Meningen

Bijzonder knap gemaakte, interessante, en genuanceerde achtergrond van de Pepe the Frog meme. Meestal zijn filmmakers te ver verwijderd van internetcultuur om er een goede weergave van te geven, maar hier wordt echt moeite gedaan om niet al te veel te moraliseren en juist de ongrijpbaarheid van de betekenis van memes te benadrukken.

Dikke aanrader.

Wat als iedereen in de nabije toekomst de hele dag volledig in zijn telefoon gezogen is? Als in, nog veel erger dan nu: je communicatie met je mobiel beheerst je zintuiglijke waarneming, en íedereen bestuurt zijn telefoon met stemcommando's waardoor sociaal contact op straat minder is dan nihil. En wat als er software kan worden ontwikkeld die communiceert, handelt, leert, reageert, jawel, haast denkt als een mens?

Dit is het uitgangspunt van Her, geschreven en geregisseerd door de fantastisch excentriekeling Spike Jonze. De film gaat in de eerste plaats over de liefde: de hoofdpersoon is een man met een door een mislukt huwelijk verpulverd hart, die voor zijn beroep de prachtigste liefdesbrieven schrijft maar in zijn persoonlijke leven de hoop op liefde op heeft gegeven. Hij leeft in zijn eigen wereld, en zijn leven bestaat uit werken, gamen en met zijn telefoon bezig zijn (een voor velen toch alledaagse bezigheid waar gek genoeg nog geen werkwoord voor bestaat). Totdat hij de nieuwe menselijke software uitprobeert, en hopeloos verliefd wordt op de stem die uit zijn telefoon komt. En het gekke is nog: die verliefdheid is wederzijds.

Met dit verhaal en uitgangspunt kan je gemakkelijk de zoetsappigste, flauwste, meest afgezaagde romcom ooit maken. Maar Her is ontsproten uit het brein van Spike Jonze, bedenker van o.a. het magistraal absurde Being John Malkovich, en dankzij zijn hand is het één van de mooiste films die ik ooit heb gezien. De cinematografie, het acteerwerk, de dialogen, de humor en de fantasiewereld zijn ontroerend, verbazingwekkend, surrealistisch, wonderschoon en messcherp. Het kritische standpunt tegenover de hedendaagse technologische maatschappij is terecht en overduidelijk, maar met genoeg nuance en zelfspot om niet belerend te zijn. En hoewel ik hem niet snel nog eens hoef te zien, weet ik zeker dat ik hem bij herziening minstens even mooi vind als de eerste keer.

Geniaal vond ik dit. De titel van de film zet je al volkomen op het verkeerde been. Er wordt constant gehint naar een geschiedenis van geestesziekte in de familie, maar de DID (multiple personality disorder) van de grootmoeder, de schizofrenie van haar zoontje (die volhield dat zijn moeder 'mensen in zijn hoofd probeerde te stoppen'), de dodelijke depressie van de vader... Al deze elementen zijn aan het eind van de film niet te verklaren met de erfelijkheid van geestesziekte, maar als gevolg van de duivelse praktijken van de cult van Paimon.

Naast het feit dat ik de hele film lang met gespannen spieren en zweethandjes in mijn stoel heb gezeten, denk ik dat deze film extra de moeite waard is omdat er bij een tweede keer kijken veel kleine details veel meer betekenis hebben dan je in eerste instantie denkt. De herhaalde verwijzingen naar onthoofding, het logo op de elektriciteitspaal, het feit dat Annie verplicht naar de traumapraatgroep moest, en de manier waarop de problematische geschiedenis tussen grootmoeder en Annie achteraf bezien helemaal logisch is als je begrijpt dat ze na de zelfmoord van haar zoon een tweede poging wil doen... Dit zijn denk ik maar een paar voorbeelden van elementen die bij een herziening een hele andere betekenis krijgen. De vraag of er nou echt bovennatuurlijke krachten bij komen kijken speelt bij mij dan ook totaal niet, die vraag is juist de manier waarop het kwaad in de film zich manifesteert aan de rationalistische buitenwereld.

