Mat i Syn (1997)

Een artistiek hoogtepunt..

Zowel op visueel vlak, een vormgeving, contrastarm, vegerig soortig olieverfidee maar dan in filmvorm, ik vond het geweldig. Echt iets volledig nieuws voor mij, en het had iets betoverends. Maar ook inhoudelijk trouwens, een typische Russische hypnotiserende betovering met lang uitgesponnen scenes. Geweldige shots in een desolate omgeving, mooie dialogen (eerder monologen), maar vooral een liefdevol portret van moeder en zoon vergeven van rust en kalmte.

Pas mijn eerste Sokurov, naar op zoek gegaan vanwege de eerdere successen van de Russische cinema, en dit is alweer een pareltje. Is dit een beetje herkenbaar voor zijn films, of valt het niet te vergelijken? In ieder geval een dikke aanrader voor liefhebbers trage, emotionele en typisch Russische films, evengoed een afrader voor de vlotte kijkers.

4.5*

Ik vind dit een zeer typisch werk voor Sokurov. Als dit je bevalt zal de rest zeker niet tegenvallen als zijn er weinig beter dan dit. Russian Ark is het enige dat écht nogal dissoneert in stijl, maar Father and Son (ook Moskwood) is bijvoorbeeld zeker vergelijkbaar of het zeer fraaie Second Circle (Kino -regio 1). Helaas zijn de beste films moeilijk/niet te vinden: Dagen van Duisternis, Whispering Pages en Kamen'.

Dank voor de snelle reactie! Ik heb het geld niet om zulke dure titels blind aan te schaffen, dus ben eerst maar via de andere wegen gaan zoeken. Had ook The Days of Eclipse al binnen, dat wordt de volgende.

Ik kan me goed voorstellen dat veel mensen hier een poetisch kunstwerk inzien, juist daarom baal ik zo dat ik het niet zo zag of voelde. Misschien lag het wel aan mijn bui of het tijdstip dat ik keek want na een kwartier had ik echt zoiets van, waar ben ik nou weer aan begonnen. Ik vergeet nog wel eens dat dit soort films wel enige voorbereiding nodig hebben en je ze niet zomaar, zonder enige voorinformatie op welk tijdstip ook kunt opzetten, al hebben ze nog zo'n korte speelduur, in zijn geheel leek dit ook juist wel het dubbele te zijn. Het deed me wat dat beterft erg aan Tarkovsky denken, ook zo'n man wiens films ik moeilijk kan vergeten, ondanks dat de meeste me nogal tegenvielen, misschien wil ik het wel gewoon te graag goed vinden en lopen de verwachtingen daarom steeds zo in de soep. Of ik heb de inteligentie er niet voor dat kan ook natuurlijk, het gevoel is er immers wel. Het lukt me negen van de tien keer in ieder geval niet om er grip op te kijgen, op die Russische cinema. Toch wel balen altijd!

Nou vond ik dit verre van slecht hoor, toch wel een indrukwekkend stukje cinema vol oprechte emoties en schitterende surrealistische omgevingen, mooi gedaan met die wazige lens ook. Waarschijnlijk heiligschennis maar naar mijn idee ook wel ietsjes te arty farty. Pas tegen het einde aan, ergens in het laatste kwartier, werd ik echt gegrepen door wat ik zag. De zoon die door de bossen dwaalt, in huilen uitbarst bij die boom, vervolgens thuiskomt en zijn moeder dood aantreft, kippenvel! Maar toen het beeld eenmaal zwart werd had ik toch zoiets van, sja oke dan nu maar naar bed, zonder dat ik daarna nog heb gedacht over wat ik zojuist had gezien, wat bij de meeste films die emotioneel veel indruk maken toch vaak wel gebeurd, pas nu ik er een paar dagen later iets over schrijf komt het allemaal weer bovendrijven en voel ik dat de voorzichtige voldoende die ik wil gaan geven absoluut niet op zijn plaatst is. Maar goed kan het ook moeilijk forceren...

Nou ben ik op de een of andere manier wel benieuwd geworden naar meer van Sokurov, vooral Days of the Eclipse, naar het schijnt zijn andere meesterwerk. Die zal dit jaar nog wel aan de beurt komen, naar alle waarschijnlijkheid zal deze dan ook nog wel een keer langskomen en misschien stijgt hij dan wel in waardering...

3 sterren

Volgens mij juist niet. Een meesterwerk verloochent zich nooit, al ben je moe, heb je een kater: altijd wordt je gegrepen door de pracht ervan.

Jammer dat het bij jou in dit geval niet zo was. Al begrijp ik niet zo goed waarom het nu niet gelukt is: "Nou vond ik dit verre van slecht hoor, toch wel een indrukwekkend stukje cinema vol oprechte emoties en schitterende surrealistische omgevingen, mooi gedaan met die wazige lens ook."

