A Torinói Ló (2011)

Gezien in de voorpremiere op Noorderzon.
Een echte Tarr, maar wat mij betreft (toch) niet helemaal bevredigend.
Over de fotografie hoeven we het nauwelijks te hebben, die behoort zoals al het werk van Bela Tarr tot het beste wat er gemaakt wordt. Traditiegetrouw is de openingsscene direct prachtig, en dat is in The turin horse niet anders, een van de mooiste scenes van de film. Ook de eerste eetscene mag er trouwens zijn.
Naast dit cinematografische aspect heeft de film echter niet zoveel te bieden als gehoopt. Het uitgangspunt is een paard, en wel het paard waarvan Nietzsche op straat zou hebben gezien dat het werd afgeranseld waarna hij het dier snikkend om de hals viel. Dit verhaal is overigens een mythe, gebaseerd op de passage van Dostojewski in Misdaad en Straf. Maar dat terzijde. Wat erger is is dat het paard geen al te grote rol speelt in de film.
Het grootste gedeelte van The turin horse handelt over twee personages in een afgelegen huis, gevangen in een dagelijkse routine van slapen, aankleden, water halen, eten en dergelijke. Nietzsche zou het wellicht de eeuwige wederkeer noemen. De enige momenten dat er wat enerverends gebeurt in het leven van de twee (bezoek, vooral de tweede keer, wanneer er een groep zigeuners langskomt lijkt veelbelovend) wordt elke kans op afleiding of ontsnapping snel gesmoord. Ondertussen vallen er steeds meer dingen weg; eerst wil het paard niet meer, dan droogt de put op en tenslotte weigert ook het licht dienst.
Meer is er eigenlijk niet, en dan is tweeenhalf uur voor mij te lang. Gaandeweg boet de film in aan kracht, zoals bij een te lange preek. Erg jammer. Het laatste shot is wel bloedmooi, die hele scene trouwens, maar ik bleef toch met een minder goed gevoel achter dan ik na een dik uur had gedacht. Overigens twijfel ik er niet aan dat dit voor de echte Tarr-fans weer topwerk is.

Tarr heeft gezegd dat dit zijn laatste film zal zijn. De meeste filmmakers roepen zoiets in een opwelling en maken doodleuk weer gewoon een volgende film en nog één. Maar na deze film gezien te hebben ben ik er van overtuigd dat Tarr het erg serieus meent.

Veel kleiner dan ik Tarr ooit zag. De korte inhoud van hierboven is niet veel meer dan de aanzet tot de film, vertelt door een verteller. Ook het verhaal is minimalistischer dan ooit. Het thema is vrij duidelijk het einde van het leven, misschien wel het hele aardse leven, in zes dagen tijd..

De film is heel repetitief, veel beelden die het dagelijkse (over)leven laten zien.Zelfs de muziek van Mihály Vig herhaalt zich. En dat deed me denken aan twee van de films waar ik het meest van hou, Shindo's Hadaka no Shima en Akermans Jeanne Dielman. Ook hier komen er barsten in de routine, de harde storm in de film is het begin, maar later eet het paard niet meer, werkt de lamp niet meer en gaat het vuur uit waarop gekookt wordt. Maar stilistisch is deze film heer erg Tarr.

Ik ging er in op en was stil van toen ik Eye uitliep, het drukke Vondelpark in op een herfstdag die aanvoelde alsof het juli was. Volop leven.

Enerzijds zal Bela Tarr enorm gemist worden, anderzijds is dit een zeldzaam waardig slotakkoord.

4.5*

Niet echt slecht, niet echt goed. Na een paar uur heb ik steeds meer van "zal ik deze film hoger moeten beoordelen of niet?" Deze film blijft namelijk hangen, ook al is dat tegen je wil in..

Audiovisueel is deze film namelijk goed. Prachtig gebruik van zwart-wit en vooral wanneer het nacht word, is het flikkeren van lampjes en kaarsen erg gaaf. Qua geluid is het niet minder. Naarmate de film vordert gaat de wind steeds harder waaien. Gaaf gezicht, gaaf geluid. Het kraakt, het piept, het buldert.

Het concrete doel en verhaal in de film werd me pas laat duidelijk. Mijn mede film gangers hadden het in ieder geval al eerder door.

