Ad Astra (2019)

James Gray.

Ik ben eigenlijk wel een liefhebber van z'n films. Hij heeft er al een aantal goeie gemaakt. Toch zou ik zijn films er niet zomaar kunnen uitpikken. In ieder geval is Ad Astra zijn zoveelste goede. Ik had ook wel wat verwachtingen en het is leuk dat hij die grotendeels kan waarmaken.

De mijmerende Brad Pitt en het familiedrama zijn de minst aantrekkelijke aspecten. Dat is niets nieuw onder de zon. Het is het ruimteavontuur dat intrigeert. Dat brengt Gray ook gewoon geweldig in beeld. De film is sfeervol geschoten - de ruimtebeelden zijn prachtig. De muzikale ondersteuning is ietsje minder imponerend, maar wel gewoon secuur.

En dus slaagt Ad Astra er op z'n minst in een intrigerende film te zijn. Het trage, sluimerende en visueel prachtige ruimteavontuur steekt het familiedrama wel ferm de loef af, dus qua evenwicht laat Gray hier en daar een steek vallen.

3,5

Ik vraag me altijd af in hoeverre mensen door Hitchcocks thrillers over persoonsverwisselingen niet alleen maar vermaakt worden maar er ook nog eens toe aangezet worden om over hun eigen identiteit na te denken. Met andere woorden, critici kunnen in Hitchcocks films wel de (al dan niet vermeende) diepere lagen ontwaren en duiden en daarmee Hitchcocks psychologische inzicht en subtiliteit toejuichen, maar in hoeverre zal een "gewone" toeschouwer àchter de thrillerelementen van de plot kijken en er door die diepere laag toe aangezet worden om over zijn eigen identiteit na te denken? Als ik naar Michelangelo Antonioni's L'avventura kijk ga ik me door mijn "spiegeling" aan de mannelijke hoofdpersoon vanzelf afvragen of ik misschien zelf niet net zo vluchtig in relaties ben als hij, maar zou ik me door North by Northwest net zo vanzelfsprekend gaan afvragen of ik eigenlijk wel ben wie ik ben?
        Op de commentaartrack bij de Blu-ray van Ad astra stelt regisseur en co-scenarist James Gray dat "the real meaning of the film was that the true terra incognita was the human soul." Zijn film legt er de nadruk op dat we alléén zijn in het universum, dat we bij onszelf te rade moeten gaan, dat we er zèlf het beste van moeten maken, en daarmee is deze film voor hem het perfecte vehikel om het verhaal van "a man's emotional awakening" te vertellen. Feitelijk eet Gray daarmee van twee walletjes, want hij maakt tegelijkertijd een psychologische film over een in zichzelf gekeerde eenzaat die tegen zijn eigen grenzen aanloopt en die daardoor beseft dat hij zijn leven radicaal opnieuw moet inrichten, èn een spectaculaire avonturenfilm waarbij zijn hoofdpersoon verder dan ooit tevoren in de uitgestrektheid van het heelal doordringt. Waarbij ikzelf aanloop tegen het probleem dat ik in de eerste alinea schetste: in hoeverre word ik als kijker geraakt door die psychologische problematiek wanneer die tot uiting komt in een ruimtereis waarvan de reële mogelijkheid vèr in de toekomst ligt en die vooralsnog tot het domein der fantasie behoort? (Het makkelijkste antwoord op deze vraag is natuurlijk: wie de schoen past trekke hem aan.)
        Los van deze "vrijblijvende" kwestie is dit een film die mij van a tot y heeft meegesleept, technisch perfect, uitstekend geacteerd door een al vrij oude cast (Pitt was ten tijde van deze release 56, Jones 73 en Sutherland 84, alleen Tyler was een fruitige 42), en mede dankzij een geweldige geluidsband voorzien van een soort magische gloed die past bij zowel het enorme gevoel van avontuur als de verstikkende atmosfeer van eenzaamheid. En als ik in bovenstaande zin niet tot z kom ligt dat er toch aan dat de climax van de plot een beetje onbevredigend is: Roy vindt uiteindelijk zijn vader, maar die is niet wezenlijk anders dan we hadden kunnen verwachten, hun ontmoeting verloopt niet heel veel anders dan ik me had voorgesteld, en de beslissing van de vader om zelfmoord te verkiezen boven een terugkeer naar een aarde die hij niet meer terug zal kennen had op mij niet de emotionele impact die je zou kunnen verwachten, vermoedelijk ook doordat die uiteindelijke ontmoeting eigenlijk zo weinig drama met zich meebrengt. Jammer, deze verder zo indrukwekkende film had misschien een grootser einde verdiend.

