De Aanslag (1986)

Een klassieker van vaderlandse bodem. De ontknoping zal niet iedereen kunnen bekoren (maar die mensen moeten zich dan ook maar niet met Mulisch bezig houden), maar perfect geacteerd en mooi opgebouwd, al zit de grootste kracht toch in de oorlogstijdscene's (mooi woord ).

3,5*.

Heel aardige film. Acteerwerk is over het algemeen goed een aantal uitzonderingen daargelaten. De film blijft over de hele lijn redelijk interessant maar raakte me nergens echt helemaal. De voice over is werkelijk dramatisch. Waren af en toe sesamstraat achtige taferelen waarbij ze ook alles zo kinderlijk mogelijk proberen uit te leggen. Waar het bij sesamstraat natuurlijk nog volkomen op zijn plaats is is het hier volkomen misplaatst. Al met al dus een heel aardig filmpje maar ik heb menig nederlands film gezien waarbij ik een oscar en golden globe terechter had gevonden.

3,5*

Deze vond ik ook best wel aardig. Sowieso vind ik de WO 2 films altijd wel snel goed door mijn grote interesse in die jaren. Maar het was best een boeiende film al blonk ie niet uit.

3*

Matige filmpje , wel veel goed acteerwerk.

Waar ik me wel zo Ontigeljik aan ergerde was ( wat wel in meerdere nederlandse films zo is) Dat het net leek als of de acteurs soms de tekst oplazen in plaats van echt meeleven. Maar zoals ik zei das in meerdere Nederlandse films.

2.5**

Vannacht deze film weer eens gezien. Degelijke verfilming van het boek van Harry Mulisch. Dat deel wat zich afspeelde in de oorlog in 1945 vond ik ijzersterk en was voor mij verreweg het beste gedeelte van de film. Daarna zakt de film behoorlijk in en wordt het allemaal wat minder interessant. Het einde was wel weer sterk. De film kun je beter eerst zien alvorens je het boek van Mulisch gaat lezen.

Dat deze film de oscar kreeg voor beste buitenlandse film vind ik niettemin meer dan terecht al is het alleen maar om het eerste deel.

"De Aanslag" is voor mij een van de de beste Nederlandse films van de jaren 80.

btw Ik kan mij nog herinneren dat ik deze film voor de eerste keer zag op een Duitse TV zender, nagesynchroniseerd wel te verstaan. Dus de Steenwijks spraken dezelfde taal als de Gestapo en de SS. Belachelijk! Dit soort films mag je natuurlijk nooit nasynchroniseren, want dan wordt zo'n film totaal ongeloofwaardig.

4,0*

Zaterdag op 35mm gezien, en vond de film (in tegenstelling tot wat ik eerlijk gezegd verwachtte) nog verrassend sterk. Spel en techniek (Van de Sande's beelden zouden net zo goed twee maanden geleden kunnen zijn gedraaid) zijn ijzersterk. Alleen ben ik niet zo kapot van de voice-over, niet eens het gebruik ervan opzich maar vooral de uitleggende toon, en dat ene shot waarin de contouren van het lijk op straat twintig jaar na dato "oplichten". Dikke 4*.

Film over de pijn van de oorlog. Pijn die nooit verdwijnt.

Misschien geen meesterwerk maar toch een zeer degelijk werk.

Erg boeiende oorlogs/tijdlijn-film. Ik heb het boek niet gelezen maar de film was in ieder geval wel mooi en uitgebreid verteld. Het begint allemaal in de oorlog met de jonge Anton Steenwijk dat ook een van de mooiste delen van de film is. De familie van Steenwijk die erin geluist is doordat er een doodgeschoten soldaat voor hun deur word geplaatst en Anton de enige overlevende is van de moordpartij van de Razia's. Daarna gaan we door met het verdere leven van Steenwijk, dat ieterugkeert naar Haarlem en Amsterdam en verder graaft in zijn verleden dat ook word verteld in een mooie tijdlijn en de ware gebeurtenissen eromheen. bv Die opstanden in Amsterdam enz. Decors zijn ook erg mooi en realistisch bij de tijd. Ook vond ik de bijrol van Monique van de Ven ook fantastisch. (vooral die scene in de cel). En Derek de Lint deed het ook erg goed als de volwassen Anton Steenwijk. Opzich zou er voor de sensatie-liefhebbers niks leuks aan zijn. Maar de film opzich is gewoon al interesant en sfeervol en boeiend. En ondanks ik het boek niet gelezen heb vond ik de film wel een meesterlijke resultaat.

