Il Vangelo secondo Matteo (1964)

Jammer dat je je zo beledigd voelt nu (niet mijn bedoeling geweest), maar ik kan mezelf niet echt aansprakelijk achten. Ik postte trouwens een reactie op een reactie van iemand op iemand anders, dus het feit dat jij je hierdoor zo aangesproken voelt komt toch echt voor jouw eigen rekening.

Dit stukje is echt bedoeld voor elke user, en voor elke film. In zijn algemeenheid dus. Niet gericht tegen users trouwens, maar voor de kunstenaars, die ik zo graag met respect behandeld zie (zie het als een hartstochtelijk pleidooi, dus).

Maar ik zie wel in dat dit stukje, om verwarring te voorkomen, beter in een forumtopic geplaatst had kunnen worden zoals bij die Tarkovsky-lijstjes. Dat ik dit nu toevallig post bij deze film, kwam alleen omdat de gelegenheid daar even was (reactie op Ramon).

Je doet het echt voorkomen alsof ik jou totaal niet serieus neem (wat nogal belachelijk zou zijn, aangezien er weinig mensen zijn wiens smaak meer op de mijne lijkt- maar goed).

Weet je zeker dat je niet zelf een bepaalde negatieve draai geeft aan mijn stukje (kom op zeg, met je breezer-gedoe)?

Het laatste over Pasolini dan: ik heb het idee dat ik als niet-gelovige een andere blik op deze film werp dan bijvoorbeeld een Christen dat zou doen. Ikzelf zie meer het humane, de humanistische visie van Pasolini, het spirituele.

Ieder zijn eigen visie dus...

Die Turkse regisseur is vooral beinvloed door... Bresson en Tarkovsky (en, in mindere mate, door Antonioni).

Totaal geen neo-realist dus (maar een "poetische, verstilde filmtaal"- VPRO Gids nr. 9, 2004, met een stuk over Uzak).

Als je echt niet houdt van dit "emotieloze" werk, zou ik als ik jou was Bresson's films nog maar even voor je uitsparen trouwens...

Ik zou beginnen met de meer toegankelijke topregisseurs (Fellini, Kurosawa) en mensen als Ozu, Dreyer en zeker Bresson echt voor het allerlaatst bewaren (zelfs Bergman is nog toegankelijker).

Het ging mij niet om de term 'Mattheus-evangelie' t.o.v. 'Bijbel', het ging om het eerste deel van de zin. Laat ik mijn bewering als volgt herformuleren.

Nee, het is een film die een aantal verhalen uit de Bijbel als basis gebruikt.

Nergens letterlijk, maar het blijkt uit je interpretatie. Een paar regels daarboven nog:

Dat blijft dus helemaal geen mysterie. In de film wordt Jezus niet primair als zoon van God gepresenteerd, maar als voorvechter van de armen. Een visie die niet direct strijdig is met Mattheus' visie, maar wel het accent heel ergens anders legt.

Mattheus had een andere verklaring over 'wie Jezus was', 'waarom hij aan het kruis hing' etcetera, en jij bent duidelijk krampachtig op zoek naar die verklaring in Pasolini's film. Om je vraag te beantwoorden, zelfs als het hele Mattheus-evangelie nooit geschreven was, dan was dit nog steeds een sterke film geweest. Enige basiskennis over wie Jezus was en wat hij gedaan heeft mag dan helpen om de film goed te kunnen volgen, maar Mattheus is niet de enige bron daarvoor (en dan heb ik het niet over de evangelien van de andere apostelen).

Laat ik voorop stellen dat ik het een non-discussie vind om de betekenis van of de motieven achter een film af te leiden uit wat de makers elders hebben gezegd. Dat soort informatie kan om tal van redenen onjuist zijn (verandering van gedachten tijdens het werken, verschillen van mening tussen de makers, etc.); laat de film liever voor zichzelf spreken. Wat je verder uit interviews haalt is wat mij betreft alleen 'geldig' als je het met de film kan staven. Wat niet uit de film te halen valt, dat is niet.

