Portrait de la Jeune Fille en Feu (2019)

Kunstenaar Marianne [Noémie Merlant] valt voor haar model Héloise [Adèle Haenel] die op het punt staat te trouwen en moet poseren voor een huwelijksportret. Tot zover de slaapverwekkende eerste 75 minuten waarin regisseur Céline Sciamma geen muziek gebruikt en extreem veel gebruikt van nietszeggende stiltes die film met ruim een half uur rekken. Het is een technisch verzorgde productie met verzorgde make-up en kostuums. Na die haast niet uit te zitten eerste vijf kwartier volgt de scène waar de titel naar verwijst - waarin een aantal vrouwen de stilte doorbreken met een sterk stukje samenzang - het (relatieve) dramatische hoogtepunt, maar ook dat moment weet Sciamma te verprutsen. Liefhebbers van de schilderprogramma's van wijlen Bob Ross zullen wellicht genieten van de schilderscènes, ook al zijn die ogenschijnlijk door een stand-in gedaan. Maar kijk dan liever La Belle Noiseuse. Het is wellicht passend dat een film waarin schilderen een centraal thema is, net zo opwindend is als verf zien opdrogen. Maar dat is natuurlijk bepaald geen aanbeveling.

Mooie beelden en kostuums en goed spel, maar ik vond ‘m verder nogal saai. Ik werd nauwelijks meegenomen in het verhaal. Er gebeurde voor mij te weinig en wat er gebeurde, waren vaak gebeurtenissen die mij niet veel deden. De liefde vind ik wel mooi, en ik vind Noémie Merlant erg knap. Ik vond Adèle Haenel sowieso al een fijne actrice, maar in deze film maakte Noémie Merlant meer indruk op mij. Het artistieke aspect door het (prachtige) schilderwerk kon mij als hobby tekenaar ook bekoren. Al met al een kleine voldoende. 3*

Onder meer Volkskrant, Trouw, AD en de VPRO geven deze film maar liefst vijf (uit vijf) sterren, maar ik vind het een saaie en slechte film die meer ergernis opwekte dan de passie deed ontbranden. Wat meteen opvalt zijn de glamourachtige beelden van de vrouwen (en er zijn praktisch alleen vrouwen in de film) waardoor de film voelt alsof je door een Playboy bladert waarbij de modellen ditmaal meestal hun kleren aan hebben. Dat is echter meteen het enige positieve van de film als je dat al positief kunt noemen: de plot stelt verder niets voor. Meer dan wat er al in de beschrijving van de film is vermeld gebeurt er niet; er gebeurt dan ook sowieso praktisch niets en er is nauwelijks dialoog zodat de film ontieglijk traag is. Doordat er nauwelijks dialoog is wordt er ook niets uitgelegd – bv. waarom het schilderij nodig is voor het huwelijk – waardoor ik me ook nauwelijks kon inleven in de personages. Dat werd bovendien nog bemoeilijkt doordat de film nogal anachronistisch is: standverschillen bestonden blijkbaar niet meer in de 18de eeuw en de film maakt al met al de indruk meer een feministisch statement te willen maken dan het echte leven in de 18de eeuw uit te beelden.

Alles wat er gebeurt en wordt gezegd in de film is nogal belachelijk en oninteressant: de film voelt alsof je twee uur lang op een theekransje bent beland dat zelfs naar de norm van theekransjes een oninteressant theekransje is. De film verwijst heel uitdrukkelijk naar de mythe van Orpheus en Eurydice waarin Orpheus de kans krijgt zijn vrouw Eurydice uit het dodenrijk te halen als hij erin slaagt tijdens de terugreis niet om te kijken naar haar. Het thema van de film draait dat echter om: omdat zij elkaar niet meer kunnen zien is het terugkijken naar elkaar het enige wat resteert. De film gaat aldus (naast de korte periode dat ze samen kunnen zijn, gesymboliseerd doordat er ‘live’ wordt geposeerd voor het schilderij) over de herinnering waarin we – ‘gelijk de dichter’ – het beeld koesteren in plaats van het echte wezen. Dat is op zich wel mooi, maar het verband met de mythe is vergezocht: de geliefden in de film doen geen enkele moeite om bij elkaar te blijven (hebben daartoe wellicht ook geen kans) en keert de mythe zoals gezegd om. Het is naar mijn mening tekenend voor hoe slecht deze film in elkaar is gezet.

Traag en zeker niet voor iedereen. Maar ik vond de film echt prachtig. Veel stiltes, weinig muziek, maar prachtige beelden en heel sterk spel. De film wordt ook steeds beter richting het eind. De relatie tussen de twee hoofdpersonen is schitterend weergegeven. Voelde soms heel intens en het slot breekt je hart.

4*

Mooi, gewoon mooi!