5,0*

Heel gave psychologische film, die zich afspeelt tegen de achtergrond van de oorlog. Vind de genretypering 'oorlogsfilm' dan ook enigszins misplaatst. In mijn ogen staat de ontwikkeling van Anton Steenweek centraal, en wordt de WOII slechts als inleiding en achtergrond gebruikt. Uiteraard hangt zijn persoonlijke ontwikkeling enorm samen, als het al niet volledig samenhangt, met de gebeurtenissen in de Tweede Wereldoorlog, maar de oorlog is niet het thema van de film.

Jammer dat het acteerwerk niet altijd helemaal overtuigt, maar dat doet verder maar weinig af aan dit intrigerende verhaal. Vooral het einde vond ik werkelijk waar subliem. Een aanrader! Vooral voor degene die nog steeds, helaas, de Nederlandse cinema verloochenen. Ook wij kunnen namelijk goede films maken!

Uitstekende film. Een film die mee kan op internationaal topniveau en ik ben blijkbaar niet de enige die daar zo over denkt, getuige de oscar. En dan is dit niet eens de beste NL film uit '86 (dat is Abel).

Rademakers weet goed het dramatische zwaartepunt in scènes te bereiken door beeldtaal, goede muziek en geluidseffecten en perfecte timing. Onbegrijpelijk eigenlijk dat Rademakers nooit in Amerika heeft gewerkt; vakkundig, een beetje glad, maar een regisseur die zeker visie heeft. Veel sterke momenten, die de kenmerken die ik noemde sterk bevatte; waaronder de stukken met Kraaykamp, de scene in Toscane, in de donkere cel en de flashbacks. Films die je meevoeren langs allerlei historische gebeurtenissen over een langere tijd kunnen heel interessant zijn (genoeg Italiaanse klassiekers die het bewijzen), maar het valt niet mee, omdat het vaak te fragmentarisch is. Daar heeft de Aanslag ook wel last van, maar als de voiceover is weggeëbd, is het ook direct weer boeiend. Meestal dan, want het was wel een hele zit.

4 sterren voor een sterke film, die ook weer prima als voorbeeld gebruikt kan worden om te weerleggen dat alle Nederlandse films toch maar troep zijn.

Zeer sterke (post-)WOII-film van eigen bodem, het won de Oscar voor beste buitenlandse film. Het boek van Mulisch is behoorlijk letterlijk gevolgd, wat vooral opvalt bij de soms hoogdravende voice-over, maar verder is het erg indrukwekkend met een aantal knappe scenes. Erg intrigrerende puzzel ook, waarmee Anton Steenwijk (Derek de Lint) ruim dertig jaar lang na de oorlog worstelt.

Nog steeds een mooi verhaal in een inmiddels al wel wat ouder aandoende film. Maar het is mooi in beeld gebracht hoe iedereen toch z'n verhalen aan de oorlog heeft overgehouden en wat dat met de persoon gedaan heeft.

Sterke Nederlandse film met een goed verhaal.

Begin is erg mooi gedaan en de sfeer van de oorlog komt goed naar voren.

Het 2de deel is boeiend en net als Anton wil de kijker (ik) ook weten wat er gebeurd is en je blijft dan ook gekluisterd aan de buis zitten.

Wat ook interessant was dat je eindelijk ook eens ziet wat de oorlog met iemand doet na de oorlog.

Acteren was ook heel goed gedaan.

4 sterren

Ik vind vooral in het begin van de film de spanningsopbouw erg sterk. Ook al is de film in deze tijd best wel gedateerd toch blijft het spanningseffect goed. Het boek heb ik vroeger een aantal keren gelezen en ik vind dit één van de weinige films die heel goed het drama en de spanning vanuit een boek over kan brengen. Vaak mis je toch het e.e.a. bij verfilmingen van een boek en dat is ook logisch omdat het gewoon heel moeilijk is om iets vanuit een boek (en dus uit de geest van de schrijver èn de lezer) over te brengen in een film.

Het acteerwerk is ook zo sterk van iedereen. Je blijft hierdoor echt in het verhaal gezogen. Misschien duurt hij wel iets te lang waardoor het af en toe toch een beetje langdradig werd maar over het algemeen vind ik dit een zeer sterke film.

Een film die én de Oscar wint voor beste niet-Engelstalige film én de Golden Globe, dat kan geen slechte film zijn. Dat is De Aanslag ook niet, dankzij het prima verhaal (met dank aan Harry Mulisch) en het goede acteren van Derek de Lint en vooral Johnny Kraaykamp en de uitstekende regie van Fons Rademakers.

