Midnight Express (1978)

Was geloof ik gisteravond een reportage over Oliver Stone in Netwerk. Of het was vrijdagavond. Hij heeft inderdaad fictie en werkelijkheid met elkaar verweven, net zoals nu het geval is met "06-05 de Film".

Ps Anatolia, heeft Billy Hayes daadwerkelijk die woorden gebruikt in het boek, of zit dat alleen in de film?

Kun je het je voorstellen dat zulke dingen in een Nederlandse rechtbank gezegd zouden kunnen worden, zonder dat de rechter hem onderbreekt om in plaats daarvan zijn hoofd hopeloos naar voren te buigen*?

*Waarmee hier geïmpliceerd wordt dat hij, de Turk dat ie is, instemt met de woorden.

Edit:

The following liberty taken with the original story is very significant: serious insults said by Billy against the Turkish nation, in the movie, when he learns that he is given a life sentence, just don't exist in the book !!

Klik

The film is a crude rabble-rouser: like a wartime atrocity movie, it keeps turning the screws to dehumanize Billy's jailers, and even his lawyer, who's a fat nose-picker. At the same time, it's sanctimonious about Billy's victimization: he writes florid, high-toned letters to Susan which we hear him read, and, worse, at a hearing he makes a messagey speech to the court, lecturing it on the meaning of crime and punishment and mercy, and denouncing the Turks as "a nation of pigs." The facts of Billy Hayes's case as presented in the book (which is by no means as anti-Turkish as the movie) make a solid, strong claim on our feelings: sentenced to four years and two months for possession of hashish, he had almost completed his term and was awaiting release when he was sentenced to an additional term of thirty years for smuggling-all for the same two kilos. But the film's cheap grandstanding-indicting a whole people on the presumption that the brutality of prison guards represents the national way of life-destroys those feelings.

Klik (erg goed artikel over Pauline Kael, columnist voor The New Yorker)

Nee, kan ik niet. Dat getuigt niet van eerbied voor het land, de cultuur, noch voor de rechtsspraak in een land.

Maar heeft hij het nou daadwerkelijk gezegd of is het fictie? (misschien een retorische vraag maargoed).

Edit: Billy hayes heeft het dus niet gezegd in real life.

Surrounded by these garlicky, oily men with hairy nostrils who talk in their incomprehensible language, like members of another species, he's isolated with his fear, and the pounding in his chest is joined by electronic buzzing and heavy bell sounds. (Pauline Kael)

Begrijp me goed: als deze film het verhaal van een gevange in de handen van de Uruk Hai behandelde, had ik hem zeer zeker een goed cijfer gegeven.

Lol

Ik denk overigens dat ik deze film ga aanschaffen om het scène voor scène (shot voor shot) eens grondig te analyseren. U hoort nog van me...

Je zou je nog eens gaan vervelen als deze film er niet was.

Euh nee, niet echt. Dat van dat aanschaffen is slechts een recentelijk idee.

Door het bezoek van Stone aan Turkije* werd de film weer actueel. Vandaar mijn reacties de laatste dagen. Niets meer niets minder.

Ik vind het dan ook maar een mislukt sarcasme dat je gebruikt, eerlijk gezegd.

*Als je goed kijkt kun je ook zien dat ik daarvoor slechts 1 keer in een aantal maanden op de film heb gereageerd.

Nee hoor, dan is er altijd nog "Ararat"

Géén speld tussen te krijgen, dit is echt de mooiste film aller tijden!!!

Erg goede film,vond de making of ook erg tof.

Heb deze film in de premiere week gezien. Ik was vreselijk onder de indruk en de film bleef dagen door mijn hoofd spoken. Ongelooflijk.

Nooit bezig gehouden hoe een gevangen in een ander land leeft (behalve Papilion, maar dat was anders).

Nu zijn we meer gewend.

Mag je een vergelijking trekken met Spielbergs' " Saving private Ryan" waarbij een andere meer realistisch beeld is gegeven van "the longest day"?.

Voor mij was deze film toen echt shockwekkend.

Als BillyHayes terecht word opgepakt met drugs op de luchthaven, krijgt hij 4 jaar gevangenis. Hij ondervindt dat dit een hel is waar hij is terechtgekomen. Na vier jaar wordt zijn proces ingezien en hij krijgt te onrechten levenslang. De film laat zien hoe het er in Turkije aan toe gaat in de gevangenis. Dit is geen verhaaltje maar wel degelijk echt gebeurt. De mensenrechten worden de dag van vandaag nog steeds niet toe gepast in Turkije. Zij willen dan ook bij Europa, voor de groote heren beslissen dit land toe te laten aan Europa, als ze dan eerst VERPLICHT deze film gaan bekijken. Waarschuwing: Niet geschikt voor gevoelige kijkers.

Van dezelfde composer van Scarface. Erg goed dus. Dacht al dat het zo goed op elkaar leek.

