Sombre (1998)

Aparte en daardoor fijne dramafilm die meerdere genres omvat zonder er daadwerkelijk sterk op eentje te leunen.

Verwacht geen sensationele moorden. De moorden zijn niet in beeld gebracht om mee te dingen naar de meest gruwelijk in beeld gebrachte filmmoord van de jaren `90. Spannend is het ook niet te noemen, het voelt eerder klinisch aan als er iemand vermoord wordt, alsof het de dagelijkse boodschappen betreft. Ze registreren vooral de geestestoestand van de moordenaar. Is moorden een hobby van hem, een instinct of is de hoofdpersoon ontoerekeningsvatbaar?

Alle logica gaat overboord en je kunt alleen maar gissen naar de betekenis van onbegrijpelijke handelingen van een onbegrijpelijke hoofdpersoon en een al net zo ontspoorde omgeving bij tijd en wijlen. Net zo als het gissen is naar de betekenis van bepaalde beelden. Beelden die vaak in duisternis gehuld zijn, of die soms snel achter elkaar gemonteerde groenigheid van de natuur uitbeelden of die je verstrikt doen raken in het achteloos naar achter wapperende haar van een meisje. Het camerawerk is vaak onstuimig. Tussen deze chaos door is er soms plaats voor een moment van overpeinzing of is het een moment waarop Jean zijn volgende snode plan bedenkt? Prachtig shot als Jean vanaf de top van een berg neerkijkt op de zwemmende meisjes, die opgaan in het glinsterende water dat almaar zwarter lijkt te worden. Krijgt hij een zwarte dwaas voor zijn ogen? Wie zal het zeggen?

De muziek hangt er niet bij maar versterkt het gevoel alsof je bij iemand onder de huid kruipt. Zo zien wij Claire op een feestje losbandig heen en weer bewegen, onder elektronische deuntjes die steeds meer vervallen in een vast patroon. Vervolgens vloeit dit nummer langzaam over in een vrolijk Frans volksnummer. Waaruit bleek dat Claire helemaal in haar eigen wereldje vertoefde. Geniaal!

Helaas sluipt er richting het einde van de film wat meer dialoog in de film. Onnodige dialoog die personages ervaringen met elkaar laat delen. De scene dat Claire minutenlang met die vrouw die haar naar huis bracht in gesprek raakte had unaniem geschrapt mogen worden. Vond dat de film de zwartgallige toon in de 1ste 75 minuten wat uit het oog verloor. getuige ook de ontsnapping van Claire die haar zus vrijliet.

Verder een film die net zo als Beau Travail heerlijk onder de huid kruipt. De film laat zich inderdaad met weinig meten. Waren er maar meer van deze films....Dikke 4*

De titel dekt de lading volledig: erg naargeestig en deprimerend. Niet zoals bijvoorbeeld Irréversible en Requiem for a Dream dat zijn op hun manier, maar veel eerder inhoudsloos en zelfs vrij vormloos, waar de twee eerder genoemde films juist uitblinken in visueel en muzikaal opzicht.

Nou ja, een paar shots zijn wel sterk, zoals de korrelige en flitsende beelden van bomen en het rustig kabbelende water. Daartussendoor zie je vrijwel alleen maar de emotieloze kop van Jean, vrouwonvriendelijkheid, depressieve personen en vaag en oninteressant gestommel.

Het is minimalisme ten top (wat natuurlijk de bedoeling zal zijn). De manier van filmen is weinig verheffend, en van audio is vrijwel geen sprake (behalve bijvoorbeeld het geluid van autobanden en andere geluiden die de personages zelf horen). De gebeurtenissen en karakters zijn zo plat als een dubbeltje en wekken werkelijk geen enkele emotie bij me op, het is al met al oersaai.

Pas na dik een uur kom je in een stroomversnelling als er meer personen worden geïntroduceerd op het feestje en bij die kerel thuis. De muziek is dan ook meteen super: Bela Lugosi's Dead van Bauhaus.