Overigens zie ik in dit betreffende citaat nog niet eens een directe tegenspraak met mijn beweringen. Wat Pasolini hier omschrijft is de vorm van de film, niet de inhoud. Maar dat kan je weer op veel manieren uitleggen, dus laten we ons tot de film zelf beperken.

Jij plaatst Il Vangelo wél in het neo-realisme; gimli zegt dat Pasolini beïnvloed is door Bresson, de anti-neo-realist.

Hierna had ik eigenlijk een heel stuk geschreven, maar omdat ik steeds in herhaling val heb ik het gewist. Hier een kortere versie:

Ik heb begrepen dat er in principe geen antwoord is op mijn vraag, dat het neo-realisme niet één bepaald soort acteren kent. Jouw opsommingen en vergelijkingen hebben mij dat duidelijk gemaakt Ramon.

Laat ik het hier ophouden dat Pasolini naar mijn gevoel voor de verkeerde manier van acteren, of beter gezegd de verkeerde manier van het uiten van emoties heeft gekozen. Té snel, té 'voorgelezen' en, ook al is dat een kenmerk van het neo-realisme, té overdreven amateuristisch* waardoor het nobele doel om Jezus niet als een goochelaar maar als een revolutionair uit te beelden, geen uitwerking heeft gehad op mij.

*Bij 'té overdreven amateuristisch' nog het volgende:

Maar ik heb Uzak (waarin ook amateurs acteren) juist met genot bekeken. Ik ben het er ook helemaal niet mee eens dat daar "emotieloos" geacteerd wordt. Wél naturel: dus niet te vergelijken met doorsneefilms als tPotC of Pearl Harbor. Maar door de wat langere (al dan niet stille) shots, het goede script en decor kun je de emoties heel goed aflezen van de gezichten van de acteurs en daarom vind ik die film ook weer niet te vergelijken met Il Vangelo. Ook Elephant bijvoorbeeld (waarin tevens amateurs acteren) vind ik in dat opzicht geslaagd.

Geloof me: ik wou echt dat het anders was. Ook ik verfoei het door de katholieke kerk gecreëerde imago van Jezus; vandaar dat ik Pasolini's bedoelingen mooi vind. Echter het probleem is dus, dat hij niet slaagt in zijn missie voor mij (misschien voor zichzelf en jullie wél).

Daarmee heb ik denk ik alles gezegd. Ik sluit af door mee te delen dat ik jullie adviezen (vooral die van gimli en Ramon) niet in de wind zal slaan (o.a. Bresson voor het laatst bewaren).

De meest poetische Jezusvertelling imo

****

Gisteravond (eindelijk) gezien. Ik mag wel zeggen dat dit qua esthetiek één van de mooiste films is die ik ooit heb gezien. Wauw!

Ik citeer deze recensie van Ramon, aangezien zijn woorden mijn gedachten over deze film perfect weergeven. (Is ook wel eens aangenaam .)

Voorlopig 4,5 sterren, en als ik mezelf kan leren om bij herziening me niet zo te ergeren aan Pasolini's Marxistische insteek dan sluit ik een 5 niet uit.

Nogmaals: wauw!

Een hele late reactie misschien Anatolia maar na 5 films van Bresson gezien te hebben en een hele rits neo-realistische films kan ik nu wel een antwoord geven op je vraag; het lijkt mij dat Pasolini hier neo-realisme combineert met een vleugje Bresson. Pasolini gebruikt non-professionele acteurs en filmt op locatie, twee typische kenmerken van het neo-realisme, maar de acteerstijl die wordt gebezigd heeft naast de realistische feel ook een Bressoniaans tintje in een aantal scene's (dat op zijn beurt ook gewoon resulteert in een realistische feel en geweldige emoties). Bresson probeerde elke vorm van expressiviteit uit de gezichten van de acteurs te halen en hij liet zijn acteurs veelal monotoon hun woorden uiten. Bresson bande het theatrale aspect eigenlijk uit het acteerwerk. De kijker ervaart emoties in de films van Bresson dmv projectie. De emotie in een film van Bresson is een onderliggende emotie die een bepaalde inspanning van de kijker vergt. Pasolini gebruikt zowel het dramatische, realistische acteerwerk uit het neo-realisme (stemverheffingen, een lachje hier, een bedrukt gezicht daar) maar gebruikt eveneens het expressieloze waar Bresson om bekend staat. De combinatie werkt steengoed vind ik. Het realisme is ongekend en ik kan veel met deze acteerstijl. Anderen hebben daar blijkbaar moeite mee.

