Syriana (2005)

Ik vond Damon ook niet best hoor. Maar goed, zijn rol en verhaallijn waren misschien ook wat minder interessant dan de andere.

Denk je nou echt dat Gaghan de bedoeling of verwachting had om elk onderwerp grondig uit te diepen? Hij heeft heel goed nagedacht over hetgeen hij over wilde brengen en op welke manier hij dit het best kon doen. Je kunt de oliewereld en alle belangen die daarmee zijn gemoeid niet los van elkaar behandelen. Het bijzondere van Syriana is dan ook dat het zowel simpel als complex tegelijk is. De aaneenschakeling van factoren kon hij onmogelijk uitdiepen, maar door ze wel oppevlakkig te incorporeren in het verhaal benadrukt Gaghan ook aan hoe complex het onderwerp is en hoeveel factoren een rol spelen.

Ik vind het een beetje vreemd dat je deze film vergelijkt met The Constant Gardener. De laatste heeft een heel andere stijl en is in het geheel niet gewijd aan één thema. TCG behandelt een liefdesdrama, bevat duidelijk een sociale aanklacht en licht een complottheorie uit. Het verhaal en het 'lijden' van personen staat centraal. TCG mag dan wel mooi gefilmd zijn, politiek is het verre van sterk. Syriana is anders. De film uiterst koel en afstandelijk gefilmd. En dit sluit heel goed aan bij het thema en de wereld die Gaghan probeert te beschrijven, een wereld waarin geen rekening wordt gehouden met gevoelens en behoeften.

Het is dan ook niet gek dat Gaghan geen aandacht besteedt aan de personages. Er wordt namelijk niet getracht om het dramatische verhaal van iemand te vertellen, maar van een omstandigheid. Syriana probeert je een kijkje te geven in een kille wereld, waarin hij zich niet richt op de impact die deze wereld heeft op individuen, maar op de manier waarop bepaalde actoren zich binnen een netwerk van tegenstrijdige belangen bewegen en deze in stand houden. Syriana behandelt de werking van een netwerk en de invloed die dit kan hebben op waardesystemen of gebieden.

Syriana is The Constant Gardener niet en dat is maar goed ook.

Het aantal personages is misschien wel iets te veel, maar ook hiermee bevestigt Gaghan de complexiteit van de wereld die hij behandelt. Er zijn binnen zo'n wereld zoveel actoren en elk van hen heeft zijn eigen belangen en behoeften, waar niemand rekening mee houdt. Ook al behoren bepaalde personen tot dezelfde 'partij'.

Wat een aantal van jullie verkondigen zijn je réinste sofismes! Jà, de oliewereld is een samenhang, een cluster van allerlei belangen, corruptie, etc. Jà, in deze wereld is het niet eenvoudig om de vinger naar de juister persoon te maken. En jà, de oliewereld is complex. Maar moet men er dààrom een rommelige, onnavolgbare film van maken? Volgens deze stelling is het volgende ook correct: het leven van een plant is saai, bijgevolg dient een film over een plant saai te zijn, zoniet kunnen we niet spreken over een correcte realistische film. Ik trek het in het belachelijke, maar het wijst wel op het zinloze van jullie uitlatingen.

Bovendien bestaan er films met zes, zeven verhaallijnen die perfect te volgen zijn en regisseur Gaghan slaagt er niet eens in om viér verhaaltjes netjes te vertellen zonder constant gebruik te moeten maken van titels op het scherm, in godsnaam! De vergelijking met 'the constant gardener' gaat wél op, omdat -wat chiquita ook moge beweren- het OOK een reëel probleem aankaart, dit ook doet via parallelmontage van westerse wereld en probleemgebied etc. Hét probleem van 'syriana' zit 'm in de personages, stuk voor stuk zielloze figuren (het karakter van clooney buiten beschouwing gelaten) die géén moment van vlees en bloed zijn en de kijker betrekken bij het gebeuren.

