Genre: Thriller / Oorlog
Speelduur: 145 minuten
Alternatieve titel: Black Book
Oorsprong:
Nederland / Duitsland / Verenigd Koninkrijk / België / Frankrijk / Verenigde Staten
Geregisseerd door: Paul Verhoeven
Met onder meer: Carice van Houten, Sebastian Koch en Thom Hoffman
IMDb beoordeling:
7,7 (83.519)
Gesproken taal: Nederlands, Duits, Engels en Hebreeuws
Releasedatum: 14 september 2006
On Demand:
Bekijk via Pathé Thuis
Bekijk via Videoland
Bekijk via meJane
Bekijk via CineMember
Bekijk via Viaplay
Bekijk via CANAL+
Niet beschikbaar op Netflix
Niet beschikbaar op Prime Video
Niet beschikbaar op Disney+
Niet beschikbaar op Google Play
Plot Zwartboek
"To fight the enemy, she must become one of them."
In het laatste jaar van de Tweede Wereldoorlog wordt plotseling de boerderij, waar de Joodse revuester Rachel Stein ondergedoken zit, gebombardeerd. Ze wordt opgevangen door een lokale zeiler, maar krijgt dezelfde avond nog bezoek van Van Gein, die hen waarschuwt dat de Duitsers dit nieuwe adres al op het spoor zijn, en hen een veilige doorvaart door de Biesbosch naar het (bevrijde) zuiden van Nederland aanbiedt. Het bezette deel van Nederland ontvluchten blijkt echter niet zo gemakkelijk als ze had gedacht.
Externe links
Acteurs en actrices
Rachel Stein / Ellis de Vries
Ludwig Müntze
Hans Akkermans
Ronnie
Günther Franken
Joop
Prison Guard with Baret
Gerben Kuipers
General Käutner
Notary Wim Smaal
Video's en trailers
Reviews & comments
gmx
-
- 1034 berichten
- 778 stemmen
hoewel, als ik de bron vluchtig doorkijkt is de situatie juist treffend vergelijkbaar
* In realiteit ging het dus om een Duits management, in de film over een canadees management. Een wereld van verschil.
* In realiteit ging het om 2 deserteurs, in de film om een Duitse generaal, die ongetwijfeld berecht zou gaan worden voor z'n misdaden en/of die ongetwijfeld interessante info voor de Canadezen had en daarmee enorm waardevol voor de Canadezen was.
Het is idd een wetenschappelijk artikel, op de site van een Canadese universiteit ( http://www.wlu.ca ).
Quido
-
- 14649 berichten
- 6106 stemmen
In de film gebeurt wat het - zoals jij het noemt - 'Duitse management' betreft hetzelfde: de afhandeling wordt door de Canadezen in dit specifieke geval overgedragen aan de een Duitse hoogwaardigheidsbekleder, die 'helpt' orde in de chaos te scheppen.
Soeteman op de commentaartrack: "Dat lijkt verzonnen; 'hoe kom je erbij dat de geallieerden dat toe zouden staan [het overnemen van Duitse bevelen door de krijgsraad betreffende 'eigen personeel'], maar dat is op behoorlijke schaal gebeurd, tientallen executies in Duitsland van na 8 mei 1945, maar ook in Nederland zijn mensen - met name van de Kriegsmarine - alsnog door de Canadezen gesanctioneerd, neergeschoten, geëxecuteerd."
Earth
-
- 863 berichten
- 375 stemmen
Volgens mij is het belangrijker te beseffen dat dit een film is die niet precies de werkelijkheid volg. Het is geen documentaire.
Het FEIT blijft dat er vlak na de bevrijding Duitsers zijn geexecuteerd zijn onder de neus van de Canadezen. In de film is het ook onder Duits gezag gebeurd. Je moet wel goed kijken GMX.
gmx
-
- 1034 berichten
- 778 stemmen
de film is het ook onder Duits gezag gebeurd. Je moet wel goed kijken GMX.
In de film stelt de Duitse officier, die de Canadezen helpt, voor aan de canadezen, om Muntze te laten liquideren, waarna de Canadezen hier meer akkoord gaan. In realiteit werd een onderdeel van de Duitse macht weer in ere hersteld en besloot dit 'management' dat ze 2 deserteurs zouden moeten liquideren. Geheel andere situatie dus. Maar goed, heb het gevoel dat een aantal mensen het verschil niet zien of niet willen zien en deze knallende scriptfout niet erkennen. Het zij zo, ik heb m'n punt inmiddels wel gemaakt en ben verder klaar met deze discussie.
Earth
-
- 863 berichten
- 375 stemmen
