Melancholia (2011)

Als je complimenten wilt, kan je het ook gewoon vragen hoor

Waarom de film saai is? Het verhaal ontwikkelt zich erg traag. Het is deprimerend. Er gebeurt ontzettend weinig. Het enige wat intrigeert is de clue van het verhaal. Nou, dat valt ook nog eens enorm tegen. Overigens lopen regelmatig mensen weg bij de sneak omdat ze iets anders verwachten. Nu liepen wat meer dan gemiddeld mensen weg. Ja, het was Amsterdam. Ik denk dat het niets uit maakt in welke stad de film draait. Het is gewoonweg een soort film waar je van moet houden. We kunnen hier wel een discussie starten maar over smaak valt niet te twisten. Ik begrijp best waarom deze film hoog scoort. Ik vind deze film echt niet te pruimen. En dat vonden mijn 2 medebezoekers ook.

Von Trier is er wat mij betreft niet in geslaagd een 'mainstream' te maken. En nou is dat in zijn geval op zich een aanbeveling. Maar ook als meesterwerk komt Melancholia niet goed uit de verf.
Een horkerige zwager in de ontkenningsfase, een neurotische zus die de spanning te veel wordt, en een depressieve zus die het allemaal niet zo erg vindt (gek he?), zijn te weinig om het verhaal te vertellen van hoe een groep mensen omgaat met het einde van de aarde. De dialogen en karakterontwikkelingen zijn daarbij te vlak, zodat het personages worden waar gek genoeg menig rampenfilm van B-garnituur in grossiert. Sutherland is aangenaam om naar te kijken als hij de wereld redt (is zijn casting ironisch bedoeld?), maar het ondergaan van het einde gaat hem een stuk minder goed af. Melancholia is inderdaad een mainstream film, maar wel een hele trage.

Het lijkt wel of Von Trier niet heeft kunnen kiezen tussen een film over depressie en de daar volgens hem uit voortkomende melancholie, of een film over wat het einde van de aarde met ons zou doen en hoe dit de melancholicus een voorsprong geeft. Had hij er nou maar twee afzonderlijke films van gemaakt. Of meer één geheel.

Het deel over de depressieve Justine en hoe ze haar eigen bruiloft versjteert komt het beste uit de verf. Zij lijkt wel het enige personage dat Von Trier werkelijk interesseert. En zo gek is die gedachte niet. Justine is zijn 'alter ego'. Kirsten Dunst en Alexander Skarsgård als de sullige bruidegom weten mij te boeien met geloofwaardige karakters en interactie. Dunst levert zelfs een van haar beste acteerprestaties ooit. Maar verder lijkt het wel of Von Trier elke acteur afzonderlijk naar de set heeft laten komen om zijn of haar tekst op te dreunen en het daarna over elkaar heen heeft geplakt. Had er dan een lekker over-the-top-familiedrama van gemaakt. Waar iedereen elkaar – in het licht van het naderend onheil – nog eens lekker de waarheid zegt, in plaats van deze slappe hap, die ongetwijfeld ingehouden spanning moet verbeelden, maar ik mis de spanning.

En dan het deel over de ramp. Om te beginnen de ramp zelf en de fysica. Waarom houdt Von Trier dit niet lekker geheimzinnig? Waarom Melancholia niet meer als een karakter in de film introduceren en lekker vaag houden? Het hoeft van mij niet allemaal te kloppen volgens Newton, juist niet - en in die zin kan ik veel natuurverschijnselen in de film voor lief nemen, en zelfs waarderen om hun symbolische waarde - maar verzin iets beters (of juist geheimzinnigers) dan een planeet die in een soort Swoosh langs de aarde scheert en hem in de rebound ramt. En dan die paarden, die eerst onrustig zijn, en later weer rustig. En dan moet ik zeker denken dat dieren verstandig zijn en zich bij het onheil hebben neergelegd? Dat is toch te gemakkelijk? Voor dat soort platitudes kijk ik wel naar SBS6.
Gebrek aan geloofwaardigheid zit hem ook in het bijna geheel uitblijven van externe informatie, op een enkele Google-sessie na. Natuurlijk kiest Von Trier voor de microbenadering, en die is ook origineel, belangrijk en interessant, maar ik kan me niet voorstellen dat de feiten - en wat de media daarover zeggen - er in de gesprekken zo weinig toe zouden doen. Hoe naïef kun je zijn?
‘Earth is evil’. Een prima leidmotiv voor deze film. Maar waar zit de bewijsvoering? Nu voelt deze mededeling als een olijf in krentenbrood. En moet je zo ongeveer het hele oeuvre van Von Trier kennen om te begrijpen wat hier echt wordt bedoeld.