Om deze film te kunnen waarderen moet je je wel aangetrokken voelen door de drie vrouwelijk hoofd-personages. Doen die je niks dan is het verloren tijd om deze film te gaan bekijken want dan is de kans zeer groot dat je tijdens de film in slaap valt. Deze film is nu eenmaal traag, muziek ontbreekt nagenoeg en ook het mannelijk geslacht schittert op het laatste kwartier na door afwezigheid. Iets wat ik helemaal niet erg vind. Mij prima geamuseerd met het samenspel en bovendien prima acteerwerk van de dames. De kust met zijn bonkende golven zorgden af en toe voor een aangename afwisseling.

Deze film als het gaat om het portret schilderen deed mij wel enigszins denken aan La Belle Noise (1991) die ik ietsje beter vond ondanks dat die film twee keer zo lang duurde. Maar ja, een mooi naakt vrouwenlichaam scoort bij mij altijd. Maar, verder alleen maar lof voor deze film van Céline Sciamma die met haar debuut Naissances des Pieuvres (2007) op mij ook al zo veel indruk gemaakt heeft.

4,0*

Wat een prachtige film die zoveel mooier had kunnen zijn, wanneer regisseur Céline Sciamma één lijn uit het scenario had geschrapt (en één scène had aangepast).

Eerst het prachtige. In de 18e eeuw hebben mensen zeker niet met elkaar gesproken zoals we dat tegenwoordig doen. De film roept in de schaarse gesprekken een beeld op van beleefdheid en gereserveerdheid, waarbij ik me wel wat kan voorstellen. Heel langzaam ontstaan daarin barstjes en ontwikkelen de gesprekken zich tot praten met elkaar. Mooi, mooi.

Een schilder kijkt naar zijn/haar model en in deze film werd ik me ervan bewust dat het model natuurlijk ook naar de schilder(es) kijkt. Dit lijkt een evidentie, maar ik vermoed dat menig schilder net doet alsof h/zij niet weet dat-ie bekeken wordt - zoals acteurs en actrices net doen alsof zij niet weten dat ze bekeken worden door de filmkijker. De voyeuristische positie van de filmkijker blijkt ook de schilder in te nemen tot het model haar erop wijst dat ook zij bekeken wordt. Fraai, fraai.

Alle beelden - vaak gekadreerd en uitgelicht als een schilderij - en de enigszins abstracte gesprekken spreken gelukkig voor zich. Geen manipulatieve muziek op de geluidsband die ons dwingt te voelen wat de filmmaker graag zou willen. De filmkijker behoudt zelf de regie hierover. Top, top.

En hoe jammer is het dan dat het zo fundamenteel mis kan gaan?
Vetter kun je een abortusscène niet aanzetten dan hem te filmen met een baby van degene die aborteert ernaast gelegen. Het zal allemaal wel, maar mij is dit een gruwel. Dit terzijde.

Fundamenteel gaat film de mist in op het moment dat de film zichzelf gaat uitleggen. Expliciet wordt (tweemaal) de mythe voorgelezen van Orpheus (Marianne, de schilderes) en Eurydice (Heloïse, het model) waarin Orpheus de kans krijgt zijn geliefde Eurydice uit het dodenrijk te halen mits hij tijdens de terugreis niet omkijkt naar haar. Vanaf dit moment zullen we het weten ook. 'Omkijken' van Marianne en een verdwijnende Heloïse worden terugkerende motieven, niet subtiel verweven, maar expliciet door mijn strot geduwd. Zo jammer, want nu verlies ik de regie en neemt de filmmaakster het over.

Had het voorlezen van de mythe en de scènes waarin Heloïse uit beeld verdwijnt geschrapt. Dan zouden later het schilderij van Orpheus en de ontroerende slotscène van een onmetelijke kracht zijn geweest.

Afstandelijk en onderkoeld kostuumdrama, die menigmaal over het randje van saaiheid tuimelt. Het is de typisch Franse dramafilm, waar de bekende stilte na elke zin, duidelijk was waar te nemen. Uiteraard is er een keurige visuele weergave en doet de cast het prima. (Noémie Merlant is absoluut een filmische schoonheid) Echter betekent dat ook dat het verhaal kalm en maar een beetje voortkabbelt en laat verder niet veel mee zien dan het geïsoleerd achttiende eeuwse leven van alleen vrouwen zien. Nu kan ik me niet echt indenken dat het bedoeling was dat je indruk moesten krijgen dat de liefde tussen de twee vrouwen, alleen maar uit verveling was ontstaan? Doordat er in de film een gebrek aan mannen was. Toch kwam deze gedachte menigmaal om de hoek kijken.Verder wil de film laten zien hoe kunstzinnig het wel niet is door de mythe van Orpheus en Euridyce om te keren en hier niet één maar zelfs twee keer naar te verwijzen. Tja en met zoveel kunstzinnige female gaze en het feministisch statement, kijk ik er ook niet gek van op dat de filmelite lyrisch over deze film is. Voor mij was dit in ieder geval nietszeggend lege cinema.

