A Dangerous Method (2011)

Een mening hebben over een psychologische film is sowieso al moeilijk. Het ontstaan van psychoanalyse , de technieken , de ideeën, staan hier centraal. Het gevolg is inderdaad een saaie , met veel dialogen gevulde, film, waarbij de emotionele relatie tussen Knightley en Fassbender een interessant gegeven is. Persoonlijk hou ik wel van zo'n "psychiater-helpt-patiënt-over-probleempje-heen" - film , maar dan liever een chemische samenwerking gelijk Damon en Williams in "Good will hunting". Dit was inderdaad een film die je beter niet kan kijken na een vermoeiende werkdag die eindigde met schele hoofdpijn. T'is niet bepaalde een verzachtende materie zoals een asperientje

Als je geïnteresseerd bent in de geschiedenis van de psychoanalyse, is dit een aanrader. Sabina Spielrein was eerst een patiënte van Jung en de eerste op wie hij gesprekstherapie toepaste. Later werd ze de eerste vrouwelijke psychoanalyst. Van zijn eigen vrouw Emma neemt hij een associatietest af. Het conflict tussen Freud en Jung is ook een thema.

Het is een onafhankelijke film met een laag budget, een atypische film voor Cronenberg. Qua acteerprestatie was Sarah Gadon voor mij de ontdekking.

De titel verwijst naar een uitspraak van William James, die psychoanalyse "a very dangerous method" noemde.

Dat a Dangerous Method hier veel wordt afgedaan als saaie cinema, kan ik na het zien van de film wel begrijpen. Het is de praatfilm bij uitstek en het is inderdaad ook wat droge kost. Toch vind ik het een wat eenzijdige benadering, tenminste vanuit mijn eigen perspectief. Er zit namelijk ook fascinerende discussies over psycho-analyse in, de karakters zijn van de meest interessante figuren in dit vakgebied en met name Jung is natuurlijk gewoon goed uitgewerkt in deze film. Zijn tekortkomingen, zijn relatie met zijn vrouw, zijn affaire met Spielrein, zijn vriendschap met Freud, zijn verschillen van inzicht met Freud, zijn denkbeelden, zijn kwaliteiten etc. Hij staat centraal. De rest zijn bijfiguren. Je zou kunnen zeggen dat het de focus van de film ten goede komt, maar het ook kunnen omschrijven als een gemiste kans. Ik vond het in ieder geval niet storend.

Ik heb het niet nagezocht, maar volgens mij had Cronenburg weinig budget. Dat zie je in de buiten scènes waarin we zo weinig mogelijk figuranten, decor en omgeving in beeld zien. Tenzij het een landelijke omgeving is, waar 100 jaar weinig heeft betekend voor het tijdsbeeld. Het geld ging op aan de acteurs. Ook dit is niet echt storend, behalve dan wanneer we het vrijheidsbeeld kopie past op de achtergrond zien verschijnen bij de boottrip. De mannelijke hoofdrolspelers spelen uitstekend. Bij Keira Knightley weet ik het eigenlijk niet. Was het nou erg sterk, nogal erover of ergens ertussenin? Daarmee samenhangend of soms om heel andere redenen, is het ook opvallend dat er momenten in de film zitten die veel minder werken of overkomen.

Interessante afslag in de carrière van Cronenburg, al maakt hij al 15 jaar eigenlijk andere films dan de bodyhorror waaraan men hem linkt. En ook allemaal anders van elkaar. Toch wordt het hoge niveau van zijn beste werk niet gehaald. En dat is nu al voor de derde keer op een rij dat ik om van elkaar verschillende redenen op een soortgelijk oordeel uitkom. Hopelijk weet hij daar met Maps to the Stars verandering in te brengen. 3,5 sterren.

Cronenberg tapt uit een ander vaatje met een historische film over de levens van Carl Jung (Fassbender) en Sigmund Freud (Mortensen). Beiden worden in acteerwerk overvleugeld door Keira Knightley die als patiënt bij Jung aanklopt en het wel en wee van hem op zijn kop zet. De ene keer is ze hysterische, de andere keer heel pienter. Dit soort rollen kun je wel aan haar overlaten. A Dangerous Method zelf vond ik overigens een redelijk okeeje film. Het probeert de diepgang te bereiken met allerlei psycho-analytische discussies tussen de hoofdrolspelers. Daar moet je dan wel weer goed je kop bijhouden en heel geslaagd vond ik dat niet. Er is ook maar weinig blijven hangen van die materie.