Té gemaakt... heb me op een gegeven moment ronduit geërgerd aan het acteerwerk.

2*

En daar kan ik eigenlijk gewoon met mijn pet niet bij. Volgens mij is Pasolini de meest ondergewaardeerde regisseur op de site. Pure poezie.

Maar Pasolini gebruikte geen acteurs in deze film, het zijn allemaal amateurs waardoor de film juist levensecht overkomt. Ik vond het als een documentaire over het leven van Jezus. Er is weinig tekst, het zijn voornamelijk de gelaatsuitdrukkingen, de lichaamstaal en

de wonderschone muziek die hij laat vertellen.

Ironisch dat de beste film over Jezus Christus gemaakt werd door een homosexuele, atheistische marxist. Aan de andere kant is dat waarschijnlijk ook de reden dat Il Vangelo Secondo Matteo zo sterk is; Pasolini kon afstand nemen van het verhaal en voelde dus geen morele of religieuze verplichtingen om in gepreek te vervallen. De rechtse christenen die deze film destijds afwezen dachten daar waarschijnlijk echter anders over, aangezien zij in Pasolini's Jezus een socialistische radicaal zagen.

Hoe dan ook, de film is door zijn soberheid en de afwezigheid van alle bombarie enorm indrukwekkend. Interessante soundtrack ook, overigens. 4,5*

Hoezo was Pasolini atheïst? Volgens mij heeft hij zich (vooral naar aanleiding van deze film) uitdrukkelijk katholiek verklaard.

Of hij katholiek was of niet weet ik even niet, maar wat ik wel zeker weet is dat Pasolini fel tegen de kerk was als instelling.

Ik heb het van wikipedia (natuurlijk geen officiele bron, maar toch wel redelijk betrouwbaar).

Dit staat er:

The director also promoted the concept of "natural sacredness" in his works, the concept that the world is holy in and of itself, and does not need any spiritual essence or supernatural blessing to attain this state. Indeed, Pasolini was an avowed atheist. The contrast between public opinion and what Pasolini was able to show, focused on sexual moralism, was perhaps what made him encounter general disapproval and effectively he was perhaps the man who most suffered cultural discrimination for his homosexuality.

En dit is een persoonlijk quote van Pasolini:

On atheism: "If you know that I am an unbeliever, then you know me better than I do myself. I may be an unbeliever, but I am an unbeliever who has a nostalgia for a belief." (1966)

Maar in dat citaat lijkt Pasolini zich juist uitdrukkelijk geen atheïst te willen noemen, al is de precieze strekking wat vaag. Een iets helderder citaat is wellicht deze uit een interview met de New York Times in 1969:

"When I say God, I do not mean a Catholic God. He could belong to any religion, a peasant religion. All religions are really peasant religions. That is why religion is in crisis today. We are passing from a peasant world to an industrial world. But a world does not die, so the peasant civilization lives within us, buried within us. It is buried, along with the sense of the sacred, within the factory owner and his family in ‘Teorema.’ " ( link met wat spoilers voor Teorema)

Pasolini is dus zeker geen 'avowed atheist' zoals Wikipedia wil doen geloven. Hij zet zich weliswaar af tegen de kerk (dat is in sterkere mate ook in Salò te zien), maar anti-kerk is nog niets anders dan anti-religie.