Naast een eerbetoon aan de liefde van een zoon voor zijn moeder is het vooral een visueel eerbetoon aan Caspar David Friedrich. Niets meer, niet minder. Volgens mij niet zo art-farty dus.

Hmm een dubbel gevoel houd ik aan deze film over. Enerzijds lijkt werkelijk elk shot op een schilderij, een kunstige pracht die je niet kunt negeren. De relatie tussen moeder en zoon doet echter wat vreemd aan. Dergelijke liefkozingen met je moeder zijn mij in ieder geval vreemd. Maar goed, dat kan ook een groot cultuurverschil zijn (overigens is dat met de Russen niet het geval, me dunkt). Indien het partners waren geweest was het wat aannemelijker geweest. De gevoerde dialogen (en verder vooral het gebrek eraan) maken het in combinatie met de wazige en wat gelige natuurbeelden een aparte ervaring. Iets wat ik bij Idi i smotri eveneens, zij het in mindere mate, terug vond komen. De emotionele uitspatting van de zoon tijdens een solowandeling in de bossen was pakkend, en vooral de vlinder op het lichaam van zijn moeder blijft me bij. Desondanks is het voorgaande voor mij onvoldoende om de film tot grote hoogte te doen stijgen. Ik vond dat er te weinig gebeurde om mijn aandacht er volledig bij te houden. Sterker nog, vrij saai is het stempel dat ik erop zou willen plakken. Het was mijn eerste film van Sokurov en dit genre, zo je daar al van kunt spreken, is mij min of meer vreemd. Misschien moet ik er meer van zien om het echt te gaan waarderen.

Ik had weer eens zin in een zwaarmoedige Russische film, dus deze maar opgezet. Als ik in zo'n bui ben hoop ik toch vooral op een film die eenzelfde gevoel bij me kan opwekken als Tenshi no Tamago, maar tot nu toe kan er nog geen film aan die film tippen. Ook Mat i Syn - die overigens ongeveer dezelfde speelduur heeft - komt niet in de buurt. Sokurov doet wel een aardige poging, de film is zeker erg sfeervol, maar kan me niet helemaal meevoeren. Grootste manco ligt wat dat betreft in de soundtrack. Het is allemaal te zwakjes: de omgevingsgeluiden hadden meer op de voorgrond aanwezig mogen zijn, en als er muziek klonk, wilde dat ook niet echt betoveren.

Ook de beelden voelen halfslachtig aan. De lange shots van de velden en de natuur zijn verantwoordelijk voor de meeste sfeer, maar het voelt onafgewerkt aan. De kadrering is niet altijd fraai en vooral ziet het er vaak uit als een onscherpe foto.

Jammer, zeker als je bedenkt dat deze film uit 1997 komt. Het ziet eruit alsof ie veel ouder is en dat is een gemiste kans. Vanwege de sfeer toch nog 3*.

Geweldig gefilmd en uitmuntend gebruik van geluid ook – net als in Sokurov's The Second circle. Integer, sterk impressionistisch en meditatief.

Wat het voor mij net geen zuiver afgerond meesterwerk maakt (wat The Second circle duidelijk wel is) is dat de dialogen hier wat bij vlagen te poëtisch, onbestemd en afstandelijk zijn, en nooit echt persoonlijk waardoor we meer van de twee personages komen te weten.

De dialogen in The Second circle (van dezelfde schrijver: Yuri Arabov) zijn zuiver realistisch en dat draagt bij aan de emotionele knock-out die die film levert.

Daarbij vond ik de interactie tussen moeder en zoon hier in Mother and son soms wel erg klef, deed me meer denken aan een jong verliefd paartje.

Dit zijn maar relatief kleine opmerkingen maar wel jammer. Deze film is in al zijn bescheidenheid toch wel ‘groots’.

Via de knock-out persoonlijke top tien deze film en regisseur in het oog gekregen. Dankzij de gunstige speelduur gisteren opgezet maar dat had ik beter niet kunnen doen. Wat een draak van een film zeg. Dit was echt niets voor mij. De beelden waren mooi maar dat was ook het enige positieve aan deze Mat i Syn. De zoon, de moeder, hun relatie, hun gesprekken, hun wandelingen.. Het kwam allemaal niet op me over en vond het allemaal uiterst oninteressant en saai. Ik kan erg genieten van trage films waar in principe niet zoveel gebeurd maar dit was echt helemaal niets voor mij. Jammer! Hopelijk kan ik van zijn andere films meer genieten want op één film zal ik Sokurov niet afwijzen. Voor deze Mat i Syn 1,0* voor de beelden!

Ik zou het wel doen als ik jou was, want de rest is meer van hetzelfde.