Verder vind ik de schokkerige cameravoering hinderlijk en niks toevoegen, en de muziek van Wagner is prachtig, en er is terecht gekozen voor een zeer dramatische uitvoering van Vorspiel, maar als geheel vind ik de soundtrack niet in balans. Ik vond het hinderlijk dat deze muziek alleen in het begin helemaal te horen is, en daarna nog een paar keer, maar dan steeds wordt weggedraaid.

Herzien? Ik moet er niet aan denken…...

2,5 * voor Kirsten Dunst.

De proloog vond ik om te beginnen al niet te best. Prachtige opnames maar verder kon ik er niets mee, er werd namelijk geen verhaal verteld wat in de prachtige proloog van Antichrist wel het geval was. Ik moest meteen aan The Tree of Life denken, prachtige beelden maar wat moet ik ermee?. Ja de proloog had wel degelijk iets met het verhaal te maken maar op het moment dat ik het kijk heb ik daar weinig aan.

Het eerste deel is langdradig en afstandig. Het enige wat er uit stak was een komische Sutherland al voegt dat werkelijk niets toe aan het verhaal.

In het tweede deel komt het onheil steeds dichterbij wat het een stuk interresanter maakt maar het wordt uitgestrekt over een veeltst te lange tijd waardoor ik al snel zat te wachten op het einde.

De eindscene is dan gelukkig wel een waar meesterwerk, prachtige muziek.

Al met al zijn de acteer presaties geweldig en is de film visueel gezien prachtig maar het verhaal is gewoonweg te mager voor 136 minuten.

Wat me ook weer opviel net zoals in Antichrist zijn de Tarkovsky verwijzingen: O.a. Schilderij van

Bruegel en de blauwe planeet

Je zag in de proloog toch duidelijk de werking van de toegenomen zwaartekracht, door de naderende planeet.... Het einde der tijden diende zich aan.....

Deze film lijkt veel verwijzingen naar Tarkovsky's films te hebben: alleen de korte titel al Melancholai lijkt te verwijzen naar: Nostalghia, de planeet naar Solyaris en de apocalyps naar Offret. De Antichrist verwees heel duidelijk naar Zerkalo. En de film van Tarkovsky zijn niet bepaalt vrolijk te noemen, al zit er zeker onderkoelde humor in. Ik denk dat Lars von Trier zich daar veel in herkent. (misschien ook in de spiritualiteit) Toch mooi dat Von Trier iets van een nagedachtenis van de 'oude' meester in leven houdt...

En de problematische relatie met de vrouw....vind je ook bij Tarkovksy.

Dat schilderij is hetzelfde als in Solyaris ja, was me ook opgevallen.

Visueel het strafste dat ik tot nu toe van Von Trier heb gezien, en dan vooral de intro en het einde van de film. Wauw! Ook in de twee hoofdstukken zitten er tussen de losse camera en hobbelige editing erg mooie shots. Voorzien van de mooie soundtrack was dit gewoon achterover leunen en genieten van de ervaring. Ik ben dan ook blij dat de eerste film van Von Trier die ik de bioscoop zie deze film is. De eindscene op het scherm van de laptop bekijken zou de film een pak aan kracht beperken.

Qua inhoud weet ik nog niet honderd procent wat ik er precies van vind. Het was een leuk gegeven, die hele apocalyps, en dat betrekken met enkele uiteenlopende personages hun manier van omgaan is stevig genoeg om een lange film rond te weven. Het hele gedoe rond Justine haar vreemd gedrag kon ik echter niet goed plaatsen. Ik was in het tweede deel steeds aan het wachten op het moment dat Justines bizarre gedrag enigszins in verband werd gebracht met de naderende planeet, maar dat moment is er niet gekomen. Terwijl alles er wel op wees dat ze er een soort verband mee had. Ik bleef dus met wat vraagtekens hangen (niet in de laatste plaats omdat Justine niet langer de hoofdrol heeft in het tweede deel en werd gereduceerd tot een onheilspellende vage schim).