De waarschijnlijk diep menselijke en filosofische boodschap verzuipt volledig in deze onwaarschijnlijke "avonturenfilm". Van de maan even (met tussenstop) naar Mars, en hup... op naar Neptunus met nog wat oponthoud bij Saturnus op de terugweg geloof ik, alsof je het eigenlijk ook wel met de bus zou kunnen doen. En Brat Pitt vind ik eigenlijk nooit overtuigen, zal aan mij liggen.

Maar ik begrijp het wel hoor: "2001: A Space Odyssey" is achterhaald en vreselijk saai. Dat moet beter kunnen!

Redelijk.

Ad Astra is zonder twijfel een erg knappe film op het visuele vlak. Dit visuele spektakel heeft namelijk duidelijk tijd gespendeerd om het resultaat er zo echt mogelijk uit te laten zien, ook al is dat wat er wordt getoond best vergezocht. Michael Bay mag dan niet de meest subtiele regisseur zijn, z'n effecten zijn waanzinnig knap, en Gray zit hier op hetzelfde niveau.

Wat opvalt aan de film is dat ze ook echt hebben geprobeerd om het meeste uit zijn lead te halen. Pitt speelt hier weer een van zijn betere rollen sinds tijden, waarbij hij zowat alleen maar luie, ongemotiveerde rollen aannam. Gray dwingt Pitt hier om zijn emoties op oprechte manier uit te oefenen, en dat blijkt een geslaagde poging te zijn. Pitt is echter daarmee meteen ook de enige die daarin slaagt.

Jones bijvoorbeeld haalt bij lange na niet het niveau dat hij vroeger speelde, maar ook Tyler, Negga en Ortiz stellen teleur in rollen die deze namen ook niet echt uit kunnen dagen. Gray focust zich namelijk zowat uitsluitend op het personage van Pitt, maar vergeet daarbij ook om de bijpersonages uit te diepen, en die zijn net als het personage van Pitt van essentieel belang bij het vertellen van een goed verhaal.

Ondanks dat de film er visueel perfect uitziet kan het zijn actiescenes niet echt goed inzetten. Gray creëert wel een streling voor het oog, maar kan het niet bij de kijker qua voeling overbrengen, waardoor je vooral met een gevoel zit dat wat je ziet wel mooi is, maar je tegelijkertijd ook koud laat. Het camerawerk en de geluidstechniek weten Ad Astra onvoldoende te ondersteunen waardoor je toch wat afstandelijk ervaart wat er allemaal langs roetsjt.

Het is geen slechte film, maar ook geen film die een briljant verhaal vertelt of weet te verrassen. De film werkt zich naar een richting toe die uiteindelijk alleen maar kort wordt aangeraakt, waardoor het hele avonturengevoel best nutteloos voelt. Daarnaast vond ik de vele erg intieme scenes met Pitt gecombineerd met redelijk gedetailleerde en bizarre actiescenes niet altijd een lekker gevoel achterlaten op het menselijke smaakvermogen. Ad Astra is daarmee een half geslaagde film, die er te goed uitziet voor een onvoldoende, maar niet genoeg kan includeren om deze 3,0* naar een ruime voldoende te trekken.

