Black Swan (2010)

Er is al veel gezegd en geschreven over deze nieuwe film van Aronofsky. En in de meeste berichten/recensies kan ik me goed vinden, want dit is toch één van de betere films van de laatste tijd.

Zeer overtuigend geacteerd door met name Portman. Ryder is goed, Cassell valt me wat tegen en Kunis vind ik een kleine miscast. Ook al duurt de aanloop wat lang, de transformatie van Nina is fenomenaal met schitterende haast surrealistisch aanvoelende scenes en eindigend in een fantastische en vooral bevredigende climax.

Ook al had hier misschien meer ingezeten, Black Swan is gewoon een hele sterke film die iedereen met de verwachting van een saaie film over ballet zal verbazen en versteld laten staan.

Een hele dikke aanrader!

4*

Dat is weer het subjectieve van films beoordelen. Misschien ligt de lat voor jullie lager, maar bij mij dient een film zich te onderscheiden voor een 5*. Om 5* te krijgen moet de film iets hebben die andere films niet hebben. Veel vraag ik zelfs niet : een uitmuntende sfeer, een sterk verhaal of een goed uitgewerkt thema kunnen voldoende zijn. Bij Black Swan heb ik niks van dit alles kunnen opmerken behalve misschien de sfeer door de klassieke muziek en artistieke expressie. Hij is "zeer goed" maar "onderscheidt" zich niet.

Tja, dat de film 'iets' bijzonders moet hebben voor de volle 5* lijkt me logisch, maar dat hoeft natuurlijk niet per se iets baanbrekends te zijn.

maar als ik zo naar je top 10 kijk, vraag ik me af wat er dan zo bijzonder is aan bijvoorbeeld Carlitio's Way en Departed. Die laatste is nota bene een remake.... Dus wat heeft die film (voor jou) wat andere films niet hebben? Vind persoonlijk Black Swan een stuk bijzonderder (niet per se beter) dan die twee films, die beide toch redelijk recht toe recht aan in elkaar steken.

Een door 'Showgirls' uitgeserveerde, uitgemolken, geplukte zwaan aux sauce Lithium gedrapeerd op een bedje van onverteerbaar intellectueel groen.

Wordt tijd dat we eens het plagiaat beter leren doorzien. In de muziekwereld zou deze productie een REMIX heten.

Twee sterren voor de moeite!

Zie de parallellen wel, maar zie nergens dezelfde toon. Met plagiaat heeft dit niks van doen. (Kijk Burlesque eens, komt er dichter in de buurt.)

Beetje alsof je 'By the rivers of Babylon' met 'Bridge over troubled water' met elkaar in verband probeert te brengen.

Een 0 voor de moeite.

Als deze film ergens plagiaat van zou zijn dan is het wel Perfect Blue.

Overeenkomsten = plagiaat?

Er was eens een danseresje dat Nina heette. Ze had talent en deed er alles aan om de absolute top te bereiken. Op een dag ziet ze dat het met de prima ballerina in haar dansgezelschap berg afwaarts gaat en de dag van haar dromen zal niet lang meer op zich laten wachten. Thomas, de choreograaf, stelt haar inderdaad al spoedig aan om de hoofdrol te vertolken in zijn interpretatie van het Zwanenmeer; de Witte en de Zwarte zwaan symbool voor de innerlijke strijd tussen de ordelijke technische perfectie en de expressieve onbeheersbare chaos, waaruit uiteindelijk ultieme vrijheid verrijst.
Nina moet van Thomas haar controle op durven geven. Dat is niet tegen dovenmans oren gezegd en ze bijt hem meteen in de lip als hij misbruik van zijn positie probeert te maken door haar op de mond te kussen. Heeft Nina heimelijke lesbische neigingen, waaraan ze nooit eerder toegegeven heeft, en ziet ze nu haar kans schoon om deze te ontdekken?
Nina leeft nog altijd samen met haar moeder, die als een strenge meesteres over haar heerst. Niets ontgaat de moeder in het leven van haar dochter. De moeder kent de geheimen uit het danswereldje als geen ander en ziet in haar nakomeling het succes en het talent, dat ze zelf niet bezat.
De prijs, die Nina betaalt voor haar metamorfose naar de vorm, die past bij haar innerlijke verlangen, is hoog. Angst en paranoia staan op elke hoek in haar bestaan en langzaam maar zeker, raakt ze het spoor bijster.
Lilly is haar grootste rivaal, maar tevens ziet ze in haar wat ze zelf zo mist. Een danseres zonder angst en zonder remmingen. Op een avond laat Nina zich door Lilly verleiden om van het leven te genieten. Tussen schijn en werkelijkheid beleeft ze een wilde nacht met ... Lilly.
Nina leeft in onmin met haar seksualitiet, die als een destructieve kracht bezit van haar probeert te nemen. Haar leven wankelt en ze wenst niet toe te geven aan haar vleselijke lusten. Ze vermoordt wat diep in haar verborgen moet blijven.

