The Royal Tenenbaums (2001)

Tof.

Erg mooi geschoten film, dat vooral. Daar waar ik Rushmore nog een beetje Wes Anderson light vind, geldt dat voor The Royal Tenenbaums al totaal niet meer. Heel kleurrijke bedoening. Bijna gezellig in beeld gebracht, met veel stilering, details, contrasten. Die sprookjesachtige (audiovisuele) stijl van Anderson ligt mij wel.

Inhoudelijk is dat soms een ander verhaal. Ergens is dat logisch. Ook de Tenenbaums zijn een dwaze boel bijeen. De evenwichtsoefening tussen chaos en ingetogen tragikomedie is niet altijd evident. Het lukt Anderson best goed die balans te houden, al neemt in het laatste half uur wel duidelijk het drama de bovenhand. Niet dat dat erg is. Ook dat is simpelweg goed gedaan. Hier en daar worden wat steken gelaten, vaak zijn dat dan typetjes die ik dan toch wat te irritant of niet grappig vind. In dit geval zijn dat Ben Stiller en Owen Wilson.

3

Gestadig baan ik mijn weg doorheen het oeuvre van Wes Anderson, en dan was het nu eindelijk eens de beurt aan The Royal Tenenbaums. Zijn twee eerste werkjes heb ik nog niet gezien, maar dit lijkt me in principe de eerste 'prototypische' Wes Anderson; de blauwdruk waarop hij zowel stilistisch als thematisch voor de rest van zijn latere carrière op zou blijven terugvallen. Hij blijft wat mij betreft één van de creatiefste en origineelste regisseurs die er momenteel nog rondloopt in Hollywood - en ik ben enorm benieuwd naar zijn nieuwste die ergens later dit jaar uitkomt - maar hier in Tenenbaums bemerk je natuurlijk wel nog een zekere 'ingetogenheid', bij gebrek aan een beter woord, dat in zijn latere films ontbreekt. Stijl is hier al heel belangrijk, maar nog niet alles. Er is een mooie balans tussen het stilistische aspect, dat wel al prachtig gedetailleerd, uitgekiend en symmetrisch is, en het verhaaltechnische/dramatische kantje. Humor en duisternis, lichtvoetigheid en hard cynisme, zijn hier onlosmakelijk met elkaar verbonden. Op veel momenten heb ik echt moeten lachen met de droge grappen, en op andere momenten heb je dan weer zo'n scène als de zelfmoordpoging van Richie. Zo'n combinatie van humor en drama kan foutlopen, maar Anderson past het hier vrij foutloos toe. De personages zijn archetypes en karikaturen, klopt, maar ze voelen wel ook nog steeds als mensen van vlees en bloed aan. Stiller's 'I've had a rough year, dad' op het einde komt hard aan, ook al is zijn personage een beetje absurd in de rest van de film. Zo zijn er veel momentjes, en op die manier voelt deze film wellicht iets 'oprechter' aan dan Andersons meer recente films.

En wat een cast. Gene Hackman is fantastisch als de spil in het geheel, wat een rol. Stiller is een beetje onderbelicht en Owen Wilson vind ik het minst leuke personage neerzetten, maar de rest van de cast heeft echt geweldige individuele momentjes. Met misschien Gwyneth Paltrow nog wel op kop. Dat moment dat ze uit de bus stapt en langzaam op Richie afwandelt: pure filmmagie. De wisselwerking tussen de acteurs werkt geweldig, en zorgt ervoor dat de humor en stijl van Anderson tot z'n volle recht kan komen. Ik vind de film een klein tikkeltje afzwakken na de zelfmoordpoging, en het eindstuk doorprikt misschien een klein beetje de magie van dit absurdistische mini-universum, maar over het algemeen is het zeker een dikke 4* waard.

Na enkele weken terug The Life Aquatic Of Steve Zizzou te hebben gezien begon ik toch wil behoorlijk trek te krijgen in een herkijk van The Royal Tenenbaums, en daarmee een film die ik dus al eens zag en in mijn beleving best een behoorlijke indruk maakte. Maar dat is wel heel wat jaartjes geleden, en hoe zag ik er nu tegenaan? Laat ik vast zeggen dat de film bij herkijk best wel een beetje tegenviel en de Grand Budapest Hotel vooralsnog het beste van Wes Anderson blijkt te zijn.

Het verhaal mag duidelijk zijn rond een vrij verknipte familie met nog wat randkarakters en een vader die erop gebrand is om de band weer aan te halen en de plooien glad te strijken met de kinderen. En wat een stel is het met mekaar, zeg maar gerust lichtelijk gestoord in het geval van alle drie kinderen. En temidden van Royal, die zowel zijn best doet alswel de boel bij elkaar liegt, komen er nog wat lijken uit de kast betreffende het gedrag rond vader tegen de kinderen, potentiële oorzaken voor alle geestelijke problemen zoals list en bedrog, nooit een compliment of een beschermende arm om de schouder maar altijd kritiek. Een kinderziel is snel beschadigd blijkt maar meer vooral als het al excentriek en waarschijnlijk hooggevoelig is.