Ha, als er twee films zijn die niets met elkaar te maken hebben...
Had moeite met de manier waarop Sciamma in een film die volgens alle lyrici juist compleet vrij en ongedwongen is haar visie uitdraagt. Zo is er een scène waarin een vrouw aborteert bij een jong meisje (waarom is dat meisje überhaupt een personage in de film, mag je je afvragen) met haar eigen baby ernaast. Als je daarvoor kiest mag je mij wegvinken. Vergelijkbaar met Noé die het leuk vindt om een kind en een zwangere vrouw present te laten zijn op een plaats waar zij niet horen. En dan ook nog.. je zult 'em gezien hebben.
Verder kan ik niet om de bijzonder knappe cinematografie heen en vond ik Merlant erg goed. Haenel stond me meer tegen - gevoelsmatig, en qua karakter. Dat haalt de angel uit dat tweespel. Ik vind het overall te typisch en programmatisch dat je als regisseuse een anachronistische film wilt maken omdat je een boodschap hebt die nu het levenslicht moet zien. Daar kun je voor kiezen, maar met de scène waar ik mee begon werd het nog eens extra door m'n strot geduwd. Dan is het voor mij afgelopen.

Een erg mooie film over de liefde tussen twee jonge vrouwen. Een gevoelig romantisch drama, met zorg gemaakt. Een oase van liefde en rust te midden van al die gewelddadige actiefilms, die de bioscopen tegenwoordig overspoelen.

Prachtige rollen van Adèle Haenel en Noémie Merlant (een onbekende voor mij). Ik vond destijds het thematisch enigszins vergelijkbare Naissance des Pieuvres (2007) –ook met Haenel– van regisseur Céline Sciamma ook al een mooie film, maar hier overtreft zij dat.

Erg fraai. Portrait de la jeune fille en feu dwingt je om te kijken als een schilder. De onderzoekende en weerkaatsende blikken van de protagonisten, vaak in de vorm van point-of-view shots, verlopen immers via de toeschouwer. Als Merlant of Haenel in de camera blikken zien ze niet elkaar, hun oogcontact is imaginair. Dat gezegd hebbende vraag ik me af: heeft iemand het al over de fijne onderhuidse aders gehad van Haenel? Fascinerend.

Qua stijl is er gekozen voor veel close-ups (portretten) en voor een kleine scherptediepte, wat altijd iets schilderachtigs geeft. Je ziet deze aanpak overigens wel vaker bij films uit die periode (denk aan Dangerous Liaisons).

En dan is er nog het script, dat ik lange tijd ook erg goed vind. Bijvoorbeeld de bijpersonages: de bediende is perfect in haar rol en de moeder kan je ook begrijpen dankzij één enkele dialoog uit het begin. Zoals door anderen al is opgemerkt vliegt Sciamma aan het slot enigszins uit de bocht, met teveel uitleg en expliciete duiding. De voorleesscene van Orpheus en Euridicee vond ik nog wel sterk, maar dat die man in het museum dan het schilderij gaat uitleggen is jammerlijk, en dat geldt ook voor het shot van bladzijde 28, dat veel te nadrukkelijk is. Het beeld van Heloise in bruidsjurk, verdwijnend onder de blik van Marianne, is in mijn ogen wel weer heel mooi (met name dan esthetisch, voor de film had het ook bij de laatste keer kunnen blijven). Een andere misser is het playbacken van die zangscene op het strand, dat is gewoon een hopeloze regiekeuze.

Een aantal schoonheidsfoutjes dus die Sciamma maakt, het eindproduct staat echter nog steeds als een huis. Dit zou wel eens de film kunnen zijn waarmee ze haar eigen stem definitief gevonden heeft.

Helaas niet mijn ding. Daarvoor is het voor mij veel te afstandelijk gebracht. Er zit geen greintje spanning in, misschien een klein beetje mysterie maar die was voor mij niet voelbaar. Er komt maar geen vuur tussen Merlant en Haenel. Er straalt geen passie vanaf, enkel emotieloze en nietszeggende blikken. Weinig boeiende dialogen en ook weinig sfeer. Wel mooie landschappen maar dat maakt nog geen film. Deze film waarin een portret wordt gemaakt over een vrouw die juist vuur mist (in tegenstelling tot wat de titel doet vermoeden) lijkt bijna een kunstwerk, maar ik hou helemaal niet van kunst, dus dat zegt me ook hier weinig. Het geheel voelde aan als een leegte die maar niet wist opgevuld te worden, zoals een uitgeholde baobab die snakt naar het regenseizoen op Madagaskar.

Fotografie, beeldcomposities, precisie, detail, timing...wat een filmisch mooie film, maar ook het tedere liefdesverhaal van twee vrouwen die langzaam naar elkaar toegroeien, daar ook over kunnen praten maar met pijn beseffen dat ze uiteindelijk voor elkaar onbereikbaar zullen zijn.

Noémie Merlant, Adèle Haenel en ook Luàna Bajrami staan in voor schitterende vertolkingen.

De mooiste scène vernoemen lijkt moeilijk want er zijn er zo veel die instaan voor mooie cinema, al hebben de strandscènes, de eenvoudige, intieme gesprekken tussen Marianne en Héloïse en zeker de slotscène met muziek van Vivaldi toch bovenal indruk gemaakt.