In de film stelt de Duitse officier, die de Canadezen helpt, voor aan de canadezen, om Muntze te laten liquideren, waarna de Canadezen hier meer akkoord gaan. In realiteit werd een onderdeel van de Duitse macht weer in ere hersteld en besloot dit 'management' dat ze 2 deserteurs zouden moeten liquideren. Geheel andere situatie dus. Maar goed, heb het gevoel dat een aantal mensen het verschil niet zien of niet willen zien en deze knallende scriptfout niet erkennen. Het zij zo, ik heb m'n punt inmiddels wel gemaakt en ben verder klaar met deze discussie.
Als jij dit als scriptfout ziet dan komen we hier inderdaad niet uit.
Quido
-
- 14649 berichten
- 6106 stemmen
Frappant dat je nu niet meer op mijn stukje ingaat, gmx. De fout ligt echt niet bij de makers.
Stephan
-
- 7890 berichten
- 1387 stemmen
Over dat voorval van Rainer Beck ken ik een script waaraan jaren research is gepleegd.
De deserteur (Kriegsmarine - hij was half Joods en bang dat hij als zodanig zou worden ontdekt en opgepakt) dook onder, kwam na de bevrijding bovengronds, werd "gearresteerd" omdat hij een duits soldaat was en in het krijgsgevangenkamp viel hij onder Duitse millitaire wetgeving. Die kwamen er dus achter dat hij gedesserteerd was en berechtten hem dus tot de doodstraf.
Volgens de accoorden van die tijd, moesten de Canadezen hierin gehoor geven, Het Duits vuurpeleton de wapens en de kogels geven en zich er verder niet mee bemoeien.
Schrijnend, maar geheel volgens de wet en het is dus ook meerdere malen gebeurd.
Voor zover ik weet heeft in zwartboek een soortgelijke plotwending gezeten en is geloofwaardig en correct.
Dat het "beruchte" script als basis heeft gediend voor dit plotidee ook trouwens, maar dat terzijde.
Quido
-
- 14649 berichten
- 6106 stemmen
Lijkt me wel dat deze gehele discussie grote spoilers bevat, mods.
Earth
-
- 863 berichten
- 375 stemmen
Prima acteerwerk en een boeiend verhaal. Helaas zitten er een paar onlogische wendingen in het script, die ook al eerder zijn genoemd. Weet niet of deze al eerder zijn genoemd, maar hier stoorde ik me persoonlijk nogal aan:
* Het stuk met de insuline spuit, het snel de chocola eten, toch weer ontsnappen etc, iets TE toevallig allemaal
* De liquidatie van Muntze. Kom op zeg, Duitse wetten die nog uitgevoerd moeten worden na de bevrijding ?
* Die Duitse topgeneraal die hiertoe de opdracht geeft ?
* Muntze die hier niet eens tegen in gaat ?
* Muntze, een topgeneraal onder Hitler die eigenlijk gewoon eigenlijk een hele schappelijke, aardige baas is ?
* In die tijd hadden ze ook al draadloze lange afstands zenders ? Zo klein ? Kom op zeg.
* Draadloze telefoon in een jeep ?
En zo zijn er nog heel wat zwakheden, ben maar voorbij gegaan aan de punten die een paar pagina's terug ook al genoemd zijn.
Jammer, dit drukt de score, deze zat zo dicht bij een ECHT goede Nederlandse film, ik kan nu echt niet hoger komen dan:
3.5 *
Munze, schappelijk? Eerste zin over hem:
Dankzij hem zijn er in het verzet tientallen doden gevallen
Typisch Verhoeven: het neerzetten van grote/mooie contrasten. Een postzegelverzamelaar die SD-er is.
cornelis
-
- 4744 berichten
- 681 stemmen
Probleem van periodefilms is dat die bij sommigen blijkbaar een overdreven wantrouwen op het gebied van historische correctheid veroorzaken.
KOM OP zeg. Het is toch gewone common sense
Quod erat demonstrandum.
Wouter
-
- 18720 berichten
- 3085 stemmen
Typisch Verhoeven: het neerzetten van grote/mooie contrasten. Een postzegelverzamelaar die SD-er is.
Eh... wat voor contrast is dat dan...?
Earth
-
- 863 berichten
- 375 stemmen
Eh... wat voor contrast is dat dan...?
Dat een postzegelverzamelaar, een persoon die in de ogen van mensen niet echt te boek zal staan als een wreed mens, zulke dingen doet.
Wouter
-
- 18720 berichten
- 3085 stemmen
Dat een postzegelverzamelaar, een persoon die in de ogen van mensen niet echt te boek zal staan als een wreed mens, zulke dingen doet.
Sinds wanneer is een postzegelverzamelaar zondermeer tegengesteld aan wreed...? En op welke dingen doel je met "zulke dingen"?
Vreemde redenatie, hoor.
Earth
-
- 863 berichten
- 375 stemmen
Sinds wanneer is een postzegelverzamelaar zondermeer tegengesteld aan wreed...? En op welke dingen doel je met "zulke dingen"?
