Sunrise: A Song of Two Humans (1927)

Wie dit waardeerd, zou het late jaren 20 werk van Borzage is moeten checken, naar het schijnt (staan nog ongezien in mijn kast) lijkt het erg veel op elkaar:

veel studiosets met bizarre diepteverschillen

Janet Gaynor

Een simpele lovestory die visueel groot opgeblazen wordt

lekkere tracking shots

allemaal gemaakt onder studio Fox

Ze heten:

The River, Liliom, 7th Heaven, Lucky Star, Street Angel.

Erg mooi. Met momenten vertederend, dan weer enorm spannend.

Erg mooi. Mijn tweede Murnau, na eerder Faust gezien te hebben.

Jammer, zoals anderen ook al gezegd hebben van de scènes waarin hij zoetjes loopt te doen tegen zijn girl en een boerendansje met haar opvoert. Al valt dit deel van de film niet geheel in het overbodige, want wie goed kijkt, ziet geld rollen, food and drinks, gebaren van het leven in de stad. Terwijl ik kijk vraag ik mij af: waar is de boetedoening? Hoe snel kan een vrouw haar verdriet vergeten, haar vriend vergeven, en hoe krachtig moet zij hiervoor zijn? Met moeite neemt zij als een aarzelend hondje de luxe cakejes van haar geliefde toch aan.. de bloemen.. de foto.. (dat het allemaal wat snel gaat neem ik hier voor lief, ik vat het als exemplarisch op.)

De slapstick was daarentegen niet nodig geweest in dit deel van de film. De camera is uitstekend en beheerst behandeld, de beelden soms bijna als een contrastrijk schilderwerkje. De muziek vond ik ook wat aan de timide kant.. niet zo spannend als de expressionistische deuntjes onder Faust.

Net als Nosferatu is deze me tegengevallen. Stilistisch gezien erg mooi, maar ondanks een korte speelduur veel te herhalend en langdradig.

Ook thematisch vond ik het niet kloppen. Het is al eerder gezegd maar de hele reden dat het stel weer gelukkig wordt is het feit dat de man zijn vrouw wil vermoorden, maar uiteindelijk niet durft. Sterker nog: bij de storm wordt het redmiddel dat de man bij de moord had willen gebruiken, voor zijn vrouw gebruikt. Ze heeft haar leven dus te danken aan het eerdere moordplan :S

Bij mij komen Faust en Nosferatu ( die ik beide binnenkort nog eens moet herzien )nog een stapje hoger te staan wat niet wegneemt dat dit nog maar eens een pareltje is van de hand van Murneau. De film heeft zijn minpuntjes die hier al uitvoering werden aangehaald maar belet mij niet om een hoge score toe te kennen aan deze film.

Jammer.

Op basis van het eerste deel had hier een dikke voldoende ingezeten.Het ontbreken van dialoog betekent hier vooral het ontbreken van domme dialoog, waardoor de film zich echt toespitst op de relatie tussen beide personages. Meevaller. Ook de soundtrack kon mij absoluut niet irriteren, al vond ik het ook niet echt wat je noemt erg mooi.

Visueel wél de moeite. Mooie zwart/wit contrasten en ik vond de split screens en overlays best wel wat hebben. Zo vormt zich een aardig sfeertje waarbinnen het hele verhaal zich afspeelt in de eerste 45 minuten. Daarna is het verhaal op, maar de film blijkbaar niet.

De scenes bij de kapper, de fotograaf en de kermis zijn eigenlijk om te huilen. Idiote humor komt om de hoek kijken, pre-hippy blijdschap voert de boventoon en het gaat echt helemaal nergens meer over. Het is gewoon een half uur overbruggen tot het onvermijdelijke einde. Onbegrijpelijke keuze van Murnau.

Het einde getuigt ook van weinig durf, hoewel ik moet zeggen dat ik me met beide eindes niet echt kan verzoenen. Het onweer is zo'n plat plotmechanisme dat je het meteen na het bijleggen al kan voorspellen, de redding is zo mogelijk nog platter. Had toch allemaal net iets subtieler gemogen.

Acteerwerk was verder redelijk, al kwamen vooral de angst en paniekemoties nogal strip-achtig over.