Topfilm anno 2019.

Ik ben echt wel fan van Adèle Haenel, een actrice die steeds weet te verrassen en een film naar zich kan toe trekken. Samen met Noémie Merlant is Portrait de la jeune fille en feu een mooi romantische kostuumdrama geworden. Van een schilderes die haar onderwerp sowieso goed observeert om het in detail te kunnen vastleggen. Maar pas gaandeweg pas echt ziet wat haar onderwerp echt is. De titel kan dan ook in meerdere betekenissen toegepast worden.

Er werd gekozen om deze film zonder muziek te maken, zodat de beelden voor het ritme zorgden. Geslaagd eigenlijk, hier is geen muziek nodig. Bovendien komt de schaarse muziek dan wel meer tot haar recht. Het eindstuk is daarmee de klap op de vuurpijl. Ik kan niet echt een scène noemen die er opvallend uitspring, dat ontbreekt de film misschien wel. Maar het geheel is wel sterk genoeg en evenwichtig. Eén van de mooiere films van het jaar.

De wederkerigheid van het kijken. Portretkunst is per definitie bilateraal, omdat de perceptie van een gezicht en wat dat gezicht herbergt altijd subjectief is. Verwarren wij dus naturalisme en realisme niet met objectiviteit! Echter, wacht, we maken het even een beetje ingewikkelder: het portret is aan verandering onderhevig door het kijken van de kunstenaar, niet? Probeert de schilder zijn of haar model immers niet in te passen in de subjectiviteit waarin hij of zij uitblinkt? En geldt hetzelfde niet voor de toeschouwer, die in een portret enerzijds probeert te ervaren wat hij of zij kent, en er anderzijds ook absoluut een glimp van het mysterie en het onbekende in wil voelen? Dat is het verhaal van de Mona Lisa, maar ook van de afbeelding van Héloïse in ‘Portrait de la jeune fille en feu’: de toeschouwer leert dit onpeilbare element samen met Marianne kennen, of op zijn minst appreciëren, waardoor het portret leesbaar wordt, en dus meer ‘juist’ aanvoelt. Toch?

De wederkerigheid van het kijken. Marianne probeert Héloïse te vangen met haar ogen, maar dat is buiten Héloïse gerekend, die in dat kijken van Marianne iets anders voelt ontluiken. Dat andere ontstaat vanuit de blik van Héloïse: een fabelachtige zindering, een ontredderde schok, een niet te temperen nieuwsgierigheid, verliefdheid, liefde. Marianne voedt dit alles met haar kijken, dat evenwel een alternatief doel dient, maar zij realiseert zich dan nog niet dat ook de schilder bekeken, herkend, bekend wordt, en dat uiteindelijk moet bekennen. Exact, die bekentenis is het portret van Héloïse: meer dan een naar levend model geknutselde of gekunstelde impressie, een tastbare herinnering! En dat brengt ons bij Orpheus, die de keuze van de poëet maakt: de keuze voor de herinnering, waarin de ervaring in al haar perfectie verder woedt. Het is de keuze van Héloïse als ze Vivaldi’s jaargetijde - Zomer, of wat had je gedacht? - opnieuw gaat beluisteren, alsook de keuze van Marianne als ze een ontmoeting precies daar op dat moment doelbewust uit de weg gaat – dat is de kunst kunst laten zijn, de memorie onaangeroerd laten.

De wederkerigheid van het kijken. Wie ziet wat in het andere portret dat Marianne maakt, het ‘Portrait de la jeune fille en feu’? Het is evenveel portret van het zelf als van Héloïse, en net dat karakteriseert grote kunst: dat ze de ziel van het afgebeelde zowel als de ziel van diegene die afbeeldt bevat – of minstens die suggestie wekt.

En verder?

De barbarij van het patriarchaat. Net zoals de relatie tussen Marianne en Héloïse onmogelijk is door de conventies van de tijd, zo is ook een abortus in de betreffende epoque onbespreekbaar. Behalve van haar onmogelijke affaire met Héloïse wordt Marianne schijnbaar toevallig evenzeer de chroniqueur van het lijden dat Sophie moet doorstaan om niet sociaal uitgespuwd te worden. Maar toeval bestaat niet in film, kortom eigenlijk is Marianne’s hele artistieke bestaan – de vernedering van schilderijen te moeten indienen onder naam van haar vader omdat vrouwen uitgesloten worden van het masculiene dictaat van het artistieke circuit – een martelaarschap in de marge. Céline Sciamma plaatst er de kracht van een collectief vrouwen tegenover, via het enigma van de muziek: vanuit een onheilspellende dissonant bereiken Jean-Baptiste de Laubier en Arthur Simonini in hun partituur niet alleen transcendente esthetiek, maar ook de puls van een ontembare vitaliteit. Klappen, die handen!

Dus?

