Black Swan (2010)

Ben je die dansleraar (Tony Moss/klik) vergeten die met die ijsblokjes rond haar tepels zat te wrijven? Dat is net zo sadistisch als een danseresje vol op haar mond pakken en met je handen over haar kruis te wrijven zoals Thomas deed bij Nina.

Niet dat dit allemaal erg belangrijk is. De films hebben gewoon een paar overeenkomsten. Punt.

Dat is toch niet sadistisch, gewoon een professioneel trucje. Tepels moeten wel hard zijn op het podium.

Black Swan laat wel degelijk een gedeelte van 't het proces zien van 't bereiken van de (absolute) top. Nina staat wel dicht tegen de top aan aan 't begin van de film, maar ze is er nog niet.

Toch wel een verschil of je aankomt als liftster of de nr 1 gegadigde voor de hoofdrol/opvolging bent. Verder kun je ook hard maken dat de dame in Showgirls nooit de top bereikt. Daarvoor is topless danser in een showballet in Vegas een te onbeduidende rol, niet te vergelijken met de statuur van een prima ballerina, wat echt de wereld top is.

Ik zie de paralellen wel, maar de films hadden qua benadering en entourage niet verder uit elkaar kunnen liggen.

Er is toch ook niemand die beweerd dat het veel meer is dan dat?

Het lijkt me duidelijk het verder 2 totaal verschillende film zijn.

Buiten dat antwoord dan, aangezien ik die eigenlijk niet serieus nam.

Aronofsky eens te meer op de automatische piloot, al levert dat natuurlijk wel weer een geweldige film op. De man barst gewoon van het talent. Toch heb ik het idee dat hij na het megalomane The Fountain niet echt meer zijn ziel en zaligheid in zijn projecten weet te leggen. Alleen het laatste half uur zie ik hem zichzelf weer een beetje te buiten gaan en dan is het pas echt genieten.

Black Swan is in zijn geheel gelukkig nog wel een stuk ambitieuzer en grootser qua opzet dan The Wrestler. Het is heerlijk om je te verliezen in het mooi gelaagde script. Samen met een fan-tas-tische Natalie Portman duiken we in de kolkende psyche van een stervende zwaan die maar niet weet te achterhalen of je nu terughoudend of voluit leven moet. Super hoe toneelstuk, narratief en cinematografie parallel aan elkaar lopen. Van veilig en bedeesd tot steeds uitbundiger en uit de bocht vliegend.

In zijn apotheose wordt Black Swan door Aronofsky pas echt tot grote hoogtes gestuwd. Uiteindelijk stort de zwaan dan toch neer, maar de esthetische waarde van het kunstwerk blijft behouden. Sterker nog, die wordt tijdloos.

Toch toont Aronofsky zich hier wat mij betreft nog teveel een Witte Zwaan, al is hij wel weer een beetje op weg naar de dark side, getuige het laatste half uur. Maar hij is nog lang niet de extreem extroverte en flamboyante Zwarte Zwaan die we door Pi, Requiem For A Dream en The Fountain hebben leren kennen. Met Wolverine zie ik hem dat ook niet worden, maar wie weet wat daarna nog volgt.

4,5*

Voor mijn een van de beste films die ik dit jaar heb gezien. Ook de muziek van het zwanenmeer voegde echt iets toe aan de film. Moet hem zeker nog ene keer ga zien.

Ik had veel meer van deze film verwacht. Ik vond hem wat saai, en had meer het idee dat ik naar een ballet voorstelling aan het kijken was dan naar een thriller.

Vond dit me minste Aronofsky tot nu toe. Begrijp me niet verkeerd, ik vond het een goede film, maar had veel meer verwacht. Miste de spanning en beleving in veel delen van de film. Hierbij hielp het dan ook niet mee dat je al weet hoe de film gaat eindigen. Natuurlijk wel perfect geacteerd door Portman.

Dat is bij iedere regisseur wel zo..de eerste is altijd de beste

Deze film is walgelijk op een goede manier!