Wat een verschrikkelijke boutfilm zeg. Er is een totaal gebrek aan nuance in het verhaal. Dat die Turken worden afgeschilderd als beesten, ach dat interesseert me niks, daar is het nu eenmaal een drama film voor. Dat het verhaal zo van de hak op de tak springt is echter wel onvergeeflijk. Ook de acteerprestaties konden me niet echt bekoren. Ik leefde op geen enkel moment mee met de personages. Toen de homoscene onder de douche begon dacht ik dat de film zijn waarde had door het baanbrekende werk voor de homo's, maar helaas, de Amerikaanse held weigerde de uitgestoken lul van de Zweedse perverseling, want dat kan toch niet, een Amerikaan die homo is. Ik vond het echt verschrikkelijk triest om zoiets te zien.

Is er dan helemaal niks goeds te melden over deze film? Nou het gedeelte vanafde vechtpartij tussen Hayes en Rifki tot aan het bezoek van de vriendin was erg goed. De film kon me in dat kwartiertje eindelijk boeien en de Amerikaanse held bleek ineens ook maar een mens te zijn

Dit laatste gedeelte houdt de film van een erg diepe onvoldoende af. Het zouden dan eigenlijk 2 sterren moeten zijn, maar vanwege de verschrikkelijke muziek score trek ik er nog 0,5* vanaf.

1,5*

Wat mij opviel, was dat deze film juist een film was tegen de Islam. Talloze verwijzingen (het gebed, rond het pilaar lopen, de gebedsroepingen) wilden ons laten geloven dat de Islam slecht en verdorven is, en dat de christelijke Billy het zo zwaar te verduren heeft.

Uit principe geef ik de film dus een 0.5*

Altijd lastig he, kritiek?

Neehoor kritiek is altijd welkom, maar het demoniseren van een volk of religie, is moreel verwerpelijk.

Daarmee stel je dus dat een onhumaan regime (want daar levert de film uiteraard kritiek op.) tevens het volk en diens religie vertegenwoordigt. De enige die dus de islam demoniseert ben jijzelf want jij vereenzelvigt de islam met een onhumaan regime. Het moreel verwerpelijke is vooral jouw gedachtengang.

Ik vind dit toch ook een beetje een vreemde manier van redeneren bij deze film. Want stel over een paar jaar komt er een film die het amerikaanse regime van George Bush en de misstanden in Iraakse gevangenissen en/of Guantanoma Bay, geheel terecht overigens, flink aan de kaak stelt. Geef je die film dan ook een 0,5* omdat dit een film tegen alle amerikanen, westerlingen of christenen is?

Neen, ik zet mijn vraagtekens bij de intenties van de makers van deze film. Tal van metaforen, die in mijn ogen demoniserend waren en die een religie zwart maakte, is ten eerste irrelevant (iedereen weet dat Turkije de kerk en staat strikt gescheiden houdt), ten tweede kan dat bij de grote massa afschuw opwekken van een religie die fundamenteel vreedzaam is (en daar zijn laten we zeggen 90% van de moslims met mij eens). Verder zegt die echte gevangene (kan ff niet op die naam komen) dat hij ook turkse vrienden had, maargoed de film midnight express die kent kennelijk geen nuance, want het westerse publiek zou op geen enkele manier sympathie mogen krijgen met de turken. Zelfs de film Zahra's ogen ( 'anti semitische' film uit Iran) kent goede joden. En ja die uitspraak in de rechtbank is ontzettend racistisch. En daar mag geen excuse over zijn.

Al met al zijn deze elementen voor mij doorslaggevend, om deze film een 0.5 te geven. Ik was er niet gecharmeerd van, en ik tollereer normaal gesproken wel veel.

Als de hoofdpersonage (die arabisch is ofzo) op een gegeven moment zegt, dat alle westerlingen varkens zijn. Dat hij hen allen haat. En hij hen allen wilt neuken. Als elke westerling wordt afgebeeld als een slechterik. En als het Christendom word gedemoniseerd en de Islam wordt opgehemeld, ja dan geef ik het een * 0.5

Lees dit artikel eens:

http://www.elsevier.nl/nieuws/cultuur_en_televisie/nieuwsbericht/asp/artnr/65023/

Tging over een Iraanse film, die Israel eens flink in het slecht daglicht stelde. Maar hey de film kende ook een aantal goede joden (waar van eentje orthodox was), maar goed de film werd in de grond geboord als anti semitisch. Heel de tweede kamer in rep en roer, nova in rep en roer, en oh wat was dat een afschuwelijke film. Maar tegelijkertijd vind iedereen dat Midnight express dan wel zou mogen.

Volgens mij ging het niet over Turken maar over een gevangene in een Turkse gevangenis. Dat jij die zaken niet kunt scheiden, zegt meer over jouw gebrek aan zelfreflexie dan over de intenties bij de filmmaker. Het feit dat iemand jarenlang zonder enige vorm van proces wegrot in een gevangenis interesseert je kennelijk geen flikker. Dat gevoel had Billy nou ook.

Uiteraard.