Ongewoon kwetsbare, broze, breekbare cinema is deze ‘Portrait de la jeune fille en feu’. Consequent kleedt Céline Sciamma alles en iedereen uit, van haar personages over het landschap tot de soundtrack. Geen woord te veel, in een onherbergzaam panorama waarin alleen de essentie overblijft, op het rustige doch onsuitbare tempo waarmee het lot de gewoonte heeft op zijn bestemming af te stevenen. Auwtsch.

Simpelweg? Grandioos.

Matig.

Film begint al vrij lame, met de titel van de film die wordt uitgesproken. Daarna blijft de film de liefde met zoveel ernst vertellen dat het nooit over weet te komen. Het is erg theatraal en als we dan ook nog een abortus verhaaltje in onze maag gesplitst krijgen, weet je ook wel weer genoeg anno 2019.

Van te voren had ik deze film al een beetje gekscherend bestempeld als, Call Me By Your Name maar dan met lesbische vrouwen. Toch vielen twee scenes mij wel erg op. De vinger scene in de oksel leek opvallend veel op de perzik scene, en het einde leek ook opvallend veel op de climax van Call Me By Your Name. Er zitten ook genoeg verschillen in maar het moet toch even gezegd.

Deze film weet nooit die magie op het scherm te tonen, het voelt te high brow om het high brow aan, het weet nooit echt een emotie over te brengen met de rauwheid die liefde heeft. Het wil alles op een bedachte manier over brengen naar de kijker. Waardoor het vaak lachwekkend en flauw is.

2 sterren.

Prachtige film met de in eerste instantie ingetogen dames, de schilderachtige shots die vrijwel allemaal een lust voor het oog zijn. De liefde die tussen de twee hoofdrolspelers opbloeit is invoelbaar. Ik volg al een tijdje een cursus Frans en ook van de dialogen heb ik kunnen genieten.

Aanrader.

Uitstekende film waarin een schilder een opdracht krijgt een vrouw te portretteren die binnenkort in het huwelijk treedt. Prachtig en intiem in beeld gebracht. Ook mooie beelden van de Franse kust. De onderhuidse gevoelens van de twee hoofdpersonages komen goed naar voren, mede dankzij het uitstekende acteerwerk. Ook een ontroerend eindshot.

Mooi portret van een verboden kortstondige liefde tussen twee vrouwen waarvan de één de andere schildert voordat ze in het huwelijk treedt. Zeer mooi in beeld gebracht. Ook de liefde tussen de twee vrouwen is erg mooi, intens en ingetogen. Niet zo passioneel zoals ik aanvankelijk dacht zoals bijvoorbeeld in La Vie d'Adèle (2013), maar eerder sereen en gevoelig. Geremd misschien zelfs een beetje door de tijdsgeest, de onmogelijkheid van hun liefde en het geplande leven dat reeds voor één van hen werd uitgestippeld.

Het fijne vond ik ook de combi met de schilderkunst. Als kunstliefhebber is het altijd wel fijn om (schilder)kunst verweven te zien in een film. Ook de mooie beelden langs de grillige Franse kustlijn zijn knap en brengen de film in een dromerige laissez-faire sfeer, zolang de moeder maar niet verschijnt ... Het subplot met de dienstmeid vond ik wat bizar en zelfs overbodig. Het haalt de chemie tussen Haenel en Merlant weg.

Het slot is ontroerend en knap bedacht aan de hand van opnieuw een schilderij. De slotscène op de tonen van Vivaldi is vervolgens een mooie en symbolische afsluiter van die onbereikbare liefde. Knap werk van Sciamma om regie en sfeer tot een aantal hoogtepunten bij elkaar te brengen. Ondanks het feit dat er op zich niet veel gebeurt, vliegt de film zo voorbij en zit je ín het verhaal gezogen. Mooi!

Deze heb ik vorig jaar in de bioscoop niet meegekregen, maar nu het een dag lang regent en ik licht brakjes op de bank hang, leek het me gezien alle positieve verhalen toch wel het proberen waard. Zoals ook aan het aantal sterren te zien, is de poging niet goed bevallen.

Om maar even positief te beginnen - de film ziet er echt uit als een plaatje. Veel prachtige beelden, waarin ook Haenel en Merlant zich van hun goede kant laten zien. Acteren kunnen ze zeker. Maar daarmee hield het voor mij wel een beetje op. Portrait of a Lady on Fire is een tergend traag kostuumdrama, waarin een minimaal plot over ruim twee uur uitgestrekt wordt, en er een film lang Betekenisvolle Stiltes vallen, we minutenlang Merlant aan het schilderen zien, en de dames dodelijk saaie gesprekken met elkaar hebben. Wel met een tempo van een zin per minuut, want elke zin wordt gevolgd door een storend lange stilte die misschien diepte moet suggereren, maar vooral elk tempo uit de film haalde. En weliswaar is dit een liefdesverhaal, maar ik vond het allemaal bijzonder afstandelijk gefilmd - stijlvol en fraai wellicht, maar ook erg stijf. De asubtiele manier waarop Sciamma meerdere keren de titel prominent uitbeeldt (zelfs al in de eerste minuten) en het niet één maar zelfs twee keer de Orpheus-legende voorbij laat komen hielp ook niet in mijn waardering. In de tweede helft begon de film gelukkig iets meer emotie te tonen en zowaar op momenten interessant te worden, maar al bij al viel me dit bepaald niet mee.

