Carol (2015)

Wow, na acht jaar dan eindelijk een nieuwe Todd Haynes in het vooruitzicht - en nog naar een boek/verhaal van Patricia Highsmith ook...

Beloofd veel goeds.....

Carol (Todd Haynes): Een parel van een film - Film - KnackFocus.be - focus.knack.be

Typisch Haynes.

Carol is Haynes in zijn klassieke modus. Meer Far from Heaven dan I'm Not There zeg maar, maar dan zonder de Sirk-hommage. Carol is vooral ontzettend elegant en smaakvol geschoten. Met fraaie muziek en rijk aan details en een mooi, wat herfstig kleurenpalet.

Ongetwijfeld zal Blanchets meer extraverte rol de meeste aandacht krijgen, maar de jury in Cannes koos terecht voor de nog betere Mara. Niet alleen om haar talent, maar ook om haar klassieke uitstraling een zeer goede casting. Haar rol is subtieler dan die van Blanchet, maar daarom misschien juist moeilijker. Het zou me niks verbazen als er oscarnominaties van komen voor beiden.

Een zuiver en uitermate stijlvol tragisch drama, zonder ironie of ander laagje. Een verboden liefde in een oordelende omgeving. Met een gewaagd, maar sterk einde dat niet iedereen zal waarderen omdat het veel aan de verbeelding overlaat.

Aanrader. 4.0*

Erg indrukwekkende film, waar ik nogal 'blind' inging. Het verhaal is aangrijpend en speelt zich af in een erg mooi neergezet New York (en wat andere steden) in de jaren '50. Grootste complimenten voor de art en costume department. De spanning tussen de twee dames wordt geweldig neergezet door Mara en Blanchet. Mara laat ook maar weer eens zien wat talent zij is. Al vind ik dat het acteerwerk van Kyle Chandler ook niet teniet gedaan moet worden. Qua uiterlijk begint hij steeds meer op Guy Williams (Zorro uit de Disney serie) te lijken. Het verhaal grijpt je en blijft intens tot de laatste minuut. Waar het einde ook erg sterk is. Verder vond ik de muziek ontzettend mooi. Eén van de meest emotionele soundtracks die ik tijden heb gehoord, zonder dat het too much wordt.

4*

De jaren 50′ van de vorige eeuw: Vrouwen deden de afwas, zorgden voor de kinderen en maakten het eten voor hun man. Dat er vrouwen waren die ook liefde konden voelen voor een andere vrouw werd niet geaccepteerd. Carol is een film die laat zien op welke wijze twee vrouwen elkaars liefde konden vinden in die tijd, maar dat daar een flinke prijs tegenover stond. Een film die alle aspecten van films maken laat zien. Prachtig acteerwerk, camerawerk, production design, kostuums, muziek. Alles klopt aan de film, maar het allerbelangrijkste ontbreekt gedeeltelijk. Het gevoel dat je als kijker een connectie krijgt met de hoofdpersonages, dat is wat mist en wat Carol een mooie, maar koude film maakt.

'Carol' Recensie - Filmtakers

Waanzinnige film. Direct een van mijn favoriete romantische verhalen. Prachtig oog voor detail en het wordt ijzersterk gespeeld.

Een film waar je langzaam in wegglijdt. Sterk qua (benauwde jaren'50) sfeer en ingehouden hartstocht.

Ijzersterk acteerwerk.

Ben ik de enige die:
Het niet helemaal duidelijk wordt waarom die twee tot elkaar aangetrokken zijn? Is dit eigenlijk wel een liefdesverhaal, zat ik me zelfs meerdere keren af te vragen. Of gaat het over macht, de ervaren Carol tegenover de onervaren Therese. Ze delen in ieder geval niets. En Carol lijkt niet echt heel diep ge-interesseerd in het gevoelsleven van Therese. Ze onderbreekt regelmatig haar zinnen zelfs. Chemie is er overigens wel tussen de hoofsrolspeelsters, ik zie het alleen niet in de dialoog, of het script. Op de vrijpartij na dan. Is dat niet een beetje armoedig?

