Nostalghia (1983)

Mijn eerste kennismaking met Tarkovsky was Nostalghia en dat viel nogal zwaar op de maag. Wat een vaagheden en wat gaat alles traag dacht ik continu. Nogal logisch achteraf gezien: ik had me toen nog niet helemaal wegwijs gemaakt in Tarkovsky's films, en ook nog niet echt in het straatje van semi-intellectueel-diepe films. Later zou dat allemaal wel 'goed' komen hoe dan ook.

Met moeite keek ik dit uit en de laatste scene met de kaars heb ik zelfs fastforward gekeken . Sindsdien heb ik Nostalghia nog steeds niet herkeken. Een tweede kijkbeurt zal het cijfer vast opkrikken (ik ben een groot liefhebber van Tarkovsky's films), maar ik denk niet dat ie zo in waardering zal stijgen als bijvoorbeeld een Stalker of een Solyaris.

In Tarkovsky's gehele oeuvre gezien geen hoogtepunt, maar ik kan er niets aan doen dat ik door diens cinematografie direct gefacineerd ben. De shots, de tijd die er voor genomen wordt en vooral de kleuren. Wéér een geweldige film die van bijzonder veel poezie én lef getuigt.

Moeilijk te beoordelen dit, zoals wel vaker bij een Tarkovsky. Het eerste uur had me volledig in zijn grip. De deconnectie van de protagonist met zijn omgeving, zijn levensvragen, spraken mij enorm aan. Dit ging samen met een stel werkelijk magnifieke shots. Het mistige Italië, de vele regen en de algemene kilheid zorgen voor een stel prachtige plaatjes. De sequentie dat de man in slaap valt valt te classificeren tussen één van de mooiste scènes die ik ooit heb gezien. Het tweede uur is helaas een stuk minder aangrijpend. De gedachten van de hoofdrolspeler voelden hier erg ver aan, ongrijpbaar, en de connectie met de man vervaagde beetje bij beetje. Op een gegeven moment dacht ik dat de film afgelopen zou zijn en het was een goed einde geweest, maar dan bracht Tarkovsky ons opeens naar Rome. Iets wat hij niet had moeten doen imo. Het surrealisme verdween en alles voelde ineens heel echt aan. Niet waar ik een Tarkovsky voor op zet. De scène waar Domenico zijn speech houdt vond ik bv erg misplaatst. Gelukkig eindigt Nostalghia nog wel mooi maar naar mijn mening gaat deze film een half uur te lang door om tot een erg hoog cijfer te komen. Jammer want het eerste uur was magnifiek. Alle Tarkovsky's zitten er nu op voor mij muv zijn debuutfilm van 45 min. Ik kan de conclusie trekken dat Tarkovsky zich mag scharen tussen de grootste ooit. Een man met een zeer interessante kijk op film en het leven.

3,5*

Perfecte recensie door dutchtuga, ik had hetzelfde gevoel bij Nostalghia. Na een overweldigend begin met een aantal overweldigende shots en een mooi spanningsveld tussen Andrei en Eugenia viel het tweede deel iets tegen.

Het probleem met het beoordelen van Tarkovsky is dat ook zijn iets mindere films je echt bijblijven, waardoor mijn score van 3,5* na verloop van tijd wat laag aanvoelt. Misschien is het binnenkort tijd voor herziening en wellicht herwaardering.

Tot nu toe de matigste tarkovsky: Een verhaal waar ik echt helemaal niks mee kan. Beetje onnodig moeilijk doennerij in mijn ogen. De beelden zijn wel weer fantastisch, ze leiden alleen niet ergens toe.

Salker en Solaris zijn daarintegen goed gebalanceerd in hun gecompliceerde ideeen die toch ergens toe leiden. topfilms. Mirror en Ivan zijn simpelweg concrete films die visuele diepgang krijgen. ook topfilms.

Maar hier gaat het om moeilijke dingen laten zien en een beetje de snob uithangen.

Hopen dat Offret en Andrei Rublev weer topfilms zijn met een juiste balans tussen mysterie en doel.

Zerkalo concreet? En Nostalghia moeilijkdoenerij? Die films lijken juist het meest op elkaar als het gaat om structuur.

Ik snap echt niet waarom Tarkovsky hier "een beetje" de snob zou uithangen? Omdat jij toevallig niets met deze film kan?

Ik ben dat argument van snobistische of elitaire kunst telkens wanneer het wat complexer wordt trouwens grondig beu gehoord.