Een in alle opzichten boeiende film, waar de Nederlandse filmindustrie trots op mag zijn.

De Aanslag is een prima film, die behoort tot de allerbeste films, die ons land ooit afgeleverd heeft. Persoonlijk vond ik het boek ook al erg goed en die goede basis heeft Fons Rademakers prima op beeld weten uit te werken, tot een boeiende en intrigerende film.

De keuze voor Derek De Lint als de oudere Anton Steenwijk is een erg goede, want De Lint zet een prima rol neer. Erg mooi om te zien is hoe een dramatische ontwikkeling in de jeugd van het leven van iemand, uiteindelijk zijn gehele leven kan beïnvloeden. Anton wordt natuurlijk wel volwassen, maar blijft benieuwd naar het hoe en waarom van de gebeurtenis uit de Tweede Wereld Oorlog. Door toevallige ontmoetingen met mensen uit het verleden, wordt het uiteindelijk allemaal duidelijk voor Anton. Hierbij regisseert Rademakers de scènes en verschillenden tijden vakkundig, waarbij hij zorgt voor veel variatie en afwisseling in locaties.

Naast De Lint worden ook de andere rollen goed ingevuld, waarbij vooral Monique van der Ven opvalt door haar goede spel. De Aanslag boeit van begin tot einde en blijft heel dichtbij het oorspronkelijke script van Harry Mulisch. Het oogt allemaal netjes en verzorgd en van gedateerdheid is vandaag de dag nog steeds geen sprake. Ook in het buitenland beviel de film, want de Aanslag won zelfs de Oscar voor beste buitenlandse film in dat jaar. Wat mij betreft zeker een aanrader, voro degenen die een echt goede film van eigen bodem willen zien.

4,0*

Aardig Nederlands oorlogsdrama. Van deze film moest ik vroeger van school het boek lezen. Maar omdat ik een hekel heb aan het lezen van boeken huurde ik destijds gewoon de film

Het verhaal zat goed in elkaar en was zowel boeiend als spannend. Met name het begin van de film vond ik erg goed en sterk. De film is met bijna 2,5 uur wel vrij lang maar het lezen van het boek zou me meer tijd hebben gekost. De cast deed het overigens ook goed en deze film mag zeker gerekend worden tot één van de betere Nederlandse oorlogsdrama's. De laatste keer dat ik deze film volledig heb gezien moet in 1987 (MAVO examenjaar) zijn geweest.

Ik ben momenteel het boek van Harry Mulisch aan het lezen, en vind dat tot nu toe tamelijk interessant. Ik had al zeker een half jaar de film in mijn bezit, maar ik heb er over het algemeen moeite mee om een WOII film op te zetten. En dat ondanks dat ze me ook nog 9 van de 10 keer weten te boeien. Met Nederlandse films uit dit genre heb ik ook goede ervaringen. Soldaat van Oranje en Zwartboek behoren tot de beste Nederlandse films die ik gezien heb.

De Aanslag kent wel een heel ander verhaal, maar mag zich desalniettemin toch ook minstens zo interessant noemen. We volgen Anton Steenwijk in diverse fasen van zijn leven, allen terugslaand op de tragische gebeurtenis aan het begin, die hij van voor tot achter probeert te begrijpen. Een gegeven dat mijn aandacht heel makkelijk weet vast te houden. Dat gebeurt al vanaf het plaatsvinden van de betreffende aanslag. Je kan niet verklaren wat er allemaal gebeurt, en het vindt in zo'n snel tempo plaats dat ik het er Spaans benauwd van kreeg. Het is intrigerend om te zien hoe Anton mensen tegenkomt uit zijn verleden, of die impact op zijn verleden hebben gehad, en zo stukje bij beetje dichterbij de verklaring komt.

Derek de Lint, die opvallend genoeg ook in twee bovengenoemde titels een rol heeft, doet het wederom prima. Een erg goed acteur, die wat mij betreft tot de beteren van ons land behoort. Bijrollen van o.a. John Kraaijkamp en Monique van de Ven worden ook goed opgevuld. De sfeer in de film is ook erg sterk. Men is er goed in geslaagd om de sfeer van het jaartal waarin we ons bevinden te vertalen naar het scherm. Decors, kledij en muziek zijn allemaal met veel aandacht verzorgd. Maar hetgeen wat ik misschien nog het sterkste vind is de wijze waarop de verfilming is aangepakt. Ik heb het boek nog niet helemaal uitgelezen, dus ik wil er best t.z.t. nog eens op terugkomen, maar tot nu toe al (en ik ben ongeveer op de helft) is dit de meest letterlijke verfilming die ik heb mogen aanschouwen. De gedachtes van een personage kunnen uiteraard niet altijd tot uiting worden gebracht, zeker niet als ze afwijken van het verhaal. Maar zelfs de dialogen worden toch wel akelig letterlijk verfilmd allemaal. Wat dat betreft verdient de film een heel groot compliment. Ik waardeer het heel erg als een verfilming trouw blijft aan het boek en niet onnodig, op grootschalige wijze, toegevoegde of aangepaste gebeurtenissen kent. Als ik een film moet noemen die dat laatste niet doet is het De Aanslag wel.