Vreemde redenatie, hoor.
Ik had geen zin op spoilers te gebruiken, vandaar de wrede dingen. Ik denk zelf dat erg weinig mensen postzegelverzamelaars met wreed assoiceren. Maar ja zo kunnen we alles wel "in Frage stellen".
Earth
-
- 863 berichten
- 375 stemmen
Ik begrijp je redenatie gewoon niet.
Tegenstelling: postzegelverzamelaar vs. iemand die verzetsmensen op zijn geweten heeft. Voor veel mensen is dit een tegenstelling.
Wouter
-
- 18720 berichten
- 3085 stemmen
Tegenstelling: postzegelverzamelaar vs. iemand die verzetsmensen op zijn geweten heeft. Voor veel mensen is dit een tegenstelling.
Iemand die wát?
BlueJudaskiss (moderator films)
-
- 11922 berichten
- 5326 stemmen
Om me er even mee te bemoeien: ik snap wat Earth bedoelt, maar ik zie inderdaad niet perse een tegenstelling tussen en postzegelverzamelaar en een 'wreed' iemand. Stille wateren, diepe gronden toch? 
cornelis
-
- 4744 berichten
- 681 stemmen
Iemand die wát?
Iemand (een kapitein van de SS trouwens, en geen topgeneraal) die (de dood van tientallen) verzetsmensen op zijn geweten heeft (maar aan de hoofdpersoon - en de toeschouwer - wordt geïntroduceerd als filatelist).
Hoewel geen directe tegenstelling, zie ik ook prima wat Earth bedoelt. Ik snap dat in elk geval stukken beter dan de opvatting dat dergelijke Duitsers op geen enkele wijze schappelijke kerels zouden kunnen zijn geweest (en dat die vooronderstelling dan ook nog leidt tot het niet meer willen accepteren van de vertelling).
Wouter
-
- 18720 berichten
- 3085 stemmen
Sorry, maar ik zie geen tegenstelling. Als ik een filatelist zie denk ik niet automatisch dat het een vredelievend persoon is. Daarbij vind ik de redenatie helemaal vreemd, omdat we binnen een minuut zien dat de persoon in kwestie een aardige man is. Dan begrijp ik al helemaal niet meer op welk contrast er gedoeld wordt...
cornelis
-
- 4744 berichten
- 681 stemmen
Ik zal het je niet euvel duiden.
. ELLIS:
Müntze heet-ie. Best een aardige vent.
. HANS:
Pff. Da's de chef van de SD. Dankzij hem zijn er in het verzet tientallen dooien gevallen.
. ELLIS:
En zo'n man spaart postzegels...
. HANS:
Als-ie na de oorlog tegen de muur gaat roep ik graag "VUUR". Héél graag.
Wouter
-
- 18720 berichten
- 3085 stemmen
Ik zal het je niet euvel duiden.
Nee. Maar dat maakt het nog geen contrast. Als je iemand zou vragen wat een hobby van een enge nazi zou kunnen zijn, zouden postzegels toch niet een totaal ondenkbaar antwoord zijn? Of is het zo ondenkbaar dat een nazi een hobby heeft...?
Anyway, de postzegel-opmerking van Ellis vind ik onbegrijpelijk. Het had voor mij net zo goed langlaufen of blaasvoetbal kunnen zijn.
Earth
-
- 863 berichten
- 375 stemmen
Nee. Maar dat maakt het nog geen contrast. Als je iemand zou vragen wat een hobby van een enge nazi zou kunnen zijn, zouden postzegels toch niet een totaal ondenkbaar antwoord zijn? Of is het zo ondenkbaar dat een nazi een hobby heeft...?
Anyway, de postzegel-opmerking van Ellis vind ik onbegrijpelijk. Het had voor mij net zo goed langlaufen of blaasvoetbal kunnen zijn.
Nou, ook hier komen we niet uit. Des te interessanter om te weten dat het karakter waarop deze persoon gebaseerd is, zich in WOII voor postzegels heeft laten omkopen. Dit is niet zo direct in de film verwerkt.
cornelis
-
- 4744 berichten
- 681 stemmen
Hoewel geen directe tegenstelling,
Maar dat maakt het nog geen contrast.
No kidding...
Geeft niks, joh.
(verwijderd)
-
- 1010 berichten
- 0 stemmen
Grote makke van deze film vormde de introductie van de personages. Het verhaal neemt de kijker meer mee dan de hoofdrolspeler, hoewel zij haar rol geloofwaardig neerzet. De film verliest aan sfeer door de grote helderheid van de 'beelden'. Zo schoon kan een oorlog toch niet zijn? Bovendien ondersteunt de muziek nauwelijks de getoonde plotwendingen. Kortom, deze film wordt volledig gedragen door het verhaal. Het goede spel van Van Houten en Hoffman kunnen daar onvoldoende tegenwicht aan bijdragen. De Vierde Man was wat mij betreft Verhoevens beste.
Gerelateerd nieuws