Wat dan overblijft is een film met routineuze, trage beelden en een pikzwarte sfeer (met dito muziek). Toen het me uiteindelijk duidelijker werd, stond er denk ik een uur op de teller en eh, ik moest nog anderhalf uur. Sfeervol of niet, het herhalende karakter van de film zorgt wel voor een zware zit, ook als je er beter "in zit".

Ideaal gezien zou ik deze film een 2e keer moeten kijken, maar voorlopig niet. Aardige uitputtingsslag.

Mijn tweede Tarr en het is wederom een bijzondere ervaring. Enorm traag uiteraard, met ellenlange shots in zwart-wit. De sfeer is enorm goed hier. In feite zit je grotendeels te kijken naar routineuze handelingen (eten, emmers sjouwen, houthakken, uit het raam kijken naar zand dat voorbij waait) waarbij het knap is dat Tarr toch een gevoel van spanning oproept, een gevoel alsof de routine iets heel sinisters verbergt. Langzaam maar zeker wordt dan ook duidelijk dat er werkelijk iets mis is: de apocalyps is in aantocht. Althans, dat is wat ik eruit haalde, al is het wat vreemd om het einde der tijden te plaatsen in 1889, want ik heb niet de indruk dat de Aarde toen niet vergaan is. Misschien moet ik het simpeler zien en gaat het gewoon om een beperkt gebied dat geteisterd wordt door een natuurramp en zullen slechts de hoofdpersonen vergaan, al verklaart dat niet een uitdrogende put of lampen die niet meer willen branden. Hoe dan ook, het apocalyptische gevoel komt wel over en dat is het belangrijkste. Het is wel een bijzonder afwijkende film in zijn soort, alleen de meest simpele natuurrampen worden getoond. Een neerstortende meteoriet had echter misschien de zaal wakker kunnen schudden. Tarr doet het vooral met suggestie.

Niettemin werkte de vertelstijl niet altijd even goed voor mij. De nadruk op routine werkt zeker hypnotiserend, maar wordt te ver doorgevoerd. Toen een aantal handelingen voor de derde keer herhaald werden had ik het wel gehad, vooral ook omdat die handelingen zo traag worden uitgevoerd. Dat hoort bij het gevoel van de film natuurlijk en de routines worden ook langzaam verstoord, maar persoonlijk snapte ik al snel dat we naar routinewerk aan het kijken waren en om het dan nog eens één of twee keer te zien gebeuren voegde voor mij niet zoveel toe. Het grootste probleem van The Turin Horse is dan ook de lengte. Waar Satantango voor mij genoeg verhaallijnen, personages, afwisseling en diepgang bevatte om een lengte van zeven uur te verantwoorden had er bij The Turin Horse wel een half uur af gemogen wat mij betreft. Ik zie de aantrekkingskracht voor liefhebbers van Tarr nog wel, maar bij mij gebeurde bij de derde wandeling naar de waterput precies hetzelfde als wat er normaal gebeurd als ik een routineuze handeling uitvoer: mijn gedachten gaan ergens anders heen. Aan de ene kant moeten die handelingen in de film natuurlijk herhaald worden om de impact van de verandering voelbaar te maken, maar aan de andere kant vraag ik me af of er niet een andere manier was om het over te brengen.

Deze klacht terzijde kan Tarrs meesterschap niet ontkend worden. Ik heb ook wel een zwak voor dit soort lange takes. Dat begin waarin we slechts dat paard en de wagen ziet is gewoon fantastisch en eigenlijk zijn alle shots van dat niveau. Maar ook simplisme is wel aan Tarr besteed als het op cinematografie aankomt. Het meest krachtige shot is ook het meest simpele: het eindshot met de twee hoofdpersonen in een donker verlichte kamer die met onaangeraakt eten tegenover elkaar zitten. Ook het nadrukkelijke geluid van de waaiende wind, het kraken van dingen die niet moeten kraken en de herhalende, dreigende muziek maken veel goed.
3,5*

Dan toch nog weten te zien. Zondagochtend half 12, een moment waar ik niet gauw in een bioscoop te zien ben, maar het was voor mij nog de enige reeele mogelijkheid de nieuwe Tarr te gaan zien op het grote scherm.