Wat een bagger bullshit film ik had net zo goed anderhalfuur naar het plafond kunnen staren

Vergelijking Haneke's La Pianiste en Aronofsky's Black Swan heeft geen stevige dragende muur en is dus zwak: ten eerste Haneke's film een degelijke verfilming van Elfriede Jelinek's roman "Die Klavierspielerin" en is de cinematografie ondergeschikt aan het verhaal en personages. De krachtige roman is bepalend voor de film. De film is realistisch van opzet hoe extreem de personages ook zijn. De cinmeatografie is dus degelijk maar niet bijster origineel. Haneke is een man van 68 Aronofsky is 42 dat scheelt hem waarschijnlijk in dynamische vormgeving.

Want Black Swan Is totaal iets anders: het verhaal is tot stand gekomen door een team waarbij de regisseur zijn uitgangspunten heeft en Andres Heinz, Mark Heyman en John McLaughin hun bijdragen leverden: hierbij werd het Zwanenmeer als inspratiebron gebruikt: er onstond iets nieuws waarbij de cinematografie dicht op de huid van het verhaal zit en het aanvult.

Enige vage overeenkomst tussen beide films is dat moeder en dochter samenwonen en een 'speciale' band hebben. En de gekte van de hoofdrolspelers maar die is lastig vergelijkbaar. Rol van discilpline en perfectie zit in beide films, maar Aronofsky geeft daar, hoe wrang ook, uiteindelijk een 'perfecte' ironische draai aan. Jelinek en Haneke blijven bloedserieus. De leeftijden verschillen: balletdanseres Nina is veel jonger dan Erika de pianolerares, het is een verstokte oude vergezel.

Pschologische onderbouwing ontbreekt? Dat kan je uiteindelijk ook zeggen van Haneke's (eh Jelineks) personages er wordt veel gesuggereerd. Haneke geeft geen duidelijke aanwijzingen waarom de pianiste is zoals ze is en waarom Walter Klemmer zo vreselijk bijdehand is. Hoewel de goede verstaander dat zelf kan invullen. Maar dat geldt ook voor Black Swan...Jelinek komt uit het land van Fritzel en Kampusch dat 'geeft te denken'. Aronofsky komt uit een land waar het zinnetje "It must be perfect" voortdurend uit de amitieuze mond komt rollen.

Dat het 'Grote Publiek' niet veel met La Pianiste heeft lijkt mij een platgetreden open deur.
Daar ligt voor mij de kracht van Aronofsky: hij gaat een stap verder dan de meeste Hollywood films zonder in teveel intellectualisme te vallen. Hij probeert een psychologisch proces uit te beelden...Black Swan is bijvoorbeeld een verwijzing naar Jungs metafoor voor de onderdrukte deel van je Zelf: "schaduw"...je eigen 'double' dus... over psychologische basis gesproken. Daarom is een vergelijking met oude meester Alfred Hitchcock veel adequater...hij had iets met Freud en boze filmsprookjes:
(Birds )

Eén ding is duidelijk vergelijkbaar: Huppert en Portman schitteren in hun rollen.

Je ziet toch gelijk aan het begin dat Nina op het punt van instorten staat?. Haar hele persoonlijkheid, haar gemoedsrust, de camera dicht op de huid. Daar is geen psychologische onderbouwing voor nodig, het is gewoon een 'accident waiting to happen'.

Trouwens is Vincent Cassel wel een goede reden om hier geen 5,0 aan te geven: ik vind 'm hier niet zo op z'n plek, te licht. En dan had ik liever een oudere man gezien. Uiteindelijk had ik 't liefst een vrouw gezien in de rol van leidster , Helen Mirren komt zo in m'n gedachten op bij die rol.

Voor tweede keer in bios gezien. Ik zag weer andere dingen, interpreteer dingen anders. Maar om kort te zijn: weer weggeblazen. Heb geen 1 minpunt, zit dicht tegen perfectie aan. Hou 'm nog even op een dikke 4,5 (4,75).

Intens, dat is het minste wat je van deze film kunt zeggen! Zonder twijfel de meest originele en gedurfde film die ik dit jaar zag. Die onderliggende spanning die door de manier van filmen nog ns extra sterk overkomt, ijzersterke rol van Natalie Portman. Ik had al geen twijfels dat die Oscar oververdiend was maar nu is duidelijk waarom. De muziek past perfect, de sfeer is beklemmend en creepy, en naar het einde toe wordt dat allemaal nog sterker. Ik had graag nog iets meer vragen beantwoord gezien op het einde, maar dat soort film is het eigenlijk niet, en door die dingen open te laten blijft de film achteraf nog meer in je hoofd spelen denk ik.