Eindelijk wat emotie.. en is het puike acteerwerk van vooral Elina Löwensohn (als Claire) zichtbaar. Jammergenoeg kakt de film later weer in en besloot ik een kwartier voor het einde zelf maar Bauhaus eronder af te spelen, wat zowaar veel meer sfeer schepte. Gelukkig is het einde wel weer van zichzelf (muzikaal) sfeervol door de shots van het Tourpubliek en auto's in de berm die het minimalisme weer eens onderstrepen.

Moeilijk een beoordeling aan te geven, 2,5* omdat ik toch wel een zwak heb voor de donkere en deprimerende kant. Ben ook al een tijdje benieuwd naar La Vie Nouvelle maar kan dat ding nergens vinden.

Oke, dit moet toch wel een van de meest nihilistische films allertijden zijn. Moest soms denken aan Gasper Noe en vooral zijn debuutfilm maar dit gaat zelfs nog een stapje verder, er is werkelijk geen greintje hoop, de personages lijken totaal verloren te zijn en er is niemand om ze te helpen. Van te voren wist ik dit eigenlijk al, had al heel wat recensies geschreven waarin dit bevestigt werd en daarom wou ik hem ook graag zien, heb ook altijd al een fascinatie gehad voor de donkere kant van het leven en kijk graag films waarin dat naar voren komt, ook al is het (zoals hier) tot in den extreme. De eerste twintig minuten waren een enorme marteling, je ziet eigenlijk helemaal niets door de spastische bewegingen, af en toe wat flarden van lichaamsdelen en donkere landschappen, op de camera zit een donkere filter die dit dit allemaal nog een tikje grauwer maakt. Verder hoor je af en toe wat gehijg, gegil en gekreun maar dat is het dan. Ik heb de film op dat punt maar uitgezet en besloten gewoon de volgende dag verder te gaan, ik was al moe en had er op dat moment ook niet veel zin meer in ook...

Nouja de nacht erop dus weer opgestart en ditmaal werd ik na een poosje helemaal opgezogen, vooral die zwemscene in dat meertje en bijna alles wat daarop volgt met als absoluut hoogtepunt de Bela Lugosi's Dead scene zijn echt enorm onheilspellend. En dan die cinematografie! Man, man wat zag dat er cool uit zeg. De een noemt het misschien pretentieus maar zoiets had ik niet vaak eerder gezien en het kwam de sfeer wat mij beterft alleen maar ten goede. Je vergeet bijna het gebrek aan verhaal, een punt waar ik me eerder juist nogal aan stoorde. Vond Jean ook best een intrigerend personage, hij zegt helemaal niets, hij is uitdrukkingloos maar toch werd ik een beetje bang van hem. Het leek soms net een beest hoe hij met die vrouwen omging. Haten, zoals ik bijvoorbeeld de verkrachter in Irreversible haatte, deed ik hem echter niet.
Ik voelde in de verte zijn pijn en onvermogen tot comminuceren. Dat praat zijn daden natuurlijk helemaal niet goed maar net zoals voor de donkere kant van het bestaan voel ik ook een fascinatie voor dit soort zieke/verloren geesten (ook wel het kwaad) er komen dan vaak vragen naar boven van: hoe is diegene zo geworden wat zijn zijn beweegredenen voor wat hij doet. Deze film laat je daarover lekker in de waan en geeft niets prijs waardoor het allemaal nog mysterieuzer werd, er is enkel de onderhuidse spanning en daar heb je het maar mee te doen. Tegen het einde aan vond ik het een beetje saai worden, de film gaat mogenlijk net een kwartiertje te lang door, misschien hadden ze dat hier al eerder genoemde gesprek tussen Claire en die vrouw thuis moeten schrappen want dat voegde wat mijn betreft niets toe. Ook die scene in dat bos had iets korter gemogen. Ik heb het vanaf daar ook niet echt meer kunnen volgen ook gezien het beeld weer grauw werd en de batterijen van mijn headphone het ook nog eens langzaam begaven zodat ik me slechte audio zat, maar het idee dat ik hierdoor een hevige climax heb gemist sluit ik uit. Hierna volgde immers nog het tour de france stukje wat dan wel weer erg freaky was, wat het nou betekende, ik weet het niet, maar ik ben op de een of andere manier toch wel blij dat ze het er hebben ingestopt...