Het is jammer van het hele middenstuk. Het breekt de film, verknoeit het einde en is op zichzelf ook kwalitatief stukken minder dan de eerste 45 minuten. Maakt nog steeds wel dat dit de beste film uit de '20 is die ik ondertussen gezien heb.

2.5*

De beste film uit de jaren '20 die ik tot nu toe gezien heb.

Weinig (onnodige) lappen tekst. Iets fijns in een stomme film en één van de belangrijke redenen dat deze film goed te doen is. Ook het acteerwerk was best goed, in ieder geval een stuk minder om gelachen dan in een film als Nosferatu.

Toch jammer van al die happy couple scènes. Eentje had ik nog wel goedgekeurd, maar Murnau rekt zijn film na een tijdje wat te veel. Of hij wilde simpel weg nog 'de lachers' op zijn hand krijgen. Vond met name die oude kerel die tien keer de dame haar bandjes omhoog deed erg vervelend.

Het stadsdeel was dan ook duidelijk het minst interessant, maar verder is het wel leuk gedaan. Het einde had ik graag iets anders gezien, maar dat kun je toch niet verwachten van een film uit die tijd.

3*

Nou wil ik allesbehalve je waardering voor deze film omlaag trekken, maar toch even voor de duidelijkheid: romantische films met een slecht einde waren al gemaakt voor Sunrise uitkwam. Vanwege spoilerredenen kan ik ze hier niet noemen.

Ik bedoel niet alleen een slecht einde, ik bedoel gewoon een duister einde.

Ik weet niet of je een woordgrap maakt met betrekking op het feit dat de zon opkomt aan het einde van de film (zoals in de titel) of dat je een gruwelijk einde wilde, met dood en al. Maar als je op het laatste zinspeelde dan ja, zo'n eindes waren er in de films al in 1927. Waarom zouden ze er niet zijn? Tragedies zijn al minstens zo oud als de literatuur.

Wat een schitterende combinatie is het nummer Skinny Love van Bon Iver met een aantal prachtige scènes uit de film Sunrise. Complimenten aan de maker, die ervoor gezorgd heeft dat deze twee parels samen één geheel vormen.

Dan liever deze.

Fascinerend hoe Sunrise zo op de emotie van de kijker weet in te werken met subtiel acteerwerk (voor een stomme film!) en een treffend gebruik van licht en donker. Ook voor mij is het principe van een man die, nadat hij zijn vrouw heeft willen vermoorden en zich op dezelfde dag weer met haar verzoent, een slag te ongeloofwaardig. Daarom kan ik het helaas niet zien als een echt meesterwerk.

Op MusicMeter staat ie natuurlijk ook: Zita Swoon - Music Inspired by Sunrise, a Film by F.W. Murnau (1997) - MusicMeter.nl

Die cd ga ik zeker een keer in combi met de film draaien! Wel met vocalen hier en daar, ben benieuwd hoe dat moet gaan werken...

In de 'Sight & Sound'-lijst (overzicht met, wereldwijd, beste films aller tijden zoals die eens in de 10 jaar door het Britse tijdschrift wordt samengesteld) numero 5..

Wel opvallend veel 'oude' (jaren 20, 30, 40) films overigens in de lijst (zou dat een betere titel zijn voor deze lijst) en zijn toch ook de laatste 40 jaar de nodige 'classics' gemaakt imo.

Maar goed, deze toch maar eens opsnorren...

Waar is deze ergens op dvd te verkrijgen (indien dat al mogelijk is)?

In Engeland. Er was ook een Nederlandse DVD maar die is out of print en zal je misschien tweedehands kunnen vinden.

Een film valt of staat met de geloofwaardigheid. Ik heb eigenlijk altijd problemen met de knulligheid van oude films, maar meestal prik ik daar op een gegeven moment doorheen. Iemand die een mooi, realistisch liefdesverhaal, of beter gezegd levensverhaal, tracht in beeld te brengen, moet een film afleveren die geloofwaardig is.

De plot is knullig, het overacteren (hoewel simpelweg van die tijd) is funest voor de geloofwaardigheid en wat rest is een aardig verhaal. Bij vlagen acteren de acteurs overigens nog best aardig, maar met name wanneer een oprechte emotie vereist is (denk huilen, geschokt etc.), schieten ze te kort.

