Citizen Kane (1941)

Het verhaal beleef je totaal anders bij herziening, doordat je dan de afloop kent. Het verhaal is zeker niet saai, maar is (naast Oscarwinnend) zeer meeslepend en tragisch en heeft een enorme tijdloze, universele maatschappelijke, politieke en psychologische relevantie.

O ja? ik zag alleen een succesvolle man met persoonlijke kwesties...

Daarom zei ik het ook een beetje Ik hoor vaker dat deze film in eerste instantie bij veel mensen tegenvalt.

Volgens sommigen de beste film aller tijden. Zeker vanuit technisch en vernieuwend oogpunt kan ik dat predikaat inzien, maar het geniale van van Kane zag ik er niet in. Nu ben ik niet de enige met deze visie, dat is wel opvallend. Maar tegenwoordig zijn filmkijkers veel meer verwend denk ik.

Neemt niet weg dat deze overschatte film best oke is en een aantal mooie scenes bevat. Je krimpt zelf ineen wanneer je een driftige Welles als een dolle stier alles overhoop gooit. Ook de cinematografie was ook zeer behoorlijk. Wellicht dat meerdere kijkbeurten de waardering doet toenemen voor deze klassieker.

Volgens critici de beste film aller tijden is technisch briljante, vernuftig geconstrueerd drama over een journalist die het verleden van de meedogenloze, pas overleden krantenmagnaat onderzoekt door oude vrienden en vijanden te interviewen.

Inderdaad, het is een technisch volmaakte film en deed destijds veel stof opwaaien omdat de onsympathieke titelpersoon duidelijk gebaseerd was op Randolph Hearst, maar het basisverhaal en het scenario zijn niet bijzonder boeiend. Hoge historische waarde, aanzienlijk minder amusementswaarde. Maar toch...

Dat komt vooral door verwachtingen. De film is al jaren de 'onofficiële' beste film ooit gemaakt en dat heeft meer te maken met hoe ver de film op zijn tijd vooruit liep dan de mate waarin hij nu nog mee kan.

Ik vond Citizen Kane best een redelijk drama, maar was het technisch nou zo briljant? Enkele jaren later maakte Hitchcock toch veel betere films op technisch gebied.

Citizen Kane is, onder andere, beroemd geworden door diepte (deep focus) in scenes aan te brengen. Daarnaast was de gehele mise-en-scene (het gehele plaatje wat je als kijker in een scene te zien krijgt) scherp weergegeven, dus voor- en achtergrond. Hierdoor ontstond de mogelijkheid voor de regisseur om meer te laten gebeuren in een bepaalde scene. Als je films ziet van voor 1941 dan zie je dat scenes enkel op de voorgrond gefocust zijn, op één, soms twee personages. Minder levendig dus.

"It has been hailed as the best American film ever made", dat is wat er op de achterkant van de DVD te lezen was, zulke grootspraak schept natuurlijk verwachtingen dus ik was hier wel benieuwd naar. Andere motivaties om deze film te zien was de top 250-positie hier op de site, de zeer hoge positie op IMDb (#34), en het feit dat dit het regiedebuut is van Orson Welles, de man die verantwoordelijk was voor het hoorspel 'The War of the Worlds' dat voor zoveel commotie gezorgd heeft.

Citizen Kane is een interessant verhaal over de opkomst en ondergang van een invloedrijke krantenmagnaat met de naam Charles Foster Kane. Dat verhaal wordt in beeld gebracht door knap camerawerk en een uitstekende montage, zeker voor de tijd waaruit de film dateert, Orson Welles laat in elk geval zien dat hij iets anders doet dan andere regisseurs, iets vernieuwends. Het is trouwens ook de oudste film volgens het rise-and-fall principe die ik ken, de opbouw van het verhaal is heel herkenbaar in de meeste hedendaagse films binnen het genre.

Het acteerwerk is weinig bijzonder maar ook niet slecht. Orson Welles vertolkt de gelijknamige titelrol en doet dat uitstekend, typisch zo'n personage waarvoor je in het begin sympathie hebt en later niet meer, of toch niet meer zo veel. Ook de andere rollen werden prima gespeeld door Joseph Cotten, Everett Sloane, Ray Collins, Agnes Moorehead, ... Ik las trouwens dat dit ook voor hen de eerste langspeelfilm was waarin ze acteerden.

Is dit nu de beste Amerikaanse film ooit gemaakt? Wanneer iemand mij die vraag stelde in de jaren '40 zou ik waarschijnlijk 'ja' geantwoord hebben, nu moet ik zeggen dat de film wel wat voorbij gestreeft is door een hele horde nieuwe films die verder bouwen op het rise-and-fall principe, en dan kijk ik vooral naar regisseurs als Martin Scorsese en Brian De Palma.