De film is in het oeuvre van Tarr weinig opzienbarend, laat staan vernieuwend. Gelukkig niet, want er valt weer een hoop te genieten. De film is traditiegetrouw erg mooi geschoten, en de dagen verlopen als een soort trance, mede dankzij de terugkerende muziek, bestaande uit één vioolstuk. Er zitten weer van die hypnotiserende lange takes in waar de handeling gevolgd wordt, Ook de locaties zijn herkenbaar, en vooral magnifiek. Winderige plattelandsvlaktes en een oud, simpel huis.

Inhoudelijk is het vooral dankzij de achtergrond de moeite waard. Tegen het einde wordt de film wat grimmiger en lijkt alles op welke manier dan ook verkeerd te lopen. Van dieren wordt gezegd dat ze naderend onheil kunnen aan voelen komen.... Tevens had ik op het einde een beetje het gevoel dat de film een omgekeerde schepping vertelt, terug naar het moment waarop er nog geen licht was, maar dat klopt dan weer niet echt met het aantal dagen (tenzij je de dag van het slaan van het paard als de eerste dag neemt).

Al met al weer een sterke Tarr. Vond hem iets vlotter dan andere films die ik van hem zag, ook iets beter dan Satantango, waar ik nog steeds van vind dat de speelduur niet zijn sterkste punt is.

4*

Tarr's laatste is met afstand zijn meest trage, zware, minimale en repeterende. Het is tevens een waardig afscheid.

Het begint natuurlijk subliem met werkelijk verbluffend camerawerk wat het paard begeleidt door het stormachtige dorre landschap. Aangevuld met de hypnotiserende klanken van Víg, die ditmaal veel weg lijken te hebben van die van Arvo Pärt, word je zwaar in trance gebracht. Zou je in principe ook 146 minuten mee kunnen vullen. De eerste dag begint op diezelfde sublieme wijze. Heerlijk hoe die ongelofelijk harde wind de aandacht opeist, waardoor de camera er nog een schepje bovenop doet, fascinerende tweestrijd. Ja, ik was meteen weer verkocht.

Eenmaal binnen begint mijn enthousiasme wat te zakken. De rituelen worden wel zeer traag in beeld gebracht en uitgevoerd. Voor mij net te traag eigenlijk. Het is geweldig hoe de camera bij momenten door het huis zweeft en zijn positie zorgvuldig inneemt, echter duurde enkele shots wel erg lang. Vooral nadat dezelfde handelingen, met name het aan- en uitkleden, telkens getoond werden begon mijn ongeduld toe te nemen. Ik begon te twijfelen aan wie het lag. Het zorgde er voor dat ik wilde ontsnappen aan het huis, aan het stille, kale en routineuze bestaan. Ontsnappen aan de verstikking. Hierdoor voelde elke uitstap naar de stal of de put als een ware verlossing. Het arme paard weigerde echter de verlossing te bezegelen, waardoor mijn benauwdheid alleen maar verder toenam. Hoe lang is dit nog vol te houden? En buiten bleef het maar razen.

Toen was het eindelijk zover! Het water was op, de pálinka werd ingepakt, en de trekkar werd van stal gehaald. Een spannende tocht, op zoek naar verlossing. Ik ging er nog eens goed voor zitten. Maar... dat shot duurt nu toch wel verdacht lang, dacht ik. En ja hoor, mijn vrees werd bevestigd, wat een ellende, het is voorbij. Ik kon wel janken. Het rondvliegende blad moest mijn tranen bedekken. De wanhoop nabij.

Een klapper volgt niet. Laten zakken, waarna we gewoon doorgaan, er zit kennelijk niets anders op. De storm is gaan liggen, niemand zal meer langskomen, totale isolatie. Het licht wordt langzaam gedoofd. Niet met spijker en hamer, nee, dit is het enige mogelijke, dit gaat vanzelf. Een verlossing in zijn meest minimale, en tegelijkertijd, meest extreme vorm. Apathie, berusting of toch verdriet? Een enorme leegte, dat zeker. Wat een klasse. Tot ziens, Béla.

Pas m’n tweede Tarr na het weergaloze Sátántangó. De synopsis leest opnieuw als het soort van film waarbij het wel eens vechten kan worden tegen Klaas Vaak. En opnieuw is dat maar schijn, want The Turin Horse intrigeerde van de magistrale opening tot het wrange eindshot.

Tussendoor wist Tarrs afscheidsfilm mij evenwil minder te fascineren en betoveren dan zijn 7 uur durende epos uit 1994. Ik had eigenlijk zelfs wat het gevoel dat 2,5 uur te weinig was , maar de film blijft dan ook erg minimalistisch en ingetogen. Wachten op Godot Béla Tarr style, hoewel het me net als SB ook wat deed denken aan Jeanne Dielman.