Ik had omwille daarvan een gevoel dat er het een en ander aan me voorbijging bij het kijken van de film. Op dit forum lees ik allerhande slimme verwijzingen naar de bijbel en Tarkovsky, misschien betekent dit dat ik wat te hard focus op de inhoud en dat de film het meer moet hebben van de pure ervaring die aan de kijker wordt overleverd en van bepaalde emoties die de regisseur wil projecteren, zonder de kijker bij het handje te nemen. Het smijten met symboliek maakt dat ik de film nog eens wil kijken, over een tijdje, met een andere blik op de film.

Lof gaat ook naar de acteerprestaties van de twee vrouwen. Ze hebben beide een rol gekregen waarin je heel wat van jezelf kunt insteken als actrice, lijkt me, en ze doen het dan ook erg goed. Langs de andere kant had de rol van de jonge zoon voor mijn part mogen zijn geschrapt. Nogal een overbodig personage die de sfeer er ook wat uithaalt.

Het feit dat ik toch behoorlijk met verstomming ben geslagen is een goed teken. Melancholia mist zijn effect niet, maar dat effect zit vooral in de sfeer en ervaring die de film aan de kijker geeft.

3,5*

Tegenvallend.

Het begint heel erg goed en de film opent erg sterk met prachtige beelden en muziek. De toon is gezet en ik dacht dit wordt 2 uur genieten. Nu heb ik me zeker niet geërgerd of verveeld tijdens de film en ben ook gewoon blij dat ik deze in de bioscoop heb gezien maar het voelt nogal afstandelijk en zinloos aan. Het einde is ook prachtig maar alles daartussenin nogal vlak en niet bijster interessant. Hier en daar nog wel wat leuke momentjes op de bruiloft maar het wordt nergens echt interessant of spannend. De dialogen waren matig en soms nogal zwakzinnig in combinatie met het groteske over gestileerd apocalyptisch schouwspel.

De film is zeker origineel en mooi en het wel waard om te kijken, het is alleen geen topper.

Heb ook het gevoel dat Von Trier nog wel 1000 van zulke films kan maken, allemaal wel mooi maar nooit heel bijzonder of sterk.

*3

spoilers maat! Niet lezen als je de film nog niet gezien hebt.

Gisteren naartoe geweest en de laatste beelden blijven me nog voor altijd wel bij denk ik. Soundtrack vond ik erg goed. De eerste slow motion beelden vond ik absoluut niet saai en ik heb je alle minuten meer dan vermaakt. Dunsten speelde erg overtuigend (ben in andere films vaak niet echt onder de indruk van haar) en ik vond het prachtig hoe de planeet in beeld is gebracht. Deze blijft me nog zeker bij, die wil ik nog wel een keertje in de bios zien.

Begin en eind zag er knap uit, maar ik had gehoopt dat (zoals in Antichrist) tussendoor er meer gewerkt werd met die nachtmerrie-achtige visualisaties.

De bruiloft duurde me te lang en kwam wel erg dicht in de buurt van Festen.

Von Trier heeft al eerder gedweept met Tarkovsky en er zijn wel verwijzingen te vinden, maar maakt dat de film an sich er beter op?

Volgende week maar een herkansing.

Overduidelijk natuurlijk dat ze wist dat de wereld vergaat maar dan vind ik het nog steeds erg raar hoe ze zich gedraagt. Als je het weet dan zeg je het huwelijksfeest toch af maar misschien wist ze het pas tijdens het feest omdat ze in het begin in de limo wel vrolijk was. Maar goed, is dat het gedrag wat je vertoont als je weet dat de wereld vergaat?

Als Justine de gave had om in de toekomst te kijken dan had ze geweten dat die bruiloft bij voorbaat niet nodig was.

Was ook erg onder de indruk, maar Von Trier wist hier inhoudelijk toch veel minder mee te doen dan ik hoopte.
Mijn belangrijkste vraag echter, in de categorie trivia: verscheidene keren wordt benadrukt dat de golfbaan bij het landhuis, zoals gebruikelijk naar ik begreep, 18 holes heeft. Maar wanneer Justine in haar eentje over het terrein loopt, het einde der wereld nadert, passeert ze prompt een vlaggetje met '19' erop! Heeft iemand daar een verklaring voor?

Dat zag ik ook ja die 19e hole. Zou niet weten wat het is behalve een uitdrukking die golfers gebruiken maar op internet zijn er veel discussies of interpretaties te vinden van wat de betekenis kan zijn.