Zo moeilijk te volgen zijn die 4 verhalen nou ook weer niet Olivier. De film is helemaal niet rommelig. Ik denk toch eerder dat jij niet goed hebt opgelet. Misschien zou je de film eens moeten herzien?

En het leven van een plant is helemaal niet saai. Weet je wel hoe complex de structuur en de wonderbaarlijke werkzaamheden van een plant zijn? Iedereen bekijkt een plant of wat dan ook op een andere manier. Daar waar Gaghan zielloze figuren ziet in de oliewereld, had jij misschien liever personen met problemen en ethische worstelingen gezien. Syriana is niet vanuit een persoonlijk perspectief gefilmd. Jij rekent Syriana af op dit punt. Duidelijk, maar niet terecht vólgens mijn beleving.

Mee eens.

Gagham koos bewust voor een vertelling in lagen, wat één van de grootste pluspunten van de film is (, aldus velen). Juist daarom is geen enkel personage overbodig en wordt Syriana zo interessant. Zo zien we rechtstreeks wat voortvloeit uit de beslissingen van de grote meneren: de gevolgen voor de "bediende" en de gevolgen voor de kansarme arbeider...

Terecht opgemerkt, lijkt me heel verstandig om deze raad op te volgen, Olivier...

Inderdaad, heel terechte opmerking, Chiquita. Vele gebruikers zullen op die manier een denkfout maken, denk ik. Zeker bij Olivier is dat de gevoelige plek.

Tipje misschien voor alle kijkers: Benader deze film niet vanuit een heel menselijk oogpunt, maar veeleer op een rationele wijze.

Dus JJ_D, wat jij bedoelt is dat je deze film hoe dan ook MOET goedvinden?

Ja en neen: volgens mij is dit gewoon een erg goeie film die je als je hem slecht vindt ofwel niet goed begrepen hebt ofwel moeite had met het snelle tempo, wat volgens mij geen reden is om afbraak te doen aan deze brok genialiteit.

Natuurlijk speelt een persoonlijke mening nog mee en kan ik er niets tegenin brengen als je het echt niets vindt, maar een degelijke verklaring waarin ik me kan vinden zal je niet op papier kunnen zetten, vrees ik.

@ JJ_D: vergeet maar mooi dat ik deze film opnieuw ga bekijken; eerste kijkbeurt is een regelrechte martelgang geweest, die onderga ik geen twee keer. Als je als regisseur van plan bent om geen enkele aandacht te schenken aan de karaktertekening van je personages (de enige mogelijke manier zodat je met ze kan meeleven als kijker) dan moet je maar een documentaire maken en àlle fictie-elementen definitief overboord gooien. Een fictie-film zonder mooie karakterschetsen is geen fictie-film die naam waardig of toch alleszins geen goede. Het is perfect mogelijk om dit verhaal te combineren met sterke personages en intriges die het waard zijn te worden bekeken. En jà, 'syriana' is wél een uitermate rommelige film; wat een aanstellerij (is derde maal dat ik het hier zeg!) al die ondertitels op het scherm. Wanneer een regisseur/scenarist in deze tijden zijn heil moet gaan zoeken in teksten op het scherm... Meestal een erg vaag teken over de duidelijkheid en samenhangendheid van het verhaal, een beetje in de stijl van de verklarende voice-over.

Er wordt wel degelijk aandacht besteed aan de psychologische diepgang van de personages, maar het is aan de kijker zelf om de karakters een echte ziel te geven en veel zaken zelf in te vullen. Het is niet gemakkelijk om je goed en wel in te leven, vooral het snelle tempo werkt dat NIET in de hand.

Scenarioschrijver Gagham kiest er niet voor om via personen of intriges de kijker naar de keel te grijpen (een twijfelachtige keuze), maar door de intellectuele diepgang (die onze geest 2 uren volwaardig voer tot nadenken weet te bieden).