De stervende zwaan visualiseert de ultieme strijd tussen het fysieke bestaan dat eindigen zal en een geest, die nog niet opgeven wil.


........


Maar het leven is geen sprookje, en Nina staat midden in het 'echte leven van de danswereld', die hard en meedogenloos is. Nina is een mens van vlees en bloed, met een verleden, waarover we weinig te weten komen. Heeft ze eerder met haar seksualiteit geworsteld? Heeft ze nooit aanvaringen met haar moeder gekend?
Net als in The Fountain beperkt Aranofsky het verhaal tot een te korte tijdsspanne in het leven van de protagonist. Als kijker krijg ik te weinig mee om me te kunnen identificeren met de getormenteerde hoofdpersoon. Waarom geeft ze meteen toe aan de wens van Thomas om haar perfectie in te ruilen voor het onbeheersbare? Een mens is net als een zwaan een gewoonte dier en eenmaal aangeboren en aangeleerde gedragingen zet je niet overboord omdat het gevraagd wordt. Goed, Nina leeft onder het juk van de bemoeienis van haar moeder en leeft in wezen haar eigen leven niet, en voldoet permanent aan de wens van de ander. Dat is haar overlevingsstrategie, dat is haar weg naar succes, dat is haar controle, en dat is in lijn met het verzoek van Thomas. Maar er moet een valide reden in haar bestaan aantoonbaar zijn, waarom ze zo gewillig en plotseling toegeeft aan de destructieve krachten, die in haar verborgen liggen. Waar komen die vandaan? Haar jeugd, nachtmerries, trauma's? We krijgen er niets van mee. Daarom vind ik haar 'ommezwaai' (welke begint met de beet in Thomas' lip) niet geloofwaardig.

Bovendien komen de meeste personen nogal zwart wit uit de verf en zijn zo dun als bordkarton; karikaturen, waar ik me aan ga storen. Ik heb continu een ernstig gezicht van Portman moeten aanschouwen, dat maar eenmaal werd onderbroken door die nachtelijke uitspatting. Aranofsky werkt als een schilder, die zijn creaties voorziet van dikke vette opschriften, omdat hij bang lijkt dat het publiek niet zal zien wat hij bedoelt, en daarmee verpest hij zijn eigen prachtige composities. Mooie beelden maken bij lange na nog geen briljante film.

Aranofsky metselt alles dicht, gebruikt veel van dezelfde bouwstenen, vergeet de fundering, blijft braaf binnen platgetreden paden, en geeft geen ruimte om te dromen.

Het leven van Nina toont grote gelijkenis met Erika Kohut in La Pianiste van Michael Haneke.

Vond het begin moeilijk in te komen omdat ik vrij weinig met ballet heb maar naar mate de film in de 2e helft kwam vond ik het een geniale film. Erg goed ben nu ook stiekem ballet gaan waarderen, het wordt echt geweldig in beeld gebracht.

Prima stuk en kan er ook voor 90% in mee gaan. Enkel je vraag.

Lijkt me nogal makkelijk te beantwoorden: Ze wil immers dolgraag de hoofdrol krijgen/houden en daarom moet ze. of ze nu wil of niet, haar donkere kant boven laten komen. De behoefte om de rol te spelen perfect te zijn, wint het (onder invloed van Cassel en Lilly) langzaam aan van haar angst om los te gaan. Zij bijt ook niet uit zichzelf om haar zwarte kant de ruimte te geven, maar wordt daartoe uitgedaagd/gedwongen door Cassel. En uiteindelijk blijkt het loslaten van de controle desastreus voor haar perfectionistische persoonlijkheid.

Zijn er nog andere ballerina's die ook zelfmoordneigingen kregen bij het zien van het 'dansen' in de film?

Ja, ja, kom maar met het commentaar 'Natalie Portman is ook maar een actrice.'

Schitterende film.

Eigenlijk heeft Reinbo al namens mij gesproken maar natuurlijk omdat ik het een meesterlijke film vind. Daarvoor hoeft een film echter niet vernieuwend of baanbrekend te zijn. Sterker nog, vermoed niet dat er uberhaupt een baanbrekende of vernieuwende film in mijn top tien staat.

edit: En nu ik jouw top 10 zo eens even bekijk vind ik de opmerking nog vreemder want ook in het merendeel van die films zie ik weinig baanbrekends of vernieuwends. Het lijkt daarmee dus ook geen vereiste voor jou, dus waarom wel voor een ander?

nog een edit: Zie inmiddels dat Reinbo ook op dat top 10 verhaaltje al had gehouden. Hij haalt me echt de woorden uit de mond.