Een dodelijk saaie film. Nu is het een soort film – een liefdesverhaal met een politiek correcte boodschap – die me als zodanig al niet aantrekt: een liefdesfilm acht ik een genre voor vrouwen en een politiek correcte boodschap acht ik misbruik van kunst die immers niet politiek/partijdig maar universeel moet proberen te zijn (kunst moet de werkelijkheid laten zien en niet oordelen). Slechts de jubelende recensies hier en elders maakten dat ik het toch maar weer eens probeerde, want die suggereerden een kwaliteit naast een op zich lege politiek correcte liefdesfilm. Maar helaas bleek dat niet zo. Het is in wezen gewoon een onorigineel liefdesverhaal: ik ben geen expert in de Bouquetreeks maar ik geloof niet dat er iets in de film te vinden is dat je niet in een willekeurig deeltje uit de Bouquetreeks vindt.

Het enige ‘bijzondere’ is dat het hier om een lesbisch koppeltje in de jaren ’50 gaat, zodat het een politiek correcte boodschap meebrengt van: ‘wat was men in de jaren ’50 toch bekrompen, he?’ Maar voor mij is er niets saaier dan een politiek correcte boodschap (waardoor ik bv. ook nog altijd geen enkele film over de Holocaust of de slavernij ken die me heeft kunnen boeien), zodat die ‘bijzonderheid’ de film zo mogelijk nog saaier want nog voorspelbaarder maakt. Overigens, ik stel me zo voor dat menig deeltje uit de Bouquetreeks over een verboden liefde gaat om het verhaal (en de liefde) ietwat spannend te maken, zodat de 'bijzonderheid' van deze film misschien niet eens bijzonder is vanuit het Bouquetreeksstandpunt bezien.

Het enige positieve dat van de film kan worden gezegd is dat de film wel professioneel gemaakt is. Om in de taal van Kerst(cadeautjes) te spreken: de waardeloze inhoud is wel keurig verpakt.

Spaties en afkorten tot PC Filosoof?

Ik weet niet precies waar je op doelt maar tussen 'politiek' en 'correct' hoort volgens mij een spatie en ik ben in het algemeen geen voorstander van afkortingen omdat die de leesbaarheid meestal niet vergroten...

Ik bedoelde spatie's in je verhaal, het is nu 1 lap tekst. Na de eerste keer politiek correct mag het van mij best overgaan op de afkorting PC.

Ik heb wat witregels in m'n bericht gestopt (en 'm ook inhoudelijk nog wat aangevuld).

Klinkt super. Waren ze nuttig bezig.

[quote]De filosoof schreef:

(kunst moet de werkelijkheid laten zien en niet oordelen).

Maak jij dat uit?

Nee, hoor. Je kunt dus gerust zijn.

Deze film afgelopen avond in de bioscoop gezien waarbij het mij vooral opviel dat van de bezoekers vrouwen verreweg in de meerderheid waren. Niet zo vreemd eigenlijk bij zo'n typische love story tussen twee vrouwen. Er gebeurde trouwens vrij weinig, de vrijscène tussen de beide dames stond in schril contrast met zo'n zelfde soort vrijscène als in "La Vie d'Adèle", een film die ik tig keer beter vond dan dit preutse Hollywooddrama. Maar ja, wat verwacht je ook anders. Van Cate Blanchett moest deze film het van mij absoluut niet hebben, wel van Rooney Mara die het voor mij prima deed en voorkwam dat ik deze film met een flinke onvoldoende af serveerde.

3,0*

Nou dat was geen meevaller. De film is zorgvuldig gemaakt en goed geacteerd dat zeker. Maar de spanningsbogen zijn flauwtjes en het uiteindelijke verhaal is verbazingwekkend Simpel. De film balanceert voor mij constant op het randje van saaiheid. Ik begrijp dat het voor lesbisch dames in die tijd ( waarin er een stevige afhankelijk van de mannen was ) niet eenvoudig was, mede door de bekrompenheid van die jaren 50, maar die spanning komt wat mij betreft niet uit de verf en de dramatiek van hun liefde ook al niet. Net de moeite waard; naar mijn idee is een film van een uurtje uitgerekt tot 2 uur en daarmee is de elasticiteit van de spanningsbogen overstrekt. Gelukkig zijn de dames mooi en de auto's ook, maar helaas het verhaal matig.