Dat was gewoon ter verduidelijking, goed? Zonder had het evengoed gekund, door het snelle tempo dreig je soms wel eventjes over boord te vallen en de ondertitels helpen je weer op het goede pad. Wees de scenarist daar dankbaar voor!

Hij heeft trouwens de bedoeling de zaken werkelijk te duiden, en niet zo'n waar-ook-ter-wereld-onverschilligheid, als ik het zo mag noemen. In meerdere actiefilms zien we dat toch ook terug (Spy Game, denk ik)? Niets om problemen over te maken dus.

Ja, inderdaad; 'Spy Game' is dan ook de ultieme film van het decennium. Het spijt me hoor, maar zonder die achterlijke ondertitels zou ik niet eens gewéten hebben waar ik me bevond in de wereld en kom nu niet af met 'slechte-begrijper'-verwijten, want ben immer en altijd een heel oplettende kijker. De ondertitels waren wél nodig, zoniet loop je verloren in het geheel. Zoals ik al eerder zei, 'Syriana' heeft zijn sterke momenten en clooney's prestatie mag er zijn, maar hoe de verhalen door elkaar zijn geweven, is gewoonweg plaatsvervangende schaamte. Bovendien is er ook helemaal geen dramatische opbouw die gelijktijdig verloopt tussen de verhalen (je zou 'de droom van scipio' van iain pears eens moeten lezen, een dergelijk meesterwerk geeft aan hoé je parallelle verhalen moet 'monteren'); de plots lopen los van elkaar en plots -uit het niets- vallen ze allemaal in elkaar. Detailopmerking, maar onbegrijpelijk dat een DOP zoiets toelaat: matt damon beschikt zo mogelijk over het lelijkste en meest oncharismatische profiel van hollywood: waarom, ô waarom wordt de man dan constant in profiel gefilmd?!

Hier ga ik niet verder op in, wegens te irrelevant: een film staat of valt niet bij het laten verschijnen van ondertitels.



Juist doordat er 4 verschillende verhaallijnen zijn die zich op verschillende niveaus bevinden, zou het lachwekkend zijn om ze sterk met elkaar te verweven of in 1 punt te laten samenkomen, alsof het mogelijk is dat de big guys in contact zouden komen met de werkloze Iraniërs (hetzelfde concept wordt gebruikt in Traffic). Waar de verhaallijnen elkaar dan wel raken, zij het oppervlakkig, raken de verschillende "niveaus" elkaar ook daadwerkelijk, kijk maar naar de bom die verkocht wordt (invloed van overheidsdiensten op terrorisme).
Verder is er wel degelijk een dramatische opbouw, alleen zie jij die niet. Damon bevindt zich bij de emir die het doelwit van een aanslag blijkt te zijn, de Iraanse jongeren bereidden zich voor op een zelfmoordaanslag, de Connex-Killen-zaak bereikt zijn hoogtepunt en Clooney (door zijn eigen organisatie verloochend en nu ook zelf een doelwit) doet zijn finale goeie daad om te proberen de emir te redden. Wat een spanningsboog, lijkt mij. De film houdt ons via zijn flitsende (voor veel mensen blijkbaar onbegrijpelijke) montage bij de les, de genialiteit van het scenario is bijna ongezien.

Ik begrijp wat je bedoelt met subtiel verweven verhaallijnen, maar die spelen zich meestal op een zelfde niveau af. Om een simplistisch voorbeeld te geven: James Bond die letterlijk (lees fysiek) gaat interfereren met de boosaardige plannen van de slechterik.
Ik hoop dat je nu het één en het ander verduidelijkt ziet.



Damon acteert gewoon goed! Trouwens, een grote naam op de affiche staat nooit slecht en spreekt een groter publiek aan. Niets verkeerd met een potentieel grotere impact van een film met een meerwaarde, toch?