En terecht lijkt mij! Maar is Midnight Express echt zo'n soort film? Volgens mij toch niet. De film gaat toch niet over de Turken of de Islam. De film behandeld wantoestanden in een gevangenis. Wantoestanden die ook heden ten dagen helaas nog op veel plaatsen in de wereld voorkomen, en die ook zeker in de jaren '70 in Turkije speelden. Over de situatie anno 2005 in Turkije heb ik ook nog ernstig mijn twijfels maar dat ter zijde.

En waar gaat de discussie nu iedere keer weer over? De voorstanders zien in de film een sterke aanklacht tegen een corrupt rechtsysteem. De tegenstanders vinden deze prent racistisch en vooral tegen de Turken als volk en Turkije als staat gericht. Maar dat argument klopt gewoon niet. Ik heb deze film meerdere malen gezien en ik heb absoluut door deze film geen haat tegen Turken of de Islam gekregen. Ik denk dat veel mensen met mij best begrijpen dat Midnight Express een aanklacht is tegen corrupte rechters, een falend rechtssysteem en inhumane omstandigheden in dubieuze gevangenissen. Als deze film in Thailand had gespeeld had ik toch ook geen hekel gekregen aan de Thai of Hindouisme, jij wel?

Dat de regisseur het drama wat dikker aanzet is toch zijn goed recht. Het is en blijft een film gebasseerd op waargebeurden feiten. Geen registratie van wat er werkelijk gebeurt is.

Dan die toespraak van Billy in de rechtzaal is mischien niet geheel netjes maar toch wel enigzins te begrijpen. Hij is woedend, gefrustreerd over zijn uitzichtloze situatie. Enige afstandelijke reflectie op de situatie komt dan toch niet goed over, zeker niet in een film.

Ik denk ook niet dat het de bedoeling is geweest om de Turken belachelijk af te schilderen maar meer om de hopeloze situatie waarin Billy zich bevindt te verduidelijken. Een mens kan in extreme situaties extreme dingen zeggen. Neem het volgende voorbeeld eens; Sommige overlevende van de duitse holocaust verklaarde na hun bevrijding dat het ze niets zou doen als er nu terplekke voor hun neus duitse kinderen werden neergeschoten. Geen frisse uitspraak maar gezien de situatie van waaruit ze komen wel indenkbaar. En maakt dat deze mensen slecht? Of denken ze nu 50 jaar later er nog hetzelfde over? Ik denk van niet.

Tja ik heb de film niet gezien dus moeilijk te oordelen. Wel vind ik het verhaal van een wat dubieuzere opzet, weet niet zo goed wat ik daar van moet denken. Midnight Express is zoals ik al zei imo geen racistische film, maar een film die inhumane omstandigheden in gevangenissen aan de kaak stelt. En een sterke film want als gevangenisfilm doet deze het voor mij beter dan bv een Shawshank Redemption.

En in de Turkse gevangenis zitten er Turken. En het lijkt mij sterk, dat alle westerlingen in zon Turkse gevangenis goed zijn en de rest van de turken letterlijk en figuurlijk lelijk en barbaars zijn. Het laat het beeld zien van een stereo type Turk, in racistisch perspectief. En net zoals het afbeelden van bijvoorbeeld het stereo type Jood, is het een verwerpelijke zaak. De film kent geen nuance, en dat is zeer storend. Dus het is wel degelijk legitiem te twijfelen aan de intenties van die filmmaker.

De script-makers hebben dat niet ervaren toch? We moeten wel fictie en werkelijkheid gescheiden weten te houden, want zo kun je alles wel 'recht interpreteren' . Verder wordt het cognitieve beeld van de massa publiek over Turkije en de Turken negatief beinvloedt, wat weer kan leiden tot vooroordelen en/of racisme. Je moet het maar zo breed weten te zien. Sterker nog: ik beschouw deze film als een anti globalistische uiting tegen de komst van de Islam in het Westen, die het rond die tijd, ookal begon op te komen.

Het is volgens Billy wel degelijk verkeerd om Turk te zijn, want dan sta je op gelijke voet met een varken. Verder waren er een aantal scenes in de film, die ik opvatte als een regel rechte aanval tegen de Islam.

Moslims zien de 'christelijke god' en allah, als één. Dat ten eerste. Ten tweede, ik heb niets tegen de film midnight express, in de zin van dat het verboden zou moeten worden oid. Maar ten derde, heb ik wel alle recht de film principieel af te kunnen keuren, omdat de visie van de filmmakers fundamenteel verschilt van mijn visie. Is dat zo moeilijk te accepteren?

Gezien de dingen die Billy meemaakte vind ik het niet zo heel erg verwonderlijk dat hij zo reageerde. Ik zou ook niet weten wat ik zou hebben gezegd als ik in zijn schoenen stond.

Nee hoor, ik accepteer het heel makkelijk. Ik vind alleen dat je veel te zwaar tilt aan dit soort dingen. Deze film is gemaakt om geld te verdienen en spektakel te geven. Je moet er dus niet vanuit gaan dat alles even genuanceerd en realistisch is.