Onevenwichtige film waarbij sterke scenes (met name tussen Jung en Freud) afgewisseld worden met oninteressante scenes tussen Jung en Spielrein. Haar rol is belangrijk geweest, maar hun liefdesverhouding krijgt veel te veel aandacht. De hysterische uitvoering van die rol komt niet lekker uit de verf, waarbij Knightley altijd haar rollen nogal aandikt overigens.

Inhoudelijk te oppervlakkig en op relationeel gebied te slepend.

Een historische film met Viggo Mortensen en Michael Fassbender. Christoph Waltz was eerder in gesprek om de rol van Freud te vertolken, maar ging uiteindelijk voor Water for Elephants (2011). Een 2e samenwerking met Fassbender na Inglourious Basterds (2009), is dus helaas nooit werkelijkheid geworden. Ook Christian Bale en Matthias Schoenaerts kwamen in aanmerking voor een rol, maar de casting agents waren te laat. Zo had Schoenaerts al zijn toestemming voor Rundskop (2011) gegeven.

Het leeftijdsverschil tussen Mortensen en Fassbender scheelt 19 jaar. Opvallend genoeg geldt dit ook voor hun personages Sigmund Freud en Carl Jung. Viggo Mortensen wilde zich helemaal inleven in de rol van Freud, en bezocht o.a. zijn huis in Vienna. Inmiddels is deze reeds omgedoopt in een museum. Regisseur David Cronenberg leerde hem op een Joodse manier lopen. Deze film betekende overigens hun 3e samenwerking. Keira Knightley had geen flauw benul hoe ze haar personage moest neerzetten. Ze ging op zoek naar informatie over Sabina Spielrein, en merkte op dat haar gedrag veel leek op een demon. Via Skype liet ze het resultaat aan Cronenberg zien. Niet iedereen was onder de indruk van haar acteerprestaties.

Critici hebben zich positief uitgelaten over de film, en in principe hebben ze hierin niet overdreven. Ondanks het slechte accent van Knightley, is de film het bekijken waard.

3,0 *

Phew, korte film. Wel erg understated narratief. Mortensen zou een goeie Ulysses Grant kunnen spelen (zoek maar op wie dat is)... maar Freud? Hoewel ik Keira Knightley geen onaardige actrice vind, is ze hier miscast. Ze speelt iemand die aan hysterie (heette het toen in algemene termen) lijdt. Waarschijnlijk een te harmonische upbringing gehad om een dergelijk personage te kunnen verinnerlijken. Fassbender is (zoals altijd) right on the mark. Aardigste vond ik dat in outdoor shots de kleuren en camera angle deden denken aan schilderijen van de Franse impressionisten. Impressionisme, opkomst van de psycho analyse zelfde tijd ongeveer.

Ik ben niet zo vertrouwd met filosofie. Een film over twee bekende namen - Jung en Freud - was misschien een goeie kennismaking met beide heren. Niet dat hun ideeën mij compleet vreemd waren, maar toch. A dangerous method mikt vooral op Jung al weet Cronenberg niet echt hoe hij dit verhaal moet aanpakken lijkt me. Het is qua aankleding allemaal wel mooie zodat het richting historisch drama gaat. Nog wat romantiek erbij, maar tegelijk ook wat mikken op de filosofie zelf. Kennismaking met de personages, wat historische krijtlijnen tekenen, enkele relaties benadrukken en nog filosofie op filmmaat meegeven van niet 1 maar wel 2 filosofen. Ook al is het beter om ze samen te brengen. Dat is teveel van het goeie in amper een dik anderhalf uur. Zodat veel verloren gaat en de film hoofdzakelijk apathisch overkomt. Nochtans is het wel mooi gemaakt en de heren acteren vrij goed. Maar Cronenberg kan me toch niet echt overtuigen.

