Melancholia (2011)

Waar zit jij toch allemaal naar te kijken tijdens een film, soom?

.

Ik heb mijn vorige bericht maar aangepast. Het serieuze gedeelte heb ik maar weggehaald. Sinds Soom haar opwachting maakte op dit topic wordt er toch niet meer serieus over deze film gediscussieerd. De melancholie is als sneeuw voor de zon verdwenen. Misschien krijgen we toch nog mooi weer.

Dat spijt me. Ik zal maar voortaan proberen om alleen te stemmen en geen berichten meer te plaatsen..

Dit was dus als grap bedoeld.

Nice! Dat zijn nou zaken om mee te nemen met de herziening.

Relativerende film.

Vooral de pot met bonen en de reactie van Claire zijn indrukwekkend.

ff..een serieus essaytje: Justines trouwen was een bevlieging om haar moeder te jennen. Trouw is ze van huis uit nooit geweest. Haar bruidegom is dan ook verrast dat ze met hem wil trouwen. Hij kijkt tegen haar op en is dan ook hij geen partij voor haar. Tijdens de bruiloft met haar familie, wat haar beklemt, toont ze min of meer haar manische kant. Manie is een soort van vluchten. Uiteindelijk verpest ze de bruiloft. De gasten en bruidegom vluchten voor haar uiteindelijk weg. Depressie lag al bij haar op de loer. Parallel aan de bruiloft sluipt planeet "Melancholia" naderbij.
En Claire? Zij reflecteert de normale wereld.

Dat Von Trier het cliché van een zwart gat niet gebruikt maar een klassiek astro 'logisch' beeld is typerend. Ware kunstenaars zo zegt Von Trier zijn melancholici....maar vaak ook mensenhaters (misantropen klinkt vriendelijker..). Sektenleiders hebben die kwaliteiten ook. Filmmaken is een vlucht uit de normale wereld.

Justine vlucht uiteindelijk in bed en toont haar depressieve (Ophelia?) kant. Ze leeft weer op als 'haar' planeet naderbij komt. Waar anderen in onzekerheid leven over wat komen gaat is Justine zeker van haar zaak. De mens is alleen de wereld is slecht, de aarde gaat eraan.. vindt ze. Je zou het ook als projectie kunnen interpreteren...Justine staat alleen in haar gevoel. Maar Justine staat het dichtst bij Von Trier. Zoals Von Trier persoptredens verpest...verpest Justine haar bruiloft. Daarom lijkt die ultieme vernietiger, de planeet "Melancholia", geen toeval in Lars zijn psychisch universum. Justine bouwt 'een set' van takken en lijkt vrede te hebben met het 'hemelse' einde: vluchten kan niet meer en zelfvernietiging is niet nodig.

Over liefde, lust, bonen en sterren gesproken: hoezo vernietigende melancholie...

De eerste vraag die bij me op kwam na het verlaten van filmhuis Lumiere gisteravond was, welk bijzonder personage moet Lars von Trier wel niet zijn.

Een vreemde vogel.

Zelf meer dan een beetje depressief.

Maar zeker ook een geniaal iemand.

Nog nooit zo een intense stilte gevoeld na het laatste shot, ons zwart achter latend.

Malancholia vol met zulk mooie beelden.

Moest qua uitwerking in detail soms denken aan Vozvrashchenie.

Ook de film Atonement was qua adembenemend mooie en vooral gedetaileerde scenes van dezelfde schoonheid.

De intro van Melancholia is al meteen boem, samen met de betoverende muziek van Wagner wordt het geheel al verheven tot de categorie kunst.

Mijn uitleg daarvan is dat het de beelden zijn die Justine ziet.

En net zoals zij, mogen wij ook al weten dat het slecht afloopt.

Op zich jammer.

Maar het brengt ons als kijker al diep in de depressieve geest van deze film.

Wat deel 1 betreft zijn er volgens mij meerdere mogelijkheden om het geheel uit te leggen.

Maar misschien moet je dit soort films niet altijd helemaal proberen uit te leggen.

Niemand zal over alle scenes excact dezelfde visie hebben.

Waar ik wel nog wat discussie over wil lezen is de wijze van filmen tijdens de bruiloft zo onrustig gefilmd, duidelijk met opzet, maar waarom?

Het tweede dat ik niet kan verklaren is haar escapade met die loopjongen van haar baas.

Dat kon ik niet plaatsen.

Ook het vroegtijdig weggaan van haar vader, wat wou ze vragen/zeggen.

Was het wat ze wist van het einde der tijden?

Werd ze daardoor ook helemaal depressief zoals zich dat openbaarde in deel 2.

Deel 2 dat ik vandaag, het de dag erna effect zeg maar, als heel sterk ben gaan ervaren.