Bevrijdingsdag 2025: De best beoordeelde Nederlandse films over de Tweede Wereldoorlog

Tweede Wereldoorlog-film 'Zwartboek' van Paul Verhoeven donderdag op televisie

Videoland heeft drie nieuwe indrukwekkende WOII-films toegevoegd aan het aanbod

Oranje boven! Dit zijn de best beoordeelde Nederlandse films ooit gemaakt
Bekijk ook

Soldaat van Oranje
Oorlog / Drama, 1977
1.045 reacties

Doctor Zhivago
Drama / Romantiek, 1965
128 reacties

Sophie Scholl - Die Letzten Tage
Drama / Oorlog, 2005
228 reacties

Elle S'appelait Sarah
Drama / Oorlog, 2010
252 reacties

Mai Wei
Drama / Oorlog, 2011
56 reacties

De Tweeling
Drama / Oorlog, 2002
401 reacties
Nieuwsbrief MovieMeter
Het laatste film- en serienieuws per e-mail ontvangen?
Populaire toplijsten
- Top 250 beste films aller tijden
- Top 250 beste sciencefiction films aller tijden
- Top 250 beste thriller films aller tijden
- Top 250 beste familie films aller tijden
- Top 250 beste actie films aller tijden
- Top 100 beste films van de laatste jaren
- Top 100 beste films op Netflix
- Top 100 beste films op Disney+
- Top 100 beste films op Pathé Thuis
- Top 50 beste films uit 2020
- Top 50 beste films uit 2018
- Top 50 beste films uit 2019
- Top 25 beste films in het Nederlands
Corporate & Media
Realtimes Network
Innovatieweg 20C
7007 CD, Doetinchem, Netherlands
+31(315)-764002
Over MovieMeter
MovieMeter is hét platform voor liefhebbers van films en series. Met tienduizenden titels, die dagelijkse worden aangevuld door onze community, vind je bij ons altijd de film, serie of documentaire die je zoekt. Of je jouw content nou graag op televisie, in de bioscoop of via een streamingsdienst bekijkt, bij MovieMeter navigeer je in enkele klikken naar hetgeen dat voldoet aan jouw wensen.
MovieMeter is echter meer dan een databank voor films en series. Je bent bij ons tevens aan het juiste adres voor het laatste filmnieuws, recensies en informatie over jouw favoriete acteur. Daarnaast vind je bij ons de meest recente toplijsten, zodat je altijd weet wat er populair is op Netflix, in de bioscoop of op televisie. Zelf je steentje bijdragen aan het unieke platform van MovieMeter? Sluit je dan vrijblijvend aan bij onze community.