Dan komen we op de vraag die mijn voorganger ook al stelde: hoe moet je dit in godesnaam beoordelen? Het heeft in mijn ogen net zoveel saaie als memorabele stukken en de film is ondanks dat ik hierboven vrij positief ben lang niet zo'n meesterwerk als de films van Noe. Toch heeft het me niet helemaal koud gelaten, het is op meerdere vlakken dan ook een bijzondere film, maar meer dan een krappe voldoende kan ik er nu even niet van maken. Grandrieux zijn tweede ''La Vie Nouvelle'' staat ook al klaar maar daar wacht ik nog even mee, het is me ondanks die paar feel-good filmpjes van vanmiddag namenlijk nog steeds niet gelukt om de nare smaak hiervan weg te spoelen. Opzich goed nieuws: Ben ik toch niet helemaal gevoelloos!

3 sterren

Sterke sfeer, goede muziek. Eigenlijk de hele film met een soort WTF-gevoel zitten kijken. Het doen en laten van de twee vrouwelijke hoofdrolspelers is buitengewoon vreemd om te aanschouwen. De scène bij het meertje en de scène die daarop volgt bijvoorbeeld, uitzonderlijk bizar.

Een paar scènes zijn net wat te donker, het is te onduidelijk waar je naar kijkt, dit irriteerde een beetje. Hypnotische, tamelijk indrukwekkende film.

4*

Bij deze dan:

Vanwege de goede kritieken op deze film heb ik gisteren besloten om er maar voor te gaan. De titel is goed gekozen, ik werd erg sombre van Sombre. In de meeste gevallen is dit een goed teken bij mij, maar in dit geval niet. Ik word nogal somber als ik bedenk wat ik in die 112 minuten allemaal had kunnen doen! Uit het raam staren bijvoorbeeld, of de maden in de vuilnisbak tellen.

De film komt erg traag op gang. Zo rond de 45ste minuut lijkt het interessant te gaan worden, maar dat wordt het niet. Vanaf de 50ste minuut heb ik zowat constant op de teller gekeken. Schiet op! Laat wat gebeuren! Nog 60 minuten! Nog 59 minuten! Maar nee. Het enige goede gevoel dat ik van deze film kreeg was toen ik 'm afzette en de DVD door de kamer smeet.

En waarom? Om te beginnen stoorde ik me verschrikkelijk aan het camerawerk. Af en toe zag je niet wat er gaande was. Het was vooral schokkerig en vaag. De muziek was in het begin het enige wat mij nog kon bekoren, maar helaas verdween die al snel en was het wachten tot er eindelijk wat geluid kwam in al die stilte.

Het acteerwerk was in orde, maar het kon me eigenlijk niet boeien. Het lukte niet om enige connectie met de hoofdpersonen te krijgen. Wat kan mij het schelen wat er met ze gebeurt.

De film was wel constant. Er gebeurde de hele tijd niks.

Wat heb ik moeite moeten doen om 'm niet af te zetten. De ervaring was voor mij te vergelijken met Eraserhead. En dat is niet positief.

Wat mij betreft is deze film het nog niet waard om te downloaden en er een schijfje van 20 cent aan te verspillen.

Ik houd het maar bij voorspelbare, voorgekauwde Hollywood meuk want dit is blijkbaar echt niet mijn ding.

0,5*

Ik zie Jean en ik denk 'ik ken die figuur'. Dit is Renaat Schotte, wielercommentator bij Sporza én fulltime weirdo. Wat schetst mijn verbazing?! Verderop staat de beste man gewoon naar de Tour de France te kijken!!! Hoe hoog kan de bewijslast oplopen? Toch maar alvast een mailtje gestuurd naar Sporza dat ze 'm extra in de gaten moeten houden, mocht dit nog niet het geval zijn. Het antwoord zal zoals altijd zijn 'Bemoei je met je eigen zaken, vriend'.