Fons Rademakers ken ik nog van Max Havelaar. Geen onaardige film, maar wel te langdradig naar mijn mening. De Aanslag is dat absoluut niet. Ondanks dat het speelduur niet van korte duur is, kost het geen enkele moeite om de film uit te zitten. Het blijft interessant van begin tot eind, is spannend en soms zelfs licht humoristisch. De Aanslag is een geslaagd oorlogsdrama en tevens een zeer sterke verfilming.

4*

Ben er niet zo kapot van. Wel eens eerder gezien, maar ik kon me alleen de opening, de aanslag en nasleep in de oorlog nog enigszins herinneren. Er zal ook nu niet veel meer dan dat blijven hangen. Of het moet de malle voice-over zijn die je bijpraat tijdens de tijdssprongetjes. Dat is een voorleesbeurt.

Kreeg ook het idee dat hij letterlijk passages van het boek aan het opdreunen was. Daar heeft de cast ook wel eens last van. Het komt gauw als stijf en onnatuurlijk over, vooral als emoties hen parten spelen. Van der Lubbe had het beter bij De Dijk kunnen laten. Kleine uitzondering voor Kraaijkamp sr.

Die komt wel een aantal keren sterk uit de hoek. Ook wel een boeiend rolletje. Voor hem is de oorlog nooit afgelopen. Jammer dat zoiets dan weer zo nadrukkelijk aan bod moet komen. Niet echt lekker voor een film als iemand zo dominant is, terwijl het allemaal om het verleden van iemand anders draait.

Niet eens veel last gehad van de speelduur, maar de Lint, zijn dobbelsteen en worsteling zijn ook weer niet imponerend genoeg om het tot een intrigerend geheel te smeden. De muziek en die visuele foefjes maken het er niet bepaald beter op. Het wel en wee van Anton komt al met al iets te stroef over.

De aanslag vind ik geen goede film.

De film begint wel interessant met de aanslag op een NSB'er. Sterker nog, het begin van de film is zelfs erg sterk. Het is zeer interessant om te zien wat er met Anton in de uren na de aanslag gebeurt en je leeft ook mee met Anton mede door het goede acteerwerk van Marc van Uchelen. Marc weet de emoties die Anton meemaakt na de aanslag goed te vertolken. Helaas zakt de film vanaf het moment dat we overschakelen op de volwassen Anton volledig door het ijs. Het verhaal in deze film is erg slecht en hangt aan veel toevalligheden aan elkaar.

Een opsomming van de toevalligheden:

- toevallig komt Anton in een cel te zitten waar een vrouw zit die ( zo later blijkt ) mede de aanslag heeft gepleegd.

- Als Anton terug gaat naar Haarlem , bezoekt hij ook de straat waar hij vroeger woonde. En hij word meteen herkend door een buurtbewoner die toevallig net naar buiten keek.

- Toevallig komt Anton ook Fake Ploeg tegen bij rellen.

- Toevallig ontmoet Anton een vriendin die sprekend lijkt op de vrouw in de cel.

- Toevallig komt Anton op een begrafenis ook de andere moordenaar van de NSB,er tegen.

- Toevallig komt Anton bij een demonstratie een van de mensen tegen die het lijk hebben
verplaatst. ( wat trouwens ook heel is knap is dat die vrouw Anton nog herkende. De aanslag is ruim 40 jaar geleden. En Anton is van jongetje van twaalf veranderd in een volwassen man. Toch wel knap dat je een kind die je 40 jaar geleden kende. Zomaar even kan herkennen als die een volwassen man is geworden. )

Als nu een van die toevalligheden afzonderlijke in de film aanwezig was hoorde je mij niet zo klagen. Maar het geheel van de toevalligheden maakt het verhaal voor mij toch ongeloofwaardig. Anton ontmoet in de film precies de personen die hij moet ontmoeten voor de antwoorden op de aanslag en dit is toch wel ongeloofwaardig. Het is ook jammer dat Anton in de film nauwelijks zelf op onderzoek uitgaat. De informatie komt hem eigenlijk allemaal aanwaaien.