Ja, het menselijk leven op ons pietepeuterige planeetje (de menselijke geest onder dat pietepeuterige schedeldakje) is kansloos tegen die enorme reus Melancholia. Want dat monster, als het zich eenmaal toegang verschaft heeft onder dat dak, vreet die geest langzaam op, voedt zichzelf met de door die binnenkomst ontkiemende notie die dwingender en dwingender wordt: dat leven is niets waard, het is het kwaad zelve, en het is uiteindelijk een verlossing als het ten onder gaat. De geest probeert het monster te bevechten, met wetenschap en rituelen, maar Melancholia vreet alles weg; zodat het inzicht steeds 'helderder', 'scherpzinniger' en vooral onontkoombaarder wordt.

De schreeuw om hulp, die aanvankelijk nog klinkt, stuit op onbegrip, angst en irritatie. De vader is een slappe flierefluiter (zoals vooral mannen dat kunnen zijn) die met de staart tussen de benen wegvlucht voor het monster dat zijn dochter bedreigt, en de moeder is een vat vol giftige bitterheid (zoals vooral vrouwen dat kunnen zijn) die haar dochter alleen maar dieper wegduwt in haar angst en daarmee de wurggreep van Melancholia nog maar eens verstevigt. En ook de liefde loopt stuk op het monster.

Haar laatste toevlucht, haar zuster, valt uiteindelijk ook ten prooi aan, 'besmet' door, de radeloze angst die haarzelf eerder overvallen heeft. Maar op dat moment verkeert zij al in de fase van berusting, en haast tevredenheid, in het vooruitzicht dat de wereld ook echt ten ondergaat. Als ik het niet meer zie zitten, interesseert het lot van de wereld me niet meer, en mag die ontploffen. Graag zelfs.

Dat is, zo komt het mij althans voor, het beeld dat de met depressies worstelende Von Trier voor ons schetst van de ondergang van een geest, en dus een wereld. De film ligt duidelijk in het verlengde van 'Antichrist', maar dit is misschien nog iets geconcentreerder een ziektegeschiedenis, die nog steeds ook als een ziektegeschiedenis van de cultuur kan worden gezien, maar me nog wat 'persoonlijker' lijkt.

De sf-vorm is mooi gevonden, en ook de tweedeling is goed. Waar het eerste deel in het teken staat van groeiend onbehagen, weet Von Trier in deel twee - met name door een geweldige Gainsbourg - een magistrale sfeer van angst en beklemming op te roepen. Gainsbourg vind ik persoonlijk so wie so iemand met een haast magische uitstraling, maar Dunst verraste me positief.

De film komt in eerste instantie iets minder hard bij me binnen dan 'Antichrist', maar dat oordeel kan nog veranderen.

Weet er iemand trouwens een leuke tagline voor deze film?

Ik vind het wel logisch want Justine weet dat haar zus er gelukkig van worden om haar zo'n feest aan te biedeN (omdat ze denken dat ze haar daar gelukkig mee maken. Daarom laat ze hen....

Althans zo zie ik het.

"Het is geen misdaad de vreemde neigingen weer te geven die de mens door de natuur worden ingegeven" (voorrede "De nieuwe Justine" van D. A. F. De Sade)

Nog nooit zo beroerd uit een bioscoop gekomen. De eerste keer een Von Trier in de bioscoop gezien en dus voor het eerst geconfronteerd met zijn instabiele camera-voering . Ik moest echt een paar keer het doek ontwijken om niet 'zeeziek' te worden.

Het begin is weergaloos, het einde is beklemmend, het middengedeelte, de bruiloft is vervreemdend en 'hilarisch' tegelijk. De camera-voering past misschien wel bij Justine's grillen maar het is net iets teveel doorgevoerd...het had wat gedoseerder gekund. Maar misschien lag mijn eten te zwaar op mijn maag.

Inhoudelijk fascinerend. Het woord symbool hoef je niet te noemen het is overduidelijk waar de 'steen des aanstoots' uit de ruimte voor staat. Huwelijk is ook iets als een sprong in het duister voor twee personen. Je weet niet wat op je afkomt en hoe botsingen aflopen. Sterren en planeten en een astrologe zal vertellen wat er gebeurd. Maanziekte, door de cyclus van de maan, is een ziekte dat stemmingwisselingen geeft. Justine (van de Sade?) heeft net als de maan een duistere kant die niemand kent...misschien zelfs Claire (de Lune?) niet. De twee zussen zijn als de aarde en de maan. Justine heeft iets demonisch met een motief dat aan Festen doet denken. Haar agressie t.o.v. van het paard is heel opvallend. De weigering om over de brug te gaan deed me aan Antichrist denken. Trouwens de paardrijdende zussen zijn prachtig van bovenaf opgenomen...