Over de film dan:

Mooi omschreven. En wat een gevoel voor ritme heeft Philippe Grandrieux! Sombre is echt instinctieve cinema. Een diep verontrustend maar wondermooi kunstwerk, waar ontzettend veel kracht vanuit gaat. Vaak gefilmd alsof je in het donker rondloopt, maar niettemin hypnotiserend. Het lijkt wel één aaneenschakeling van prachtige scènes. Ook de muziek past perfect: op het eerste gezicht kil en luguber, maar als je dichter probeert te komen ook aangrijpend.

Een beetje zoals de personages dus. Jean is eigenlijk een seriemoordenaar die niet in staat is tot menselijk contact. Niet meteen een vertederend baasje dus. Maar na een tijd krijgt hij iets aandoenlijks, zeker in relatie tot Claire. Magnifieke scène waarin hij haar 'betrapt' met dat dierenpak aan.

Moeilijk om uit te leggen wat Sombre nu met me deed, en nog moeilijker om deze prent een score te geven. Bij een eerste visie was ik in ieder geval diep onder de indruk. Voor nu 4,5*.

Nee, ik kon hier helemaal niets mee.

Dat terwijl ik Gaspar Noé films wel kan waarderen, dus ik had dit niet verwacht.

Het hoofdpersonage vind ik echt een van de minst interessante personages ooit.

Wat een vaag en naar figuur.

Het magere verhaaltje boeit totaal niet. En voila, daar wordt weer een prostituee gewurgd...

Naar het einde toe zit er iets meer verhaal in, maar wederom vond ik het totaal niet boeiend.

De film ziet er erg lelijk uit. Veel te donker en zeer warrig gefilmd. Het zal wel een artistieke keuze zijn geweest om zo weinig mogelijk te belichten, maar mij stoorde het enorm.

Gauw weer vergeten dit.

P.S. Mochizuki Rokuro vertelde me dat hij Seul Contre Tous 0,5* geeft en deze 5* Bij mij is het precies andersom (hoewel ik Seul Contre Tous 4* geef)

Toch opmerkelijk dat deze films zo verschillend beoordeeld kunnen worden. De aanpak van beide films verschilt blijkbaar toch genoeg om op een totaal ander oordeel uit te komen.

Bevreemende en kille film. Erg grauw ook.

Misschien moet ik hem nog eens zien, was wat moe, maar vond hem best aardig en vooral sfeervol. Niet echt een fijne film, en ook wat lang. Met name het eerste uur vond ik wat te repititief, maar tegen het einde zitten er wel een paar coole scenes in.

3*

Ik denk dat er geen enkele film is die de naam zo'n eer aan doet dan deze film "Sombre". Het grootste gedeelte wat we te zien krijgen is gehuld in duisternis. Ook moreel is het een duistere film. Verklaringen over het gedrag van de hoofdpersoon worden niet gegeven, alles is in duister gehuld. Nihilisme ten top. Daar komt ook nog bij de zeer depri maar wel uitstekende punk/new wave score van o.a. Bauhaus. Neen, net zoals Grandrieux's 'La Vie Nouvelle' is Sombre nu niet bepaald een film om vrolijk van te worden.

3,0*

Abortus.

Van rustig en grauw naar onheilspellend duister, geen blijheid maar bulgor, geen gejank maar geschreeuw, geen geschreeuw maar gekrijs, geen bevalling maar een abortus.

Als het ongeboren kind van morgen mishandeld Sombre haar kijkers door rustig en grauw te openen, de nietsvermoedende personenwagen dwaalt langzaam over het geasvalteerde wegdek het dal in, opeens is het stil ... En de openingscene van Sombre is een feit.

Een openingscene die gevolgt wordt door een eindeloze donkere tunnel van somberheid, wanhoop en ongeluk. Een uiterst onsympathieke man, die verdomme wel eens de hoofdpersoon zou kunnen zijn leidt de weg.

Gewurgde hoeren smeeken naar ongemak, pijn doet enkel het verleden, het verleden dat onaangekondigd met een navelstreng verbonden is aan het heden. Grandrieux zegt: ''wij knippen die navelstreng door''.