Maar ondanks de ongeloofwaardigheden had de film nog gewoon een voldoende van mij kunnen krijgen. Het basis idee is van de film is goed bedacht. Een man van wie zijn leven getekend is door een traumatische gebeurtenis in zijn jeugd. Vooral interessant is dan ook om de diepere gevoelens van Anton te zien. In de film krijgen we wel een paar van die momenten te zien. Maar er zijn te weinig van die scènes in de film. In de film word van hak op de tak gesprongen. We krijgen de ene onthulling na de andere te zien over de aanslag zonder dat we naar mijn mening voldoende zien wat die onthullingen met Anton doen. Ik vind dat de film diepgang mist.

Waar ik de film helaas ook bijna geen punten voor kan geven is het acteerwerk. Want dat is in deze film erg slecht. Derek de Lint als Anton Steenwijk acteert erg slecht. We krijgen in de film niet zo heel veel scènes te zien waar de gevoelens van de volwassen Anton tot uiting komen. Maar als die scènes er zijn, zijn ze niet erg goed door het slechte acteerwerk. Het is ook meer voorlezen van tekst wat Derek doet in plaats van acteren. Dan deed de toen onervaren Marc van Uchelen als de jonge Anton Steenwijk het een stuk beter. Marc weet als enige nog wel een goede prestatie neer te zetten. Maar van de rest van de cast kan je dat niet zeggen. Het acteerwerk in deze film is erg ondermaats.

Wat wel goed is in deze film is het camera werk. Ik vond de manier van filmen toch wel goed gedaan. Dat laatste shot van de film vond ik prachtig gedaan. Ik ben niet over de film te spreken, maar wel over het eind wat erg mooi gedaan is. De muziek van Jurriaan Andriessen vond ik goed. De muziek zorgde voor een goede sfeer in de film.

Al met al vind ik de aanslag een slechte film. Maar niet de laagste score voor deze film vanwege het goede begin,goed camera werk en goede muziek.

1,5 ster voor deze film.

Me eens aan deze gewaagd, maar het was toch niet echt m'n ding. De film kon me maar matig boeien. De film kwam nogal langdradig over en duurde toch wel te lang naar m'n gedacht.

Het acteerwerk was goed en het zag er wel authentiek uit.

'k hoef de film niet meer terug te zien.

"Overal was het al dag maar hier was het nacht, neen meer dan nacht."

De eerste Nederlandse film die ooit een Oscar heeft gewonnen (de oscar voor beste Niet-Amerikaanse film). En terecht als je het mij vraagt want ik vind het een erg goede film. Ik heb het boek nog niet echt gelezen maar volgens mij volgt de film het boek redelijk letterlijk. Gerard Soeteman die wel eens met Paul Verhoeven werkt heeft het script geschreven dus veranderingen ten opzichte van het boek kunnen alleen maar een positieve toevoeging zijn. Hoewel de film op sommige momenten wat trager word en niet altijd even goed gespeeld is vond ik het een sterke film.

Ik vond met name het eerste gedeelte met de jonge Steenwijk erg goed. Ook erg goed geacteerd door de kleine Marc van Uchelen die het eigenlijk iets beter doet dan Derek de Lint die de grote Steenwijk speelt.

Apart dat hij is gedistribueerd door de beroemde Cannon-groep die in de 80s een heleboel cult(b)film classics heeft gemaakt.

Toch wel een petje af voor Rademakers. Ik vond de cinematografie en de effecten erg sterk en de soundtrack was erg goed en paste erg goed bij de film. Jammer dat ik hem niet in betere kwaliteit kon vinden.

Tot nu toe een van de beste nederlandse films die ik heb gezien.

Ik herinner me nog dat ik in school De Aanslag, of toch een stuk ervan heb gelezen. Denkelijk een stuk (bespreking van een scène of zo) want veel kon ik me niet meer herinneren van het verhaal. Enkel de scène bij de Duitse politie na de aanslag zelf. Tijd dus om de film een keer te zien.

Dit bevalt me alvast veel beter dan die andere Nederlandse oorlogsfilm: Soldaat van Oranje. De Aanslag heeft een meer internationaal allure. En leeft op basis van een goed verhaal dankzij Mullish, een goede duidelijk maar toch boeiende verfilming en sterk acteerwerk. Wat het mist aan creativiteit, maakt het goed met het verhaal en de intrige van de puzzelstukjes die doorheen de film stuk voor stuk op hun plaats vallen.