Geloof me vrij, wanneer mensen alle moeite van de wereld doen om een film te maken, doen ze dat niet om wat de snob uit te hangen. En in het geval van Tarkovsky al helemaal niet. Ik vind het trouwens een belediging voor iemand die zo radicaal en oprecht, wars van alle trends, zijn eigen persoonlijke werk maakt. Dus wees er maar zeker van dat de beelden ergens toe leiden.

Misschien moet je de film gewoon nog een keer zien.

Misschien is "concreet" een wat ongelukkige woordkeuze: Zerkalo is geen verhaal maar een gedachten/geheugen stroom, die redelijk recht voor zn raap zijn: Je ziet wat er gebeurd en daar liggen meteen de emoties in. Nostalghia verhaalt weliswaar concrete gebeurtenissen, maar deze zijn zo onrealistisch en overgestileerd dat er geen concreet gevoel meer bij zit: het wordt symbolisch/metaforisch. Waar van je verwacht wordt meer te zien dan dat er daadwerkelijk gebeurt. Das opzicht geen probleem, ware het niet dat er geen diepere verhaallijn in zit, en er simpelweg niet meer om een emotie aan te hangen.

Dat brengt me meteen naar Barmy: Tuurlijk doet iemand zijn uiterste best om een filmte maken, zeker Tarkovsky. Dat is iets anders. Hij geeft echter zélf aan in zijn boek, de verzegelde tijd, dat hij zijn eigen werk als allerhoogste vorm van kunst ziet, en tevens dat is hij uiterst pessimistich over allerdaagse kunst (popmuziek, hollywood) (Heb boek nu niet bij de hand, dus ik kan niet quoten). Dát vind ik ik behoorlijk snob en in Nostalghia straalt dat ervan af. Begrijp me niet verkeerd, ik hou van complexere/experimentele films: Over het algemeen vind ik Tarkovsky top. Maar dat neemt niet weg dat de man niks verkeerd kan doen: daar is Nostalghia voor mij het bewijs van. Ik vind dat hij Nostalghia bewust ontoegangkelijk maakt, terwijl zijn oudere werken de "vervreemde situaties" goed in het plot passen.

Er zit juist wel een diepere verhaallijn en een diepere emotie in. Zelf vind ik dit, na Stalker, Tarkovsky's beste film.

Volgens mij heeft Tarkovsky dat een stuk genuanceerder verwoord.

Ik geloof dat in De Verzegelde Tijd Tarkovsky de hoop koesterde dat film zou uitgroeien tot een volwaardige kunstvorm en niet tot een eendimensionaal, volksverdommend spektakel. Moest Tarkovsky vandaag de dag nog leven, zou zijn pessimisme er niet minder op geworden zijn, gezien de grote hoeveelheden troep die werkelijk langs alle kanten en op alle vlakken massaal op ons af komt. In zijn pessimisme over de populaire cultuur kan ik hem dus enkel bijtreden.

Dat iemand met zijn films tracht de hoogste vorm van kunst te maken is zeldzaam en bewonderenswaardig. Ik denk trouwens dat Tarkovsky vooral heel erg teleurgesteld was in de populaire kunsten, meer dan dat hij ze op vooringenomen wijze, snobistisch dus, afkeurde.

Ik snap overigens echt niet goed hoe dat vermeende snobisme in Nostalghia tot uiting komt. Moest je nu Zerkalo noemen, toch zijn meest modernistische en radicale film, zou ik je kunnen volgen, maar Nostalghia vind ik nu niet bepaald een buitenbeentje in zijn oeuvre.

Pfft 2 tegen 1.... Ik vind Nostalghia ook een buitenbeentje: namelijk omdat de gebeurtenissen in die film onlogisch zijn. Een weldenkend mens gaat nu eenmaal niet met een brandende kaars heen en weer lopen in een leeg zwembad, zichzelf in brand steken Dat soort absurde situaties heb ik niet eerder gezien bij zijn werk en zijn ook niet echt als diepzinnige emotie te benoemen in de context van de film. Radicaal zijn maakt me niet uit, pretenderen dat alles opeens diepgang krijgt echter wel. Maar goed, emoties zijn persoonlijk, dus discussieren over wat je wel of niet raakt in Nostalghia lijkt me niet zinvol. Duidelijke mening.