Wat mij opviel is dat het huwelijksfeest tot de puntjes geregeld was en dat is een duidelijk contrast met Justine. De ceremonie stond in het ironische teken van 'control-freaks'...(ook hier kiest de instabiele cameravoering partij). Opvallend is dat als de ramp dichterbij komt de rollen lijken omgedraaid...alleen Justine lijkt volledig zelfbeheerst en heeft (dit keer?) geen pillen nodig of kunstmatige licht-therapie... Schitterend idee trouwens om Justine naakt in het planetenlicht te laten 'zonne' baden... één van de mooiste intieme en mysterieuze momenten van de film: Justine voelt zich (sadistisch?) machtig en gerechtvaardigd. Alsof ze op de door haar verachte wereld ultiem wraak neemt. Ze hoeft geen zelfmoord te plegen... Ze doet denken aan een sekteleidster (zie "Heaven's Gate" ) die op dit moment gewacht heeft.

Ik heb ooit komeet Hale Bopp gezien... werkelijk magisch. Ook Melancholia gaf me dat gevoel. Een ongelooflijk treffend beeld als je beseft hoe immens dodelijk kil het universum is. De uitwerking klopt natuurkundig niet want de zee zal enorme eb en vloed verschillen geven...als ik het wel heb...maar daar gaat het hier niet om. De proloog is perfect. Trouwens die traagheid past bij het verstarrende gevoel die melancholici vaak overvallen.. De vermoeiende weerstand tegen de wereld is zo groot dat men het liefst de tijd stil zet. Het bed biedt dan ook uitkomst.

Melancholici eten slecht. Dat heeft Von Trier mij zeker laten voelen...

Von Trier blijft mokerslagen uitdelen.

Ook deze film is niets minder dan goed. Toch de eerdere films met name Dogville zijn net wat intiemer en mooier, nog meer veelzeggender.

4 sterren.

Hoe's dit een spoiler?

Vandaag wilde ik naar The tree of life gaan kijken in de bios, maar helaas was deze uitverkocht dus hadden we deze maar gekozen omdat ik wel van SF hou.
Het zaaltje zat stampvol dus moesten we op de eerste rij gaan zitten

De intro begint met wat artistieke slow motion beelden van de belangrijkste personages en langzame dramatische klassieke muziek. Daarna adembenemende animatie van een planeet die met de aarde in botsing komt, maar helaas kom je er al snel achter dat dat een vooruitblik was op het eind van de film. Dat hadden ze van mij wel mogen bewaren tot het eind

Dan begint de film met deel 1: Justine en gaat het verder op haar bruiloft met een hoop bekende koppen. Dit kan weleens interessant worden dacht ik toen nog. Helaas duurt de bruiloft maar voort en ontvouwen zich allerlei slaapverwekkende familiedrama's die tot het eind van de film voortduren.
Interessant details is wel dat Justine met John over een rode ster praat die ze ziet als ze naar de sterren kijkt. Later zegt ze dat de rode ster verdwenen is. Dit wordt verder niet toegelicht maar de rode ster is verduisterd door de planeet die op weg is naar aarde.

Daarna deel 2: Claire, is de bruiloft voorbij en is Justine depressief door alles wat er gebeurd is. Ze gaat langs bij de villa van haar zus Claire en haar man John. In dit deel komt de blauwe planeet in beeld. John is er eerst enthousiast over omdat het volgens hem om een fly-by gaat. Dit blijkt echter niet zo te zijn en dan pleegt hij zelfmoord door een overdosis pillen te slikken.
In dit stuk van de film zit ook een gesprek tussen de twee zussen dat ik totaal niet kan plaatsen (waarschijnlijk iets gemist), waarin Justine zegt dat het leven op aarde evil is. Als Claire vraagt hoe ze dat weet antwoord ze "I know things". Daarna verteld ze exact hoeveel bonen er in de fles op de bruiloft waren. Er was namelijk een spel georganiseerd waar de gasten moesten raden hoeveel bonen er in een fles zaten, wat niemand goed had geraden. Hierdoor dacht ik dat er misschien nog wel een bovennatuurlijk of paranormaals aan te pas ging komen.

"Helaas" op het eind knalt de planeet op aarde en dat is het eind. DUS
Het ziet er trouwens wel spectaculair uit daar is niets mis mee en dat de planeet uiteindelijk op aarde knalt maakt me ook niet uit, maar ik hoopte toch op een verrassing want had de hele film zitten gapen.

lol