Sombre, het vervloekte ongeboren kind van morgen, een mormel dat bekend staat als Grandrieux zijn debuut, een nihilistisch schepsel dat uitsluitend niet valt onder het thema 'feel good'. Het nihilistisch ongeboren kind van morgen met vrouwen aan de strop.

Ook Grandrieux zijn debuut is nare film, een naargeestig plot met met zo nu en dan best hippe muziek. Hier creeerd de man een gedurft contrast. Een gedurft contrast met een grauwe en donkere setting.

Arty farty misbaksel betreffende een dramatische vertelling over de ontmoeting tussen een moordende geesteszieke poppenkastspeler en een contactgestoorde jongevrouw (en haar zus) dat leidt tot gekke vlinders in de buik. De handelingen van onze twee protagonisten ontgaat ieder weldenkend persoon, waardoor het drama dat zich opdringt alleen maar onthaald kan worden met schouderophalend gedrag. Dat dit alles geheel in strijd is met de geijkte romantische vertellingen leidt bij velen blijkbaar tot een hoge waardering. Want oh oh oh, wat is dat toch bijzonder.

En dat gepaard met die duistere en naargeestige sfeer in de film waar een ieder vol lof over praat, die overigens maar met mondjesmaat valt te ontdekken. Gelukkig weet Grandrieux een paar leuke stilistische foefjes met geluid (of gebrek daaraan) op de kijker af te vuren om de film niet geheel te laten verzanden in een snore-fest van jewelste.

Jammer, de openingsscene met gillende kinderen bij de poppenkast beloofde veel goeds, maar dat werd niet doorgetrokken. De film is toch te narratief.

Ontzettend moeilijke film om in te komen. Dit vooral omdat het allemaal wel érg donker gefilmd is. Ik snap het doel en wellicht werkt het op een groot doek beter, maar in feite zat ik geregeld gewoon naar niets te kijken, omdat het zo onderbelicht was dat het nauwelijks te zien was of er iets bewoog. Dat had spannend kunnen werken, maar aangezien ik vooral aan het begin van de film de context niet goed bevatte is het toch vooral saai om naar het niks te staren. Ik waardeer het experiment, maar echt geslaagd vind ik het niet. Het grootste probleem is dan ook dat het vooral heel lelijk is. Het is overigens niet het enige experiment. Af en toe wat Brakhage-achtige gewapper van gras of haren ontbreekt ook niet en dat vind ik al stukken hypnotiserender.

Pas in de tweede helft kwam ik echter pas echt in de film. Ik heb er nog steeds genoeg op aan te merken, want het verhaal komt toch net wat te onzinnig over en het is allemaal wat langdradig, maar tegelijkertijd moet ik toch toegeven dat die vreemde stijl van Grandrieux af en toe de juiste snaar raakt. De scènes rond het meer en in de disco hebben de juiste sfeer. Er ontstond ook meer onderhuids drama en spanning, maar die valt moeilijk te verklaren. Een groot deel van de film keek ik wat verveeld, maar tegen het einde was ik geïntrigeerd. Heeft denk ik een herziening nodig.

3*

Vrij hopeloos gevalletje van een film dat werkelijk niets biedt. Geen verhaal, geen mooie beelden, geen overtuigende sfeer, ook al lijkt men die hier geweldig te vinden, om over de duffe personages maar te zwijgen.

De film had zelfs niet iets om je even lekker aan te ergeren of zo, gewoon niets..

1 pluspunt, fijne muziek uit diverse hoeken.

Erg moeilijk te beoordelen.

Ik kan niet zeggen dat het echt een goede film is, daarnaast ook niet echt slecht. Af en toe pakte de film mij, om me op een moment daarna weer los te laten. Mooie beelden worden afgewisseld met leijke beelden. Ik stoorde mij wel aan de soms erg donkere scènes, onder het mom ik zie je niet maar ik hoor je wel kun je wel ongeveer voor de geest houden wat er gaande is op het scherm door het geluid.