Verwar mijn smaken niet met de uwe Reinbo Ik zeg ook niet dat een film per sé baanbrekend moet zijn om 5* te hebben. Ik gebruikte dat woord voor Black Swan om aan te duiden dat ik niet zoveel nieuws of uitzonderlijks zag aan het geheel.

Baanbrekend noem ik dan een film als Enter The Void, maar die kom je ook niet elke dag tegen. Van Black Swan dacht ik dat er wat meer zou inzitten en dat mijn waardering wat hoger zou uitvallen. Voor mij mist het toch nog iets dat de film op het niveau 4 tot 5 zou tillen. Met name het einde lag erg voor de hand en waanideeën als deze kun je zien in films als bvb "Shining" of "Naked Lunch".

"Baanbrekend" zal ik maar schrappen uit mijn woordenschat. Tevreden?

Daarom vraag ik ook aan JOU wat voor uitzonderlijke nieuwigheden je in The Departed of Carlito's way gezien hebt.

Reacties als dit zijn zo misleidend. Iemand die gewoon té erg zichzelf wil uitdrukken in moeilijke taal, waarbij je waarschijnlijk meer bezig bent geweest met interessante woorden bedenken dan met echt het kijken van de film.

Het is gewoon een ontzettend goede film met super acteerwerk, met alle awards die het heeft gewonnen ben jij dus duidelijk een van de debielen die zichzelf wilt uitzonderen

laatste zin slaat natuurlijk nergens op

Ik snap trouwens de kritiek wel van: Laat ons dromen Aranofsky, maak het niet al te concreet...

Maar ik denk wel dat je dan een ander soort film krijgt. Aranofsky kiest er op deze manier wel voor om tempo te behouden en zelfs op te voeren. Zo komt het ritmisch gezien tot een andere (misschien betere) climax. Want als hij het dromeriger gelaten zou hebben, zou ook de visuele stijl in sommige gevallen aangepast moeten worden en vooral ook het ritme. En laat dat ritme nou net iets zijn wat ik in deze film perfect vond gedaan en waarin Aranofsky echt een grootmeester is.

Uitstekende geacteerd door name Portman voor de rest een sloome film die mij op bepaalde momenten verveelde.

Toen ik nog een ukkie was heb ik ook een paar jaar op balletles gezeten. Maar toen het te streng werd en ik niet meer mocht eten en andere 'leuke' dingen doen zag ik ervan af.

Ik weet niet precies wat je nu bedoelt, maar wat ik al eerder typte: ik denk dat deze film bij vrouwen veel harder aankomt. Mannen hebben weer andere problemen (geillustreerd in andere films).

Dat meen je niet?!

Ik heb een beetje het gevoel dat jij voor het kijken van de film al had besloten dat je hem niet op prijs zou gaan stellen.

Ik vind de vergelijking met Showgirls niet eens zo heel vergezocht.

Inderdaad, maar er zijn natuurlijk legio films op te noemen met een soort gelijk verhaal.

Ik vind Showgirls een goed voorbeeld van een wat mindere uitwerking hiervan.

Showgirls heeft een totaal andere insteek. Showgirls volgt een opportuniste die de top wil bereiken een focust op de facade achter de glitter en glamour schuil gaat, terwijl Black Swan gaat over iemand die aan de top staat, maar niet met de druk kan omgaan. Een psychologisch portret vs een portret van een 'scene'. Introvert vs extrovert. High end vs low end. Films zouden niet uiteenlopender kunnen zijn.

Enige overeenkomst is dat er iemand die danst centraal staat.

Concurrentie speelt in beide films een rol en verder hebben beide films een ietwat sadische danstrainer. Maar goed, ik zei ook dat het niet zo HEEL ver gezocht was en niet dat het een exacte kopie was.

Concurrentie speel overal een rol, verder vond ik Cassel niet bepaald sadistisch. En wie was de sadistsiche dansleeraar in Showgirls? Kan ik me niet eens herinneren.

Gisteren in de bioscoop gezien. Ik blijf 100% bij mijn 5 sterren en tweede plaats in m'n top 10. Wat een ge-wel-di-ge film om in de bioscoop te zien. Vooral de scène in de club gaf me echt kippenvel. Wat een film zeg. Subliem.