Geweldige film. Sfeer, muziek en het spel van de beide vrouwen zijn geweldig. Natuurlijk is het verhaal niet verrassend, maar op het eind zat ik toch echt op het puntje van mijn stoel. Zal niet voor een ieder geschikt zijn door het lage tempo, maar ik vond 'm erg mooi.

Andere opvallende dingen:

- productiedesign, kleding, make up en zo kwamen eerst op de aftiteling. En terecht.

- muziek van Carter Burwell is de beste van het jaar - en er is dit jaar al zo veel moois gemaakt.

- film heeft als productiejaar 2014.

Losstaand van je (niet echt "politiek correcte") uitspraak dat een liefdesfilm een genre voor vrouwen is, ben ik benieuwd hoe je Carol precies als politiek correct denkt te kunnen bestempelen. Omdat het een film is die gaat over homoseksualiteit? Omdat de hoofdrollen door vrouwen worden gespeeld? Omdat kerst op de achtergrond speelt? Ik heb werkelijk geen idee: je gebruikt de term zonder dat je beargumenteerd wat precies die politiek correcte boodschap is waar je over ageert.

En kunst mag niet oordelen? Moet universeel en onpartijdig proberen te zijn? Dan kunnen we zo'n beetje driekwart van alle kunst die ooit gemaakt is al meteen afschrijven. Onzin. Zeg in dat geval dan maar meteen dag tegen Sophocles, Bosch, Goya, Picasso, Sjostakovitsj, Eisenstein, Mann, Brodsky en Dylan. Leg dan tenminste, als filosoof zijnde, je standpunt uit, want dat is nogal wat dat je zegt.

Hallo NYSe. Ik leg in de alinea erna uit waarom ik de film politiek correct noem: "... een politiek correcte boodschap meebrengt van: ‘wat was men in de jaren ’50 toch bekrompen, he?’". Het kan heel goed zijn dat ik de boodschap van de film helemaal verkeerd heb begrepen - velen vinden de film geweldig maar ik kan nergens zelfs maar een hint vinden wat de film geweldig maakt dus wat voor interessants de film dan zou uitdragen - maar het enige wat ik uit de film heb kunnen halen is een afwijzing van de afwijzing van homoseksualiteit zoals die in de jaren '50 gebruikelijk was.

Ik hou niet van films die een politieke boodschap hebben: het reduceert kunst tot propaganda. Ik geloof dat kunst en politiek twee verschillende zaken zijn die men strikt moet scheiden.

Dat kan helemaal niet. Net zo min als je sport en politiek kunt scheiden. Dat zou jij als 'filosoof' toch moeten weten. Staar je je niet een beetje erg blind op het onderscheid politiek correct of niet correct? Zou niet weten waar het verschil in zit. Amerikaanse films zijn per definitie niet politiek correct, omdat de Amerikaanse moraal op het gebied van zedelijkheid, cultuur, sociaal en politiek niet correct is. Toen niet, en nu niet. En dat mag je best generaliseren.

Trouwens, twee Amerikaanse films met het zelfde thema, maar betrekkelijk zonder hypocrisie, die ik je kan aanbevelen: Desert Hearts (1985) en Lianna (1983).

“I don’t know what I want. How could I know what I want if I say yes to everything?”

Carol is een ontzettend stijlvolle en sfeervolle film maar ook wat afstandelijk en saai. Regisseur Todd Haynes weet de jaren 50 prachtig tot leven te wekken met schitterende decors en kostuums. En onder die stijlvolle buitenkant zit ook wel een mooi "liefdesverhaal" verscholen maar door de verschrikkelijk trage opbouw en vreemde verhouding tussen Carol en Therese komt het nooit echt tot leven. Ik schrijf liefdesverhaal tussen haakjes omdat ik nog steeds niet weet of dat een goede interpretatie is van de band tussen Therese en Carol. De liefde van Therese voor Carol is wel duidelijk en Rooney Mara maakt die liefde op een ongelooflijk mooie manier invoelbaar in een aantal scènes. De eerste woordloze ontmoeting met Carol (die blik, wauw) is een hoogtepunt in de film. Maar wat Carol in Therese ziet wordt niet echt duidelijk maar dat kan ook aan het acteren van Cate Blanchett liggen. In haar strijd om haar kind te mogen blijven zien is ze één brok emotie maar als ze samen met Therese is komt het woord ijskonijn snel bij mij op. De vrijscene is hier inderdaad een goed voorbeeld van want wat een preutsheid en passieloos gedoe was dat zeg. Om Carol te vergelijken met La Vie d’Adéle is misschien niet eerlijk (die film was honderd keer beter) maar toch, iets meer passie en emotie had wel gemogen. Wanneer Carol en Therese aan hun rondreis beginnen zakt de film wel erg in en wordt het op zich wel aangenaam trage tempo ingeruild voor regelrechte saaiheid.