Het gegeven speelt zich af in Zwitserland in het begin van de twintigste eeuw. Psychiater Carl Gustav Jung heeft lange gesprekken met zijn negentien jaar oudere leermeester Sigmund Freud over één van zijn vrouwelijke patiënten, Sabina Spielrein, van wie hij haar geestestoestand probeert te doorgronden door haar haar dromen aan hem te laten vertellen. Ze wordt later ook zijn assistente, hij begint dan met haar een sado-masochistische relatie en krijgt grondige meningsverschillen met zijn mentor. Als hij de verhouding afbreekt wil ze contact met deze laatste.

Dit historisch drama over het begin van de psychoanalyse en de duistere, onverklaarbare kant van mensen kwam bij mij maar saai over. Ik heb van Cronenberg beslist veel boeiender films gezien. Viggo Mortensen en Michael Fassbender vallen nog mee maar Keira Knightley is irritant. De dialogen zijn soms bloedloos en langdradig. Misschien voer voor psychologen en filosofen, maar deze prent sprak me persoonlijk niet aan.

Bij een film over een onderwerp als Psycho-analyse kan je natuurlijk geen spectaculaire actie of zelfs vurige romantiek verwachten. En als regisseur David Cronenberg dan ook nog aan het roer staat, betekent dat er ook niet voor de makkelijkste weg zal worden gekozen. Nu was Cronenberg altijd wel gefascineerd door de psyche en het effect dat fysieke aftakeling hierop heeft, maar zelden speelde de menselijke geest zo’n centrale rol als in deze film. Het gaat natuurlijk over de twee bekendste en prominente psycho-analytici Sigmund Freud (Viggo Mortensen), de Oostenrijkse grondlegger, die beweerde dat neurosen allemaal te herleiden zijn tot seksuele verdringing of seksuele trauma’s en zijn Zwitserse discipel Carl Gustav Jung (Michael Fassbender) die seksualiteit vooral zag als een symbool van de psychische totaliteit van de mens. Maar hé het is een Cronenberg en daarom wordt het vizier meer op Sabina Spielrein (Keira Knightley), een Russisch-Joodse patiënte van Jung die zelf later een bekende psychologe zou worden gericht. Deze drie raken verstrikt in 'een intellectuele driehoeksverhouding'. Later komt ook Vincent Cassel nog even in een zeer goede rol als Otto Gross ten tonele. Nu zei ik wel dat er geen actie was maar dat is niet helemaal waar want de actie zit hem voornamelijk in het acteerwerk. Er wordt veel gesproken en gediscussieerd en met onderkoeld en humoristische visies proberen de drie pioniers van de psychologie, zichzelf en elkaar voortdurend te doorgronden. Mortensen maakt van Freud een intrigerende vaderfiguur, die Jung zowel stimuleert als afremt, en Fassbender speelt de worstelingen, nieuwsgierigheid en ambities van de potentiële troonopvolger prachtig uit. De veel tot discussie staande rol van Keira Knightley (wijd opengesperde ogen, onderkaak eng ver naar voren) vond ik nog zo slecht niet, ook omdat dit echt zo schijnt te zijn. Het is geheel aan Cronenbergs verdiensten dat het geen gedramatiseerde versie van de relatie tussen Jung en Freud is geworden - hoewel een groot deel dat doet vermoeden - maar dat het een groter verhaal vertelt. Het is even wachten tot de regisseur zijn film richting geeft, maar dan komt het voor de kijker toch op een interessant spoor. Hij laat zien dat zelfs de meest rationeel denkende personen hun eigen beweegredenen maar tot een bepaald punt kunnen begrijpen. Zelfs bij hen broeit er een redeloosheid. Historisch gezien is er zeker wel wat op de film af te dingen, maar Cronenberg levert opnieuw een aanstekelijk stimulerende en donkere film af.

Tegenvaller. Het concept trok mijn aandacht, het begin was veelbelovend maar het eindresultaat valt toch echt tegen.

Goede punten:

- het begin met de hysterische Sabina Spielrein, en dr. Jung aan het werk

- het acteren van Mortensen, Fassbender en Knightley

- de kostuums, de setting, de cinematografie, de muziek

- interessante kijk op de psychoanalyse.