Erg jammer ook dat het nogal lang duurt allemaal. De film heeft iets slepends. Je komt in een soort neerwaartse spiraal terecht, waar je tijdens de zit een erg naar gevoel bij krijgt. Wat dat betreft is het Grandieux zeker gelukt om mij als kijker mee te krijgen in de sombere wereld die Sombre heet. Een duidelijk verhaal is niet aanwezig. Er gebeurt vrij weinig en de beweeg reden van het hoofdpersonage wordt nimmer duidelijk. De mysterie rond dit karakter blijft intrigeren. De rest boeide mij niet zo. De twee vrouwen waar het in meer dan de helft van de film om draait konden mij niet boeien. Ook de rest is niet erg interessant.

Toch weet Grandieux je nog steeds vast te houden. Dit doet hij door je als het ware te hypnotiseren met beelden. Een shot van de natuur en dan veranderd in een shot van iemands haar. Er vreemd, maar daarnaast ook erg mooi om naar te kijken. En zo zitten er meer shots in Sombre. Soms vreemd en lelijk maar aan de andere kant draagt het veel bij aan de film. Wat ik wat minder vond was dat de acteurs wel veel van de achterkant gefilmd werden. Zie je eindelijk eens een keer wat, kun je er weer weinig mee. Dit maakt het erg moeilijk om enige emotie of symphatie voor de karakters te krijgen. Dit maakt de film erg afstandelijk, maar werkt wel weer goed. Nihilistisch tot en met, maar een erg intrigerende film om te zien.

Een beetje een warrige review, maar geeft wel een goed beeld over hoe ik Sombre heb ervaren. Erg onevenwichtig, en vaak weet je niet echt wat je van de film moet vinden. Daarnaast weet het wel constant te boeien. Qua muziek en geluid ook erg geslaagd.

Een beetje een Jack the Ripper achtig verhaal over een psycho die de Tour de France route volgt en daar elke vrouw van de weg plukt om te verleiden en uiteindelijk te vermoorden, tot twee dames... Ik moet eerlijk zeggen dat Sombre niet echt makkelijk te volgen is en ook een beetje alle kanten opgaat. Helaas ook niet echt spannend of eng zoals de trailer doet vermelden, de montage daarintegen is wel perfect en oogt lekker donker en schokkerig op zijn tijd. Maar verder is het meer een soort van psychologische thriller, maar echt spannend word het nergens. Wel weer hier en daar enkele typische schokkende scenes ala France. Beetje wisselvallig als je het mij vraagt. Niet zoals ik het verwachte.

3,0*

Teleurstellend.

Maar uitleggen waarom wordt geen eenvoudige taak. Ik kan wel snel wat kritieken opdreunen: zo ziet alles er vreselijk lelijk uit, zitten er louter onsympathieke personages in, is de film veel te donker en zijn scenes regelmatig niet vooruit te branden.

Maar kijkende naar andere Grandrieux films kan ik die commentaren ook op z'n andere films loslaten. Het zit dus iets complexer. Ik denk dat het vooral te maken heeft met de invulling van z'n typische kenmerken. Doordat het daar wat misloopt komt de sfeer van de film compleet niet over, het resultaat laat zich raden.

Ik hoor veel mensen de vergelijking trekken met Noé, mij deed het vooral denken aan Haneke's Le Temps du Loup. Lelijkheid op z'n lelijkst. Niet die groezelig gestileerde vuiligheid, maar eerder de Russische armoede-variant. Een film als Un Lac was verder ook (veel) te donker, maar daar laat Grandrieux nét genoeg zien om alles aan elkaar te knopen, hier had ik de indruk vaak naar wat zwart met minder zwart te kijken. Nochthans heb ik de film in een compleet verduisterde kamer gekeken.

De soundtrack laat ook genoeg steken vallen. In het begin zijn er nog wel wat scenes waar een goeie muziekkeuze de sfeer weet op te vangen, maar naar verloop van tijd verdwijnen de goeie trackkeuzes en blijft er veel rommel over. Door het uitblijven van de sfeer zijn de personages niet veel meer dan wat oninteressante, ongezellige aanstellers en wordt het bij momenten zelfs wat lachwekkend. Zo ook die dansscene op dat feestje (dat deed Grandrieux toch echt zoveel beter in La Vie Nouvelle), plaatsvervangende schaamte.

