Roma (2018)

Prachtige film over een dienstmeisje die werkt voor een gezin met vier kinderen. De film speelt zich af in Mexico-stad aan het begin van de jaren '70. Niet echt een verhaal, maar meer een aantal gebeurtenissen en familietaferelen. Prachtig in beeld gebracht met vele, lang aangehouden tracking shots. De bevallings-scene maakte de meeste indruk op me. Ongetwijfeld Alfonso Cuarón's meest persoonlijke film (en misschien daarom ook wel zijn beste).

Qua stijl doet deze film me erg denken aan het eerste uur van de film First They Killed My Father (2017).

Een ingetogen portret van een gemiddelde familie ten tijde van maatschappelijke spanningen

Het geheel schittert in zijn eenvoud, de aandacht voor details, de subtiliteit. Het verhaal zelf wist me dan iets minder te raken. Ik rond het af op vier sterren. *4.0

Overschat

Cuaron is een erg goede filmmaker. Ook deze film laat zien dat hij talent heeft. Helaas heeft de film ook de nodige problemen.

Eerste probleem is het afstandelijke camerawerk. Het mag een bewuste keus zijn maar ik kreeg hierdoor erg weinig binding met de omgeving en het dienstmeisje. Neem de scene in de bioscoop. Mijn aandacht ging telkens naar het (hoewel) onscherpe bioscoopscherm. Wanneer zij net groot nieuws aan het vertellen is. De Roy Anderson approach die Cuaron hier neemt werkte met wat hij wil vertellen maar matig. Uiteindelijk wil de film toch dat je een bepaalde liefde hebt voor het dienstmeisje. Ik had dat gevoel totaal niet.

Twee probleem is ook dat Cuaron hier iets wil maken wat hij niet meer is. Dit soort films werken toch beter gemaakt door niet gevestigde filmmakers of guerillia filmmakers. Nu merk je aan alles dat er meer dan genoeg geld was waardoor je wat plakband en rauwheid mist die films die poëtisch zijn nodig hebben. Niet dat een Mallick aan geld tekort komt. Maar ik proef altijd wel dat zijn hart en ziel daar totaal inzit. Nu bekroop mij het gevoel soms dat Cuaron iets te graag arthouse filmmakertje wou spelen.

Dat laatste is wellicht een gevoel dat ik nooit 100 procent kan hardmaken. Maar het verwoord een beetje hoe de film mij niet wist te raken. En als dat niet lukt dan is dit echt een vrij lange zit met 135 minuten.

2.5 sterren.

Cuaron's ode aan zijn oude dienstmeisje is een geslaagd portret van een middenklasse gezin in het Mexico van begin jaren 70. Visueel erg mooi, bijvoorbeeld als Cleo en oma een kinderbedje willen kopen terwijl buiten gewelddadige rellen ontstaan, een scène die me deed denken aan Visconti, die zulke taferelen ook een haast schilderachtige sfeer wist mee te geven. Ik kan me voorstellen dat het in de bioscoop (veel) beter tot zijn recht komt, want ook in de kleine, meer intieme scenes was zoveel te zien.

Acteerwerk ook dik in orde, Yalitza Aparacio nam mij wel mee met haar vertolking van Cleo, en de scène met haar doodgeboren kind was hartverscheurend. De heldendaad op het eind was misschien wat te veel van het goede maar toont ook (onbedoeld?) dat Cleo van onschatbare waarde is voor de familie zonder dat er echt sprake is van wederkerigheid. Zij blijft immers de dienstmeid, leidt haar leven in dienst van de familie voor wie ze werkt, die ook wel echt om haar geven, maar haarzelf wordt familiegeluk ontzegd- niet in de laatste plaats door haar vriendje. Naast een ode lijkt Roma dan ook een aanklacht tegen de ontrouwe mannen, die op het hele continent hun vrouwen in de steek laten- het aantal alleenstaande moeders in Latijns Amerika is schrikbarend hoog en lijkt alleen maar toe te nemen.

Heel knap hoe Cuaron deze Mexicaanse familie voorstelt, al lijkt de film in de eerste plaats een ode aan het dienstmeisje Cleo.
Soberheid en gevatheid siert deze film die zich afspeelt met op de achtergrond een maatschappij die feest als het kan maar ook revolteert.
Vond het na een tijdje wel een film met een hart, maar waar bleef de emotie ? Tot dan de de bevallingsscène en ook de scène van de redding (Schitterend gefilmd, trouwens) en ook de passages waarbij een ontgoochelde of weemoedige, maar bovenal trouwe, Cleo lang in close-up kwam, brachten daar verandering in. Veel bewondering trouwens voor Yalitza Aparicio, die de rol vertolkt.

Stelt niet zoveel voor.