Maar als geheel klopt het niet. Er mist iets, een doel, een ziel als je het zo wilt noemen. De scènes volgen elkaar op zonder dat het ergens toe leidt. Soms maken we ineens onverklaarbare sprongen in de tijd, waarna er dan scène wordt getoond waarvan je je afvraagt waarom deze juist wél getoond werd. We krijgen nauwelijks iets te zien van Spielreins genezingsproces, en er wordt wel gehint naar huwelijksproblemen bij de familie Jung maar dit wordt verre van uitgewerkt. Wel krijgen we Vincent Cassel als de totaal oninteressante Otto Gross. Het conflict tussen Freud en Jung wordt nergens echt duidelijk.

Deze film liet mij met het sterke gevoel achter dat hier heel wat meer in had gezeten. Jammer van al die goede punten.

Knap gemaakte film over enkele baanbrekers in de psycho-analyse.

Geen onderwerp waar de mens dagelijks - of helemaal niet - mee bezig is, maar toch boeiend om de vele gedachtenwisselingen en discussies tussen de 4 denkers te volgen. De verdienste van de cineast zeker om het als dusdanig te hebben voorgesteld. In het begin krijgt de kijker wel de mening dat het tussen Jung en de totaal ontredderde Spielrein gaat (Keira Knightley acteert inderdaad erg heftig), maar dit blijkt pas de aanleiding tot veel meer gedachtengoed in de film.

Alle acteurs op hoog niveau waarbij toch ook Vincent Cassel, als Gross, zeker weer in zijn rol gegoten zit.

"Don't you think there's something male in every woman and something female in every man?

Nou daar geloof ik wel in bij het zien van deze film met Keira zonder make-up die bij sommige delen ineens een heel mannelijk gezicht heeft..

Los daarvan vind ik haar hier echt slecht acteren. Kon haar normaal altijd wel waarderen, maar na dit gezien te hebben, vind ik het vervelend slecht geacteerd. Als ik er nu ook zo over nadenk, is het me nooit opgevallen dat ik haar eigenlijk helemaal niet goed vind. Het wordt me juist helder dat ik haar in alle films veel te overdreven vindt acteren met haar veel te overdreven gezichtsuitdrukkingen.

Die andere blonde, voor mij onbekende, vrouw vond ik daarentegen erg knap. Niet dat dat iets uitmaakt verder haha

Over de film, tja redelijk. Echter wat saai en te langdradig. Er gebeurde niet veel. Soms zelfs slaapverwekkende dialogen.

Had er meer van verwacht.

De ontstaansgeschiedenis van psychoanalyse leunt bij uitstek op psycho-gebabbel en lijkt totaal ongeschikt voor een visueel medium. Maar Cronenbergs aandacht voor historisch detail en het vakwerk van de cast (met name Fassbender) houdt dit interessant. Carl Jung [Michael Fassbender] neemt in 1904 Sabina Spielrein [Keira Knightley] onder zijn hoede in het Burghölzli kliniek in Zürich, Door Sabina’s dromen en gedachten te analyseren wordt ze stabiel genoeg om haar eigen medische achtergrond in te kunnen zetten om Jung te helpen bij verder psychoanalytisch onderzoek. Jung en Sigmund Freud [Viggo Mortensen] wisselen hun bevindingen uit en er is een interessante rol voor Vincent Cassell als Dr. Otto Gross, een briljante dokter die van mening is dat je (seksuele) impulsen nooit moet onderdrukken en daardoor zelf in alle opzichten gek wordt verklaard.

Film die ik bij uitkomst zo rond 2011 al eens had gezien, en eigenlijk had ik er geen idee meer van hoe de film toen bevallen was. Dus daarom toch wel weer eens geïnteresseerd naar deze film met een apart onderwerp, begreep ik bovendien de film wel destijds...?