3.5 sterren

Een herziening kan soms wonderen doen. Niet dat ik Citizen Kane de eerste keer totaal niet kon waarderen, maar toch kwam de film de tweede keer beter aan. Vooral op cinematografisch vlak is de film werkelijk fenomenaal, praktisch elk shot bevat wel een visueel hoogstandje. Het overdreven spel van bepaalde acteurs kan je als kijker soms wat tegenstaan, maar de sterke dialogen en een formidabele rol van Welles trekken de boel met gemak weer recht. Vooral Welles viel me deze tweede kijkbeurt op; een voortreffelijke rol en een interessant personage.

Van een twijfelachtige 3,5 naar 4 dikke sterren.

De eerste keer dat ik deze film zag, werd ik vooral omvergeblazen door de technische kwaliteiten: het magistrale camerawerk, de montage, de belichting... Zelfs de grime. Maar inhoudelijk is deze film minstens zo sterk. Ik lees hierboven over een 'rise-and-fall'-verhaaltje, maar de film gaat zoveel dieper dan dat...

Uitstekend verwoord. Vorm en inhoud zijn volmaakt in evenwicht.

Bovendien is de film verhaaltechnisch niets minder dan perfect. Denk aan de eerste tien minuten (en de laatste minuut): er zijn weinig regisseurs die zoveel kunnen zeggen zonder enige dialoog. De vertelstructuur met de krant en de journalist passen gewoon bijzonder goed bij het thema.

Het is misschien niet mijn nummer 1, maar zonder twijfel de beste film die ik ken. Een film waar geen minpunt in te vinden is en die nooit verveelt. Nog steeds ongeëvenaard.

Ahh.. Heerlijk dat Belgische één. Alweer een klassieker die moet worden bekeken.

één en canvas

bedankt MM want anders had ik deze film gemist.

Weer gemist

Met bijzonder hoge verwachtingen ben ik vanmiddag naar deze film gaan kijken, omdat dit volgens de filmcritici de beste film aller tijden is. Die bijzonder hoge verwachtingen heeft deze film niet kunnen inwilligen. Ik heb een goede film met sterk acteerwerk van Orson Welles gezien. De film is er niet in geslaagd mij gedurende de volle twee uur aan het scherm gekluisterd te houden. Daarvoor is deze film te langdradig en het acteerwerk van de overige acteurs niet sterk genoeg.

Een mijlpaal wat betreft verhaalstructuur, camerastandpunten en perspectiefwerking; historisch en cultureel erg verantwoord natuurlijk om het de volle mep te geven of om bovenaan toplijstjes te zetten.

Hoogscorend dus op de schaal van belang voor de cinema, maar niet op mijn schaal voor beleving van films.

Het verhaal doet me niet veel, de muziek en soundeffecten zijn vreselijk bombastisch (evenals de opening met de nieuwsbeelden), wat betreft acteerwerk kan eigenlijk alleen Welles me bekoren en het hele mystery van Rosebud is nogal flauw, ook al dient het voor de verhaalstructuur (en een iets diepere laag imo).

Wel heb ik genoten van een aantal fascinerende beelden, zoals de eerste scene met Welles, de trap, de spiegels, wanneer de vrouw door de gang wegloopt en dan vergeet ik er nog een boel. Mooi gebruik van perspectief en lichtinval.

Bij deze sla je de spijker precies op z'n zak

Hij viel mij namelijk ook erg tegen. In 'n belachelijke recensie van Inglourious Basterds in NRC Next las ik dat Tarantino een dozijn aan verwijzingen had gedaan, one of 'em being de raam-scene van de 8-jarige Kane terwijl z'n moeder en de bankier diens lot vastleggen. Tweede verwijzing waar ik op lette was het shot met de spiegels ergens in de eindscènes. Beiden knap gedaan.

Echter Het verhaal is gewoon vervelend te noemen; de ene scene is veel te rumoerig en de dialogen komen zo snel op je af dat ze niet fijn zijn om naar te luisteren, waarna de andere scene als een lege huls aanvoelt waarin niets interessants wordt verteld.

Vreselijke muziek ook; op de passende, eigenaardige tonen van de intro na alleen maar bombastisch getoeter in m'n oren.

Ben er trouwens ook niet achtergekomen waar Rosebud nou precies naar verwees; het sierlijke bordje waar het woord opstaat deed bij mij geen enkele bel rinkelen, is dat raar?

Verlicht me.

2*/5

Edit: The Battle over Citizen Kane (1996) ben ik trouwens wel benieuwd naar.

Nee, zelfs na herziening doet deze film het niet voor mij...

Ik miste dat ene stukje ook, blijkt te gaan om de slee uit z'n jeugd.

Het was een slee, een herinnering aan vroeger

Denk dat je na het zien van TBOCK de film wel meer zal gaan waarderen. Hij moet het niet hebben van 'love on first sight'. Maar net als met (een goede) wijn, moet je m leren drinken.

Verdomme, ik ook, en ik had mezelf nog wel voorgenomen deze op te nemen!

Reinbo heeft hierin gelijk. De eerste keer had ik ook iets van 'is dit het nu?' maar met een herziening kwam alles perfect op zijn plaats. Voor de geïnteresseerden: Battle of Citizen Kane is als extra te vinden op de 2 Disc edition van de film. Ik heb die van mij vroeger voor 6€ gehaald in de Saturn dus er is wel makkelijk aan te geraken.