Vlaanderen en Nederland zijn altijd verschillende filmlanden geweest. Deze De Aanslag bevalt me eigenlijk wel. Geen wonder dat hiervoor een Oscar ontvangen werd.

Winnaar van een Gouden Kalf, een Golden Globe en een Academy Award voor beste [buitenlandse] film. Dit is een film die enorme indruk op me maakte, mogelijk omdat het een film is die ik voor het eerst zag toen ik nog een tiener was. Maar ook in 2017 staat deze film nog als een huis en is het absoluut één van de beste Nederlandse films die er ooit is gemaakt. Het is de bekroning van de imposante carrière van Fons Rademakers, die eerder al prijzen in de wacht had gesleept met “Makkers staakt uw wild geraas” en “Max Havelaar” en wiens films “Het Mes”, “Als Twee Druppels Water” (de verfilming van De Donkere Kamer van Damocles van WF Hermans) en “Mira” elk genomineerd waren voor een Gouden Palm op het filmfestival van Cannes. Dit is de verfilming van het gelijknamige boek van Harry Mulisch uit 1982, een complexe vertelling die Fons Rademakers voor de haast onmogelijke opdracht stelde om meerdere van de meest ingrijpende gebeurtenissen uit de vaderlandse geschiedenis van de 20e eeuw te reconstrueren. Bovendien fungeerden die reconstructies slechts als de achtergrond waartegen zich het intrigerende verhaal afspeelt en waarin niet de gebeurtenissen maar de karakters centraal staan.

Op een avond in januari 1945 in Haarlem wordt de ‘foute’ Fake Ploeg geliquideerd vlakbij het huis van de familie Steenwijk. De jonge Anton [Marc van Ughelen] ziet even later dat hun buurman meneer Korteweg [Wim de Haas] en diens dochter Karin [Hiske van der Linden] het lichaam van Fake Ploeg verplaatsen en het voor het huis van de Steenwijks leggen! Zijn oudere broer Peter [Casper de Boer] stormt woedend naar buiten, maar de Duitsers zijn hem voor. Zij steken hun huis in brand en arresteren de hele familie Steenwijk, waarvan iedereen wordt geliquideerd behalve de dan 12-jarige Anton. Hij brengt de nacht door in een donkere cel met een mysterieuze, gewonde vrouw en een dag later reist hij af naar Amsterdam waar zijn oom [Krijn ter Braak] zich over hem ontfermt. De film springt vervolgens naar 1952, wanneer de dan medicijnen studerende Anton voor het eerst terugkeert naar de plaats waar zijn huis stond. Daar ontmoet hij zijn oude buurvrouw mevrouw Beumer, die hem iets meer duidelijkheid geeft over wat er precies gebeurde op die noodlottige avond in 1945. Gedurende zijn verdere leven heeft Anton een reeks toevallige ontmoetingen met personen die een sleutelrol speelden bij de aanslag en hoewel hij zichzelf steeds vertelt dat hij de oorlog achter zich heeft gelaten [“Wat gebeurd is, is gebeurd”] realiseert hij zich meer en meer dat De Aanslag diepe littekens heeft achtergelaten.

Rademakers weet op zeer treffende wijze grootse gebeurtenissen tot leven te brengen: de reconstructie van de provo-rellen is indrukwekkend en de finale vindt plaats tijdens de protestmars tegen Kernwapens... en ik ben er nog steeds niet uit of die demonstratie een briljante reconstructie is of dat hij dit op één of andere manier tijdens een echte demonstratie heeft kunnen filmen. Het is volstrekt overtuigend en dat getuigt hoe dan ook van groot vakmanschap. Maar Rademakers slaagt er ook voortreffelijk in de gedachten van Anton over te brengen. Tijdens het eerste deel dat zich afspeelt in 1945 is het duidelijk dat de dobbelsteen, de kousen, de kruidnagel en de kus in Antons geheugen gegrift staan. Deze elementen spelen later in zijn leven een grote rol bij de verwerking van zijn oorlogstrauma’s en die scènes zijn bijzonder ontroerend. Huub van der Lubbe maakt indruk als de zoon van Fake Ploeg en John Kraaijkamp is fenomenaal als een veteraan uit het verzet die meer weet over de liquidatie van Fake Ploeg. Maar De Aanslag is boven alles film op zijn allerbest, gemaakt door een man die als weinig anderen in staat is om een verhaal vooral filmisch te vertellen. Een meesterlijke verfilming van een haast onverfilmbaar literair meesterwerk. Mulisch moet trots zijn geweest!