Ondanks het plotse einde aan absolute aanrader, maar ik zou hem niet zo snel een 2e keer bekijken, daarvoor vind ik het toch allemaal iets té zwaar en te zwartgallig. Misschien binnen een paar jaartjes.

Ik vind het een beetje een rare film.

Op zich wel mooi gemaakt, maar niet geweldig.

jammer, zat er echt naar uit te kijken maar meer dan 2.5 kan ik er echt niet voor geven

Sinds wanneer is 'de bron' waaruit een regisseur put een argument om zijn cinematografische interpretatie bijvoorbaat te diskwalificeren? Heb ik iets gemist in Black Swan, wat duidt op originaliteit in de wereld van de cinema. The Fly van Cronenberg is je blijkbaar ontgaan? Een plasje bloed onder de deur is wel het meest platte cliché en verbeeldt perfect de creatieve armoede van een regisseur, die uit is op het bereiken van het grote publiek. Doet me erg aan Christopher Nolan denken met z'n Inception.




Je denkt toch niet dat ik hier serieus op in ga? Hoe oud is Lynch ook alweer?



Wat kan mij het schelen hoe Aranofsky zijn creaties maakt. Ik kijk naar het resultaat en beoordeel dat, waarbij ik probeer duidelijk te maken waarom het wel of niet mijn smaak is.



Probleem met Aranosfky is dat hij de belevingswereld van Nina symbolisch wil vangen in een interpretatie van een balletuitvoering gebaseerd op een sprookje. In die belevingswereld moet de kijker een persoon van vlees en bloed herkennen, die worstelt met een zelfbeeld en afstevent op zelfdestructie. Om dit geloofwaardig in het voetlicht te brengen heb je psychologische onderbouwing nodig. Waarom is de hoofdpersoon zo verknipt? Wanneer is haar mentale strijd begonnen? Slechts een element heeft Aranofsky aangestipt: de dominante moeder. Maar uit niets blijkt dat Nina al eerder de neiging had om zichzelf schade toe te brengen. De aanzet tot de aftakeling is dat minimale zetje dat Thomas, de choreograaf uitdeelt. Ik zie wel dat Aranofsky een poging doet om de achtergrond toe te lichten door de seksualiteit van Nina in beeld te brengen, maar het is ronduit een blunder van de eerste orde, dat vanuit het gekozen perspectief geen enkele herinnering (flashback) wordt gebruikt.
Kortom, Aranofsky geeft Nina onvoldoende bagage mee om een geloofwaardig personage vanuit dat perspectief uit de verf te laten komen, daarentegen dramt hij door een herhalingsstructuur (ritme?) dusdanig op de toeschouwer in, dat er geen interpretatie wordt gegund. Ruimte is een noodzaak om in een kort tijdsbestek het idee te krijgen dat we met een echt mensenleven te maken hebben; met een verleden, met een verknipte persoonlijkheid, met wensen, angsten en verlangens. Aranofsky lijkt alleen geïnteresseerd in Nina's angsten, die plots de kop opsteken omdat Thomas haar uitdaagt.

Haneke toont zijn hoofdpersoon vanaf het begin met een verborgen donkere kant in haar persoonlijkheid, en hij voert ons mee in een duistere ontdekkingstocht naar mogelijke oorzaken.



In dit soort verhalen ontkom je er niet aan om open einden ter interpretatie van de kijker over te laten. Er is niet één moment en oorzaak in de tijd, waarna de rit naar de afgrond begint, zoals Aranofsy er telkens in probeert te rammen. Het is de vakbekwaamheid van de regisseur om gepaste ruimte te geven binnen de context van het verhaal zonder dat de kijker het gevoel krijgt met grote overgangen te maken te krijgen. Geloofwaardigheid, daarmee valt en staat ieder menselijk drama. Aranofsky schiet hierin herhaaldelijk te kort: RFAD, The Wrestler - werd enigszins gered door de eigenwijze en niet te regisseren Mickey Rourke! - The Foutain. Enige uitzondering vond ik PI, waarin de obsessieve wiskundige Max een krachtig ritmisch gevecht levert met zichzelf vanuit zichzelf; daarna is het met Aranofsky artistiek gezien alleen maar bergafwaarts gegaan. Helaas.