Heerlijk eigenlijk hoe deze echt wel vreemde maar enerverende film je aan het denken houdt.

Volgens mij ben ik de enige die deze film niet depressief vind.

Hij lijkt misschien wat minder zwaar dan de rest, wat mij juist zorgen liet maken omdat dit wel zijn pessimistische script ooit is.

Inderdaad, Von Trier maakt nogal wat depressieve films en nu dacht ik bij deze die over het einde van de wereld gaat dat deze daar nog een stap overheen gaat maar was voor mij een stap terug wat ik een beetje raar vind.
Het slechtste vond ik nog wel dat gesprek dat hun hadden dat Claire op het terras wil zitten met een wijntje en dat Dunst zegt ' Wat maakt het ook uit, we kunnen net zo goed op de fucking wc zitten.' (Iets in die richting dan). Dat vond ik een heel slecht stukje en zwartgalligheid wat iemand van de basisschool had kunnen bedenken.

Juist een prachtige dialoog die zo goed de verschillen tussen de twee zusters schetst, en daarnaast had het ook nog humor.

Dat vond ik een slechte en onnodige dialoog. De zus accepteert dat het einde in zicht is en dan wil ze nog op het terrasje zitten, dat is toch al zwartgallig genoeg, met een wijntje in de tuin wachten tot het allemaal naar de klote gaat. Maar nee, dat is niet zwartgallig genoeg voor Dunst dus die gaat nog hysterisch verkondigen dat ze net zo goed op de wc kunnen gaan zitten. Op zich is dat wel humor natuurlijk maar ik vond het overdone en daarmee meteen minder zwart.

Met dat ''wijntje'' en dat ''liedje'' wordt natuurlijk duidelijk dat Claire alles behalve klaar voor het einde is, ze verbreekt niet voor niets de connectie tussen hun drieën in de magische hut, en probeert het te verzachten door haar handen op haar oren te doen.

Er is niemand klaar voor het einde van de wereld natuurlijk. Hoe je moet reageren of wat je moet doen maakt natuurlijk niks uit. Ze is doodsbang maar wil het allemaal een beetje verzachten door net te doen alsof er niks aan de hand is en op het terras te zitten. Leek in dat gesprek alsof Dunst juist banger was dan haar terwijl zij haar man heeft verloren en nog een kind heeft. Dunst heeft voor de rest vrij weinig en dan gaat ze nog even hysterisch doen. Als Dunst echt zo depressief was nou dan liep ze zat naar buiten en lachte ze het einde van de wereld toe

Ja, want elke depressieveling gaat aan de drank. Grappig dat juist de stabielere factor in de familie op het idee komt om aan de alcohol te gaan... Nee, ik zie Justine als iemand die het wel accepteert. Ze is dan wellicht wel bang, ze accepteert het wel en probeert het te ervaren en niet te ontvluchten.

Lars von Trier heeft jaren geleden, met veel poeha, zijn dogma's geformuleerd: kortweg mooifilmerij mocht niet meer. In de loop van de jaren is hij daar op terug gekomen. De 'ouverture' hier is mooifilmerij in optimaforma. Maar hij durft zijn dogma van de cameravoering niet helemaal los te laten. Het is een onderdeel van zijn stijl geworden, zijn handelsmerk. Maar koppig vasthouden aan een stijlmiddel vind ik hier, wat dosering betreft, niet functioneel. Als dynamische contrast met 'ouverture' vind ik te rechtvaardigen, maar sommige dialogen zijn te instabiel gefilmd.

Er is volgens mij een verband tussen dogmatisch zijn, niet los kunnen laten, en melancholie. Maar de
interessantste kunstenaars zijn gelukkig vaak koppig...



Von Trier laat volgens mij zien dat het meer dan accepteren en ervaren is: het is haar ultiem verlangde moment.

Ik ben wel fan van Dogma95. Alleen leek de bruiloft hier teveel op Festen met die speeches en dergelijke. Festen vind ik ook veel beter qua feestje eindigt in nachtmerrie.

Als het haar ultiem verlangen is dan vind dat gesprek tegen het einde nog beroerder.

Ik kon de onrustige cameravoering ook niet los zien van Von Triers Dogma manifest. En ook ik vond het hier totaal niet functioneel doordat hier alle andere Dogma's overboord waren gegooid. Ik had af en toe het gevoel dat het met een populaire DSLR camera was gefilmd doordat er telkens heel schokkerig werd gefocust en er veel te weinig scherptediepte in het beeld zat.

Een verdere review schrijf ik deze week, ben in ieder geval erg onder de indruk van dit pareltje van Von Trier!