Ja, wat zal ik over deze film zeggen? Visueel was hij erg geslaagd. Het heelal en in bijzonder de planeten zoals Saturnus waren erg goed weergegeven. Het verhaal was opzich ook niet verkeerd. In de eerste helft van de film werd de spanning goed behouden. Echter, na de helft van de film zakte het verhaal helaas wel in. Het tempo kon dus wel op een sneller niveau gaan verlopen. Pluspunt was wel dat sommige scènes verrasend en nieuw waren. Brad Pitt in de rol van 'Roy McBride' speelde erg goed.

3.5/5

Jammerlijke poging om een klassieker te maken. De effecten zijn top, dat moet gezegd, maar er mist van alles. Een goed verhaal bijvoorbeeld. De film begint nog wel lekker, maar ik word nooit echt de film ingetrokken. Sterker nog, ik viel erbij in slaap.

Ik hou van science fiction en ruimtefilms, maar deze is aan mij niet besteed.

NASA mensen zullen zich geërgerd hebben. Wat moet nabij Neptunus afgezocht worden (aan buitenaards leven), dat niet vanaf de Maan kan. 30 jaar in afzondering gravitatieloos doorbrengen, kan het menselijk lichaam niet aan. Zei Roy over zichzelf al na tientallen dagen. Pa dan naar de Aarde brengen, had ie zeker niet overleefd. Overduidelijk ook een graatmager scenario, met niet al te beste dialogen, waar de makers zelf tot de conclusie kwamen dat de film niet zonder iets evenementieels kon. Dus was er een losse flodder van een confrontatie met wat piraten op de Maan (voor de trailers) en het research schip op weg naar Mars. Er had veel meer ingezeten. Op z'n 'filosofiëst' zou je kunnen zeggen dat Roy staat voor de existentieel eenzame mens die op zoek is naar een afwezige God die hem (haar) al veel eerder heeft verlaten. Deze SF film geeft weer eens aan dat Kubrick's 2001 op eenzame hoogte staat. Veel kul ook. Stroomstoot? Leg uit. Hoe Roy weer terugkomt bij z'n eigen schip, dat moet een lucky shot van 1 op een miljoen zijn of zo. Met de aanwezigheid van grumpy old men Tommy Lee Jones en Donald Sutherland deed deze film meer denken aan een tribute aan Space Cowboys. En ach, doe Liv Tyler uit Armageddon dan ook maar in een niemendal rolletje.

Nix gut, zou er achter deze film geplakt kunnen worden. Naast de vele natuurkundige blunders vertoont deze film een vracht aan andere mankementen, waarvan de volslagen ongeloofwaardige karakterontwikkeling van Roy wel het ergerlijkst is. Oké, af en toe een fraai plaatje, maar verder was het verhaal een opeenvolging van onzinnige gebeurtenissen.

Tegenvallend als ik verschillende mensen zo hoorde en verschillende kritieken las, toch was dit niet een kans die ik ging laten liggen en Ad Astra verraste mij ontzetten en hield mij van begin tot eind aan de buis gekluisterd.

Het verhaal is uitermate simpel te noemen rond astronaut McBride en zijn missie die vooral rond diens jarenlange vermiste vader draait en een terugkerende anomalie die schadelijk is voor het leven op aarde. Van Roy moeten we het gedurende de film niet hebben aangezien er erg weinig feedback uit de licht autistische astronaut komt. Maar gelukkig spreekt de sfeer, soundtrack en al het visuele pracht bijna dubbel in deze stijlvolle film. En wat ziet het er allemaal mooi uit. Het gebeuren op de maan is verbluffend te noemen en bepaalde gebeurtenissen gezien in de weerspiegeling van Roy's goudkleurige vizier zijn prachtig mooi gemaakt. Zo is het afscheid van Tanner ook visueel een plaatje. Dan is er de werkelijk sublieme soundtrack van Max Richter die minimalistisch te noemen is maar niet minder sfeervol en sfeerverhogend. Wat dat betreft scoort de film wat mij betreft bovengemiddeld. Grote pijnpunt waar ik op dat moment niet te zwaar aan wil tillen is toch het verhaal. McBride is niet bepaald een open boek, de missie vaag en met via wordt er eigenlijk gevochten op de maan?

