Honderden miljoenen wég: de zwaarste bioscoopflops aller tijden op een rij

Grote filmstudio's pompen geregeld honderden miljoenen dollars in projecten die op papier simpelweg niet lijken te kunnen mislukken, maar aan de kassa soms veranderen in een ongekend financieel drama. Naar aanleiding van de teleurstellende bioscoopgang van Digger duikt MovieMeter in de geschiedenis van de meest opmerkelijke boxoffice-flops ooit, waarin grote filmreeksen, topregisseurs en bekende filmsterren toch keihard onderuitgingen.

Het fenomeen van de zogeheten 'boxoffice bomb' is tegenwoordig allang niet meer voorbehouden aan kleine of vreemde filmexperimenten. Juist de gigantische spektakelfilms die begroot zijn op honderden miljoenen dollars lopen door torenhoge reclamebudgetten en tegenvallende zaalbezettingen het gevaar om dieprode cijfers te schrijven.

De harde cijfers achter de duurste bioscoopflops

Het maken van een moderne bioscoopkraker vraagt tegenwoordig om een investering die gemakkelijk boven de honderd miljoen dollar uitkomt. Als de kaartverkoop aan de wereldwijde kassa daar vervolgens niet tegenop kan boksen, blijft er een gapend gat over dat volledig voor rekening komt van de distributeur. De onderstaande gegevens tonen een overzicht van enkele van de zwaarst getroffen titels uit de filmgeschiedenis en hun geschatte nettoverliezen:

Deze cijfers laten zien hoe kwetsbaar zelfs grote producties zijn zodra de marketingkosten de pan uit rijzen en het publiek wegblijft uit de bioscoopzalen.

Grote franchises die plotseling hard onderuitgingen

Auteur Alyson Lee sneed in haar overzicht voor BuzzFeed de discussie aan over films die vooraf werden gezien als gegarandeerde kaskrakers, maar aan de kassa compleet door het ijs zakten. Binnen het superheldengenre is The Marvels uit 2023 daar een duidelijk voorbeeld van. Hoewel de film diende als direct vervolg op een voorganger die meer dan een miljard dollar opbracht, bleef de teller wereldwijd steken op 206,1 miljoen dollar. Daarmee werd de prent de minst verdienende titel uit het hele Marvel Cinematic Universe. Op MovieMeter kan de film dan ook rekenen op een bescheiden score van 2,62 uit 5.

In een online discussie merkte commentator TheCoolKat1995 over de film op: "Het was het vervolg op een film van een miljard dollar, dus zelfs als hij minder presteerde dan het eerste deel, verwachtten veel mensen nog steeds dat hij gigantisch veel geld zou binnenhalen." Ook titels als The Flash (met een productiebudget van circa 200 miljoen dollar en een opbrengst van 271,3 miljoen dollar) en Ant-Man and the Wasp: Quantumania (dat 476,1 miljoen dollar opbracht tegenover torenhoge kosten) wisten geen winst te boeken, waardoor filmstudio's hun geplande filmverhalen plotseling drastisch moesten omgooien.

Klassieke uitglijders van Walt Disney Studios

Filmstudio Walt Disney Studios liep in het verleden vaker tegen projecten aan die een behoorlijk financieel gat achterlieten. Zo geldt het in 2012 verschenen John Carter als een van de meest sprekende voorbeelden in de filmgeschiedenis. De film kostte 263 miljoen dollar om te maken en kreeg een reclamecampagne van 350 miljoen dollar mee, maar bracht wereldwijd slechts 284 miljoen dollar in het laadje. Dat leverde een geschat nettoverlies op van zo'n 200 miljoen dollar. Reddit-gebruiker auto_named stipte het eenvoudige marketingprobleem aan: "Niemand wilde een film zien met enkel de naam van een willekeurige gozer."

Een jaar later ging het opnieuw mis met The Lone Ranger, waarvoor het succesteam achter de bekende piratenfilms weer bij elkaar kwam. Commentator SanderSo47 schreef daarover: "Op papier leek het opnieuw samenbrengen van Disney, Gore Verbinski, Johnny Depp, Jerry Bruckheimer, Ted Elliott en Terry Rossio voor een nieuwe film een recept voor gegarandeerd succes na Pirates of the Caribbean. The Lone Ranger was geen hit. Zelfs niet in de buurt. Een enorme flop." De western, met een budget van 225 tot 250 miljoen dollar en 150 miljoen dollar aan marketing, bracht slechts 260,5 miljoen dollar op en krijgt een score van 3,08 op MovieMeter. Ook titels als het sciencefictionavontuur Tomorrowland (209 miljoen dollar opbrengst) en de boekverfilming A Wrinkle in Time (133 miljoen dollar opbrengst tegenover 250 miljoen aan kosten) zorgden voor flinke verliezen aan de kassa.