Vandaar mijn associatie met sekteleiders, pornograaf De Sade, nymfomanie etc... Die link naar Festen is er niet voor niets....Claire is de enige die lijkt te deugen: zorgzaam. Het beruchte boek van De Sade over "De nieuwe Justine" heeft de ondertitel: "Of de tegenspoed van de deugd".

Justine is geen realistisch karakter maar een schaakstuk (Dame) in het Apocalyptisch spel dat Von Trier speelt...

Hier zijn nog enkele antwoorden te halen, de beruchte press conference: Festival de Cannes - From 16 to 27 may 2012 - festival-cannes.com

Aandoenlijk die Nazi Lars. Hij praat zoals zijn instabiele camera. Hij is 'een beetje' onhandig met ironie en sarcasme... Zo'n plichtpleging in Cannes is niks voor hem. De persconferentie is voor hem totaal overbodig omdat hij hele persoonlijke films maakt. Een dichter moet ook niet teveel over gedichten praten. Zijn opmerking over Hitler is in relatie tot Justine helemaal niet onbegrijpelijk...

Hij zou voor zo'n perspresentatie Arnon Grünberg moeten inhuren voor zijn volgende project die begrijpt zijn cynisme naadloos...

Mijn eerste Lars von Trier film, wist niet wat ik moest verwachten omdat ik ook geen trailer had gezien. En dan is het wel even schrikken bij de intro. Interessante en mooie beelden, maar natuurlijk bijzonder traag. En in combinatie met de muziek moest ik al snel aan Tree of Life denken van Malick. Wat ook niet bepaald de snelste film is.

Zodra het verhaal echt begint, komt er ook niet echt veel meer vaart in het spel maar word het wel allemaal wat plezieriger om naar te kijken. Het is een behoorlijk deprimerende film, zeker het thema natuurlijk. Maar toch weet Von Trier het voor elkaar te krijgen je meerdere malen aan het lachen te krijgen. Voornamelijk natuurlijk op de bruiloft, met de typische bruiloftgrapjes en ook de pijnlijke momenten met de moeder van Justine.

Ik moest een beetje aan Cloverfield denken, want voor een groot deel zie je dingen die vrij weinig met het belangrijkste gedeelte van de film te maken heeft. Maar in dit geval (dus in tegenstelling tot Cloverfield, verder ook totaal verschillende films natuurlijk) vond ik het wel interessant om te zien.

Het tweede gedeelte van de film is natuurlijk wat meer aangrijpender, en ook mooi om te zien. Een vrij unieke kijkervaring, die zeker niet voor iedereen de moeite waard is vrees ik. Maar dat geld ook voor Tree of Life.

De cast was opmerkelijk. Kirsten Dunst had ik niet verwacht dat ze zo sterk zou acteren, en ze is daarnaast echt heel aantrekkelijk in deze film. Gainsbourg kende ik nog niet echt, maar ook zij was erg sterk. Vooraf dacht ik wel dat Sutherland dan weer miscast zou zijn, maar die viel nog best mee. Beetje erg zware stem alleen. En natuurlijk waren er nog enkele leuke bijrollen.

4*

von Trier.

Ben alle behalve een kenner van de man. Bij Antichrist ben ik ingestapt en nu is dit de tweede film die ik van hem zie. Herkenbare stijl, erg mooie slow-motion beelden die Antichrist ook had en daar tussendoor veel drama. In Antichrist tussen twee geliefden, hier tussen vader, dochter, moeder, man, zoon etc. Heb Festen niet gezien. Leek me toch wel wat schreeuweriger dan deze. Er worden bij de toost wat ongemakkelijke dingen gezegd maar het draait toch vooral om een vrouw (erg gedurfde en mooie rol van Dunst) met een depressie. Die vooral met zichzelf in de knoop zit. Het is een lastig personage. Ze lijkt alles te hebben maar heeft toch nergens zin in en maakt alles kapot. Onsympathiek tot en met. Maar wel een eerlijk beeld van een depressief persoon. Ook iets waar natuurlijk alleen maar lof voor op te roepen valt in een filmlandschap waar iedereen maar leuk en sympathiek MOET zijn.

von Trier overtuigd mij nog steeds niet helemaal. Het camerawerk na de prachtige opening sequentie is wat warrig. Niet slecht maar het overtuigde me ook niet helemaal. Ook vond ik de keus om het einde in het begin al te laten zien een mindere. Ik zou het toch op einde geplaatst hebben. Denk dat er dan nog meer kracht uit ging van de laatste scene. Die overigens wel prachtig was en heerlijk in tegenstrijd is met die van de Tree of Life. Het eindigt gewoon klaar er is niks. Eentje die als ik eerlijk ben tegen mezelf het meest geloof, hoewel ik op de mooie dagen van mijn leven wel hoop dat er toch meer is.