Over Tarkovsky visie over film: Hij schrijft inderdaad een stuk genuanceerder, maar hij zet wel degelijk de toon. Ik zie eerder zijn afschuw dan zijn teleurstelling. zoals Barmy zegt: Ik geloof dat in De Verzegelde Tijd Tarkovsky de hoop koesterde dat film zou uitgroeien tot een volwaardige kunstvorm en niet tot een eendimensionaal, volksverdommend spektakel. Dat vind ik ook een mooie, maar hypocriete visie. Hollywood in al zijn vlakheid bestaat namelijk al langer dan vandaag en langer dan Tarkovsky en heeft zo goed als altijd het meeste geld in het laatje gebracht, en zal dat waarschijnlijk ook altijd blijven doen, net zoals popmuziek altijd bekender zal blijven dan klassieke muziek. Daarnaast vind ik het een beperking om in alles wat zichzelf níet als de hoogste kunstvorm ziet, teleurgesteld te zijn. Maar goed, goede artiesten zijn wel vaker depressieve snuiterds

Of hij stond nog met anderhalf been in de 19e eeuw...

Perfecte samenvatting van mijn beleving

Begin is te donker, niet boeiend etc. Wanneer de kluizenaar voor het eerst in beeld komt, wordt het gelukkig boeiender. Daarna volgen weer een paar inzinkingen, haalt net 3*

Dit is een adembenemend mooie film.

Inderdaad. Nostalghia stoot bij mij Stalker langzaamaan van de troon. Ook mijn favoriete scene uit Stalker (camera over bodem beekje) is haast voorbij gestreefd door die 9 minuten lange take van die man met zijn kaars uit Nostalghia. Die scene maakt onbeschrijfelijke emoties bij me los.

De kwaliteit van zowel Nostalghia als Stalker ligt louter en alleen in de esthetiek van de beelden. Welbeschouwd gaat het in deze films om de belevingswereld van de getormenteerde protagonist, maar de beelden komen in het geheel niet voort uit de gemoedstoestand, emotie, interne worsteling, etc.

De kijker wordt letterlijk op afstand gehouden (net als in The Fountain van Aranofsky) en kan zich slechts verbazen over de pracht van de beelden. Te weinig, naar mijn idee, om over 'een goede film te spreken, laat staan over een meesterwerk. Aan het camera-werk heeft het in ieder geval niet gelegen.

Een vergelijking die ikzelf absoluut niet had kunnen maken. Een wereld van verschil; kunst en kitsch.

We zullen het maar niet gaan hebben over de vreemde kadering die Cultura24 gebruikt om de film uit te zenden.

Balken links, rechts, boven en onder????

Dit had toch gewoon normaal breedbeeld gekund?

Afgezien daarvan een mooie gelegenheid om een jaar of 20 na de eerste view de film voor een tweede keer mee te pikken.

Nostalghia is qua beelden niet zijn mooiste film.

De mooiste shots lijken zelfs echo's van voorganger "Stalker".

't begint heeft wel iets van het tobberige van Ingmar Bergman.

En dan gebeurt het toch....na een uur heeft Tarkovsky me weer totaal onder hypnose gebracht en deelt een paar rake stompen uit in de maagstreek.

Hij laat ons nog even hoop krijgen op een verlossing, maar die komt niet....

Moge duidelijk zijn in mijn boek is Andrei Tarkovsky de belangrijkste kunstenaar van de 20ste eeuw.

Meesterwerk!

bij een twede kijkbeurt viel me op hoe saaie momenten prachtige omgevingen afwisselen, wat voor mij beslist dat dit echt wel kunst is
en ik ben dol op kunst
mja, na een tweede kijkbeurt toch van 5 naar 3,5 sterren gegaan vanwege het saaie gedeelte
einde van die brandende man blijft toch wel shockeren en dat is goed

Vind dat je qua thematiek wel gelijk hebt, maar gevoelsmatig ligt Nostalghia voor mij juist het dichst bij Stalker. Visueel vooral, en dan met name die hypnotiserende werking (verzegelde tijd noemde Tarkovski het zelf) van bepaalde scenes.

Was vaak weer smullen, alleen al dat geweldige laatste kwartier, met eerst de scenes met de kaars, en vervolgens het geweldige eindshot. Tussendoor weer wat virtuoze shots, met vooral de reflecties in het water die opvallen. Geen regisseur die zoveel met plasjes, beekjes en stroompjes kan doen

Inhoudelijk niet mijn favoriet, en met alleen nog Offret te gaan (buiten zijn afstudeerfilm gerekend) kan ik wel zeggen dat ik toch het meest ben gevallen voor zijn toegankelijkste films (Stalker en Ivan's Childhood). Vond Nostalghia lang niet zo moeilijk als Solaris en zeker niet als Zerkalo overigens.