Langzaam komt vanaf de aankomst op Mars toch meer naar buiten en blijkt Roy toch wel wat op de lever te hebben richting pa. Langzaam ontspoort de stoere man met de lage hartslag temidden van achterdocht en mysterie. Waarna de reis naar Jupiter en algehele finale van de film opgebouwd wordt en vooral zijn essentie lijkt te bereiken. Want wat zien we temidden van enkele delerium en halicunnante achtige momenten...dat Roy niet veel van zijn verfoeide en door hem beklaagde vader verschilt. Ook hij is rechtlijnig in wat hij wil en hoe ver hij daar voor gaat, ook hij doodt om zijn doel te bereiken, ook hij gaat verder dan menigeen. Ofwel, de appel valt niet ver van de boom lijkt een element. Maar er is meer dan dat. Minstens zo opmerkelijk is de terugkeer naar aarde van Roy, een minstens zo verrassende ontknoping aangezien ik hem er eerder voor aan had gezien in alle eenzaamheid het werk van zijn vader te willen doorzetten, voltooien of verbeteren, het stoppen van de anomalie. Maar nee, kennelijk toch wijzer en de eenzaamheid zat keert Roy terug. En wellicht dat daar toch het belangrijkste punt van Ad Astra in zit verstopt wat zoveel betekent als met moeilijkheden naar de sterren reizen. Mogelijk staat Ad Astra symbool voor de aantrekkingskracht en afstoot die de meeste jong volwassene met zijn ouders heeft. Het beter willen doen, het beter weten, om puntje bij paaltje toch diep van binnen erg op de vader/moeder te lijken en er weinig van te verschillen. Afstoten van de ouders, het beter weten en verwijten, het er op lijken, benaderen, spiegelen, en uiteindelijk het wijzer worden. Een mensenleven in de notendop in die zin, gelukkig hoeven de meesten niet zover te reizen of doen überhaupt dit inzicht niet op.

En daarmee is Ad Astra wat mij betreft toch een intrigerende film, onbegrepen door veel ook vermoed ik, met een boodschap die zich niet gemakkelijk laat vangen, en tja, vooral op visueel vlak een pareltje. Lekker man!

Een man in een vacuüm. Een man in de ruimte.

Een protagonist verkent onontgonnen terrein, niet voor zichzelf noch voor de wetenschap, maar de schim van zijn vader achterna. Diezelfde vader die hem op Moeder Aarde bij zijn moeder achterliet, alleen. Diezelfde vader dus die hem onvermogend maakte om relaties aan te gaan in het leven. Liefhebben is immers geen talent, het is een vermogen dat tot ontwikkeling moet worden gebracht. Het moet ontluiken – niet in de moederschoot, wel in een ouderlijk nest. It takes two to (learn to) love, zoiets?

Onze protagonist kan dus pas liefhebben eenmaal hij afstand heeft genomen. Zijn nimmer aanwezige vader – al te letterlijk misschien – van zich af geduwd. Afscheid van afwezigheid. Zo kan hij opnieuw beginnen. Hij heeft de ruimte doorkruist, en als dusdanig het vacuüm gevuld.

Net als bij zijn tot waanzin gedreven vader liggen de sleutels tot geluk binnen handbereik. Meer nog: hij houdt (of minstens: hield) ze vast, maar herkende ze niet. Te koortsachtig zocht hij naar iets anders. Eerst wilde hij deel uitmaken van een echt gezin, vooraleer hij er zelf een zou stichten. Allemaal is het een kwestie van perspectief. De dingen onder ogen kunnen zien, ze benoemen, en dan de bladzijde omdraaien. De reis die een personage daarvoor moet maken, voert misschien wel voorbij de einder. Neptunus, de verste aller planeten – metafoor voor een reis naar de binnenkant van zichzelf, naar de eigen einder, met name iemands begin: het kerngezin.