Dat is slecht nieuws en zeker een overweging waard om Sokurov links te laten liggen. Al heb ik Vostochnaya Elegiya nog klaarstaan en daarnaast interesse in Days of Eclipse.

Nu ja visueel heb je er iets uitgehaald, ze zijn allemaal met dergelijke kleuren, hoeken, so(m)berheid etc. Dus dat zal je altijd terugvinden, maar inhoudelijk bestaan ze vaak uit mijmeringen, filosofische overpeinzingen (gewauwel zo je wilt). Als je een liefhebbende zoon aan het sterfbed van zijn moeder oninterssant vindt dan geef ik je weinig hoop op enige aansluiting bij zijn andere films die altijd gaan over een (anonieme) hoofdfiguur in relatie tot zijn familie - zelfs al lijken ze te gaan over Hitler, Hirohito, uiteindelijk komt het altijd neer op een verhaal over die mens op zoek naar identiteit en geborgenheid/liefde. In enkele films speelt op de achtergrond iets wat te maken heeft met een meer nationale identiteit/folklore etc.

De enige uitzondering die ik kan bedenken is Russian Ark (meteen zijn minste film vind ik) die eigenlijk alleen dat laatste (Moedertje Rusland) als uitgangspunt en het persoonlijke is daar meer bijzaak. Days of Eclipse heeft wel al één van de weinige relatief veel couleur loucale in de setting, maar de lotgevallen van de jonge arts in die film zijn ook weer allemaal teug te voeren op onzekerheid, zoektocht naar identiteit en eigen zwakheden.

Eerst even mijn complimenten voor je duidelijke uitleg en toelichting! Tijdens het lezen ervan kreeg ik een dubbelgevoel. Enerzijds schrijf je dat ik, waarschijnlijk, weinig aansluiting zal vinden met de andere films als ik Mat i Syn oninteressant vind. Anderzijds krijg ik tijdens het lezen van je stuk toch wel een interesse naar bijvoorbeeld Days of Eclipse. De zoektocht naar liefde, identiteit en je eigen persoonlijkheid, zwakheden vind ik in principe niet oninteresaant. De uitwerking daarvan is uiteraard erg belangrijk, zo niet doorslaggevend. Maar ik krijg ook het gevoel dat Sokurov deze thema's in al zijn films ongeveer hetzelfde uitwerkt waardoor ik toch een 'angstig' gevoel krijg en deze regisseur links moet laten liggen.

Misschien toch maar eerst mijn filmsmaak/kennis verbreden en verdiepen voordat ik me weer aan een Sokurov waag.

@MatthijsGr00t...

probeer echt The Second Circle een serieuze kans te geven. In 10 jaar heeft geen enkele film mij zo verbijsterd achtergelaten als deze.

Ik betwijfel het als Mother and Son niet werkt. De aanpak van Sokurov bij Second Circle lijkt me nog afstandelijker. In Mother and Son wordt "ontzettend veel" gesproken, bij Second Circle is alles nog meer uitgebeend en zien we 'dagelijkse / routineuze' handelingen die in een ander perspectief zijn gekomen door het overlijden van de vader. De impact en van de kwaliteit stel ik niet ter discussie, maar ik kan me niet voorstellen dat daar wel iets zou werken (de aanpak van Sokurov) die bij Mother and Son niet overkomt. maar proberen staat vrij, ik denk dat áls er gekozen moet worden Days of Eclipse wel het meest verhalend werkt of Aleksandra wellicht, omdat de setting daar 'enige dynamiek' heeft (maar wel weer voornamelijk om een moeder met haar zoon draait).

@ Yorgos.dalman bedankt voor je suggestie.

Daardoor wordt enigszins mijn interesse gewekt maar die is misschien niet echt realistisch als ik kijk naar deze film en de toelichting van MR. Ik heb hem in ieder geval toegevoegd aan mijn 'to-see'lijst en afhankelijk van Days of Eclipse, of eventueel Aleksandra, besluit ik of ik me verder ga verdiepen in Sokurov.

Aleksandra is ook een goede keus. In veel opzichten typisch Sokurov, maar minder expliciet filosofisch en het toegankelijkste wat ik van 'm zag.

Grappig dat je deze film aanbeveelt. Heb hem tijden geleden al eens gepindakaasd, en klikte er vannacht een paar keer doorheen, nadat ik Krug Vtoroj had gekeken. Wat me direct opviel waren de prachtige shots.

Nu ik de film gezien heb, en kan ik niks anders concluderen: dat deze (mijn inziens) vele malen mooier en beter is als Krug Vtoroj. Sokurov neemt veel meer dit tijd om uit te beelden wat hij wil vertellen en laten zien (ondanks de film zelf korter is). De shots lopen beter en overzichtelijker in elkaar over. Krug Vtoroj leek meer een experiment, zonder dat Sokurov wist welke kant hij op wilde gaan. In deze film heeft hij duidelijk zijn artistieke statement weten te maken. Het verhaal op zichzelf vond ik niet heel bijster interessant. Maar door de stijl van filmen ontstaat er een van de meest intieme films die ik heb gezien, en wat denk ik ook de bedoeling is geweest van deze film

Een prachtige film!!! Bedankt voor de aanrader. Ik heb hier van genoten!