Dikke 4* maar weer.

De ongekend fraaie cinematografie met enkele prachtige beelden van Italië en fenomenaal kleurgebruik, de liefde voor elk detail, de poëzie en enkele meesterlijke monologen maken dit tot één van de aller mooiste films die ooit gemaakt zijn. Dit drama heeft een onuitwisbare indruk op mij gemaakt.

Na het plot had ik een verhaal verwacht wat ik toch wat interessanter zou vinden, maar deze Nostalghia voldeed op dat vlak niet echt aan mijn verwachtingen. Maar...

... ongelovelijk zeg. Wat een cinematografische pracht heeft deze film te bieden. De sfeer die Tarkovsky (weer) schept is buitenaards. Net als in Stalker (mijn 1e Tarkovsky, dit is mijn 2e) ga ik helemaal op in de (sombere) wereld die hij schept. De ''vieze'' gebouwen, de mist, het vele water, de echo's, de regen, de druppelende geluiden steeds op de achtergrond. Prachtig, meeslepend en fascinerend.

Dat is dan ook direct hét grootste pluspunt van de film. Al heeft Nostalghia zeker meer te bieden. Veel scénes lijken dankzij de prachtige plaatjes net een schilderij. Hoogtepunten zijn de (donkere) scéne in de slaapkamer met de vrouwen (prachtig!), de scéne van de gek en de schrijver die in een mistige binnenplaats zijn, waar een aantal personen in het water zit te baden en de zwart-wit plaatjes waar de familie (?) die grotendeels stil staat en uitkijkt op een rivier (bij de openingscredits en halverwege ong. te zien - de tweede keer maakte vooral veel indruk). Fascinerende beelden. Ook het einde was mooi (prachtig eindshot vooral), al duurde dat nét wat te lang eigenlijk.

Dat gevoel had ik een paar keer vaker. Waar het nu precies allemaal om draaide kan ik niet precies zeggen. Dus als iemand dat in korte/duidelijke lijnen zou willen vertellen, bedankt. Voor nu een hele dikke voldoende en op naar de volgende Tarkovsky.

Afwisselend lachwekkend en irritant. Die scene in dat bad met die kaars... En al dat geblub en geruis en gestroom en gestoom... tenenkrommend zweverig. Ik denk steeds: he mooi shot, en dan ben je bang dat de filmprojector in een loop is geraakt. De eerste film die ik van hem zag was Het offer, toe ie uitkwam. Drie keer in de bioscoop gezien, adembenemend. Andere films van Tarkovski konden me helaas niet meer boeien, behalve Rublev. Menigmaal op een ongemakkelijk filmhuisstoeltje uitgezeten.

Hetzelfde gebeurt me bij Kieslovski: de ene film mooi, de ander volkomen over the top.

Mijn laatste Tarkovsky die ik nog niet gezien had en het is wat mij betreft zeker niet zijn beste. Op cinematografisch vlak weet Tarkovsky bijna altijd wel sterk voor de dag te komen, zo ook hier, want de film kent een aantal mooie scènes, die eigenlijk allemaal al een keer genoemd zijn. Verder is het een film met veel mystiek en symboliek, zoals zijn andere films dat ook wel hebben.

Het verhaal vond ik deze keer lang niet altijd even boeiend. Ook heeft de film best wel wat inzakmomenten. De ene keer is het niveau erg hoog, het andere moment is het allemaal toch een stukje minder. Door de vele symboliek van deze film kon ik het verhaal ook niet altijd even goed meekrijgen, maar goed dat is me wel vaker bij Tarkovsky gebeurd. Ondanks mijn negatieve puntjes overheerst na het zien van de film toch wel het positieve en dus kan ik ook aan Tarkovsky’s laatste film nog makkelijk een voldoende uitdelen.

3,0*

Ik ben ietwat "contrair" ivm de meeste leden hier, want tot mijn grote vreugde is Nostalghia de eerste film van Tarkovsky waar ik écht van kon genieten. Solyaris was me te kil, Zerkalo had mooie momenten maar wist me niet te grijpen en Offret was goed zonder veel meer. Maar Nostalghia vond ik een prachtige film, met weliswaar weer enkele "Tarkovskypuntjes" die me niet helemaal bevallen. Zo had ik ongeveer gedurende de hele film bitter weinig narratieve aanknopingspunten en snapte ik de bedoeling vaak niet (waarom houdt hij bepaalde shots zo lang aan? Waarom moet zo'n stuk dialoog er nu per sé in? ...). Maar ik werd wel ondergedompeld in een vervreemdende, verheffende sfeer en dat was misschien wel Tarkovsky's voornaamste betrachting.
Ook had ik net als Dutchtuga het idee dat o.a. de scène met Domenico in Rome nogal "verstorend" werkte, maar zelf vond ik hem wel erg sterk an sich.