Het gejengel over de Netflix release van deze film illustreert wat mij betreft perfect de oubollige state of mind waarin de filmwereld nog steeds vastgeroest zit. Ik ben blij dat ik hier geen cent (extra) aan moeten uitgeven heb, een film als deze in de bios lijkt me een ware verschrikking.

Visueel is het redelijk pover. Vee long takes ja, maar tracking shots zou ik het amper durven noemen. Daarvoor moet er wat te tracken zijn. Meestal beweegt de camera zich tergend langzaam over een vastgelegd paadje en past de actie zich aan, da's toch wat anders dan de scenes waar bijvoorbeeld een To of PT Anderson lof mee geoogst hebben. Beetje lui.

Het zwart/wit was vooral erg grijs. Nu heeft deze film ook wel een beetje de pech de eerste moderne zwart/wit film na Shadow te zijn (althans, die op mijn menu voorbij kwam), maar ik meen dat je tegenwoordig toch méér met deze stijlvorm kan doen. Cuarón pakt zelden uit met echt mooie shots, veelal is het gewoon grijs geneuzel.

Het verhaaltje boeide verder ook niet zo, maar dat heeft er allicht mee te maken dat ik met de stilering erg weinig kon. Tempo is traag, drama ligt er dik bovenop en de personages deden me helemaal niks. Roma is uiteindelijk een uberdoorsnee arthouse filmpje. In plaats van 10EUR aan een kaartje te geven, neem een Netflix abo voor een maand en je krijgt er nog een hoop véél betere films bij.

1.5*

Ik kan alleen maar in superlatieven schrijven over dit overdonderend en verbluffend mooie familieportret van een Mexicaanse familie begin jaren '70, waarin een centrale rol is weggelegd voor het kindermeisje Cleo (een bijzonder fraaie rol van debutant Yalitza Aparicio). Alfonso Cuarón heeft met Roma (vernoemd naar de wijk Colonia Roma in Mexico Stad) een eerbetoon aan zijn kindermeisje uit zijn jeugd willen maken en is daarin waarachtig geslaagd. Gedurende de hele speelduur kijken we vanuit het perspectief van Cleo naar allerlei dagelijkse gebeurtenissen in het gezin en in haar eigen leven, groot en klein, emotioneel en afstandelijk. Dat levert ook een aantal bijzonder mooie en/of emotionele scenes op, die ook echt weten te raken, zoals de scene waarin Cleo in een roes in de operatiekamer ligt terwijl op de achtergrond haar doodgeboren kindje wordt gereanimeerd. De cinematografie is van een buitenaardse schoonheid: niet alleen is Roma in prachtig zwart-wit geschoten, ook de locaties en de cameravoering zijn voortreffelijk. Tel daarbij een superieure geluidsmontage op en je begrijpt eigenlijk niet waarom Roma in eerste instantie alleen maar op Netflix te zien zou zijn geweest. Een bijna kapitale blunder die gelukkig tijdig is voorkomen.

Roma is een film die je moet ondergaan op een groot doek in een filmzaal met een goed geluidssysteem. Ik zelf heb de film gezien in zaal 1 van Eye (zeer prettige zaal). Deze film op je tv'tje of pc'tje thuis bekijken is mijns inziens een belediging voor de film en de maker en doet in het geheel geen recht aan dit meesterwerk, het beste tot nu toe naar mijn mening van Alfonso Cuarón. Een stevige ingreep in mijn huidige top 10 van 2018 is op zijn plaats.

Een schitterend gestileerd tijdsbeeld van een soort Mexicaanse Brady Bunch, maar dan minder kleurrijk.

Het verhaal, dat voortkabbelt met af en toe een schrijnende scène, is een kapstok om de regiekunsten van Cuaron aan op te hangen. Het is een uitsnede uit een jaar. Met werkelijk prachtig details, zoals de achtergrondscènes, de aankleding, architectuur, straatbeeld, auto's en het geluid. Adembenemend zitten kijken. Er was zoveel moois te zien. Fraaie film.

Cleo 24/7.

Als het ware terloops weet Cuarón hier, in een rustige stijl die mooi balanceert tussen registrerend en dramatiserend, een ontroerende schets van een leven en een karakter te geven. Een ode; een liefdesverklaring is het welhaast.

Het verhaal van de ingetogen Cleo wordt meer getoond dan verteld, en dat maakt het des te effectiever.

Over het surround geluid in Eye ben ik wat minder enthousiast; regelmatig vroeg ik me af wat dat toch voor een rumoer was in de zaal, daar linksachter mij. Wel werkte het goed op die momenten dat het geluid een hoofdrol kon spelen, zoals bij dat (prachtige) shot van de de branding in lopende Cleo. De episode waar dat deel van uitmaakte, was er een tikkie over, maar alla.