Neemt niet weg dat von Trier zeker ook ooit een meesterwerk gaat maken in mijn ogen. Dit was voor mij alweer een stapje dichterbij. Ga zijn eerdere werk ook maar eens openslaan. Hoewel ik wel denk dat de revolutie op digitale camera's hem tot veel meer in staat maakt dan in het verleden. Maar ik kan het mis hebben.

Ook top notch acteerwerk overigens van de rest van de cast. Alexander Skarsgård overtuigde ook zeker. Zal het wel van zijn vader hebben. Die ook netjes speelt, en veel meer thuishoort hier dan in een Thor. Geld overigens ook voor een Dunst. Blij dat ze met die Spiderman onzin is gestopt. Leuke blockbusters hoor, maar echte acteurs hebben daar weinig te zoeken.

3.5 sterren met de kanttekening dat het groeipotentie in zit.

Edit: Na een nachtje slapen toch naar de 4 sterren gegaan.

Ik heb een spoilertopic geopend omdat er genoeg te spoileren is bij deze film lijkt me Film >> Spoilers >> Melancholia (2011)

hehehehe. Heel erg mee eens.

Nou, in Festen klaart de lucht uiteindelijk aardig op.. Hier misschien ook wel, maar er is geen aarde meer onder die opgeklaarde hemel. In Festen werd de wereld gezuiverd van de boosdoener, hier wordt de hele wereld bij het oud vuil gezet.

De vergelijking met Festen vind ik overigens niet zo zinvol. Ja, ook daar loopt een feest niet helemaal zoals de meesten verwachten of wensen, maar het thema 'Het feest (verjaardag/bruiloft/jubileum etc.) dat verkeerd afloopt', is zo algemeen, en zo vaak gebruikt, dat voor een verhelderende vergelijking toch wel iets meer nodig is. Er is wel zoiets als 'the point of the matter'. En de thematiek van beide films verschilt verder toch wel zodanig dat een vergelijking alleen mogelijk is vanuit een heel ruim perspectief. Een perspectief dat zo'n beetje alles omvat.. dat schiet niet op.

Het menselijk leven speelt zich af binnen conventies en 'rituelen'; die geven 'betekenis', het is een voortdurend zich teweer stellen tegen de zinloze chaos, die altijd op de loer ligt. Dat lukt nooit helemaal, en die angst voor het zinloze brengt - zo zou je kunnen stellen - een hoop hypocrisie en leugens met zich mee. Die ambivalentie van 'het feest' is daarom een dankbaar onderwerp voor verhalenvertellers, omdat in zo'n kader het menselijk drama (of de menselijke komedie) in geconcentreerde vorm verteld kan worden.

Melancholia poneert het subjectieve perspectief van de depressieve persoonlijkheid (hier ook neergezet als een ziener, die alle 'illusies' doorziet) als een 'objectieve werkelijkheid'. De ambivalentie mbt de menselijke conditie (menselijk leven is alleen mogelijk als je gelooft in een bepaalde 'zin', maar die 'zin' is altijd op z'n minst twijfelachtig) is hier niet of nauwelijks aanwezig. Hier gaat het om een beslissing die al gevallen is, een oordeel dat al geveld is.

Justine lijkt in haar 'oordeel' welhaast een maatstaf van 'zuiverheid' te hanteren; en juist van die 'zuiverheid' kun je met zekerheid stellen dat die niet bestaat. Zo'n maatstaf hanteren is inderdaad het recept voor depressiviteit.

Als verbeelding van een depressieve persoonlijkheid is deze film denk ik dan ook heel geslaagd, maar verontrustender is dat voor de hedendaagse toeschouwer het 'inzicht' (of in ieder geval de tendens daarvan) van Justine tamelijk overtuigend overkomt.

Dat zegt wat over de huidige stand van de cultuur, die zich so wie so kenmerkt door een voortdurende 'ontmaskering' van menselijke 'illusies'.

Volgens mij verknald Justine de bruiloft omdat ze weet / ziet aankomen dat de wereld teneinde is, net als ze weet hoeveel bonen er in de pot zitten.

Hoezo niet zinvol?
Ik moest meteen aan Festen denken. Ik vind Festen een erg goede film daar niet van maar toch had ik bij het eerste deel van deze film zoiets van dat heb ik al een keer gezien maar beter, indringender en zwartgalliger uitgewerkt.
Terwijl ik dacht dat dit Trier's meest zwartgalligste film moest zijn.
Ik kan ook alleen maar deze film noemen hoor die op Festen lijkt. En feesten die verkeerd aflopen is wel vaker gedaan maar niet op de manier van Festen en dan doel ik niet alleen op het Dogma95 camerawerk.