Carol eindigt wel erg sterk met de scene tussen Carol, haar man Harge en hun advocaten en het gedeelte erna met Carol en Therese. Kyle Chandler is ongelooflijk goed als Harge en weet de vertwijfeling, boosheid maar ook nog steeds liefde voor Carol mooi te spelen. Mara mag van mij op voor een Oscar. Carol eindigt ontzettend sterk maar kan mij het voorgaande niet helemaal laten vergeten.

Een lange zit. Het verhaal komt niet tot leven. Cate Blanchett acteert tijdens de date te geforceerd de mysterieuze vrouw. Ze heeft geen maniertjes nodig om elegant en mysterieus over te komen, dat is ze van zichzelf wel. Het aandikken van haar personage zorgt ervoor dat je naar een mannequin kijkt uit een videoclip in plaats van een mens van vlees en bloed. Tijdens de roadtrip raakt ze wat losser en voelt Carol meer natuurlijk aan. Wat ook wel logisch is omdat ze zich vrijer voelt. Maar dan is het al te laat om diepgang en binding te krijgen met haar personage. Rooney Mara speelt overtuigend de jonge, naïve Therese die net komt kijken in de liefde.

De sexscene is erg braaf. Dit is een belangrijk moment in het verhaal. In het boek is deze scene creatief beschreven en je voelt de liefde als Carol nadien zegt dat Therese een mooie engel is die uit de hemel is komen vallen. Een van de mooiste momenten in het boek. Dat zegt ze in de film ook maar de woorden bevatten geen warmte en de apotheose blijft uit.


De film voelt minder compleet aan. De liefde van Carol blijft in het boek vaag tot de laatste hoofdstukken waarin Carol na de breuk twee brieven aan Therese schrijft zijn hartverscheurend. Waarom die uit de film gelaten zijn is onduidelijk, het had meer duidelijkheid gegeven en kracht aan de liefde gegeven. De film mist die subtiele details die het boek tot een tragisch liefdesverhaal maken. Jammer, een gemiste kans.

Ik begrijp je definitie van de term niet, en nog steeds geef je er geen van: je dient slechts een vaag voorbeeld aan, maar langs welke maatstaf leg je dat voorbeeld om te kunnen stellen dat het 'politiek correct' is? En wanneer dat dan duidelijk is ben ik bovendien benieuwd waarom dat per definitie verkeerd is.

Als 'de afwijzing van homoseksualiteit zoals die in de jaren '50 gebruikelijk was' politiek correct is (waar ik best voor open sta), dan begrijp ik niet precies wat het probleem moet zijn. Moeten we die hele houding gedurende die periode dan bagatelliseren?

N.b.: Ik heb het idee dat de film zich meer richt op de positie van de vrouw dan de houding tegenover homoseksuelen, maar dit terzijde...

Nu geloof ik

a) niet dat de boodschap die je uit de film hebt kunnen halen (namelijk: "wat was men in de jaren ’50 toch bekrompen, he?’" of 'een afwijzing van homoseksualiteit zoals die in de jaren '50 gebruikelijk was') politiek van aard is (mocht dit wel zo zijn, dan hoor ik graag waarom),

en b) niet dat kunst met een politieke boodschap automatisch propaganda wordt.

Propagandakunst is gericht op de massa. Het hanteert doorgaans een versimpelt beeld van de werkelijkheid om de (inderdaad politieke) boodschap erachter meer behapbaar te maken. De aanschouwer mag niet afgeleid worden door formalistische eigenschappen van het werk of de "hand van de kunstenaar" dus de vormgeving is eenvoudig en weinig extreem, puur en alleen gericht op het object van de waarneming. Het is niet bedoeld om al te veel bij na te denken; nodigt niet uit tot contemplatie of enige intellectuele benadering.