Harry kan de pot op, en van Gravity kon ik ook niet echt warm of koud worden, maar met Y Tu Mamá También en deze Roma kan Cuarón bij mij voorlopig een potje breken.

Roma is gebaseerd op de jeugdjaren van Cuaron en mede hierdoor sterk emotioneel verbonden met zijn meesterwerk. Centraal in de film staat het dienstmeisje Cleo dat deel uitmaakt van een rijk gezin in Mexico Stad ergens ten tijde van begin de jaren 70. Ze wordt intens betrokken met het dagdagelijkse reilen en zeilen in het huishouden, inclusief de opvoeding van de kinderen. De sociaal-economische verschillen zijn groot. Ze gedraagt zich erg onderdanig en afzijdig. Alsof ze steeds met een bepaalde schrik rondloopt. Haar "bekentenis" dat ze zwanger was, kostte haar erg veel moeite, vrezend voor haar job. Maar niet zo in Roma. Geen uitbuiting of raciale ondertonen... Cleo maakt ondanks de verschillen en de hiërarchische verhouding toch deel uit van het gezin. Mooi was dan ook het toneel waarbij ze lekker gezellig mee aanschuift in de zetel om samen met de andere TV te kijken.

Visueel is de film prachtig en ademt de film een bepaalde nostalgische sfeer uit. Technisch een knappe film waarbij beelden soms veel meer zeggen dan woorden. De strandscène bvb sluit daar ondermeer bij aan. Ook het plot over de zwangerschap en de contacten met de vermeende vader van het kind waren sterk. Een echt verhaal is er niet, maar alle scènes sluiten wel mooi allemaal op elkaar aan. Ten tijde van de opstanden die Mexico toen teisterden vervoert Cuaron je naar mooie beelden met oog voor veel details. Misschien moet ik hem toch nog eens proberen zien op het grote scherm in plaats van op Netflix. Mogelijks wordt de ervaring nog intenser ... Zwevend tussen 3,5* en 4,0*.

Visueel overdonderend, prachtig geschoten in zwart/wit met indrukwekkende lange takes, maar inhoudelijk blijft de film helaas een beetje afstandelijk. Echt betrokken bij de personages ben je als kijker ook niet. Regisseur Alfsonso Cuaron hoef je niets te vertellen over hoe een film eruit hoort te zien, maar zijn jeugherinneringen vertalen zich al met al niet echt in een boeiende film. Het pretentieuze toontje dat af en toe de kop opsteekt helpt ook niet.

Behoorlijke tegenvaller. Uiteindelijk, als je door het zwart-wit heenkijkt, is dit helemaal geen bijzondere film. Het is wel inderdaad in de basis een sfeerportret over een jaar, maar behoorlijk vol plot gestopt en ook aardig wat drama wat de film geen goed doet voor mij. Op een gegeven moment voelde het allemaal te gescript en dus niet meer echt. Ook stukje komedie (dat gedoe met die auto) schuurt met de rest van de toon van de film.

Visueel is het af en toe best mooi (aan het eind tegen de zon in) maar vak is dit meer grijs dat zwart-wit en nergens heel bijzonder. Wat opvalt is vooral de zijwaartsbewegende en ronddraaiende camera, maar dat trucje wordt op den duur wat vervelend. Er zit hier nergens de subtiele betovering en naturel in die Lubezki wel krijgt in dit soort films (en al eerder deed bij films van Cuarón). In Roma voelt het te gemaakt soms. En als geheel vond ik de film ook wat kil en klinisch, mede door dat grijs en te overdreven dramatiek.

Is dan niets goed? Dat nou ook weer niet. Yalitza Aparicio speelt echt wel lichtjes geweldig en weet met weinig lichaamstaal heel veel te zeggen. Ook het tijdsbeeld is oké en vooral het tempo is prima, je hoeft je geen seconde te vervelen. Daar kan ik geen onvoldoende voor geven. Maar ik had zo graag meer willen geven. 3,0*.