Ruit (Plerk) - Cinema - Portrait of a young girl om fire - Utrecht, Springhaver, maandag 17 augustus 2020 - Gezien de tweede keer. Knap gevonden verhaalgegeven. Eind 18e eeuw, een verder nauwelijks in beeld gebracht landhuis aan de Bretonse kust. De dochter des huizes keert terug uit een klooster omdat haar zus, die uitgehuwelijkt zou worden, van een klif is gesprongen. Nu is zij aan de beurt maar ze wil niet en ze wil dus ook niet geportretteerd worden voor haar aanstaande echtgenoot. Een schilderes wordt ingehuurd dat in het geheim te doen, zich uitgevend als gezelschapsdame. Tussen letterlijke ogenblikken door, ontstaat erven liefde tussen beide vrouwen. Maar het mag niet zijn, 18e eeuw. Kennelijk ook niet met de schilderes als blijvende gezelschapsdame. Zeer ingetogen, stil gefilmd. Alsof het zo altijd onder vrouwen gaat. Liefde tussen de twee en zusterschap ook met de jonge dienster in huis die zwanger geraakt blijkt en in een abortus ondersteunt wordt door de twee geliefden. Mogelijk nam ik in deze een mannelijke blik mee. Ik zou wel in zo’n landhuis aan zee willen leven. Zonder internet, tv. Echt waar?

Het begint met een schilderij. Het schilderij dat de titel ‚Portrait de la Jeune Fille en Feu‘ draagt, roept een heftige herinnering wakker bij schilder Marianne. De film grijpt het moment aan om terug te blikken naar de ontmoeting tussen Marianne en de adellijke Héloise die de jeune fille op het schilderij verbeeldt. Ingelijst in een Gotisch en sprookjesachtig kader rolt de vertelling traag en emotioneel ingehouden over het scherm. Mooie film.

Het perspectief ligt bij Marianne. Zij wordt gespeeld door Noémie Merlaut. Een goede actrice die ik onlangs in het idiote Jumbo (2020) voorbij zag komen, waarin zij trouwens helemaal niet idioot acteerde. Dat doet zij in deze film ook niet. Haar tegenspeelster is de mooie Adèle Haenel. Ben ik wel een beetje fan van. De slotscène in de film waarin zij zich in alle eenzaamheid even heerlijk emotioneel mag uiten, is een kippenvelmoment en een bevestiging van haar talent.

Subtiele film. Het verhaal bouwt op de relatie tussen de twee vrouwen, maar doet dat nooit bijzonder uitgesproken. Romantische en zinnelijke gevoelens moet de kijker ontcijferen uit terloopse blikken, gebaren en aanrakingen die maar kort duren en die gemakkelijk gemist kunnen worden. De personages zijn geheel in lijn met de subtiele vertelling moeilijk te peilen. Uit de normale onderlinge dialogen valt weinig te halen. Om het raadselachtige omhulsel van de personages te kunnen doorgronden is het nodig om de aandacht te vestigen op de boodschappen die in blik en gebaar verborgen liggen.

De locatie van een afgelegen kasteeltje aan de rotskust van Bretagne is goed gekozen. De stilte en het isolement corresponderen prettig met de onuitgesproken hartstochten van beide personages. Een blik die iets te lang op de ander blijft rusten, krijgt in deze feeërieke atmosfeer automatisch een veelzeggende betekenis. De beeldspraak beslaat een heel scala aan emoties en varieert van wantrouwen tot onweerstaanbaar verlangen. De film dreigt daardoor soms naar melodramatische diepten af te dalen maar het scherm van onverstoorbaarheid en onbewogenheid dat beide personages ook bezitten, voorkomt dat.

Céline Sciamma maakt met Portrait de la Jeune Fille en Feu een romantisch drama dat na het kijken nog even zachtjes nagalmt. Fijn.

Ongelofelijk, he? En die ogen. Ik kan me eigenlijk niet meer herinneren of ik na Naissance des Pieuvres nog een andere film met Haenel heb gezien, maar toch is ze een van mijn favoriete actrices. Sciamma is trouwens ook een van mijn favoriete regisseurs, omdat zij personages zo goed kan observeren en zonder grote gebaren tot hun recht te laten komen.

Gek genoeg is er met deze film vrij veel mis. Of dingen die me normaal gesproken niet bevallen. Het script is erg van a naar b en niet erg origineel. De emoties liggen er dikwijls dik bovenop. Er is niet echt een groot, onderliggend verhaal. De film bouwt daarom eigenlijk enkel op de romance tussen de hoofdrolspeelsters. Die wordt echter zo fantastisch gespeeld en kruipt zo onder huid, bijna ongemerkt. Dan vergeef ik heel veel van wat ik misschien niet zo fantastisch vind. Of zoals het einde bijvoorbeeld dat te lang doorkabbeld. De film had moeten stoppen op het moment dat ze de deur uitgaat.