Het eerste deel belooft nog een aardige suspense film (wellicht een beetje zoals Hitchcock), maar uiteindelijk verzandt het in een ongeloofwaardige, derderangs speelfilm die wat mij betreft al jaren geleden in de vergetelheid geraakt zou zijn.

Ik had hier echt veel van verwacht, helaas.

Nu zijn zelfs alle oude films knullig. Vind je bijdragen bij oude films extreem oninteressant, omdat je strooit met dooddoenende woorden als knullig. De plot is knullig PUNT. Dit is een van de meest gelauwerde liefdesverhalen allertijden uit de cinema, maar voor Chevy is het knullig. En ook nog ongeloofwaardig en derderangs. Inwisselbare woorden net als kut en poep.

Dat zal vast. Het liefdesverhaal tussen twee personen die verliefd worden op elkaar (en allemaal zoetsappige dingen doen, zoals naar de kermis gaan en dansen met zo'n o zo grote big smile), met aan het begin van de film nog wat interessant overspel, is in de afgelopen 80 jaar al heel vaak overgedaan en al heel vaak beter.

Vrouw zegt: "Kan je je vrouw niet verdrinken? Met dit riet duw je haar van de boot (ze kan blijkbaar niet zwemmen?) en dan verdrink je zelf niet"
Man lijkt het te doen, maar geeft dan toch op. De man staat op en de vrouw heeft gelijk al het gevoel dat er wat mis is, i.p.v. te vragen "Is er wat aan de hand, schat?"
Uiteindelijk, de ironie, vallen ze uit de boot in een storm en is er een of andere zwerver die, "vermoedde dat er wat aan de hand was" en redde haar op het allerlaatste moment. Eind goed, al goed.
Inderdaad een behoorlijk vernuftig verhaal, zeg!

Om nog maar te zwijgen van de dansscene, waar iedere vorm van geloofwaardigheid weg is door het houterige (over)acteren.

Dit was geen argument op zich, maar een reden waarom ik vind dat je het best wat beter uit mag leggen. Net zoals dat je mag zeggen dat Shakespeare knullig is, neemt niemand je serieus tot je het hebt toegelicht.

Ook wat je nu zegt is geen kritiek. Je beschrijft (toch een soort van) iets wat in de film zit en je plaats dat woordjes als 'zoetsappig' en 'o zo' en 'nog wat'. Je kleineert te film en ik heb nog steeds geen idee waarom. Daarna zeg je dat het al heel vaak beter is gedaan. Je roept maar wat.

[edit] je bericht is inmiddels aangevuld. Je kunt alle scenes wel belachelijk maken door er denigrerende woordje tussen te plaatsen. Het is een prachtige scene, maar als je het zo opschrijft. Zo lust ik er nog wel een paar. En dat het stomme tijdperk een andere vorm van kunst is dan hedendaagse films, is wel duidelijk. Ik zou oude films en met name het stomme tijdperk lekker links laten liggen. Je kritiek is volledig inwisselbaar; het overacten ga je in alle films van voor 1930 tegenkomen.

Gelukkig heeft meneer zelf wel een uitgebreide analyse gedaan.

Laatste maal: deze film mist iedere vorm van oprechte geloofwaardigheid (essentieel in een liefdesverhaal, me dunkt), de gebeurtenissen zijn te veel volgens het script en bovendien niet logisch en/of vergezocht. Dit komt mede door het niet geloofwaardig acteren en het verhaal, welke mij totaal niet mee sleurde.

Ik was ook nog niet uitgenodigd om iets toe te lichten. Er is al zo veel geschreven over de waarde van deze film. Ik kom niet met betweterige modewoordjes om een film te bashen die eenvoudigweg niet aan mij is besteed.

Maar als ik het goed begrijp zijn; "Gebeurtenissen te veel volgens het script" (en in de volgende zin zeg je dat dit mede komt door niet geloofwaardig acteren). What the hell bedoel je daar mee? Mensen gaan nog denken dat je weet waar je over praat en denken dat je enig referentiekader hebt. Maar effe serieus; dit is voor mij gewoon willekeurige woorden aan elkaar plakken om er een zin van te maken.