Kunst daarentegen - wáre kunst - kan vaak proberen politieke boodschappen over te brengen door de aanschouwer uit te dagen. Neem bijvoorbeeld de Guernica van Picasso: een werk dat een forse kritiek was op het fascistische front in Duitsland en Italië van de jaren '30. Picasso nodigt de kijker met zijn extreme vormgeving ertoe uit in zijn belevingswereld te treden en de bombardementen te benaderen zoals hij dat deed. Niet door zich te richten op wát hij afbeeldt, zoals propagandakunst werkt, maar op hóe hij het afbeeldt!

Ik noemde verder al namen als Sophocles, Bosch, Goya, Sjostakovitsj, Eisenstein, Mann, Brodsky en Dylan, maar die lijst is natuurlijk veel en veel langer. Nogmaals, ik ben benieuwd hoe je je standpunt precies onderbouwt om te voorkomen dat je deze namen en meer afschrijft als propagandandisten. Tenzij dat natuurlijk precies is wat je duidelijk wil maken: in dat geval ben ik benieuwd wat je dan wél onder goede kunst verstaat. Al is dat misschien eerder een discussie om binnen de privéberichten te voeren...

Haha, je drukt me wel in de verdediging (terwijl ik ook maar probeer uit te drukken waarom ik de film zo saai vond)!

Er zit inderdaad iets dubbelzinnigs in mijn gebruik van 'politieke correctheid'. Wat ik bedoel is dat de boodschap dat de onderdrukking van homoseksualiteit verkeerd is 'politiek correct' is, want - in onze modern-liberale samenleving - een politiek wenselijke en dominante boodschap. Je wordt geacht een achterlijke en gevoelloze hufter te zijn als je anno 2015 nog bezwaren hebt tegen homoseksualiteit. Mijn bezwaar om een film met zo'n boodschap te maken (en als dat niet de boodschap van de film is, wat is dan in godsnaam wel de boodschap van deze verder zo lege film?) is precies dat het als 'politiek correcte' boodschap al de dominante boodschap in onze cultuur is, dus wat voegt de film toe aan de boodschappen waar we al de hele dag mee worden doodgegooid? Veel interessanter (en origineler) is dan juist om het perspectief van zo'n achterlijke hufter te geven. In dat opzicht ben ik juist een grote cultuurrelativist: ik vind het veroordelen van het verleden op basis van onze eigentijdse opvattingen volstrekt oninteressant maar daarentegen juist reuze interessant om te begrijpen hoe men vroeger dacht (bv. waarom men problemen had met homoseksualiteit) dus om het oude perspectief te leren kennen (want dat maakt geschiedenis 'transcendent' en letterlijk geestverruimend).

Wat betreft kunst en politiek meen ik dat kunst tijdloos moet zijn terwijl politiek altijd min of meer het hier en nu betreft. Bv. Rawls schrijft: 'de politicus denkt aan de volgende verkiezingen, de staatsman denkt aan de volgende generatie, de filosoof denkt aan de eeuwigheid' (en bv. Einstein zou op vergelijkbare gronden het presidentschap van Israël hebben afgewezen: wiskunde is tijdloos in tegenstelling tot politiek). Kunst behoort op het niveau van filosofie en wiskunde te zitten: het moet de politieke strijd van het hier en nu overstijgen en ons een perspectief op de mens en wereld geven die over 1000 jaar nog actueel en interessant is. Daarmee haak ik weer in op het voorgaande: een film die onze politieke opvatting anno 2015 uitdraagt is puur politiek en mist het noodzakelijk universele karakter om het tijdloos en dus tot kunst te maken. Tenzij de film ons had kunnen laten ervaren dat de afwijzing van homoseksualiteit altijd verkeerd was, is en zal zijn, maar daarin geeft de film nog niet eens een voorzet. Om jouw voorbeeld van Picasso's Guernica te gebruiken: nu had Picasso van mij niet zo'n anti-oorlogsschilderij hoeven maken (inderdaad al te politiek voor mijn smaak), maar het is kunst omdat het het hier en nu en zelfs de politiek als zodanig ontstijgt ("Moreover, the fact that there are no obvious references to the specific attack has contributed to making its message universal and timeless. (...) But far from being a mere political painting, Guernica should be seen as Picasso’s comment on what art can actually contribute towards the self-assertion that liberates every human being and protects the individual against overwhelming forces such as political crime, war, and death." - Wikipedia).