Hmm...Ik dacht dat ik het boek had gelezen en dat ik de film ook al had gezien, maar ik heb me blijkbaar vergist want het zei me toch weinig. Best een goede film, vooral overtuigend geacteerd door de jonge van Uchelen die ik kende van het geinige Hufters & Hofdames, maar ook De Lint doet het meer dan behoorlijk, hij speelt overtuigend zijn rol op verschillende leeftijden. Toeval speelt wel een grote rol, maar ik vond alleen de herkenning door zijn vroegere buurmeisje bij de demonstratie te ongeloofwaardig. Film verloopt een beetje schematisch, wat vooral te wijten is aan de overbodige voice-over en de geschiedenislesjes met o.a. de bekende beelden van de door napalm getroffen kinderen in Vietnam. Ik begrijp hun functie als overgangs-scenes, ook misschien om wat context te geven bij bepaalde gebeurtenissen zoals de demonstratie tegen kernwapens, maar ik vond het onnodig. Daarbij halen ze steeds de vaart uit de film.

Helemaal niet van plan om deze film te gaan kijken, maar hij zat in een box van 3 films van Fons Rademakers. Maar wat een geweldige film. Begrijp nu waarom hij een Oscar heeft gewonnen destijds. Meestal hou ik niet van films die langer duren dan twee uur. Maar bij deze film stoorde dat totaal niet. En dat gebeurt me niet vaak. Top!

Het is alweer wat jaartjes geleden dat ik het boek van Mulisch las en hoewel ik inhoudelijk slechts nog weet dat er een aanslag plaats vond en dat er een specifieke familie de dupe was, herinner ik me wel degelijk dat ik het een goed boek vond.

Hoewel de spanning aardig opgebouwd wordt het eerste half uur, vind ik de toon wat geforceerd en gekunsteld, vooral de handgranaat en de vlammenwerper vind ik een beetje too much, het boeit me allemaal niet zo. Nu zou dit gemakkelijk verklaart kunnen worden door het feit dat ik altijd wat moeite heb met kinderlijk perspectief in films. Even vrees ik het ergste tot de overschakeling komt naar Derek de Lint. Wel één interessant punt is dat de Duitsers zowel een negatief als positief gestalte hebben.

Een veel interessanter beeld komt in het tweede deel naar voren, prima gemonteerd met echte beelden, journaal en archief, van de actuele wereldproblematiek. Veel vragen en filosofieën die parallel lopen met andere oorlogen passeren de revue. Hoewel een toevallig bezoek meer vragen dan antwoord oplevert lijkt Anthon op zijn beurt met weinig vragen uit het verleden te zitten. Ontkenning is ook een manier, grappig overigens het Mulisch boek op de rommelmarkt en de kliek studentes met een bijzonder jonge Bokma en Klein Essink. Later overigens een nog veel jongere Erik van der Hoff.

De film gaat vervolgens verder op een best wel menselijke toon, bijvoorbeeld met de oude buurvrouw, en ontwikkelt zichzelf even een beetje als een mysterie. Het is echter de ontmoeting met Fake waar de film bij zijn ware essentie lijkt aan te komen. Een aantal interessante discussies worden uitgevochten tussen beide mannen die beide een groot verlies leden in hun jeugd. Even doet zich een interessant stukje 'keerzijde' voor en tevens vind ik Fake Ploeg even een interessanter personage dan de stoïcijnse Anthon die liever alles weg stopt. Een volgende ontmoeting, Gijs in dit geval, is nog bevreemdender en hoewel er veel duidelijker wordt lijken alle personages die er destijds wat mee te maken te hadden bijzonder gekweld door zich zelf en hun geschiedenis, allemaal worstelen ze met hun demonen behalve Anthon die nergens mee beweert te zitten...of toch wel...?

De verschrikkelijke aanslag zelf, wat amateuristisch, dan schiet je van zo dichtbij en dan nog niet dood? En dan laat je jezelf ook nog door hem aanschieten, bovendien vind ik het sterk dat ze in de cel nog leefde terwijl ze buiten haar benen niet meer kon voelen...nou nou...

Hoewel niet sterk is het overkomelijk. Een onontkoombaar cyclus lijkt zich vervolgens in te zetten die trauma heet en lijkt zichzelf bewust of onbewust naar antwoorden te worstelen. Er zal boven tafel komen wat er gebeurde en waarom. De uiteindelijk, bijna per ongeluk vallende, 'hoe en waarom' valt bij mij als een bom en geeft de mystiek van het leven weer. Een kunstig redenering en motief blijkt er achter dingen te zitten over dat eigenlijk niets in het leven zonder reden gebeurt en vooral ook ieder huisje zijn kruisje heeft.