De hypnotiserende zwart-wit fotografie, de barre weersomstandigheden, het desolate landschap, de muziek van Mihály Víg... Het sluit allemaal nauw aan bij Sátántangó (en waarschijnlijk ook bij zijn ander werk?), maar ook op dat vlak vond ik deze misschien net iets minder indrukwekkend.

Wel een erg bijzondere prent, die meer dan waarschijnlijk beter en beter wordt tijdens het rijpingsproces. Nu, vlak nadat ik ‘m heb gezien, hou ik het op een mooie 3,5*.

Mijn hemel, wat moet ik hier nu mee? Het begint prachtig, de muziek, het paard, de storm... Later, in het huis, de traagheid, de dagelijkse sleur, de storm om het huis, de aardappel, de muziek, aankleden, uitkleden, eten, uit het raam staren, een aardappel, olielampje, muziek... aardapp.. aankle.. uitkl.. aaarghh... muziek.. brrr.. ik word langzaam gek. Er gaat wat gebeuren... er komen zigeuners.. ze gaan weer. aardappel, olielampje, muziek, storm... uit het raam staren...

Terechte opmerking..., maar wat moet IK hier nu mee? Ik vind het aan één kant geweldig, maar ook vreselijk saai en de muziek begint me op een gegeven moment tegen te staan. Het is horror... Het is goed, dat weet ik, maar ik vind het vreselijk, ik wil deze film niet meer zien, na 2.5 uur was ik blij maar toch ook weer niet, want ik wilde betoverd worden en ik heb zitten gruwelen... maar toch heb ik ook genoten want mooi is het ook wel. Zes dagen storm, de zevende dag is het stil.... Hoe kan ik hier nou een cijfer voor geven?

Tarr’s laatste film is de derde film die ik zie uit zijn oeuvre. Van tevoren ging ik er eens goed voor zitten, want ik verwachtte wederom een erg trage film, en die verwachtingen kwamen ook helemaal uit.

The Turin Horse valt op door zijn repeterende zaken. Alles in het verhaal voelt namelijk enorm routinematig aan en dat laat Tarr ook merken in de muziekkeuze en die constante storm, die er buiten waait. Zoals altijd is het camerawerk van een zeer hoog niveau, waarbij de shots vaak minutenlang duren en je als kijker de beelden in je kunt laten inwerken, want er zijn verder ook maar weinig dialogen. Ondanks dat er soms niet heel veel gebeurt en je wederom zit kijken naar de dagelijkse handelingen, weet Tarr het regelmatig toch erg boeiend te maken. De cinematografie is zoals gezegd van een hoog niveau en de combinatie met het mooie zwart-wit maakt het vaak erg mooi om te zien.

Ook de repeterende soundtrack is bijzonder. Het is komt regelmatig terug, is vrij eenvoudig, maar heeft een soort van hypnotiserende werking en daarnaast iets treurigs. Langzaam maar zeker wordt alles slechter. Het water raakt op, het paard eet niet meer, alsof Tarr ook zelf wil zeggen dat het goed geweest is. Toch zitten er ook stukken in dat het soms net wat teveel wordt. Het constant repeterende van alles, zorgt er ook voor dat het enorm zwaar is om te volgen. Hierdoor begon alles in de tweede helft toch wat zwaarder te worden, zeker op de momenten dat de soundtrack afwezig was.

Toch heb ik hier ook best wel van genoten. Tarr is een bijzondere filmmaker, die zeker gemist gaat worden. Zijn trage cinema, in combinatie met de minutenlange shots, zijn toch redelijk uniek. Ik vond het allemaal net wat minder meeslepend en indrukwekkend dan een Satantango. Deze Turin Horse is echter een knap stukje cinema, dat mij vooral in de tweede helft net niet helemaal wist te bekoren, maar al met al vormt het een waardig afscheid van Tarr als filmregisseur.

3,5*

Mutter, ich bin dumm.

(F. Nietzsche)

Een flits van openbaring, voordat het licht definitief uitging?

Als dat 'socratische' inzicht Nietzsches laatste woorden zijn geweest, stijgt hij in mijn achting.