Eigenlijk dus wat Koekebakker al schreef:

Opnieuw een Franse film en het was niet mis. Niet zo'n groot verhaal, maar desondanks kon het toch de 2 uren vullen. De cast deed het ook prima en kwam overtuigd over. De scène aan het kampvuur was wel één van de hoogtepunten van de film.

Dit melodrama gaat over de vurige maar kortstondige liefde tussen een schilderes en haar model. Traag is het tempo wel, maar saai vond ik het niet. Het emotionele spel van observatie en de stilzwijgende manier waarop de gevoelens van beide vrouwen tot stand komen maken het zelfs een tikkeltje spannend.

Het is daarna ook een tragisch liefdesverhaal in de zin dat deze liefde nooit zal uitbloeien. Het motief van de mythe van Orpheus en Eurydice wordt verschillende keren gebruikt om die tragiek te bevatten (de witte glimp die Marianne opvangt van Héloïse en daarna verdwijnt).

Ook enkele mystieke beelden worden gebruikt zoals het kleed van Heloïse dat vuur vat in een moment van tijdloosheid. Een beeld dat inderdaad wel een schilderij waard is.

Ja, het is toch wel mooi gedaan in sommige scènes en als arthouse film is dit één die ik iets toegankelijker vind voor een breder publiek. Jammer van de erg trage opbouw in het begin en alle scènes met de dienstmeid Sophie met haar abortus, vond ik eigenlijk niks toevoegen. Schitterende rol van Haenel ook waar ze een erg krachtige bijna heilige uitstraling tentoon stelt, maar haar personage was dan ook aanvankelijk bestemd voor het klooster. Nipt 3,5*

Prachtig

Toen deze film uitkwam stond deze wel even op mijn netvlies maar ik ben er uiteindelijk niet heengegaan. Uiteindelijk leek me dit niet echt te trekken. Nu dit werkje echter hoog in de toplijst van Sight and Sound staat en met enkele lyrische reacties op site deze leek het me toch eens tijd. En aangezien Netflix hem er binnenkort afhaalt toch maar nu gaan bekijken.

Enfin, ik snap ergens wel dat de film op die lijst is komen te staan, net als de nummer 1 (van wat ik ervan gelezen heb). Niet per se vanwege de kwaliteit maar toch zeker wel vanwege het onderwerp en de wil (?) dit soort films in zulke lijsten te zetten? Ik zal niet zeggen dat men woke was om op deze film te stemmen, maar ik durf wel te stellen dat als de film was gemaakt door een man met twee mannen in de hoofdrol en verder identiek was (voor zover dat kan met dit thema, niet alles kan vertaald worden naar de man) deze film niet op die lijst had gestaan.

Goed, wat vond ik er zelf dan van? Voor zeker 2/3 een heel behoorlijke film. Een fijn tempo, twee uitstekende actrices die met hun blikken heel veel zeggen, visueel aantrekkelijk (die blauwe zee, die pastel luchten alsof ze geschilderd zijn), het warme geel van vuur, de hele aankleding en ga zo maar door). En er heerst een enorm spanning tussen beide hoofdrolspeelsters. Op momenten is dit een aardige film, maar op meer momenten ijzersterk.

En hoewel veel van de positieve punten tot het einde op niveau blijven, zakte de film qua spanningsboog helemaal weg. Vanaf dat moment dat die vrouwen gaan zingen werd ik uit de film gehaald, alsof dat stuk niet past. Ook de korte montage daarna is verwarrend. De film kent wat meer droombeelden daarna, gaat soms meer in op bovennatuurlijke beelden. Het realistische gehalte van daarvoor is niet meer zo duidelijk aanwezig voor een kleine tien minuten. En dat gevoel komt nooit meer terug. Maar bovenal is elke (seksuele) spanning tussen de hoofdrolspelers weg. Blikken doen me niets meer, dat afscheid liet me koud. Heel gek waar ik niet helemaal de vinger op kan leggen. Al met al 3,5*.

"Wanneer wilde je me voor het eerst kussen?" Op welk moment liet Héloïse toe dat ze zich aangetrokken voelde tot Marianne? Het verhaal van Orpheus en Eurydice weerspiegelt (uiteraard) de relatie tussen de twee vrouwen, die beiden wisten dat het geen stand zou houden. Maar het verlangen en de herinnering aan de momenten waarin de liefde gedeeld kon worden, zijn voor eeuwig.

Héloïse had nog nooit muziek anders dan kloostergezang gehoord. Marianne kon niet uitleggen wat je hoort als een orkest speelt; een schampere poging via de piano met wat woorden om er kracht bij te zetten was gedoemd te mislukken, maar Marianne was geraakt, ontroerd en ...