Andersom kan je iedere scene ook mooi maken door er een positief adjectief tussen te plaatsen. Doe eens niet zo zuur en accepteer dat er ook mensen zijn die het niet zo rooskleurig zien als jij.

Evenals jouw berichten, dus wat zeur je nou...

Eens, maar die ongeloofwaardigheid niet. Als er overigens iemand maar wat roept, ben jij het. Er zijn genoeg stomme films die ik goed beoordeeld heb, o.a. Bronenosets Potyomkin (1925), Sherlock Jr. (1924), Safety Last! (1923).

Not sure if just stupid or trollin'. Het plaatje ken je vast wel.

Acteren valt of staat met de geloofwaardigheid. Het moet meer zijn dan een script oplezen (of in dit geval een script spelen). Bewegingen moeten natuurlijk ogen en beweegredenen moeten logisch zijn.

Als je het nu nog niet snapt, heb je pech. Ik heb me duidelijk genoeg verantwoord.

Ik neem nu slechts een standpunt in, het was geen poging iets toe te lichten. Jij beschrijft een scene die belachelijk wordt door er ridiculiserende woordjes tussen te plaatsen.

Goh drie uitzonderingen, waarvan twee keer slapstick (waarbij overacting nu eenmaal hoort).

Je zin zoals ie er stond, sloeg echt nergens op. Als je net wilt doen alsof dat aan mij ligt mag dat hoor. Als je bij een film als deze met 85 jaar aan geschiedenis, niet veel verder komt dan denigrerende woordjes als 'knullig' (en die keer op keer bij oude films plaatst) is het nogal logisch dat er een filmliefhebber (en die lopen hier nu eenmaal rond) een opmerking over maakt. En het is onzin dat je alleen een mening mag bestrijden als je zelf een uitgebreid betoog hebt gehouden, had men het me maar moeten vragen.

Ik beschrijf de scènes zoals die op mij overkomen. Als dat belachelijk is, zal ik hem ook belachelijk beschrijven, ja.

Het zijn voorbeelden (zoveel heb ik er sowieso niet gezien, en het overgrote deel komedie). Maar goed... de redenatie slaat nog nergens op. Ik mag kijken wat ik wil.

Dan moet je verder kijken dan je neus lang is. Buiten dat ik het woord knullig maar twee keer gebruikt hebt (daarbij wat is er mis met dat woord?), ga ik geen lofwoorden uitspreken over een film die me maar matig geboeid heeft. Bovendien ben ik geen filmcritici en kijk ik naar een film in 2013. Of een film 85 jaar oud is en nummer 1 was in een of andere toplijst of een obscure Nepalese film is waarbij ik de eerste stem plaats, maakt mij echt geen bal uit.

Ah, dus er zit iets diepers schuil? Ik ben wel benieuwd welke voorbeelden je allemaal hebt met je "keer op keer".

Wat is dat nu voor onzinnig statement. Ik kan me juist prima vermaken met de meest onzinnige en ongeloofwaardig films. Je hebt zelf nota bene The Holy Grail in je top 10. Als iets ongeloofwaardig is, is die film het wel..... En Safety Last is niet knullig of ongeloofwaardig? Vooral het acteerwerk daar is erg minimalistisch en overtuigend. Begrijp gewoon dat het overacting ene dramatische vorm is die bij de stille film past/hoort. Het gaat er niet om dat het 'echt' lijkt, het is pantomime, een kunstvorm waarbij de emoties juist zo groot mogelijk worden uitgebeeld. Niets knullig, gewoon een andere vorm.

Alsof enkel fotorealistische schilderijen mooi kunnen zijn.

Totaal andere film, maar binnen de grenzen van de film zie ik dit niet als onlogisch of ongeloofwaardig. Het verstand maakt het onlogisch, het gevoel niet. De film voelt niet als "acteurs die een script oplezen". Emoties die getoond worden ogen gemeend.

Maar misschien eens bedenken dat om deze zelfde reden ik niet echt kan genieten van een foute 80s-actiefilm en jij wel?

Het probleem ligt dus bij jou, dat jij niet mee kunt gaan in een bepaalde vorm van expressie. Dat maakt het nog niet gekunsteld of knullig....

Laten we het anders even omdraaien. Waarom is dit een van de mooiste romances ooit verfilmd?