Syriana legt net als 'Good Night' ook de hand op de zere plek maar dan op een andere manier. Dit keer gaat het over corruptie in het heden en hoe het zichzelf in stand houdt omwille van het Zwarte goud.

Omdat Clooney publiekelijk vraagtekens begon te uiten over het beleid van Bush werd hij door de rechtse media finaal afgebrand en landverrader genoemd. Dat deed hem zoveel dat hij uiteindelijk besloot om niet publiekelijk terug te gaan schelden maar gewoon twee films te maken die beidde reflecteren op het verleden en het heden. En het lijkt wel of daarmee een waarschuwing wordt gegeven. Aan de ene kant het verleden met de heksenjacht op communisten en tegenwoordig de corruptie in het Amerikaanse systeem.

Syriana bekijkt de zaken vanuit verschillende perspectieven en giet dit in een paar verhaallijnen. Wat we zien is een zwembad gevuld met haaien die elkaar ieder moment kunnen verscheuren. Door de hoeveelheid aan verhaallijnen, die verschillende niveau´s analyseert is de film soms moeilijk te volgen, en soms ook verwarrend. Het is dus zaak om je kop erbij te houden. Want het is geen gemakkelijke kost. Maar wie doorzet zal versteld zijn wat er zowel op hoog en laag niveau gebeurt. Ontdaan van elk opsmuk wordt er een beeld en situatie geschetst waar we met z´n allen heel erg bang voor moeten zijn. Misschien is de film niet altijd evenwichtig maar ´Syriana´ is een politiek geladen film die heel er diepe wonden snijdt. En waarvan ik zeker weet dat sommige mensen hem liever niet gemaakt hadden gezien.

Ik vond het geen goede film. Te traag, de hoofdpersonages komen elkaar nauwelijks tegen, ...

Wat betekent eigenlijk in godsnaam Syriana ??

2*

'Syriana' is een term die vaak door neo-conservatieve denktanks wordt gebruikt en omvat de hypothese dat het Midden-Oosten geherstuctureerd kan worden, het geloof dat je natiestaten in die regio opnieuw kunt vormen. Zowel wat betreft het trekken van nieuwe kunstmatige grenzen als de zogenaamde identiteit van de natiestaat. Ik weet niet wat de etymologische afkomst van het woord is. Misschien staat het ergens op internet?

EDIT: Hier staat trouwens iets anders, namelijk dat Syriana is afgeleid van Pax Syriana, een noodzakelijke vredesovereenkomst tussen de VS en Syrië vanwege de olie-industrie. Dit is waarschijnlijk waar Gaghan met de titel naar verwijst.

Mooie film, in het begin moeilijk te volgen doordat de verbanden tussen de personages niet helemaal duidelijk zijn. Maar na een uur en verder is dit prima te doen.

4*

Ik vond het een moeilijk te volgen film, had ook wat meer actie en spanning verwacht beetje jammer dus 2*

Ik vrees dat we nog veel van dit soort reacties kunnen verwachten.

Doe niet zo flauw! Je insinueert dat deze mensen die de film onnavolgbaar vinden een bende leeghoofden zijn die 'de film niet aankunnen' of 'verloren gelopen actiegeile filmbarbaren' zijn. De film is gewoonweg wanstaltig slecht in elkaar gestoken en zelfs wanneer je de film perfect begrijpt -wat ik doé- zelfs dàn nog kan ik niet anders dan concluderen dat het een van ver in elkaar gesmeten scenariootje was à la 'laten we eens een beeld scheppen van de olie-industrie' en op enkele prima momenten na is 'syriana' dan ook niet veel meer geworden!

Jij zegt dat je de film perfect begrijpt, prima.

Ik doelde op enkele van de bovenstaande berichten van mensen die het dus niet begrijpen en iets totaal anders verwacht hadden.