De film betreft uiteraard een Wes Anderson product en kenmerkt zich met excentrieke karakters, bijzondere decors en kleuren, aparte zijstapjes, artistieke hoofdstuk aankondigingen, en semi verhaallijnen en buitenissige momenten zoals Chas met zijn brandweeroefening of het weglopen van Margot en Richie waar ze zich maandenlang verstoppen in de bibliotheek. Tevens is het geheel stijlvol te noemen zoals de jaren '70 Borg look van Richie als tennis prof, daarnaast is het geheel doorspekt met een absurd soort humor en heeft het geheel in die zin best wel wat te bieden als je het echt leuk vindt.

Want zoals reeds gezegd maakt de film toch zeker niet de indruk die ik wel meende dat hij gemaakt had zo medio 2000 dat ik de film voor het eerst zag. Aan het acteren zal het niet liggen, Gwyneth Paltrow ziet er ontegenzeggelijk lekker uit, en wellicht is uiteindelijk de boodschap van de film dat Royal niks opschiet met zijn list, leugen en bedrog om nader tot zijn familie te komen, maar dat het uiteindelijk draait om gevoel en een goede daad. Een leukere zit dan Stevie Zizzou is het zeker maar zoals gewoonlijk gaat de gemiddelde film van Wes Anderson toch net een beetje ten onder aan zijn eigen buitenissigheden. Drie sterren is wat het geheel krijgt en daarmee basta, en voor mij voorlopig geen Wes Anderson meer. Het is niet slecht maar het is ook zeker niet mijn ding.

Ik had deze nog nooit gezien. En na het verschrikkelijke Astroid City en French Dispatch had ik toch de behoefte aan een Wes Anderson zoals het hoort. En wat was dit een verademing! Gewoon een heerlijke film met een kop en een staart. En er valt zeker wel het een en ander op aan te merken, maar het Wes Anderson sausje staat hier gewoon ten dienste van het verhaal in plaats van andersom. En dat maakt zoveel uit. Kom op, Wes! Je kan het wel!

Graag gezien. Reeds vintage Wes Anderson ondanks pas zijn derde langspeelfilm : een verteller (hier Alec Baldwin), symmetrie in zijn kaders, camerabewegingen, retro soundtrack, disfunctionele familie. Ook oog voor details : bv lettertype overal hetzelfde, taxi die 'gipsy' wordt genoemd, de symmetrie van rode kruisen in de zienhuisscenes, etc. Bij deze ook een bewijs dat Gene Hackman een schitterende komische acteur is. The royal Tenenbaums drijft ook meer op ontroering dan in zijn volgende films. Gebroken harten waren nog nooit zo droevig en fragiel vertelt. Na afloop had ik zin om direkt een andere Wes Anderson te zien.

De herziening bevestigt spijtig genoeg dat The Royal Tenenbaums zich toch niet bij het allerbeste werk van regisseur Wes Anderson kan voegen, er gaat dan ook een halfje van mijn oorspronkelijke cijfer af. Ingekleurd met iets meer gevoel voor balans tussen genres en nog altijd bijzonder stijlvol in beeld gebracht, maar uiteindelijk bekruipt het gevoel je dat deze film vooral een verzameling vormt van malle figuren die niet echt weten te beklijven. Anderson voorziet het gebeuren van een eigenzinnige flair en het acteerwerk is bovengemiddeld, maar toch wil het verhaal niet optimaal boeien. Een aantal personages zitten zelfs tegen het vervelende aan in de eerste helft en de film mist een moment dat echt raakt, maar vanwege de aparte invulling en niet al te lange vertelling komt Anderson er nog wel met een ruim voldoende vanaf.

Briljante film !! Niet te evenaren.

Death by voiceover.

Het is een beetje hit and miss met Wes Anderson voor mij, en deze is dus een miss. Ondanks de toch wel echt geniale cast, met voorop vanzelf Gene Hackman. Maar ook met een uber irritante soundtrack die me als nagels op een schoolbord krast. Het verhaal dat me echt helemaal niets doet, niet het minste greintje interesse wekt. De beelden die af en toe geniaal mooi zijn, maar ook onevenwichtig.

Wat ook niet helpt is dat Anderson's films toch wel erg veel op elkaar lijken. Het zou misschien anders zijn als ik deze als eerste en enige had gezien. Maar het trucje is fraai, heel fijn, maar het leent zich slecht voor eindeloze herhaling. Er is echt zoiets als te veel.