In het theater, toen de violen van Vivaldi's "storm" uit de Vier Jaargetijden aanzwollen werden woorden overbodig, haar gezicht sprak boekdelen: de liefde kwam in al haar hevigheid opnieuw tot leven.

Schitterende film. Prachtige beelden, tot in detail, en fantastisch acteerwerk, zo verfijnd. Inlijsten dus.

Subtiel uitgewerkt, sterk gespeeld liefdesverhaal over een jonge kunstenaar (Noémie Merlant) en haar muse (Adèle Haenel) in het Frankrijk van de achttiende eeuw. Fraai in beeld gebracht ook, met een aantal shots die zo weggelopen lijken te zijn van een schilderij. Helaas staat de pretentieuze aanpak van regisseuse Céline Sciamma echte connectie met de hoofdpersonen een beetje in de weg en had ik ook wel zonder de feministische subtekst gekund.

Het begin, en wellicht is dat het interessantste deel van de film doet me onweerstaanbaar denken aan La Belle Noiseuse (1991). Het komt ook wel wat over alsof dat de bedoeling is, dus of dat nou een pluspunt is laat ik maar even naast me. Visueel heb ik dezelfde twijfels - mooie beelden, maar er wordt ook wel wat erg gratuit gebruik gemaakt van het gebeeldhouwde smoeltje van Merlant. Fraai, maar de context en de inhoud, daar ging het toch om.

Ergens halverwege verandert de toon ietwat, en neemt een zekere vertedering over van het zagende stemmetje in mijn achterhoofd. Lief toch. Maar eens de titelrollen gedraaid hebben komt dat stemmetje weer terug - had hier niet veel meer in gezeten, als er beter naar la Noiseuse gekeken was, of er zelfs misschien begrepen was wat die film tot iets bijzonders maakte. Zoals wel vaker mis ik vooral de durf, het talent is er overduidelijk wel.

Er zijn legio films waarvan het plot ongeveer dezelfde samenvatting heeft. Wat maakt deze daarin bijzonder? het wordt mij niet direct duidelijk. Eens te meer ben ik het ergens wel eens met Onderhond. En toch ook wel teleurstellend dat precies het beeld waar de titel uit komt nauwelijks terugkomt in de film - niet dat ik die uitleg nou zo ernstig mis, maar wel de focus op waar het dan kennelijk om zou moeten gaan. Zoals het uitpakt had de titel eerder zoiets als 'full-body schilderij van een vrouw in een soort lijkwade' kunnen heten - oh, het was bedoeld als trouwjurk.

Wat me dan ineens weer aan het werk van Piet van den Boog herinnert. Wellicht verklaart die link meteen ook waarom ik deze film wat teleurstellend vind.

Ik was deze film een tijdje geleden tegengekomen, omdat hij hoog genoteerd stond in de laatste Moviemeter top, maar ik ben er niet wild van geworden. Eigenlijk is het hele verhaal erg voorspelbaar waarbij de 2 vrouwen na verloop van tijd naar elkaar zullen toegroeien met een amoureuze verhouding tot gevolg. Echter weten beide dat een relatie toch geen enkele mogelijkheid heeft en volgt er een pijnlijk afscheid. We hebben het al vaker gezien in films en ook hier valt er weinig opmerkelijks te noteren.

2.5*

Van Céline Sciamma zag ik een hele poos terug de kleine pareltjes Naissance des Pieuvres en Tomboy. Met Portrait de la Jeune Fille en Feu beleefde ze in 2019 de grote doorbraak. De film dook onlangs nog op in de top-100 beste films van de 21ste eeuw van de NY Times, op de 38ste plek.

Toen ik die lijst zag passeren, heb ik er mij eindelijk aan gewaagd. Om de één of andere reden zag ik de afgelopen jaren een beetje op tegen een film die zich afspeelt in de achttiende eeuw. Meestal spreekt dat soort oude settings me niet zo aan. Maar eigenlijk merk je er weinig van, daar op dat afgelegen Bretoense eiland.

Portrait de la Jeune Fille en Feu is vooral een prachtig tijdloos verhaal over een onmogelijke liefde, gedragen door 2 fantastische actrices. Adèle Haenel kende ik al uit Sciamma's Naissance des Pieuvres, waar ze als jonkie ook al imponeerde. En Merlant kende ik uit Tár en Les Olympiades waar ze mij ook al was opgevallen met haar Franse schoonheid. Beiden leveren een fenomenale acteerprestatie af en geven deze film een enorme emotionele impact.

Ook de regie van Sciamma is van topniveau. Ze zorgt ervoor dat ook de kijker als een schilder op zoek gaat naar de subtiele details in de gelaatsuitdrukkingen en lichaamstaal van de 2 vrouwen. Bij momenten tovert ze ook schitterende tableaus op het beeld. Niet alleen de schilderkunst, maar ook muziek en literatuur spelen overigens een bepalende rol in de film.

Wondermooie, sensuele film die je met een diepe krop in de keel achterlaat.