Mooi gesproken Zal TBOCK inderdaad gaan zien. Ik moet trouwens zeggen dat het wellicht ook met leeftijd te maken heeft. Ik zat immers nog 49 jaar in de verrekijker van me vader, die op zijn beurt ook nog in die van zíjn vader zat, toen deze film uitkwam

Berichten verplaatst naar Avatar (2009)

Zonde dat ik deze vandaag niet gezien heb. Zapte erlangs 20-30 min in de film dus zette hem maar weer af, zie liever geen film zonder hem helemaal te zien.

De structuur van Citizen Kane leent zich er ook niet echt voor om middenin te beginnen, dus dat was een goede keuze.

"Citizen Kane", de film die het verhaal verteld over Charles Foster Kane, waar ik ondertussen alles over weet. Zijn informatieve doel heeft het zal zeker bereikt. In het begin krijgen we een dikke 20 minuten al heel wat te weten met de krantenberichten die iets over Kane vertellen. Dit gebeurd in een super hoog tempo, toch zijn de technische hoogstandjes daarin aanzienlijk, maar om nu te vertellen dat dit explosieve begin makkelijk te volgen was: neen, gelukkig ben ik er wel in geslaagd. Daarna wordt het leven van deze man uitzonderlijk uitgebreid verteld. Als er dan al eenmaal heel veel tijd verstreken is krijgen we ook nog het nieuwe personage: Susan Alexander. En dan hebben we ook nog het mysterie rond "Rosebud". Dat mysterie speelt echter zo'n onbelangrijke rol in de film. Op het eerste zicht zou je het een subplot kunnen noemen, toch is dat de verkeerde benaming aangezien dit het volledige geheel overdekt. Doch, dat mysterie heeft voor mij weinig toegevoegde waarde, alhoewel, het is een mooi beginpunt.

Moest ik zeggen dat "Citizen Kane" mij van in het begin tot aan het einde aan de televisie vastgekluisterd houdt zou ik liegen. Ik vind dit een vrij zware, lastig te volgen film. Mijn hoge beoordeling gaat dan ook vooral naar het feit dat de film naar mijn mening volledig slaagt in zijn opzet. Waarom of wat deze film miste om mijn aandacht er steeds optimaal bij te houden, weet ik niet.

Aan cinematografie zal dat al zeker niet liggen. De film heeft mij op visueel gebied ruimschoots verbaasd, zeker als je dit in zijn tijd plaatst. Denk maar aan de montage, de belichting en het dieptezicht.

Vervolgens is het acteerwerk van Orson Welles, maar ook van vele andere acteurs, prima. Waarom deze film door vele filmcritici als beste film aller tijden wordt beschouwd (dat is toch wat één zegt) is voor mij dus voor zover duidelijk, alleen was de eigenlijke ervaring niet het beste.

"Een cinematografisch kunststukje dat nog niets aan kracht heeft ingeboet"...

Althans, dat zegt de Veronica gids. Maar Citizen Kane heeft in mijn ogen toch erg veel kracht ingeboet. Het verhaal klonk heel interessant voordat ik de film ging kijken, maar het wordt heel saai uitgewerkt. Ik verwachtte meer een zoektocht naar wie Kane was, maar daar is bijna geen sprake van. In een paar flash backs wordt het niet zo bijzondere leven van de rijke maar saaie Charles Foster Kane verteld. Het begon allemaal wel redelijk, maar na een tijdje begint alles enorm te vervelen. Het acteerwerk is nu niet direct uitmuntend te noemen. Welles doet het aardig als Kane, maar ik had meer verwacht. Ik kan wel in overeenstemming komen met de Veronica gids dat de film visueel erg goed uitziet. Dat houdt mijn score nog een beetje hoog. Het camerawerk was erg mooi en dan vooral voor die tijd. De ontknoping van rosebud vond ik uiteindelijk wel mooi.

Niet de klassieker die ik gehoopt had. 2,5*

ik vond 'm directemundo prachtig eigenlijk, jammer dat ik het einde al wist. Kane is een prachtig gelaagd figuur, ik dacht dat ik naar een overdreven slechte zakenman zou gaan kijken, maar dat wordt hij nooit eigenlijk. Voor de rest ziet de film er prachtig uit, de begin scene is direct fantastisch, ook vind ik de hele recensie scene prachtige met meerdere twists in 5 minuten, ontroerend en spannend en diep, ik weet niet of hij in kracht heeft ingeboet maar zo ja dan zou ik vroeger helemaal hoteldebotel zijn van deze film.

Eindelijk heb ik dan Citizen Kane gezien. Deze film is volgens veel mensen de beste film ooit. Het begin was zeker aardig en nog wel redelijk spannend maar naarmate de film vorderde verslapte mijn aandacht en betrapte ik mijzelf erop dat ik regelmatig naar de klok keek. Jammer want de film is inderdaad voor die tijd prachtig gefilmd en ook de acteurs zaten prima ik hun rol.