Na de huidige bioscooptrailer en de recente berichten hier viel Roma me toch weer mee. Het is wel aardig om te lezen dat velen de stijl prijzen en de afstandelijkheid bekritiseren, terwijl dat eigenlijk twee zijdes zijn van dezelfde medaille. Want Cuarón kiest voor een sterk registrerende cameravoering, vol diepte-shots met veel details, zachte contrasten en trage, statische bewegingen, maar vooral een camera die niet dichtbij de personages komt. Je moet al aardig lang wachten voordat de protagoniste eens goed met haar gezicht in beeld komt, en verder dan een sporadische medium close-up komen we echt niet. Over het algemeen houd ik meer van een dynamische cinematografie dicht op de huid, maar in de tweede helft van Roma betaalt de keuze van Cuarón zich, na een weinig enerverend begin (op de fraaie openingstitels na), toch wel uit. Want vooral bij de meer dramatische scenes werkt de stijl sterk in het voordeel van de film. Dat geldt dan zowel voor de ziekenhuisbevalling als voor de redding in zee, niet voor niks ook scenes waar datgene wat buiten het kader valt en het geluid erg belangrijk zijn. Het is de afstandelijke camera die hier voorkomt dat je dit echt sentimenteel kan noemen in mijn ogen. (Alleen de scene na de redding op het strand vind ik erover, hier wordt te nadrukkelijk een catharsis volgens het boekje uitgespeeld.) Het eindshot slaat een heel natuurlijke brug naar de opening, wederom fraai gedaan. Dus ja, behalve dat Cuarón opnieuw zijn bijzondere veelzijdigheid etaleert is het uiteindelijk toch met name de consequent volgehouden stijl waarmee Roma zich onderscheidt ten opzichte van de gemiddelde arthousefilm.

Vond de film erg tegenvallen, op zich een aardige film maar niet bijzonder. Zwart wit voegt naar mijn mening niks toe, sterker nog kleur was naar mijn mening beter geweest. Zal wel aan mij liggen, dergelijke films zijn niet aan mijn besteed. Als je een kwartier van de film mist, mis je volgens mij niets. De film kabbelt en kabbelt maar door. 2 uur en 15 min had ook korter gekund om het verhaal duidelijk te maken. 2.5 O ja de hondenpoep dat blijft je bij. Oeps spoiler!

Schoonmaakster, the movie

Eerste kwartier wordt de gang gedweild en de bedden opgemaakt. Tweede kwartier gaat ze naar de bios en ruimt ze hondenpoep op. Derde kwartier raakt ze zwanger en doet ze de vaat. Zo gaat de film nog 1,5 uur verder.

Prachtige fotografie en art direction, dat wel, maar daar heb je het dan ook wel mee gehad.

3* voor de genoemde pluspunten.

De mooiste film-herinnering in tijden komt van een regisseur die een meester is van het stille vertellen. Kern bij Cuáron is telkens dat de (politieke) waarheid zich in de marge bevindt; op de achtergrond, in de uiterste hoek van het frame. Vrijwel alles verschijnt ons visueel, een grote schoonmaak van narratief waarna de essentie blijft. De urgentie van Cleo's omarmde bestaan wordt gevangen in een werkelijk adembenemende beeldtaal van levend zwart-wit.

Een aardige sfeertekening van Mexico, zoals dat er rond 1970 uitgezien heeft. Maar mij ontgaat het waarom deze film in zwart-wit gedraaid moet worden. Ook alle jubelverhalen doen mij niet veel. Ik vind het wel knap hoe men de jaren 70 goed weet te verbeelden.

Voor mij niet meer dan een gemiddelde film en ook wel aan de lange kant. 3.5/5.

Dit schreef ik afgelopen zondag bij deze film:

Van deze regisseur drie uitstekende films gezien. Y Tu Mama También, Children of Men en Gravity, maar als ik zo de trailer bekijk van Roma dan moet ik toch vrezen voor het ergste. Wat ik te zien kreeg sprak mij in ieder geval totaal niet aan en dan duurt die film ook nog eens 133 minuten. Ik zit er hard over na te denken om deze film toch maar aan mij voorbij te laten gaan.

Gezien er in superlatieven gesproken werd over deze film en omdat hij in De Volkskrant als beste film van het jaar 2018 werd uitgeroepen heb ik mij toch maar de moeite genomen deze film in zijn geheel te bekijken. En inderdaad zoals ik n.a.v. de trailer al vermelde dat de film mij niet aansprak zo is daar nu niet veel verandering in gekomen. Ik kon mij gewoon niet inleven in het dienstmeisje Cleo. Zij kwam mij te triest over. Met de familieleden had ik minder moeite. Moet er wel bij zeggen dat deze film wel een mooie sfeertekening gaf van Mexico uit de beginjaren zeventig en de Z/W fotografie vond ik ook zeer goed gekozen. In kleur was deze film duidelijk minder geweest. Dus dank zij het mooie camerawerk toch nog een ruime voldoende voor deze toch wel enigszins overschatte film van Cuarón.

3,0*

Roma

Roma is een film waar ik maar aan blijf denken. Nadat de film was afgelopen wist ik niet precies wat ik ervan moest vinden, maar de dagen erna bleef de film in mijn hoofd rondspoken. Dat komt vooral door het tweede gedeelte, want het eerste uur is wel heel erg traag. Veel lange takes en scènes waarin niet veel gebeurt, maar langzaamaan word je helemaal meegesleurd in het leven van Cleo. Uitstekend geacteerd door Aparicio, en dat dit haar eerste rol is maakt het des te knapper.