Denk dat je wel een punt hebt en dat deze film -mogelijk door zijn uitstraling, trailer wat dan ook- een beetje een 'verkeerd' publiek aanspreekt, dwz een publiek dat een actie-film verwacht en tja... dan ben je natuurlijk wel aan het verkeerde adres. Maar mogelijk gaat het om een manier om alsnog wat box-office mee te graaien. En dat kan je de film niet kwalijk nemen, want stél dat de politieke films van dit jaar (en dat waren er wel wat, kijk zelfs maar naar de oscar-nominaties!) het ook goed doen aan de kassa, dan zitten er misschien wel meer 'gewaagde' prenten aan te komen en dat valt alleen maar toe te juichen!

Lastig te volgen idd!

Tis niet dat het onderwerp me niet boeit, of dat ik niet van een film houd met veel verhaallijnen (Amores Perros, Crash; vind ik fantastische films), en ik wil best een beetje nadenken tijdens een film, maar aldoor maar weer een nieuwe scene, nieuwe mensen, totaal geen verband met vorige scene's, op een gegeven moment waren mn hersenen murw geslagen door het maar wéér nieuwe karakters te moeten zien. (of waren het oude die ik alweer vergeten kwijt was?)

Mischien moet je de film gaan als helemaal helder bent en alles aankunt, anders beter niet.

Maar eigenlijk vind ik dat een film, of een goeie film iig, je toch na een 20 minuten je als kijker wel moet 'pakken' en dat had ik bij deze film na 40 minuten nog steeds totaal niet.

Ik zal niet stemmen omdat ik m niet afgekeken heb, maar mocht ik m ooit helemaal kijken en blijkt het 2e deel van de film briljant, dan blijft voor mij het 1e deel van de film een erg groot minpunt.

Spijtig dat je het niet nodig acht om op mijn bericht te reageren (zie boven), want het script is veel subtieler dan jij wel denkt. Hier is wel degelijk over nagedacht, bewijs zijn (mits een beetje zoekwerk) de raakpunten van hoge en lage niveaus (zie ook eerder).

Een vergelijking die inderdaad helemaal niet opgaat. Kos' argument (persoonlijke perspectieven) gaat duidelijk op (dank je, Kos). In 'The Constant Gardener' worden de personages gedreven door persoonlijke motieven, het is veel gemakkelijker om medelijden te voelen met Fiennes of geëmotioneerd toekijken hoe hij vecht tegen het onrecht. Ook qua filmstijl zitten we 2 keer op een totaal verschillend pad. Fernando Meirelles is een ware virtuoos met de camera en enkele shots barsten van genialiteit, enkel en alleen omdat de regisseur de landschappen zo schitterend vastlegt op band. Gagham voelde helemaal geen behoefte om de Perzische Golf mooi in beeld te brengen, en terecht. Verwondering genoeg, van het scenario alleen al.

Nog een duidelijk verschil is dat 'The Constant Gardener' in elkaar steekt volgens de regels van de kunst. Het is duidelijk wie goed en slecht is, de kijker wordt weinig keuze gelaten. Ook daarin verschilt Syriana van Le Carré's boek. Trouwens, Gagham zegt zelf (in een interview, te lezen in De Standaard, C&m, p. 12):

In elke spionagefilm (heel breed gezien kunnen we 'The Constant Gardener als voorbeeld nemen) heb je wel een scène waarin iemand zegt: "Het zit zus of zo in elkaar" (Wat in 'The Constant Gardener ook meerdere malen gewoon gebeurd. Maar niets op tegen, zo hoort het eigenlijk, alleen heeft Syriana het lef om ook daar tegenin te gaan...). Maar in de wereld van Syriana is er niemand die zo praat. Ze zijn er te slim voor, ze laten zich niet op iets pakken.

The Constant Gardener was wel degelijk een schitterende film, die op vele gebieden iets voor heeft op Syriana. Maar niet de nodige subtiliteit, zoals het een film als Syriana beaambt.