Hoe dan ook, dit is een parel. Ik kan me niet herinneren dat ik een horror/thriller heb gezien die me zo aangreep en waarbij verhaal, cinematografie, en acteerwerk zo'n hoog niveau haalden. Ook erg knap is de manier waarop de gruwelijkheid steeds effectief wordt uitgesteld - niet zoals bij veel dertien-in-een-dozijn horrorfilms, waarbij wordt gehint dat er een schrikeffect komt. Nee nee. Bovenal hangt de hele film de verwachting van afgrijselijkheid boven het hoofd, een verwachting die aan het einde met klinkende munt wordt ingelost. Maar het sterkste was dit nog op een moment veel eerder in de film. Als Peter crasht, weet je dat het niet goed zit. Je weet dat Charlie dit eigenlijk niet overleefd kan hebben. En je weet dat Peter het weet. Maar het is pas veel later, nadat Annie het lichaam van haar dochter vindt (waarbij weer props voor de manier waarop ze dit laten zien, met een close-up op het getraumatiseerde gezicht van Peter), dat je het zeker weet, want dan word je ineens getrakteerd op een geweldig shot van het halve hoofd van Charlie, met krioelende mieren eroverheen. Dit shot zelf is al sterk genoeg, maar de manier waarop de presentatie wordt uitgesteld is exemplarisch voor de stijlkeuzes die maken dat ik Hereditary een bescheiden meesterwerk vind.

Hier kan ik betrekkelijk kort over zijn: dit was geen film om over naar huis te schrijven. Het verhaal, de dialogen en de personages waren enorm cliché, erg jammer want het uitgangspunt (op iedere berg in het land zit een waanzinnige geleerde die gezamenlijk de wereld afperst met massavernietigingswapens) was toch erg interessant. Ik had het idee dat het plot en scenario nogal afgeraffeld waren, waardoor het leuke idee op niks is uitgelopen. Twee punten maakten het nog om aan te zien: de animaties waren in orde en af en toe zaten er wat leuke grappen in (voornamelijk van Igor's sidekicks, vertolkt door Sean Hayes en de per definitie legendarische Steve Buscemi).

Ik zou denken dat iemand die zicht De filosoof noemt niet zo'n moeite zou hebben met het abstractieniveau van deze film, vond het zelf namelijk best duidelijk waar het om ging. Dit vind ik dan ook een nogal afgevlakte weergave van de film.

Ik kon verder juist waarderen dat Lanthimos schijt heeft aan narratieve conventies. De plotontwikkeling is inderdaad redelijk summier omdat het aparte wereldje van de film eerst moet worden neergezet, maar ik vind dat er uiteindelijk nog genoeg interessants gebeurt. Ik noem het gesloten ideologische ecosysteem van het gezin, met hun vreemde evaluatiesysteem, de gewelddadige spelletjes en gedragingen, etc.; de suggestie dat de kinderen misschien wel zijn ontvoerd, omdat de moeder dreigt nog twee kinderen te krijgen (of misschien zelf wel drie) als ze zich niet verbeteren; de manier waarop de vader omgaat met seksualiteit, waarvoor hij de beveiligster binnenbrengt, die op haar beurt de buitenwereld met zich meebrengt in fysieke (de haarband, de videotapes) en immateriele (Jaws en Rocky, de economie van het likken) vorm; de impact van die ideologische vervuiling op de kinderen en dan met name de oudste dochter, en de suggestie dat dit al eerder is gebeurd met hun broertje... Ik heb de film van de week voor het eerst gezien, maar ik kan me zo voorstellen dat er bij een herziening nog veel meer van deze dingen op zullen vallen. Mocht dat niet zo zijn, dan zal ik mijn score wellicht verlagen, want op visueel vlak vond ik Kynodontas een beetje saai, maar verder heb ik geboeid zitten kijken, en heb ik er de laatste dagen nog geregeld aan terug moeten denken. Dat is meestal juist het teken van een groeier.