Tegen het einde zit er een scene in met Cleo, die met haar doodgeboren kind in haar armen ligt, waar ik met kippenvel naar zat te kijken. Cuaron kan het ook niet laten om er een actiescene in te stoppen die doet denken aan de iconische scene in Children of Men. De cinematografie, het camerawerk, de sounddesign, de zwart-wit beelden etc. Het is een feest voor al je zintuigen. Daarnaast geeft Roma ook een mooi tijdsbeeld van het Mexico in het begin van de jaren 70, en de film is duidelijk een passieproject voor Cuaron.

Deze film deed me sterk denken aan Zimna Wojna (2018) - MovieMeter.nl: ook zo’n film in zwart-wit geschoten (en opnieuw geen enkel idee waarom) over een persoonlijk relaas tegen een politiek turbulente tijd. En net als Cold War heb ik geen idee waarom critici de film zo geweldig vinden want ook deze film kon mij niet boeien en heb ik geen idee wat de film mij heeft willen vertellen (en deze film heeft zelfs geen mooi jazz-liedje dat iets van troost biedt aan de teleurgestelde kijker).

De film gaat over het leven van een dienstmeisje: je vermoedt dat het dan iets willen zeggen over de ongelijkheid in de wereld of zo (er lijkt symboliek in de film te zitten zoals met de hondenpoep en de auto die de bazen telkens aan gort rijden tot en met de actie aan zee met als boodschap dat het arme meisje de rotzooi moet opruimen die de rijken veroorzaken maar dat is nu eenmaal de taak van een dienstmeisje dus met zo’n boodschap kan ik weinig mee) maar tegelijkertijd benadrukt de film juist dat het leven van het dienstmeisje parallel loop met die van de vrouw des huizes en ontvangst zij alleen maar liefde van het gezin zodat vooral de eenheid opvalt. De film lijkt ons te willen ontroeren met het doodgeboren kindje en het verdriet van Cloe maar daar kon ik weinig mee: het leven is nu eenmaal niet alleen maar feest en net als Cold War wist deze film me emotioneel niet mee te kunnen voeren. Dat de baby zo duidelijk nep is en de kinderen zo slecht acteren helpen dan ook niet.

Al met al zit er bijzonder weinig drama in de film: hooguit de zwangerschap brengt iets van drama in het verhaal; het drama aan zee vond ik grotesk en ongeloofwaardig. Sterker, de film lijkt telkens bewust elk drama te vermijden: Cleo wordt niet neergeschoten door Fermin, niet één kind sterft in zee en het is zonneklaar dat ze beter af is zonder eigen kind. Maar ik heb geen idee wat de film dan wel boeiend moet maken want ook de beelden zijn op geen enkele manier mooi of artistiek interessant en ook wat de personen zeggen in de film is op geen enkele manier (poëtisch, filosofisch of zelfs maar gevat) interessant. Voor mij helaas een nietszeggende film.

Bij de start van 2019 de beste film uit 2018 kunnen meepikken. Prachtig mooie film is het geworden. goed dat er nog ruimte is voor dit type kwaliteitsproducties. Duidelijk dat Cuáron veel affiniteit heeft met het onderwerp, er een hart en een ziel heeft bijgestopt en zodoende zichzelf overtreft.
Inderdaad, er zit weinig tot geen spanning in de vertelling en ogenschijnlijk gebeurt er niet zo veel. Maar de immer wat eigenzinnige regisseur wil in zijn meest persoonlijke film tot dusverre ons spelenderwijs en via redelijk normale mensen een liefdevolle blik geven op een voor ons niet zo bekende periode, en doet dit via een aaneenschakeling van schitterende beelden. Groots camerawerk hier, en de keuze om dit in zwart wit te schieten is een heel wijze: ziet er bij momenten net hierdoor fantastisch uit. Roma is een productie met veel gedenkwaardige momenten(Cleo's doodgeboren kindje, de bosbranden, de plotselinge confrontatie met activisten, en zelfs van zoiets futiels als die hondenkoppen als decorum in huis leidt tot kippenvel), geen film met een boodschap die door je strot geduwd moet worden, maar een zelfverzekerd, fijn portret van een vergeten tijd. De actrice die Cleo neerzet is als de film zelf: beetje onopvallend, maar o zo goed. Een productie die met het verstrijken van de jaren, ongetwijfeld steeds meer waardering zal krijgen, cinema in de meest oorspronkelijke vorm.

Ik heb enorm genoten van deze film. Zoveel uitgekiende camerashots. Puur een genot om naar te kijken in een tijd waar overdreven gebruik van schoudercamera's, nerveuze overediting en bombastische CGI-orgasmes de filmische tijdgeest domineren, een verademing. Geef mij maar een camera die vooral observeert, als tip voor de blockbustermakers die dit lezen.