Creatieve misrekeningen bij gevestigde animatieseries

Zelfs gevierde animatiestudio's bleken niet altijd bestand tegen grote financiële tegenvallers. Met Lightyear bracht animatiestudio Pixar in 2022 een grote spin-off rond het bekende personage uit de speelgoedreeks uit. De film bleef echter steken op een wereldwijde opbrengst van 226,4 miljoen dollar bij een budget van 200 miljoen dollar, wat leidde tot een berekend verlies van 106 miljoen dollar. Gebruikers op MovieMeter beoordelen de animatiefilm gemiddeld met een 3,04 uit 5.

Onder bioscoopbezoekers ontstond flink wat discussie over de insteek van het verhaal. Auteur Alyson Lee merkte daarover op: "Het leek zo'n zekere voltreffer, en vervolgens dacht Pixar: 'Hé, wat als we van de Buzz-film een deprimerend tijdsdilatatiedrama maken over het accepteren van verlies?'" Forumgebruiker dunhamhead sloot zich daarbij aan: "Er was geen schijn van kans dat dát het verhaal was dat Andy ooit fan maakte van Buzz." Ook de sprookjesfilm Wish, uitgebracht ter ere van het honderdjarige bestaan van de studio, leverde met een opbrengst van 255 miljoen dollar tegenover forse kosten een fikse teleurstelling op.

Wanneer sterrencast en timing elkaar tegenwerken

Filmmaker David Leitch kwam in 2024 met de actiekomedie The Fall Guy, met hoofdrollen voor acteurs Ryan Gosling en Emily Blunt vlak na hun grote filmsuccessen van een jaar eerder. Hoewel de film op MovieMeter een prima score van 3,45 noteert, bleef de wereldwijde bioscoopopbrengst steken op 181 miljoen dollar tegenover een budget van 125 tot 150 miljoen dollar, waarmee de film onder de verwachtingen van de studio bleef. Op fora merkte gebruiker krankdude op dat het tweetal vooraf werd beschouwd als een gouden combinatie, waarbij de populariteit rond hoofdrolspeler Gosling voor torenhoge verwachtingen zorgde.

Soms lag het probleem niet bij de acteurs, maar gooide de planning van de filmagenda roet in het eten. Paramount Pictures bracht bijvoorbeeld Mission: Impossible — Dead Reckoning Part One uit, een film met hoofdrolspeler Tom Cruise die met een 3,81 op MovieMeter geldt als het best beoordeelde deel in de reeks. Toch zorgden het budget van 291 miljoen dollar en de opbrengst van 571,1 miljoen dollar voor teleurstellende cijfers. Bezoeker firesharknado gaf als toelichting: "De releasedatum voor Mission: Impossible — Dead Reckoning Part One werd gekozen om weg te blijven van 'gegarandeerde kaskrakers' als Indiana Jones en The Flash, en dichter bij de onvoorspelbare titels Barbie en Oppenheimer te gaan zitten." Commentator brickshitterHD voegde toe: "Het toevoegen van 'Part One' aan de titel kostte hen tientallen miljoenen."

Ook andere bekende bioscooptitels met grote namen liepen tegen vergelijkbare muren op. Zo wist de sciencefictionfilm R.I.P.D. (78,3 miljoen dollar opbrengst bij een budget van 134 tot 154 miljoen dollar) met hoofdrolspelers Ryan Reynolds en Jeff Bridges nog niet de helft van de gemaakte productiekosten terug te verdienen. Regisseur Roland Emmerich zag met Godzilla in 1998 ondanks een opbrengst van 379 miljoen dollar alle plannen voor vervolgfilms verdwijnen door tegenvallende reacties, en zag met Independence Day: Resurgence (389,6 miljoen dollar) evenmin het succes van het origineel herhaald worden. Tot slot lieten ook Solo: A Star Wars Story (393 miljoen dollar opbrengst bij 300 miljoen dollar aan budget, waar 600 miljoen dollar nodig was) en Black Adam (393 miljoen dollar opbrengst) zien dat zelfs bekende merknamen of filmsterren als Dwayne 'The Rock' Johnson niet automatisch garant staan voor het behalen van een break-even-punt van 600 miljoen dollar.