De film begint in ieder geval beklijvend met de binnenkomst van de hysterische Spielrein, en laat ik meteen een lans breken voor Knightley waar ik niet altijd even kapot van ben, maar die in dit geval wel de indruk geeft haar best te doen. Ze had zich in het karakter verdiept en begrepen dat Spielrein zich regelmatig als een demon gedroeg, en we hebben geen idee hoe dat er in het echt heeft uit gezien. En het moet gezegd dat het er soms gruwelijk uitziet met die kromme rug en vooruit geschoven onderkaak. Het is het begin van de omstreden methode psychoanalyse die zoveel inhoudt als het doorbreken van de barrière tussen het bewust en onbewust en wat daar allemaal schuilt verborgen gevoelens, gedachten, herinneringen en mentale verbindingen of blokkades. Jammer is wel dat er voor mijn gevoel erg weinig over uitgelegd wordt en het verloop van de film toch vooral gaat over de informatie uitwisseling en onenigheid tussen Jung en Freud en wat al niet meer.

Wie denkt een lekkere vlotte film te zien met veel gebeurtenissen kan beter iets anders er bij pakken want wat had je dan gedacht? Het is een film over de grootste psychologen ooit en hun methoden, dus ja, het is droog. Houdt dat in dat het een vervelende film is? Integendeel, want A Dangerous Methode heeft zijn interessante momenten en nog steeds actueel omdat de methode nog altijd ter discussie staat bij gebrek aan bewijs. Zoals reeds gezegd blijft psychologie een uitermate interessant onderwerp zoals in dit geval met zaken die onder het oppervlak spelen en hoe prikkels en triggers werken en dat pijn en plezier in de menselijke beleving erg dicht bij elkaar liggen. En ja heel veel is seksueel interpreteerbaar. Voeg daar een prima cast aan toe met Fassbender, Knightley, Mortensen en Cassel in de vorm van de bijzondere Otto Gross. A Dangerous Methode heeft veel, maar helemaal slagen doet de film uiteindelijk niet.

Want wat is uiteindelijk het doel van de film, want het voelt toch op een gegeven moment aan als een wankel geheel die alle kanten opvliegt. Sowieso voelt de film op een gegeven moment fragmentarisch aan die erg snel door de tijd schiet want plotseling heeft Jung al twee kinderen. Dan is het de vraag waar de focus nu eigenlijk ligt in deze best wel korte film. Is dat de struggle van Jung met Freud? Draait het om patiënt Spielrein en de te volgen verhouding? Draait het om zienswijzen tussen verschillende psychologen? Of gaat het toch om Jung zelf die worstelt met twijfel en bepaalde gevoelens. Het onderwerp psychoanalyse sneeuwt voor mijn gevoel toch gewoon op een gegeven moment onder. Helemaal slaagt de film niet maar vanwege het goede acteerwerk toch een drie.

Dwaas uitstapje van bekend regisseur David Cronenberg, die een mooi gedecoreerde wereld teveel laat afhangen van acteurs en actrices die hun rol(len) niet aankunnen. Zeker Keira Knightley is werkelijk te absurd voor woorden, die in het begin hysterische trekjes vertoond en later plots wel stabiel kan communiceren. Uiteraard is dat vanuit psychologisch standpunt onderbouwd door Cronenberg, maar binnen deze beperkte speelduur kan zo'n ontwikkeling een stuk subtieler in beeld worden gebracht. Aan de lange onderbouwing van de echte personen waarop deze film is gebaseerd twijfel ik niet, maar ik heb er weinig van kunnen vernemen. In principe mist een film als A Dangerous Method een eigen, visuele stempel. Er lijkt totaal geen (unieke) inbreng te zijn van de regisseur zelf en dat levert een hopeloos veilige film op zonder eigenzinnige trekjes. Afkomstig van Cronenberg, die inmiddels een enorm oeuvre achter de rug heeft, is dat spijtig te noemen. Zeker met uitstapjes en latere projecten moet je in staat zijn een zekere vorm van kwaliteit te kunnen tonen, maar A Dangerous Method kent er nauwelijks wat van. In principe voelt de volledige invulling ongeïnspireerd aan en stelt de film op psychologisch vlak simpelweg te weinig tentoon om doorlopend te boeien. Ik kan met dit late project van Cronenberg niet veel. Wellicht binnenkort toch maar weer een oude film van hem opzoeken.