Het verhaal van Cleo kreeg me sluipenderwijs te pakken, na een wat mat begin, en wist me ook te raken. De plotwendingen verlopen anders dan je zou verwachten. We krijgen bovendien een aardig inkijkje in het Mexico van de jaren '70, met een klassenmaatschappij, waarbij de oorspronkelijke bewoners vanzelfsprekend de rol van bedienden hebben en de blanken de heersende klasse domineren.

Hoe mooi ook gefilmd ik zie historische films veel liever in kleur, zeker de jaren '70 die zo kleurig in het collectieve geheugen ligt. Toch een zwaktebod.

Ik begrijp niet dat iemand dit een cliche-film kan noemen. Ook vind ik deze film film veel beter dan Zimna Wojna .

Met deze film heb ik mij goed vermaakt. Mooi beeld, realistisch acteerwerk en een verhaal dat mij naarmate het vorderde steeds meer boeide en ontroerde. Ik moest er even in komen, maar ik houd hier wel van, een kijkje in het leven van, en ik leefde echt met Cleo mee. Ik was bang dat ik het zwart-wit een nadeel zou vinden, maar nu denk ik dat het de film nog meer kracht geeft en snap ik de keuze. Ondanks de lange speelduur, heb ik mij niet verveeld. Een 9! 4,5*

Wie nog twijfelde aan het feit dat Alfonso Cuarón één van de meesters is van zijn generatie, zal na het zien van deze tour-de-force van alle twijfels verlost zijn. De film zit vol liefdevolle visuele verwijzingen naar o.a. Orson Welles, François Truffaut en (gezien de titel haast onvermijdelijk) Federico Fellini. Maar misschien is de grootste triomf van dit meesterwerk wel het feit dat je al heel snel vergeet dat deze film niet is gemaakt in 1970, het jaar waarin deze film zich afspeelt. Cuarón deed zelf het vaak verbluffende camerawerk en weet Mexico City op indrukwekkende wijze tot leven te brengen, getuige verschillende trackingshots door de drukke straten van die wereldstad. Er is een aardbeving, een uit de hand lopend studentenprotest en een adembenemende scène in een ziekenhuis. Cuarón regisseert de honderden figuranten - tot in de kleinste rol aan toe - dusdanig dat de massascènes volstrekt authentiek overkomen, alsof het toevallige gebeurtnissen zijn. Zeker, de eerste 5 minuten doen anders vermoeden: hoofdpersoon Cleo [Yalitza Aparicio] maakt als dienstmeisje van een welgesteld Mexicaans gezin de met hondenpoep vervuilde vloer van de garage schoon en doet 's avonds één voor één de lichten in de woonkamer uit voordat ze met een collega in hun kleine appartementje boven het huis nog wat strijkwerk verrichten. Het is een (bewust) gerekte scène die de routine van Cleo's leven toont, maar ook duidelijk maakt dat ze gelukkig is met die routine: ze zet de radio zachtjes aan, neuriet mee en lacht mee met haar collega. Die scène staat in schril contrast met wat de chaos die ontstaat wanneer Cleo zwanger blijkt te zijn en de vader van haar kind haar in de steek laat. Parallel daaraan lopen de perikelen van de familie waarvoor ze werkt, waarbinnen de relatie tussen de ouders op gespannen voet komt te staan. Een simpel verhaal dat Cuarón vooral gebruikt als liefdesverklaring aan de cinema. Professor Zovek (gespeeld door een acteur die op de credits staat als Latin Lover) zorgt voor één van de grappigste momenten wanneer hij een gastles bij een trainingskamp voor sporters en lijkt rechtstreeks uit een Fellini-film te zijn gekomen. Een ware traktatie voor de liefhebbers van klassieke film en zonder twijfel één van de beste arthousefilms van de afgelopen jaren.

Ik vind de film niet geniaal, maar vind het wel een mooie, rijke, licht ironische en krachtige film. Ik zie het meer andersom; zou niet weten hoe je deze film saai kan vinden, terwijl het heel makkelijk is om aan te geven waarom het een mooie film is. In jouw recensie lees ik bijvoorbeeld nergens iets wat als kritiek op de film kan worden beschouwd.

Mijn enige (voorname) kritiek op de film is dat het scenario wat steekjes laat vallen, zoals het personage Fermín die ik te zwaar vind aangezet in zijn afwijzing van Cleo en hun kind en daardoor niet helemaal geloofwaardig overkomt - en bijvoorbeeld de toevalligheid van de confrontatie tussen Cleo en Fermín tijdens de studentenopstand die me te gekunsteld is.