Blijft natuurlijk wel de vraag waarom hij dan katholiek zou zijn. Ik meende dat Pasolini zichzelf een 'katholieke marxist' noemde, maar bij nader inzien begin ik dit te betwijfelen. Weliswaar zijn er diverse sites die deze uitspraak aan hem toeschrijven ([1], [2]), maar een goede bron wordt daarbij niet gegeven. Daarentegen meldt [3] dat Pasolini alleen maar een 'katholieke marxist' werd genoemd, daarbij verwijzende naar een artikel door G. Nowell-Smith uit 1977 (waarbij het in het midden blijft of Nowell-Smith dan Pasolini een katholiek genoemd heeft, of dat Nowell-Smith alleen maar opmerkt dat Pasolini door anderen zo genoemd werd).

Op grond hiervan verwacht ik bij nader inzien dus niet dat Pasolini zichzelf expliciet een katholiek heeft genoemd (dat zou ook erg vreemd zijn in combinatie met de vaagheid in de eerder aangehaalde citaten), maar hij was dus zeker niet zondermeer een atheïst.

(als er toevallig nog iemand is die Italiaans spreekt hier kan ik nog verwijzen naar [4], met diverse citaten van Pasolini zelf over deze film, maar met een vertaalmachine en een woordenboek kan ik daar niet zoveel interpreteerbare informatie uit halen)

Een erg mooie en indrukwekkende film. De stijl van de film past goed bij het evangelieverhaal. Weinig poespas en veel stiltes. (Ik moest af en toe wel denken aan Once upon a time in the west, vanwege alle close-ups van gezichten).

De enige scenes die ik niet echt geweldig vond waren de kruisigings en opstandingsscene. Daar had ik het gevoel dat het nogal afgeraffeld werd. en de opstandingsscene klopt gewoon niet. Volgens Mattheüs was Jezus al opgestaan toen Maria bij het graf aankwam en de doeken waren netjes opgevouwen.

De laatste scene vond ik dan wel weer erg indrukwekkend.

De Muziekkeuze was best apart zo af en toe, maar werkte echt goed bij de beelden. 4,5*

Prachtige film, in één woord prachtig. Il Vangelo secondo Matteo is veel minder zwaar en veel mooier gefilmd dan ik had verwacht. Het gebrek aan dialoog en de vele stille close-ups maken de film helemaal niet saai maar scheppen een serene sfeer. Contrasterend daarmee ligt het verteltempo aangenaam hoog.

Het concept om alleen maar met letterlijke bijbelteksten te werken is erg sterk. Ik heb me daardoor nergens gestoord aan een onbijbelse voorstelling van zaken en de combinatie van beeld en tekst is op vele momenten bijzonder indrukwekkend. De beoordeling van deze film is voor mij dan ook onlosmakelijk verbonden met de religieuze inhoud.

Cinematografisch is er veel aandacht voor menselijke figuren, scherp afgetekend tegen de achtergrond. Op een of andere manier zat er voor mijn gevoel veel diepte in de beelden.

De muziek valt tenslotte op en is zeer belangrijk voor de film. Gedeeltes uit de Mattheus-passion (Bach) zijn natuurlijk fantastisch maar andere thema's vond ik soms wat jengelig.

Zonder twijfel is dit de beste film die ooit is gemaakt over de figuur Jezus Christus, zeer waarschijnlijk ook de beste film die over hem gemaakt gaat worden.

4,5*

4.5*

Ben het helemaal met bovenstaande review eens.

Gisteren pas gezien deze wonderschone film...

1 van de meest pure films die ik ken en hoogstwaarschijnlijk de ultieme vertelling over het leven van Jezus.

Veelvuldig gebruik van indringende close-ups (Pasolini gebruikte arme boeren uit Italie als acteurs) geven je het gevoel er zelf bij te zijn. De engel, Maria en natuurlijk Jezus zelf zijn van een haast bovennatuurlijke schoonheid.