Maar van begin tot einde - met een kleine inzakking ergens halfweg - zag ik fantastisch mooie shots die bulkten van de sfeer. De scène met de onder water gelopen ruïne vond ik subliem, zowel qua vormgeving als dat wat verteld werd. De sepiashots van de familie in Rusland waren fenomenaal (zeker wanneer de familieleden stil voor het huis staan), net zoals de beelden van de warmwaterbronnen en de scène van de predikende Domenico die zich op de haperende klanken van Beethoven's Negende in brand steekt. Het eindshot van de film is eveneens van een buitenaardse schoonheid, een ware topper. Begrijpen doe ik niet, maar genoten heb ik absoluut. Een mooie 4*.


4*

Wisselvallig!

Het eerste uur vond ik van een veel minder hoog niveau dan het tweede uur. Het eerste kwartier vond ik de personages te veel prietpraat uitslaan, zoals: er zijn belangrijkere zaken in het leven dan gelukkig zijn, ik vraag het je, wat dan?! Kortom, Tarkovsky `s gelul is niet zo aan mij besteedt. Daarbij vond ik het mistgordijn dat in het begin over de film hing amper imponeren. Op een gemiddelde, doordeweekse dag bij het ochtendgloren hangt er hier in de bossen boven de vennen veel meer esthetische nevel/mist.

Daarbij komt de film langzaam op gang en zijn veel scenes veel te donker gefilmd, het leek wel alsof er een amateur aan het werk was. Gelukkig trekt Tarkovsky de boel recht dankzij enkele prachtige shots van bv. 2 verschillend gekleurde flessen die in de regen staan.

Het tweede uur zat ik goed in de film en kon ik eindelijk optimaal genieten van de scenes bij het stoombad, de scenes bij de ruïne en de soms briljante cameravoering. Bv. Het stadsoverzicht van Rome in de vroege ochtend. De scenes waar mensen op de trappen stilstaan was ook prachtig, al was het mij een kleine doorn in het oog dat Tarkovsky niet voor een geheel statisch shot had gekozen. Ik vond het eigenlijk niet zo fraai om tussen alle stilstaande mensen een of twee mensen te zien lopen.

De scene met de kaars was dan weer bloedirritant. Ik kon er geen geduld voor opbrengen en verzuchtte in mijzelf: Steek die kaars gewoon opnieuw aan kerel, je hoeft het parcours niet opnieuw helemaal af te leggen! De eindscene was echter weer briljant, omdat Tarkovsky gezichtsbedrog tot kunst verheft, door steeds meer details prijs te geven en zijn eindshot dus steeds rijker te maken.

Ivanovo Detstvo en Stalker zijn onbetwist Tarkovsky `s beste films, maar Nostalghia wurmt zich voorlopig op een derde plaats. Als ik Tarkovsky `s afstudeerproject niet meetel hoef ik alleen nog maar Voyage in Time en Offret te zien, al gaat daar denk ik wel weer een jaar overheen. Een 3*

Dit is de mooiste film welke ik ooit gezien heb, filmisch zó prachtig, zo'n enorm esthetisch genot, het geluid steeds raak en jongens wat een ervaring. Woorden schieten te kort en eigenlijk hoort het zo bij een film.

Lekker traag maar veel te leeg. Het draait om zoekende mensen, en vinden uiteraard niets. Dat is niet genoeg om er een interessante film over te maken. Gelukkig is de verpakking mooi verpakt waardoor je toch nog naar iets kijkt. Helaas onnodig traag.

Je begint met te zeggen lekker traag en eindigt met helaas onnodig traag, dat is toch in tegenspraak met elkaar of begrijp ik dat verkeerd?

Gelukkig is de verpakking mooi verpakt, nog zo'n zin die ik niet begrijp. Wat bedoel je nu eigenlijk te zeggen?

Traag is niet verkeerd behalve als het onnodig traag wordt. We leven nu 3 weken verder en kan me er nog maar weinig van herinneren...

Het zag er af en toe redelijk indrukwekkend uit, een soort schilderij museum geloof ik.