Er zitten verder zoveel boeiende thema's in (die ik nu niet allemaal ga toelichten, die worden denk ik ook wel in recensies genoemd die ik verder niet heb gelezen) die allemaal redelijk ongeforceerd op een prachtige cinematografische en auditieve wijze naar voren komen. Een klein voorbeeld is hoe de terugkeer van de vader van het gezin wordt verbeeld door extreem op de auto te focussen met een oorverdovend geluid. Een mooi autobiografisch moment (denk ik) van hoe Cuarón zijn vader herinnert (de hard ronkende te brede auto die ternauwernood in de garage past). Zoiets kan ik goed naar mijn eigen leven terugkoppelen, ook al is het symbool niet hetzelfde, ik voel de herinnering en betekenis die erachter schuilt.

De film 'flowt' ook heel lekker en hoefde van mij eigenlijk nog lang niet te eindigen. Naast het tijdsbeeld schijnt vooral Cuaróns liefde voor cinema door en zijn ode (zwanger van schuldgevoelens) aan de dienstmeisjes die hem en vele anderen een comfortabel leven hebben gegeven.

Mijn berichtje was overigens slechts een knipoog naar de scène waar de groep jongeren bezoek krijgt van gastdocent Latin Lover. Zo zijn er meerdere licht komische en ironische scènes die Roma tot een sterk gebalanceerd schouwspel maken.

Wel bizar natuurlijk, dat niemand ondanks de verzoeken even kort wil uitleggen wat er zo goed aan deze film is, anders dan die mooie lange takes. Het zou goed zijn voor de discussie en ook als handleiding voor mensen die de film nog niet hebben gezien, zodat ze weten hoe ze naar de film moeten kijken. Als ik de Engelstalige recensies, vol superlatieven, raadpleeg word ik ook niet veel wijzer dus zo'n vreemde vraag is het niet.

Van de Mexicaanse recensies word ik wel een stuk wijzer, al zitten ook die vol met superlatieven waarbij elke zin eindigt met "maar de film is zelfs méér dan dat", zonder uitleg van wat dat méér nou inhoudt. Maar goed, ze geven wél een idee van wat er goed aan is.

Daaruit blijkt dat het voor Mexicanen een feest van herkenning is, met heel veel details uit het Mexico (zowel visueel als qua geluiden) van de jaren 70. Verder wordt vaak naar de cinematografie van Lubezki (de cinematograaf van Gravity) gewezen, om aan te geven hoe goed het is, al is hij bij deze film niet betrokken.

Interessanter, en meer ter zaken doende, wordt het wanneer die recensenten aangeven wat er in de film te vinden is. Het is een film over een gebroken gezin in een gebroken land. Het is een film van contrasten, tussen de zwartwit-beelden en het kleurrijke Mexico van de jaren 70, contrast tussen man en vrouw in macho-Mexico, contrast tussen welvarenden en armen, contrast tussen vrijheid (van mannen) en het vastzitten (van vrouwen). De film wordt ook geroemd omdat het qua geluid net zo krachtig is als visueel omdat je vaak dat wat je niet kunt zien wel kunt horen.

Het gaat niet zozeer over het dienstmeisje, maar over de belangrijke rol van twee vrouwen in het leven van Cuarón, zijn dienstmeisje en zijn moeder. Mannen zijn scheppers in de film, zij maken kinderen, en zij vernietigen, zij verlaten gezinnen, terwijl vrouwen alles draaiende houden (ze redden kinderen uit zee, baren, geven liefde...). De mannen zijn vrij, hebben macht, reizen rond in auto's en vliegtuigen, terwijl vrouwen in het huis vastzitten, haast opgesloten, als dienstmeisje of als echtgenote. In de films van Cuarón spelen vrouwen een belangrijke rol (A Little Princess, Y Tu Mamá También, Gravity, Children of Men (de zwangere vrouw) en zelfs Hermione uit Harry Potter wordt door critici bij deze gelegenheid geroemd ( ). Roma is zijn meesterwerk, er wordt zelfs van sluitstuk gesproken, waarin hij de twee belangrijkste vrouwen uit zijn leven (zijn dienstmeisje en zijn moeder) in de schijnwerpers plaatst.

Een ander thema uit de film is water, water wat zo'n vliegtuig weerspiegelt, een onbereikbare spiegeling voor Cleo, in hetzelfde water waarmee ze de stront waarin ze zit schoonmaakt. Water wat branden blust, en water in de oceaan, waar kinderen in kunnen verdrinken.