De Aanslag is een film die niet bijster interessant begint maar zich vervolgens wel ontwikkelt tot een bijzondere film met een erg filosofische inslag en ontknoping over verlies, offers, schuldgevoel, verder gaan met het leven zelfs als je een stempel hebt. Het einde boeit in den bijzonder en er wordt prima geacteerd. Wat mij betreft één van de betere uit de Nederlandse cinema.

Het begin van de film greep mij direct. Het was duidelijk wat er gebeurde en ik kon het verhaal goed volgen, alleen werden er wel gelijk veel personages geïntroduceerd, waardoor ik niet helemaal wist wie nou wie was. In plaats van elk persoon 2 minuten geven om hun gedachten, persoonlijkheden en banden met andere karakters uit te leggen, had het voor mij veel handiger geweest dat er alleen op de hoofdpersonages werd gefocust. Het verhaal wordt er niet minder op als je niet de innerlijke gedachten van elke buurman of -vrouw kent.

Antons huis wordt afgebrand en Anton wordt weg van zijn familie gedreven en uiteindelijk belandt hij in een cel met een vrouw. Die vrouw blijkt uiteindelijk een vriendin te zijn van een van de moordenaars van Ploeg die eerder in de film werd neergeschoten. In de cel volgen we een gesprek tussen Anton en de vrouw. En dit gesprek gaat naar mijn mening iets te lang door. Het maakt het er ook niet beter op dat deze hele scène wordt gefluisterd. Hierdoor verloor ik een beetje mijn aandacht.
Na de zeer “spannende” scène volgen we Anton, die van bestemming naar bestemming gaat en uiteindelijk meegaat met een paar soldaten op een één of andere vlakte. Een vliegtuig valt aan en een van de mannen raakte gewond. Toen werd Anton naar het Politiebureau gestuurd en kwam hij daar zijn oom Peter tegen die hem uit het gebouw bracht. Er is helemaal niks mis met deze scène. Hij is niet te lang of te saai, maar gewoon goed.

Daarna gaan we naar het tweede deel van de film. Hier verloor ik helaas de interesse in de film. De grote sprong kwam als een verrassing voor mij. Al de hele film werd elke emotie en moment tot op het uiterste uitgelegd en ineens maken ze een enorme sprong in de tijd, zonder een vloeiende overgang. Ik had niet eens meteen door dat die man, Anton was. Het had voor mij veel leuker/ minder verwarrend geweest als ze hadden laten zien hoe Anton ontwikkelde door de jaren heen.

Dus samengevat:
Interessant concept voor een film.
Personages hebben leuke persoonlijkheden.
Film had korter kunnen zijn.
De sprong tussen de jonge en oude Anton is te groot.

Score: 7/10
Het eerste gedeelte vond ik persoonlijk het beste. Als de hele film mijn aandacht erbij had kunnen houden had de score misschien wel een 8 of een 9 kunnen zijn. Ik snap welke boodschap deze film probeert over te brengen, maar dat maakt het nog geen geweldige film.

Opnieuw bekeken, en deze keer met meer interesse dan de eerste maal.

Wellicht omdat ik intussen veel meer over de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog ken, en dit verhaal dus ook veel beter begrijp.

De vertolkingen zijn prima, dat zei ik al eerder, maar ook het scenario zit puik in elkaar.

Ik heb nog nooit het boek gelezen, misschien moet ik dat ook wel eens doen, want het verhaal boeit me wel.

De film is alvast een aanrader.

Interessante film naar het werk van Harry Mulisch. Destijds ondergewaardeerd in Nederland. In het buitenland had de film meer succes met als ultieme bekroning de Oscar voor beste buitenlandse film in 1987.

De gebeurtenissen in 1945 achtervolgen Anton zijn hele leven lang. Niet onlogisch natuurlijk dat je zo’n trauma meedraagt voor de rest van je leven. De film is niet altijd overal even boeiend en halfweg zakt hij wat in. Toch houden de goede acteerprestaties het gaande. Ook al kwamen de dialogen soms wat geforceerd of theatraal over. Qua evenwicht ook niet altijd zo geweldig gezien de grote tijdssprongen. Niet altijd makkelijk om te verfilmen natuurlijk.

Het einde maakte dan weer veel goed. Elke daad of actie heeft zo zijn redenen. Alleen sneu dat er daarvoor vaak slachtoffers bij te betreuren zijn.