Met de beroemde anekdote van Nietzsche en het paard als uitgangspunt, ontrolt A Torinói Ló zich als een symfonie waarin de beelden van dagelijkse handelingen onder barre omstandigheden, het prachtige muzikale motief, en het vier- of vijftonige fluiten van de wind, zich in een constant ritme steeds weer herhalen.

Misschien kan je deze film wel zien als de verbeelding van Nietzsches state of mind toen hij het paard huilend om de hals viel.

De levensomstandigheden en de lotgevallen van de voerman en zijn dochter enerzijds en hun paard anderzijds staan in ieder geval wel heel duidelijk in verband met elkaar, maar tot de laatste scène voelde ik nergens direct de neiging om die eerste twee huilend om de hals te vallen. Dat wil zeggen, niet uit deernis.

De rustige reactie van de dochter op haar vader die zijn beheersing verliest tegenover het paard, staat in een wel erg schril contrast met de hysterie die Nietzsche - volgens het verhaal dan - tentoongespreid zou hebben.

Er gaat tot het allerlaatst een koppige kracht en zelfs heroïek uit van deze mensen, die in een ijzeren dagdagelijkse routine het hoofd bieden aan de uiterst primitieve omstandigheden waarin het lot hen heeft geplaatst, praktisch, nuchter en to-the-point tegenslag op tegenslag tegemoet tredend, het leven accepterend zoals het voor hen nu eenmaal is.

Geen zinloos geklaag komt over hun lippen, geen overbodig woord. En ook geen woorden of gebaren van liefde of zelfs maar genegenheid, maar ik heb wel het idee dat hun band stevig en vanzelfsprekend is, en nergens het gevoel dat er een gespannen geestelijke draad is die op springen staat.

Het gezeur komt wel van een buurman, die in ruil voor drank, behalve wat geld, de voerman trakteert op een warrig betoog waar weinig touwen aan vast te knopen zijn. Nou ja, het komt er op neer dat de wereld naar de ratsmodee gaat; dat het vanaf het begin al kut was, en dat het ook zo eindigt. Okee.

Van de gift van de zigeuner voor het water, het boek waar de dochter naderhand in leest, valt ook al weinig chocola te maken; dus van buitenstaanders moeten de twee het bepaald niet hebben.

Dat de vrouw lezen kàn, en het portret van (kennelijk) de moeder aan de muur - een portret dat later als vanzelfsprekend bij het allernoodzakelijkste wordt gevoegd voor de vluchtpoging - zijn indicaties dat de omstandigheden voor deze mensen eens anders waren; dat er weet is van, en herinnering aan, een ander leven.

Maar gaandeweg wordt op beklemmende wijze toch steeds duidelijker dat ook deze mensen, die zo weinig nodig hebben om te (over)leven, afhankelijk zijn van enkele basale zaken, en als die wegvallen, ja, dan is het afgelopen: het paard, de waterput, en uiteindelijk ook het vuur en het licht.

Formidabele film, met een geweldige presence van de hoofdrolspelers. Zelden iets gezien dat met zuiver beeld en geluid zoveel indruk op me gemaakt heeft.

Op één of andere manier toont Tarr hier, met name dan in zijn verbeelding van de zich steeds weer herhalende, dagelijkse routine handelingen die de voorwaarden vormen om überhaupt te leven, iets essentieels over dat leven: een mengeling van nederigheid en waardigheid, van heroïsch ploeteren, en - inderdaad - van een strijd die uiteindelijk altijd verloren wordt.

Die Béla Tarr is een filmmaker, die de wenkbrauwen doet fronsen. Wat een bizarre, diepzinnige films maakt ie! Ik denk dat de term 'Tarkovsky voor gevorderden' wel van toepassing is op zijn oeuvre. In The Turin Horse wordt een armoedig huishouden (vader, dochter en een koppig paard) gevolgd met ellenlange zwart-wit shots. Maar liefst vier keer wordt de kijker getrakteerd hoe zij hun avondeten, bestaande uit een grof uitgevallen gekookte aardappel opeten. Mjammjammjam, wat een belevenis is dat! Daarnaast veel lange shots waar weinig tot niets gebeurt.

Tarr laat zien dat het leven een schrijnende martelgang is. In het begin van zijn carrière scheen ie redelijk optimistisch te zijn en films te maken die lieten zien dat de maatschappij kon veranderen. Maar in zijn allerlaatste film heeft ie klaarblijkelijk die gedachte losgelaten en een uiterst kille en deprimerende film afgeleverd. Dit is in ieder geval niet een film voor iedereen en ik zelf had ook enige moeite drmee. Toch is het bijzonder om dit eens te zien, al was het maar om de mooie cinematografie.