Een ramp is deze film niet geworden, daarvoor is Grandrieux niet goed genoeg in het verstoppen van z'n talent, maar hij had na deze film nog een aardige weg af te leggen. Gelukkig is het uiteindelijk wel goedgekomen met hem, maar dit is een pover en matig begin van z'n carriere. Had er veel meer van verwacht.

2.0*

Mort; petit et grand.

De verbinding van liefde, seks en dood is in de kunst natuurlijk welhaast een cliché, en de veronderstelde drijfveren van de seriemoordenaar bevinden zich doorgaans op dat vlak. Het vervagende onderscheid tussen de liefdesdaad en de moord is niet bepaald terra incognita.

Maar het cliché is altijd een afdruk van het originele, het oorspronkelijke, l’ Origine du Monde zogezegd, waar de obsessie van Jean op gericht is. Met een seriemoordenaar als protagonist schept Grandrieux bewust afstand, maar in de ontmoeting met Claire (die zich nota bene op zeker moment zelfs tooit met het wolvenpak van de poppenspeler) wordt dit een tot de kern doordringend, universeel relatiedrama, waarbij – gezien ook de als wezenlijk geponeerde gewelddadigheid daarvan - ik niet uitsluit dat iemand als Ki-Duk Kim hier wat mosterd vandaan heeft gehaald. Naderhand fabuleert Claire zich zelfs een burgerlijke staat met de getormenteerde Jean...

Maar dat is theorie. De klasse is hier toch de associatieve kracht van de naar het abstracte neigende beelden van lucht en water, en van de instabiele, dicht op de huid zittende camera tijdens de ‘daden’ van Jean; en tezamen met de suggestieve fragmenten van kennelijk traumatische jeugdherinneringen, en de gretig griezelende koppies van de gillende kinderen bij een poppenkast-voorstelling, tovert Grandrieux het universum als een fysiek en psychisch schemergebied tevoorschijn, dat somtijds doet denken aan Sokurov.

(Te) donker? Welnee. Dat vond men vroeger ook van De compagnie van kapitein Frans Banning Cocq en luitenant Willem van Ruytenburgh maakt zich gereed om uit te marcheren, en een Zwart Vierkant is dit nu ook weer niet. De spaarzame belichting en de daaruit resulterende ‘duisterheid’ is hier essentieel, zoals ook al mag blijken uit de titel. Een titel waarmee Grandrieux, anders dan Rembrandt, eventuele ‘kritiek’, tot uiting komend in spottend bedoelde bijnamen, vóór is.

Wat onevenwichtig, maar zeker indrukwekkend.

In tegenstelling tot sommigen hier vond ik juist de eerste helft de beste. De openingsscene is meteen ijzingwekkend, net zoals de scene waarin Jean rondscharrelt in die club (L'Olympe dacht ik) en de stripster benadert. De manier waarop de soundtrack daar op het gegeven moment intensiveert is geweldig.

Diezelfde verontrustende sfeer werd echter niet helemaal doorgetrokken tot aan de eindstreep, naar mijn belevenis. Vooral het op ten duur bijna chronische gebrek aan soundtrack is uitermate zonde, nogal een contrast met La Vie Nouvelle eigenlijk, waarin de soundtrack gedurende zowat de hele film primeerde. De visuele stijl vond ik daarentegen wel werken, zorgde bij momenten voor een unheimliche ervaring. Misschien had het met mijn verwachtingen te maken, maar ik vond die hele onderbelichting zowaar nog wel meevallen. Legio scenes speelde zich gewoon in (bijna) helder daglicht af.

Verder was Sombre voor mij voornamelijk een film van hollen of stilstaan. Waar sommige scenes grandioos zijn en nog steeds kraakhelder op m'n netvlies gebrand staan, wisten andere me weer bijna in een slaapje te doen sukkelen. Ondanks dat alles krijgt de film toch een kleine 4* van me, aangezien het een volkomen uniek stukje cinema is, dat me na afloop toch nog even met open mond achterliet. Verrassend ook wel, na de deceptie die Un Lac was.