De close-ups staan in schril contrast met de shots van mensen in uitgestrekte landschappen. Dit gaf mij het gevoel van nietigheid van de mens t.o.v. de natuur.

De muziek werkte uitstekend. Ook de verassende keuze voor de gospel 'Sometimes I feel like a motherless child' sloot voor mijn gevoel perfect aan.

Quotes van Jezus uit de film:

'Je ziet wel de splinter in het oog van je broeder, maar de balk in je eigen oog merk je niet op.'

'Is 't leven niet meer dan voedsel en 't lichaam niet meer dan de kleding?'

'Vrees niet hen die wel 't lichaam kunnen doden, maar niet de ziel. Vrees liever Hem die lichaam en ziel kan laten omkomen in de hel.'

Jezus was immers een revolutionair en kwam geen vrede brengen maar het zwaard.

Of je nu gelooft of niet de filosofie uit Matheus zit vol onomstotelijke levenswijsheden en is hiermee een goede weg naar innerlijke ontplooiing.

Al met al een tijdloos document waar hoop, geloof en liefde uit geput kan worden.

5* zonder enige twijfel...

het voelde allemaal zeer geknutseld aan..

pasolini tracht hier iets bresson-achtigs te creeeren maar faalt zeer duidelijk..verder wordt jezus afgebeeld als een bordkartonnen personage die maar wat bijbelteksten oprafelt maar die geen enkel verband houden met de wereld waarin hij leeft en hoe deze aan ons wordt getoond

het slechte gebruik van vaak ontoepasselijke muziek

viel ook op,op een gegeven moment dacht ik dat ik naar een parodie aan het kijken was,...de typisch italiaanse gezichten en settings voor een verhaal dat zich in judea zijn ook een minpunt uiteraard

krachteloos en oppervlakkig.

ik had een helemaal andere film verwacht,maar goed...

*

Tuurlijk.

Ik heb zelf weinig films gezien die muziek zo goed gebruikte. Leslie Nielsen heb ik trouwens ook niet gezien en die zit toch altijdt wel in een beetje parodie.

Pasolini had, met het oog op de authenticiteit, zeker beter tussen de flatgebouwen in Nazareth kunnen gaan filmen?...

Totaal anders dan verwacht. Had een zware (misschien wel te) diepgaande film verwacht over het leven van Jezus volgens Matteus. Wat ik echter te zien kreeg was een film die een prachtige soundtrack heeft er geweldig mooi uitziet maar die ook veel mist. Wat me direct al opviel was de relatief korte speelduur. Deze werkt dan ook eerder tegen dan voor de film mijn inziens. Er wordt gesprongen van het ene bekende verhaal naar het andere. Vaak zonder een enkele scene er tussen. Het is voor mijn gevoel dan ook meer een opsomming van de grote gebeurtenissen uit het leven van Jezus dan een verhaal over het leven van Jezus. Een grote misser vind ik dat. Al denk ik ook niet dat er met deze speelduur veel meer uit te halen viel. Ik kreeg ook nergens enige binding met de persoon Jezus of een van zijn apostelen. (Al kan dat goed de bedoeling van Pasolini zijn geweest) Wat dan overblijft is een prachtig gefilmde film met een geweldige soundtrack waarin goed wordt geacteerd (vooral de acteur die Jezus zelf speelt) maar die met een verkeerd uitgangspunt is gemaakt. Geschikt voor mensen die in grote lijnen het levensverhaal van Jezus willen leren kennen maar mij was het veel te oppervlakkig. Mijn beoordeling wacht ik nog even mee. Misschien als ik zonder de verwachtingen die ik had de film nog een keer bekijk dat ik me hier dan minder aan stoor.

Onlangs herzien. Deze film is zijn 4,5 ster meer dan waard.