Waarom worden er in Hongarije, Finland en o.a. Rusland zulke depri films gemaakt? Zou het in verband kunnen staan met het zeer hoge zelfmoordpercentage in die landen? Je zou het haast wel denken. The Turin Horse heb ik in ieder geval ervaren als de meest depri film aller tijden die voor mijn gevoel wel twee maal zo lang duurde. Mooi is de film daarentegen wel, maar de zeker wel sfeervolle zwart/wit beelden, de storm, de alsmaar triest kijkende hoofdpersonages inclusief het paard maakten deze film voor mij nu niet bepaald een gemakkelijke zit. Het is maar goed dat nu de zon schijnt anders zou ik er zelf triest van worden, zeker nu de blaadjes van de bomen vallen.

Zeer interessant voor mij is - en nu gaat het over iets heel anders - o.a. de inleiding waarbij via een voice-over een stukje geschiedenis werd verteld over het trieste lot van de door mij zeer gerespecteerde filosoof Friedrich Nietzsche. "Mutter, ich bin dumm". Dat zouden zijn laatste woorden geweest zijn nadat hij huilend het paard om zijn hals zou zijn gevallen. Die laatste woorden van Nietzsche moeten volgens mij toch een zeer diepzinnige betekenis hebben. Nietzsche had medelijden met het paard en daarmee zette hij zijn hele filosofie volledig op zijn kop. Want, volgens Nietzsche zoals wij die kennen uit Also sprach Zarathustra, Genealogie der Moral en Antichrist kwam medelijden voort uit zwakte en moest daarom bestreden worden. Het tast de sterke mens, de Übermensch aan. Wel, Nietzsche werd dus door die scène met het paard met zichzelf geconfronteerd. We zagen hier dus de pure Nietzsche, die zich al die tijd hiervoor voor de gek heeft zitten te houden. Hij was uitgepraat, zijn filosofie had niet langer waarde meer voor hem. "Ken U zelve" luidden de woorden van Socrates. Ja, die woorden van de grote Griekse filosoof die Nietzsche altijd te vuur en te zwaard had bestreden drongen eindelijk tot Nietzsche door.

3,5*

Toch een beetje een tegenvaller. De film bevat veel mooie zwart/wit beelden met mooie contrasten, hooguit een enkele keer wat teveel aan de donkere kant, maar ik mis een beetje het gevoel voor subtiele camerabewegingen en kadrering die de andere films van Tarr naar mijn idee meer hebben; de camera voelt wat minder vrij aan.

De omgeving is desolaat, en er lijkt een constante storm te woeden. Dat zorgt voor een onheilspellende sfeer; ook met dank aan de muziek, met name door het repeterend basmotief. De gebeurtenissen in de film zijn echter minimaal. Het dagelijks leven wordt gevolgd, hoe er water uit een put gehaald wordt, hoe men zich aankleed etc. Een eerste keer weet dat ook wel te boeien, en dat is best knap, maar na de zoveelste keer wordt het toch erg zwaar. Uiteindelijk gaat de film letterlijk en figuurlijk als een nachtkaars uit. 3*.

Béla Tarr's depressieve kijk op het leven.

En wat depressief is het hier allemaal. Tarr verteld ons dit verhaal door de ogen van twee personages wiens levens uit niets meer bestaat dan uit dagelijkse beslommeringen en herhalingen tot de tijd op is. Tot ons individuele bestaan ophoud. Tarr laat dit aan ons zien met behoorlijk wat symboliek. The put die droog komt te staan, het paard wat niet meer wil eten, het eten van aardappelen elke dag. Denkend aan hoe het leven had kunnen zij door lang uit het raam te staren, de constante storm, de onheilspellende en tevens prachtige muziek wat maar uit een stuk bestaat en doorheen de gehele film in wordt gezet. Alleen maar om ons te laten zien dat de personages min of meer klaar zijn met hun leven. Ook weet Tarr er wat Filosofische en religieuze elementen in te brengen.