Vanavond herzien en wat is dit toch een heerlijke film. Robert Rodriguez zet met Machete de lijn voort die hij met From Dusk 'till Dawn, Planet Terror en Sin City heeft ingezet. Hij heeft voor mij de poort geopend naar een geheel nieuwe sectie binnen wat je kan typeren als "testosteronfilms", wat eigenlijk de enige sectie van dat genre is die mij echt aanspreekt. Dit zijn films die rijk zijn aan smakelijke oneliners, epische personages, vindingrijke actie en top-shelf vrouwelijk schoon rondom een vermakelijk plot met een flinke dosis graphic violence.

Net zoals in deze films zijn in Machete de editing en cinematografie op en top in orde. De casting van Stephen Seagal als slechterik vond ik bovendien zeer vermakelijk, ik heb smakelijk gelachen om zijn overdreven acteerwerk. Minder was Robert DeNiro, die wel echt kán acteren maar (misschien daardoor wel) af en toe toch net iets te geforceerd overdreven overkomt. Een ander minpuntje was het af en toe voorspelbare plot, maar wat wil je met een film die centraal staat om een man die dood en verderf zaait met een machete.

Machete is een A-film met een dikke knipoog naar en veel respect voor B-films. Ik had na hem in de bioscoop gezien te hebben een 4,0* gegeven en die laat ik mooi staan .

Tot op het moment dat de tweede akte begint lijkt Passengers ergens naar toe te gaan, het lijkt een film te worden van het interessante subgenre waar Moon en The Martian ook toe behoren, maar daarna wordt het allemaal zó oppervlakkig. De diepgang die Jennifer Lawrences personage aanvankelijk lijkt te hebben (eigenlijk voornamelijk omdat ze een schrijver is) slijt in no-time weg, mede door de mega simpele weergave van hoe een romantische relatie hoort te zijn. Met de verandering in toon vanaf het moment dat zij wakker wordt is in principe niets mis, maar de uitvoering is om te janken. Vanaf dat moment zat ik me alleen maar te ergeren aan hoe oppervlakkig dramatisch en voorspelbaar de film was.

Met de Shining-barman, de sfeervolle weergave van het schip, en het morele dilemma van Chris Pratt dat daaraan vooraf gingen begon de film veelbelovend, maar die belofte wordt slechts heel, héél magertjes ingelost. Vanaf halverwege blijkt de film van de clichés en plot devices aan elkaar te hangen, met als dieptepunt het wakker worden en overlijden van Lawrence Fishburne puur en alleen om ze even toegang te geven tot de crewafdeling van het schip. Een gemiste kans dus.

2,0*

Ik wil dit even kwijt:

Dit is een flitsende detectivefilm, stijlvol gefilmd en in een Guy Ritchie meets Hollywood verpakking. Hij speelt zich toevallig in de tijd van Sherlock Holmes af en de namen zijn hetzelfde als in de verhalen. De personages zijn losjes gebaseerd op die uit Sherlock Holmes. Robert Downey Junior speelt zoals we van hem gewend zijn: heerlijk, maar is niet de Sherlock Holmes uit de boeken. Jude Law is niet de Dr. Watson uit de boeken.

Verwacht dus geen Sherlock Holmes film maar een film met elementen uit de verhalen. Een zeer vermakelijke film die van mij zeker een 7 krijgt, ondanks dat ik teleurgesteld was dat het geen ekte ekte Holmesfilm was.

Deze film is zwaar baas. Het concept is ondertussen al helemaal uitgemolken maar deze film is ook alweer 13 jaar oud en lijkt me (zeker voor Nederlandse begrippen) toen nog best vernieuwend te zijn geweest. De gevechten waren heerlijk lomp en daarmee ook realistisch, maar daar draait het niet alleen om: ondertussen drijft de film de spot met de televisiemaatschappij en meer. Ik vond Temmink daarbij echt een geniaal personage, de droogheid van zijn dialogen maken het helemaal af. Gewoonlijk moet ik niks van Nederlandse films hebben, maar dit vond ik een topper. Na herziening 4,0* .