OMG Deze kortzichtige 'zienswijze' geeft wellicht aan hoe het komt dat je de beperkingen van Aranofsky niet ziet.



Een klassiek voorbeeld van een contradictio in terminis. Behoeft verder geen commentaar.



Opnieuw spreek je jezelf tegen door aan de ene kant aan te geven dat Aranofsky niet te veel in intellectualisme valt en vervolgens kom je met Jung en een metafoor aan kakken. Dat Black Swan een afspiegeling is van de psyche van Nina ligt zo vet uitgesmeerd over het witte doek, dat behoeft geen enkele toelichting, want het laat geen veertje aan de aandacht ontsnappen.
Waaruit blijkt dat Aranofsky verder gaat dan de meeste Hollywood films? Heb ik weer 'iets' niet gezien, en dat terwijl Aranofsky zo zijn best deed om mij zijn 'opgelegde' kant op te laten kijken? Hij zou eens een dagje mee moeten lopen met Lynch. Over vernieuwing en lef gesproken!



De permanente trieste blik van Portman kon mij niet bekoren, bovendien kon ik aan de camera standpunten meteen merken niet met een echte ballet-danseres te maken te hebben. Wederom een hinderlijk onderbreking in de geloofwaardigheid van het getoonde personage. Huppert daarentegen vertegenwoordigt in alles de verknipte piano-lerares.

Het grootste verschil tussen La Pianiste en Black Swan is, dat ik na afloop van de eerste met de vraag rond liep "hoe is het mogelijk?" en daardoor uitgedaagd werd om op zoek te gaan naar antwoorden, terwijl ik bij de laatste door de drammerige structuur het cliché antwoord krijg: "om de top te halen betaal je een hoge prijs."

Maar xav, vanaf de eerste scene zie je toch al dat het niet goed met Nina gaat of is. Dan is dat duwtje van Thomas toch echt niet hetgeen wat haar specifiek doet instorten. Dat was hoe dan ook wel gebeurd.

Bedoel je dan dat het beter was geweest om flashbacks te gebruiken in deze film? In mijn ogen zou dat meer slecht dan goed doen. Had volgensmij een best afgezaagd effect gehad.

Of begrijp ik het nu verkeerd ?

Het gaat niet goed met haar, zoveel ziet de kijker in 1 seconde (het waarom wordt echter niet uitgelegd). En waarom Cassel haar dan toch met de loodzware rol van prima ballerina opzadelt blijft zeer vreemd. Als wij als kijker het in een seconde al zien, hoe kan hij, die dagelijks intensief met haar werkt dat dan niet opmerken?

Nee, ben het met XAV eens dat het op psychologisch vlak allemaal erg te kort schiet.

Flashbacks zijn niet de enige vorm om het verleden te verduidelijken, het gaat er vooral om dat het ontbreekt aan achtergrond info/diepgang van de personages.

Denk overigens dat een verzameling flashbacks de film nog een mooie extra laag had kunnen geven.

nee maar xav sprak volgensmij wel van flashbacks. Naar mijn idee was dat echt een dooddoener geweest. Dan dringen ze het misschien iets teveel op. Ik vind het persoonlijk totaal geen probleem dat het niet heel duidelijk is, ben er eigenlijk wel blij mee.

Maar meningen verschillen

Aranofsky toont een verhaal via de belevingswereld van Nina. Ik geloof niet dat iemand hieraan zal twijfelen. Hij voorziet die wereld van waanbeelden, die angsten representeren. Zou er dan niet een moment geweest zijn, waarin een herinnering (dat is een flashback) al dan niet 'gekleurd', zich aan Nina opdringt? Helaas laat Aranofsky dit naar mijn idee vitale onderdeel achterwege, waardoor eens te meer de geloofwaardigheid van zijn gekozen perspectief geweld aan wordt gedaan.

Jammer, 't had een fantastische film kunnen zijn, want het concept was uitstekend, evenals de prachtige beelden overigens.

Ik heb wel vaker mensen zien in storten, maar zelf-verminking/destructie komt uit een geheel ander vat en vergt onderbouwing.

Dat het niet goed met haar gaat is vanwege haar strijd tot perfectie, die onder leiding van haar moeder is begonnen met haar geboorte. Cassell ziet de strijd die zich in haar afspeelt en probeert (haarzelf) haar grenzen op te zoeken uit zowel professioneel als persoonlijk (macht) belang.