen van Twin Peaks zowaar toch alweer erg snel aan de David Lynch met deze Blue Velvet omdat ik de betreffende film gisteren tegenkwam bij de kringloop. En dit was toch wel een titel die al langer op het lijstje stond om te vinden en te kijken. Gisteravond meteen de kans gegrepen en tja...wat moet je er van zeggen buiten dat het een film van Lynch is...

Zoals zo vaak gaat Lynch van start met de gebruikelijke ingrediënten, want Lynch maakt onder andere graag gebruik van dezelfde acteurs, gezichten die we al vaker zagen in de vorm van Kyle Mclachlan, Laura Dern en Jack Nance. Dan is er de gebruikelijke bij tijd en wijlen onheilspellende sfeer, is het vaag en mysterieus, en zijn er van die aparte momenten en shots in gemonteerd zoals in het begin met de krioelende en vechtende insecten onder de grond. Het is zonder twijfel David Lynch zoals we die kennen, en het beeld van de onderwereld met geweld, drugs, moord en seks, waar Jeffrey zich in mee laat sleuren, is best redelijk met een knappe finale tot gevolg.

Dat het toch niet altijd meteen prijs is met Lynch blijkt wel weer, bevreemdend? Ja. Mysterieus? Regelmatig. Onheilspellend? Ook nog. Super boeiend? Nee, niet bepaald. Spannend? Verre van zo nu en dan. Nee, ik heb er wel wat moeite mee, zeg maar gerust dat het een beetje tegenval. Isabella Rossellini voorop, negen van de tien keer ziet ze er niet uit, wat toevallig dit keer meevalt, maar waarom zo'n mens dan weer moet zingen wat ze overduidelijk niet kan is me dan weer een raadsel. Dan is er uiteraard nog de vraag wat Lynch nu precies met deze film wil tonen of wil duidelijk maken. Overduidelijk is er een soort van fascinatie voor geweld, misdaad, moord, drama en seks, en met het begin en het einde in de idyllische buurt, vermoed ik dat Lynch het contrast zoekt tussen de schijnwereld, de mooie wereld, de veilige wereld aan de ene kant, en de onderwereld met al zijn veiligheid vlak onder de oppervlakte als men daarna op zoek gaat. Dat er al achter al die prachtig praal en schijnveiligheid een hele duister laag schuil gaat. Duidelijk mag zijn dat Blue Velvet mij in eerste instantie nog niet bepaald gevangen heeft, maar wat niet is kan nog komen en herkijk zal op termijn vanzelf volgen en een goede Lynch moet meestal even rijpen. Voor nu een voldoende en niet meer dan dat.

Ofschoon de film op lichte wijze een Lynch-feel heeft, is het in wezen een recht-toe-recht-aan neonoir-film (met een amateur-detective die een (moord)mysterie wil oplossen en met de zangeres als de femme fatale die z’n onderzoek compliceert) dat zeker niet slecht is maar ook niet heel bijzonder. Het verhaal is niet eens verwarrend. De film neigt soms naar het lachwekkende in z’n karikaturale personages en toneelspel en ontleent z’n legendarische status vooral aan de freaky psychopaat die gewelddadige seks combineert met ontroering door Amerikaanse smartlapliedjes als Blue Velvet.

Blue Velvet (1986)

Na The Straight Story ook pas mijn tweede van David Lynch. Twee totaal andere soort films natuurlijk maar beide goed bevallen. Blue Velvet is een heerlijke, soms onvoorspelbare trip in de wat duistere kant van de samenleving. Sommige scenes zijn enorm heftig (de eerste scene dat Dennis Hopper in beeld komt bijvoorbeeld) en andere weer heel onschuldig, vooral die met Laura Dern. De balans hierin is goed, hoewel naar mate de film vordert het wel steeds meer een trip wordt naar het absurde. Desondanks blijft de film wel goed te volgen en zal het personage Frank Booth gespeel door Dennis Hopper mij altijd wel bijblijven.

Net de 4K van Criterion zitten kijken, die ik hier nog geseald had liggen, nadat ik 'm mijzelf cadeau had gedaan toen ie rond black Friday voor de helft was afgeprijsd, Wow! Prachtige verbetering op mijn oude dvd.

Weer genoten. Wat een sterke film met in alle rollen goede acteurs. Hopper zet een dijk van een schurk neer. Tijdens het kijken weet hij mij zelfs een enorme hekel aan hem te laten krijgen, terwijl ik eigenlijk toch een enorme Hopper adept ben. Sterk spel van hem! Na Hopper steelt Stockwell toch wel de show! Ook worden alle belangrijke rollen op een heel aparte wijze geïntroduceerd, waarbij Dern, die vanuit het donker langzaam te voorschijn komt, de prachtigste en meest memorabele is. Ook een vrij onvoorspelbaar script, je weet nooit precies welke kant het op gaat en hoe het zal gaan eindigen. Gaaf en vaak uniek gebruik ook van de bekende songs. Prachtig alles in beeld gebracht.

Ik kan eigenlijk geen min punt bedenken, gaat van vier naar vijf sterren!