Deze en andere bedenkingen bij het fascinerende ‘Ad Astra’. Een film die niet wetenschappelijk intrigeert, als wel qua narratief (cfr. supra) en qua sfeer. Een portret van een mens in volslagen existentieel duister, luisterend naar de oorverdovende stilte van het heelal, waarin wij per slot van rekening allemaal vaderloos zijn.

Cinematografisch een beetje flikflooiend met de gemeenplaatsen van het genre, behoorlijk star geacteerd in de nevenrollen en plotmatig hier en daar wat onhandig in elkaar geflanst, maar kijk: daar gaat het James Gray niet om. Wat hij tracht in scène te zetten, is tijdlozer en waarachtiger dan wat Hollywood en haar schone schijn vermogen; Daarom: muziek van Nils Frahm en Max Richter, muziek die tegelijk vooruit en achteruit (ver)wijst, net als de film, de sterren, waartussen tijd relatief wordt, en leven absoluut…

En met deze woorden: over.

3,25*

Fraai. Meerdere films komen bij me op bij het zien van deze film. 2001: A Space Odyssey wat betreft de esthetiek, met name op Mars. Apocalypse Now wat betreft de zoektocht naar een man die ontspoort is, een vleugje Moonraker met hoe de hoofdpersoon in het ruimteschip weet te dringen.

Maar vooral moet ik aan Gravity denken, omdat dat ook een film is waar de ruimte prachtig uitgebeeld wordt. De beelden zijn echt prachtig en ik krijg het gevoel dat als men echt op locatie had kunnen filmen, het er zo uit had gezien als in de film. Er zit van alles in, we krijgen ruimtepiraten op de maan, een blik op de aarde, Mars, Jupiter en de ringen van Neptunus. Werkelijk prachtig.

Het plot is aardig, een drama over een zoon die zijn vader moet stoppen, maar eigenlijk eenzelfde karakter heeft. Het is degelijk, raakt me niet bijzonder, maar zorgt ervoor dat de vaart in de film blijft naast alle beeldenpracht.

Sommige zaken zijn wellicht een beetje vergezocht, zoals de ruimtewandeling door de ringen van Neptunus, maar voor de rest heb ik weinig te klagen. 4*.

Prettige film om te zien. Er zitten allerlei hiaten in, maar een film is geen wetenschappelijke verhandeling. Dus prima zo.

Brad Pitt acteert evenals Tommy Lee Jones uitstekend. De close ups maken de soms innerlijke strijd van Roy en zijn vader nog zichtbaarder. Ook prachtige beelden van de ruimte.

Leek een beetje de kant op te gaan van Gravity wat betreft de eenzaamheid. Maar het viel mee.

Ik heb er van genoten.

Af en toe intrigerend en in ieder geval visueel verbluffend mooi. Ad Astra wordt eigenlijk ondanks de grootsheid van het plot erg kleinschalig verteld. En soms lijkt dat te werken, aan de andere kant mis je wel de impact die hier toch bij zou moeten horen. Alsof een handvol mensen dit even bekokstoven. Dat komt de geloofwaardigheid niet ten goede. Ook lijkt er wel een klein beetje leentjebuur te worden gespeeld Interstellar. Brad Pitt draagt de film met gemak, al vond ik het laatste halfuur maar een anticlimax. De scènes op de maan zijn dan wel weer enorm episch!

3,0*

Een knap in elkaar gezette science fiction film.

En het verhaal is best spannend.

De film is niet heel spectaculair, maar toch krachtig genoeg om geboeid te blijven.

Uitstekend gespeeld door Brad Pitt en met een prima cast.

Een mooie film en ook de film muziek is mooi.

Een geslaagde en boeiende film.