Bijzonder, het viel mij juist weer op dat deze film het complete levensverhaal van Jezus laat zien zonder te overhaasten. Het verteltempo ligt weliswaar behoorlijk hoog maar toch komt Il Vangelo secondo Matteo heel rustig, haast sereen over. Een sterk voorbeeld is de verzoeking in de woestijn, waar eerst ruim de tijd wordt genomen om de sfeer te laten doordringen. Daarbij worden er toch niet alleen gebeurtenissen in beeld gebracht maar ook veel inhoud: preken en uitspraken van Jezus.

Voor mij was het alles behalve oppervlakkig. De simpelste scenes raken mij al, juist omdat ik de bijbeltekst ken. Dat is ook de absolute meerwaarde van het gebruik van letterlijke citaten.

Daarbij zijn de radicale redes van Jezus volgens mij slechts ten volle te begrijpen wanneer je vertrouwd bent met het evangelie.

Heb hem ook al herzien en mijn kritiek blijft staan

Zeker het eerste uur wordt er in een rotvaart het leven van Jezus vertelt. Aan de hand van enkele van de bekendste verhalen uit zijn leven. In deze periode krijg ik gewoonweg geen band met de personages omdat dat simpelweg niet wordt toegestaan. De bedoeling of niet ik vond het niet prettig.

Vond het gebruik van de echte teksten ook erg goed gekozen. Het voegt zeker iets toe. (de film heeft ook genoeg positiieve punten vandaar de drie sterren en niet nog lager) Al ben ik het niet met je eens dat je hiervoor vertrouwd moet zijn met het evangelie. Vindt het misschien wel eerder een nadeel.

Mooie poetische film. De naturelle en fragmentarische opzet doet bijzonder authentiek aan en de locaties zijn schitterend. Ik ergerde me wel aan Jesus die ik een betweterige arrogante kwal vond. Ondanks dat zeker 4*.

Bijzondere film. Stond al een hele tijd op mijn te zien lijst, maar het kwam er nooit van.

Tijd geleden het Nieuwe Testament herlezen en dus ook Matteus. Interessant dat de film eigenlijk even sporadisch als het boek het verhaal verteld. Zonder veel poespas, bijna kurkdroog.

Mooi is de film best, maar soms voelde het mij wat te droog aan. De poëzie die ik zo mooi in de bijbel vind, komt me hier wat minder voor. Het deed me gewoon minder, het voelde anders dan in de bijbel zelf.

Sommige scènes werden letterlijk nagespeeld, even kort als ze in de bijbel voorbij komen. Maar daar ging mijn fantasie er toch een wereld omheen bedenken, in de film had ik daar haast geen tijd voor.

Misschien moet ik het ook op een andere manier bekijken, of misschien is het gewoon net niet mijn film. Toch wel de beste bijbelverfilming, alhoewel ik moet bekennen er niet veel te kennen. Wat televisieseries en van de EOfilms.

Erg goed dat Pasolini zelf niet christelijk was, maar hem zo wilde verfilmen als gelovigen hem zagen, zonder cynisme of dubbele laag. Misschien juist omdat hij niet christelijk was kon hij er een film van maken die niet kazig, cliché, te groots en heldhaftig was. Down to earth, maar toch met bewondering. Iets wat ik wel met hem deel.

Herkijk volgt hopelijk binnenkort, nu geef ik er alvast dik 3,5* aan. Hopelijk wordt het later wel mijn film

Mooie film die goed het Evangelie van Mattheus volgt en ook nog eens hele mooie beelden heeft.

Goed aan de film vond ik, dat ook de meer onbegrijpelijke of wat mij betreft "negatievere" kanten van Jezus getoond worden, zoals de vervloeking van de vijgeboom.

Het is absoluut geen zoetig portret van Jezus.

Ik vind de film af en toe een beetje te rustig en Jezus had iets menselijker voorgesteld kunnen worden; er was grote afstand tussen hem en zijn volgelingen in deze film.

Maar toch een van de betere films over Jezus; zeker een aanrader als je graag veel uitspraken van Jezus hoort.