Wat het een wat moeilijke zit maakt, is dat er over de gehele speelduur niets of maar ook heel weinig gebeurt. De dagelijkse sleur wordt op een aantal momenten wel gebroken door een gebeurtenis of een bezoek, maar vervalt al snel weer in die sleur. Door keer op keer het zelfde aan te moeten zien wordt het op den duur een wel erg moeilijke klus om je aandacht er bij te kunnen houden. Daarvoor duurde de film voor mij gewoon veel te lang. Maar verder is dit concept gewoon briljant en is het een erg speciale en geweldige ervaring.

Audio/visueel is dit een waar meesterwerk. Het begin alleen al is fantastisch, waarin een man en zijn paard minutenlang worden gevolgd als ze zich een weg door de storm en het terrein moeten banen. En dat allemaal in een shot. En er zitten veel van die prachtige shots in de film. Het zwart wit wordt op een geweldige manier gebruik van gemaakt. Past ook perfect bij de film. Er is ook heel veel moeite gedaan voor de sounddesign. Het lijkt misschien op een heel simpele mono track, maar is er zorgvuldig gemaakt en is erg gecompliceerd. Zuigt je helemaal de film in.

Een geweldige ervaring, die ik niet snel weer zou gaan zien. Zo depressief is dit. Na slechts twee films kan ik zeggen dat Tarr een unieke filmmaker is en brengt zijn kijk en ideëen op een geweldige manier over. Zowel vertellend als audio/visueel

Fraaie zwanenzang van Tarr, nog een stuk trager en plotlozer dan zijn eerdere films. Beelden van een hut ergens in een leeg, desolaat landschap waar een storm woedt -nergens waait het zo mooi als in de films van Tarr- en waar een vader en dochter hun dagelijkse routine ondergaan terwijl het leven hun steeds zwaarder valt, daarmee heb je de plot wel gevangen. De lange shots van de dochter die de vader helpt aankleden en de dagelijkse maaltijd -bestaande uit een uit de kluiten gewassen gekookte aardappel- op tafel zet, dat alles onder de melancholieke klanken van Vig, het is zwaarmoedige maar mooie cinema waarin het geduld soms wel aardig op de proef wordt gesteld.

In A Torinói Ló verschillen het eenzijdige leven van de vreugdeloze hoofdfiguren en hun naderende einde nauwelijks van elkaar. Het leven gaat namelijk langzaam "uit" in de hut: de houtwormen houden op met knagen, het paard wil niet meer eten, de put valt droog, de lampen willen niet branden. En uiteindelijk gaat de storm liggen en vervallen ook de vader en dochter tot lethargie, gevolgd door een trage fade-out. Een prachtig maar weinig hoopgevend eindshot. Het eindshot van een carrière...of zou Tarr nog terugkomen op zijn beslissing? Hij is nog altijd maar 65...

Zes dagen uit het leven van een oude boer [János Ohlsdorfer] en zijn dochter [Erika Bók] anno 1889. De dochter helpt haar vader bij het omkleden, vader en dochter gaan aan het werk, keren terug, eten zonder bestek en gaan slapen. Zo nu en dan komt het paard in beeld, maar afgezien van een buurman [Mihály Koroms] die politieke preek komt houden valt er 150 minuten lang niets te beleven. Het verhaal achter de titel is beduidend interessanter. Zelfs op dubbele afspeelsnelheid is dit amper vol te houden, ondanks de sublieme zwart wit fotografie van Fred Kelemen,

Een zeer depressieve film over het een vader en een moeder wiens dagen op elkaar lijken met slechts een handvolle verschillende activiteiten, steeds bedoeld omdat het nodig is. Het minimum dat nog nodig is om te kunnen overleven. Uitzichtloos en vooral leeg. En dat voor 2 en een half uur. Je moet hier wel van houden.

Ik hou wel van de nodige drama, al was het ook voor mij moeilijk om echt te genieten. Daarvoor is het te traag en zwartgallig. Maar los daarvan kan ik ook niet rond de oh zo mooie verfilming. Want ook al is onderwerp zwaar, het is wel heel mooi in beeld gebracht. Elk shot telt, de setting is perfect en ook het geluid zit goed. Prachtig aangekleed allemaal, het zorgt ervoor dat deze film veel meer een kunstwerk is dan een filmdrama (als je begrijpt wat ik bedoel). Heb ik hier van genoten? Eigenlijk niet. Maar mijn waardering voor de mooie beelden zorgen dat dit toch veel meer blijft hangen.