Mooi 'understated' drama, zonder filosofische pretenties. Kleine gebaren, prachtige muziek. Mooi tijdsbeeld ook. Vormgeving is subliem (in de post-Freudiaanse, pseudo-hermeneutische zin van het woord

Haha, ik vrees dat daar als medefilosoof en -filmcriticus niet aan te ontkomen is.

Eens.

Ook hier ben ik het grotendeels volmondig met je eens. Ik betwijfel alleen hoezeer het mogelijk is de geschiedenis los van onze eigentijdse opvattingen te benaderen, aangezien het kenapparaat altijd een positie in het hier en nu moet aannemen. Het 'verstehen' van de geschiedenis (in tegenstelling tot het 'erklären' ervan, wat de poging van propaganda is) blijft hoe dan ook een vorm van subjectieve interpretatie, gkleurd door onze eigen politieke opvattingen.

Zo ook met 'Carol'. Heynes veroordeelt de heteroseksuele norm van de toenmalige maatschappij natuurlijk, maar om nou te zeggen dat dat de 'boodschap' van de film is gaat me wat ver, laat staan dat het een politieke is (eerder zou het dan een morele boodschap moeten zijn). Het lijkt me veeleer dat hij een verhaal tracht te vertellen van twee mensen die tegen beter weten in verliefd op elkaar worden en in de autobiografische roman van Highsmith de ideale vorm vond. Veel klassieker dan dat krijg je je verhalen meestal niet. En Haynes laat ons juist de wereld van toen verstehen en weerhoudt zichzelf ervan die wereld te erklären: let bijvoorbeeld op het hele taalgebruik tussen de hoofdpersonen; hoe impliciet het is, hoe suggestief. De kijker wordt ertoe aangestuurd te kijken naar blikken, handen, wijzen waarop een sigaret wordt aangestoken en gerookt... Wàt er gezegd wordt is vrijwel irrelevant; hòe het gezegd wordt, hòe het in beeld wordt gebracht des te belangrijker: modernistische kunst in een notendop en het hele tegendeel van propaganda, dat juist afhangt van het expliciete.

Kunst kan tijdloos zijn, maar niet vanwege de eventuele boodschap die het verstrekt. Kunst zou, naar mijns inziens, ook meer moeten zijn dan slechts het brengen van een boodschap (daar zal je het waarschijnlijk wel mee eens zijn). Vrijwel niemand zal tegenwoordig nog naar schilderijen van Jeroen Bosch kijken omdat diens kritiek op de boerenbevolking tegenwoordig nog zo enorm relevant is; net zomin als dat men Gogol nog leest om zich te verkneukelen over de burgerij. Toch waren die jongens zo subjectief als de pest en stopten zij hun opvattingen nergens onder stoelen of banken. En juist dat heeft meesterlijke werken opgeleverd.

Nu sla je een paar stappen in je argumentatie over, volgens mij. "Puur politiek"? Je geeft 'Love Actually' bijvoorbeeld vier sterren; een film die bijna verdrinkt in normen en waarden zoals we die in de 21ste eeuw normaal vinden. Maakt dat van de film een puur politieke film? Lijkt me stug, het is gewoon een leuke film die hoopt te vermaken.

Maar waarom zou Carol niet hetzelfde als de Guernica kunnen bereiken? Een geschiedkundig feit wordt gebruikt om een groter verhaal te vertellen: bij het één de overwinning van het individu op oorlog, bij het ander de liefde als een onvoorspelbaar en irrationeel fenomeen. Allebei nogal banale clichés, maar door de hand van Picasso en Heynes krijgen ze een bestaansrecht: zoals ik hierboven al impliceerde zijn goede kunstwerken uniek in hun behandeling van hun onderwerp, niet zozeer in de keuze van het onderwerp.

P.S.: ik zag je recensie bij 'The Lobster', een film die je vier-en-een-halve ster geeft en prijst omdat het een originele "maatschappijkritische satire" is en waarbij je je afvraagt "of de filmmaker ook de vluchtelingencrisis in gedachten had bij het maken van deze film". Kunst? Of politieke propaganda? Wees dan tenminste consequent