Dit gaf mij in ieder geval wel een idee waar ik de 'kracht' van de film moet zoeken. Qua thema (de vrouw in een mannenwereld) is het erg actueel in hedendaags Hollywood. Ik blijf echter bij mijn eerdere minder positieve mening over de film, het voelt bij mij persoonlijk wat pretentieus / geforceerd / te gemaakt aan qua gemakkelijk artistiek scoren (visueel, zwartwit, dansende naakte 'krijger', zingen bij een brand), maar veel erger is het afstandelijke waardoor ik er niet in slaagde om met de personages mee te leven, enigszins logisch als je iemand in de schijnwerpers zet (je kijkt ernaar), maar daardoor blijft het voor mij teveel bij alleen kijken naar een plaatje, naar een registratie, zonder dat het me veel doet, hetzelfde wat ik ervaarde bij La Grande Bellezza (2013). En als het je niet grijpt, zoals in mijn geval, dan wordt het een hele lange zit. Dus blijf ik bij mijn 2*.

Prachtig, prachtig, prachtig.

Een intiem verteld verhaal over een klein leven in een grote turbulente stad in een turbulent land in een turbulente periode, waarin je langzaam meedeint op de golven van spoelwater uit een schoonmaakemmer en ten slotte onderklotst in de woeste golven van de zee.

Jaaaaaaaa...toch wel erg fijne film.

Al begon het wat stroef. Afstandelijk registrerend, niet de meest charismatische personages en de focus op de marges van het dagelijkse. Niettemin zijn de openingcredits al een mooie voorbode van de doordachte cinematografie, en dat is toch wel de grote winnaar.

Gek genoeg is het juist de aanvankelijke afstandelijkheid die zich in latere scenes weet te revancheren. Hoewel van dichtbij observerend, blijven de gebeurtenissen en dialogen eerst wat op afstand. Een registrerende camera, weinig échte inkijk in personages, veel ruis in setting. Dat de panning en sliding shots op een gegeven moment ook in herhaling vallen, kun je als een gemakzuchtig trucje beschouwen. Toch weet Cuaron (samen met Olivares) in ieder geval zijn kadreringen goed te kiezen; vele shots zouden ingelijst boven je bed niet misstaan. Ook de zachte contrasten in het zwart-wit en het spel met scherpte doen het nostalgische karakter eer aan: het is gestileerd zonder dat het gemaakt overkomt.

Als Cleo dan uiteindelijk komt te bevallen, weet de film je emotioneel echt binnen te hengelen. Weer dat spel met scherpte, juist genoeg gedoseerd om de macabere situatie over te laten komen en opdringerig melodrama te vermijden. Een scene daarvoor, als Cleo tijdens uit de hand gelopen rellen shopt voor een kinderbedje, bewijzen de panningshots hun zeggingskracht als Fermín degene blijkt die haar onder schot houdt (inhoudelijk tegen het randje, vooruit). Wat scenes later gebeurt hetzelfde als Cleo de zee inloopt: weer een sliding shot, maar nu wel effectief omdat je gedurende de beukende golven toch in spanning afwacht wat er zich buiten het kader afspeelt. Wederom gaat Cuaron met de groepsomhelzing een stapje te ver, maar de uitbarsting van Cleo wist toch een snaartje te raken.

Veel waarde bij de gratie van contrast dus. Filmische stijlmiddelen die eerst verveeld aandoen, komen later des te beter binnen. Zelfs het inparkeren van een dure auto lijkt aanvankelijk ludiek en breed uitgemeten maar openbaart zijn functie pas als diezelfde auto een tweede keer roekeloos het smalle portiekje ingeramd wordt.

Op papier niet meteen mijn soort film maar met een mooie wisselwerking tussen afstand en betrokkenheid en oogstrelende cinematografie toch een film die veel indruk weet te maken. 4*

Cuarón’s autobiografische film over zijn jeugd in het onrustige Mexico City begin jaren 70 grenst m.i. aan een meesterwerk. Met fraai camerawerk in prachtig zwart-wit en met oog voor details komt hij met een ingetogen beeldverhaal over het wel en wee van een doorsnee familie in die turbulente tijd.

Centraal staat de zorgzame huishoudster (een imposante rol van nieuwkomer Yalitza Aparicio), de lieveling van de kinderen en vertrouweling van de vrouwen in huis. De spanningen binnen en buiten het gezin geven de film een authentiek karakter, zoals de beelden van de bloedige veldslag tussen een knokploeg en demonstranten op het moment dat oma in alle rust voor de huishoudster een kinderbedje wil kopen. De beelden van de bevalling en van het zwemmen in zee laten je evenmin onberoerd. Ze zullen mij in ieder geval nog lang bijblijven.

Cuarón komt niet met valse sentimenten. Met eerlijke beelden vertelt hij een eerlijk verhaal over gewone mensen met hun sterke en zwakke kanten. Een sfeervolle film, met warmte en gevoel gemaakt en met een sublieme cinematografie. Prachtig!

Ik sluit niet uit dat deze film de grote winnaar wordt bij het uitreiken van de Academy Awards. Ik zou daar vrede hebben.