Dit moet echt wel de zwakste film ooit zijn die ik heb gezien. Het is de eerste keer dat ik de cinemazaal heb verlaten tijdens de voorstelling. Ik heb rustig een half uurtje buiten de zaal gegaan omdat de film zo saai was en onbegrijpelijk.

Ik versta nauwelijks waarover de film ging.

Dit was echt weggesmeten tijd van leven. Om niet te spreken over de 6 euro die ik betaald heb om deze film te zien.

0 is hier echt wel op z'n plaats, maar ik kan niet anders dan een 0,5 te geven.

Ik vind het een beetje vreemd dat je stemt op een film die je niet begrijpt en waarvan je zelfs een half uur hebt gemist. Dit is geen terechte argumentatie voor de 0,5* die je eraan toekent. Je kunt de film niet beoordelen. Dit is anders dan kritiek hebben op de filmtechnische aspecten of de script van Syriana. Denk je ook niet?

Vind het anders wel een terechte redenering. Als je een film zo slecht vindt dat je de zaal vroegtijdig verlaat, dan rechtvaardigt dat een lage score volgens mij.

Lekker makkelijk, een waardeoordeel uitspreken over iets dat je niet begrijpt en niet eens de moeite neemt om het te begrijpen. Dat is net zoiets als een wetsvoorstel weigeren, zonder het te lezen. Dat noemen ze inadequaat beoordelen. Zijn algehele mening formuleert hij op grond van informatie waar hij niet eens over beschikt. 'Syriana is zwak, omdat ik het niet begrijp' is geen argument. Dit zegt niets over het verband tussen de strekking van de film, de verhaalstructuur en de filmische vormgeving.

Maar het zegt misschien wel iets over hoe onduidelijk de film in mekaar is gebokst?

Ik hem hem zelf niet gezien, maar wat ik wil zeggen is dat iemand toch het recht heeft een film niet goed te vinden als hij die saai vindt of niet begrijpt? Of telt dat niet meer als waardeoordeel? Niet iedereen is immers even slim of even ontvankelijk voor ingewikkelde plots. Mogen zij dan geen mening hebben?

ben het eigenlijk wel met Olivier eens (weer ns). de film is rommelig op bepaalde momenten. het grote manco van deze film is dat het overkomt als een avondje zappen op TV, waar de zenders een vage afspraak hebben gemaakt, een gezamenlijk thema te hanteren. ‘makkelijk te begrijpen film’ las ik hier ergens. een uitspraak die vooral gebruikt zal worden door mensen die zichzelf heel intelligent vinden (sorry voor de onsportieve sneer). sommige dingen worden namelijk gewoon nooit duidelijk en niet goed uitgelegd. ook wordt er vanuit gegaan dat de kijker bekend is met het nodige jargon.
dit zorgt ervoor dat het wel te volgen is, maar het wordt de kijker om onduidelijke reden, onnodig moeilijk gemaakt.

tuurlijk snap ik de samenhang (ik noem de terroristen in wording ). die verhaallijn heeft misschien wel het meeste potentie. nu is het er een beetje bij geraapt, ondanks dat ik me bewust ben van de duidelijke link, is het me te kort door de bocht. de oliemaffia ook maar de schuld geven van terrorisme?

verder is het natuurlijk een goed gemaakte film (mooi gefilmd, sterke acteurs, strakke regie etc.) jammer genoeg gaan de makers er gemakshalve van uit dat de kijker zelf in staat is allerlei zaken uit te leggen. dit is op zich niet erg, maar hier werkte het niet. het creëert een afstand tussen hetgeen je op het scherm ziet en diegene die ernaar kijkt. ik zat naar losse scènes te kijken (met een soort van volgorde). er had veel meer ingezeten.

Traffic was stukken beter. ondanks mijn stevige en uitgebreide (ten opzichte van de plus punten) kritiek toch enigszins de moeite waard. 2,5 sterren.