Fijn om te horen.

Laten we hopen dat Sokurovs The Stone en Whispering pages ooit nog eens een degelijke dvd release krijgen. het schijnt andermaal iets bijzonders te zijn...

Soms ben je gewoon stil na het zien van een film. Mat i Syn is zo'n film. Wat een juweeltje. Je zit ruim een uur naar een bewegend schilderij te kijken. Dit is gewoon pure kunst!

5 dikke sterren en een plekje in mijn top 10

Ik vind inmiddels dat Sokurov zijn meester Tarkovski in zeggingskracht en poëzie voorbij is gestreefd. De films van Tarkovski zijn vaak dubbel zo lang en moeten (daardoor?) uiteindelijk iets aan kracht inboeten. Zelfs het meesterlijke en ongrijpbare Stalker. Daarbij is Sokurov minder 'afstandelijk' qua filmstijl en dat maakt dat je als kijker net iets meer betrokken bent.

De film Mother and son is verder zo'n beetje de absolute belichaming van 'mooi' en 'transcendentaal' zoals slechts zeer weinig andere films dat kunnen zijn.

Ik heb de film gisteren gekeken en vond het vooral erg verwarrend. De relatie tussen de moeder en zoon vond ik erg seksueel getint, vooral door de houding die de zoon een aantal keer aannaam met zijn kruis richting haar en de manier waarop ze elkaar zo indringend aankeken. . De cinematografie was erg indrukwekkend omdat je, zoals hier al vaker is gezegd, echt naar een bewegend schilderij zit te kijken. Jammer genoeg is het dan niet een echt goed schilderij, maar eerder zo'n kitscherig schilderij wat je aantreft in zo'n landelijk vakantiehuisje...een soort van mooi, maar eigenlijk heel fout.

Ik heb het gevoel dat er ongelofelijk veel subtext in de film zat, die ik er totaal niet uit heb kunnen halen, maar daarnaast heb ik ook het gevoel dat ik deze subtext er zelf op heb geprojecteerd en dat het qua verhaal helemaal niet zo diepgaand was zoals het op mij overkwam.

Omdat het toch filmtechnisch indrukwekkend was (Vooral het shot waar hij eenzaam op een heuveltje staat waar je als kijker geen flauw idee hebt wat boven of beneden is, of het shot van de groene heuvel met het weggetje ervoor wat echt heel erg een green screen lijkt, maar waar hij plots inloopt) wil ik het toch 3,5 ster geven.

Ik lees dit jaren later pas. De werken Caspar David Friedrich vind ik altijd bijzonder fraai, ik had de link met Mat i Syn eigenlijk nog nooit gemaakt, maar dat is inderdaad wel erg vergelijkbaar!

Verschijnt medio januari op dvd! (Moskwood)

God, die in mijn ziel zwerft, beïnvloedt alleen mijn bewustzijn.
HIj reikt nooit buiten mij, naar de buitenwereld,
naar de gang der dingen.
Mijn hart is zwaar door zulke onvolkomenheid.

Een film waarin de visuele pracht lijkt te overheersen, maar het weinige wat er in gezegd wordt, is in mijn ogen niet zozeer alleen maar 'poëtisch', als wel zeer ter zake. Het brengt het geheel in een perfecte balans, waarin beeld en woord tezamen een afspiegeling vormen van hoe het een mens te moede kan zijn in confrontatie met 'de loop der dingen'.

De moeder, in reactie op een rollende onweersdonder: 'Wie is daar? In de hemel?'
De zoon: 'Er is niemand. Er is daar niemand.'

De natuur, het bestaan, is hier wat het kennelijk is: schitterend, subliem; maar ook stom, onverschillig en onbegrijpelijk. Sokurov hoeft niet eens de wreedheid en angstaanjagendheid van die natuur te belichten (zoals bijvoorbeeld Von Trier in Antichrist, een film die de Deen misschien net zo goed aan Sokurov had kunnen opdragen, in plaats van aan Tarkovskij) om zijn mens zijn eindigheid, nietigheid en verlatenheid te laten voelen.

Natuurlijk voelt een mens zich niet alleen tegenover de natuur staan, maar is hij tegelijkertijd ook onderdeel van. Afhankelijk van waar iemand zich in zijn subjectieve beleving op de lijn tussen die twee mentale polen bevindt, zullen de beelden die Sokurov ons hier voortovert - en dan met name die waarin de mens als het ware lijkt te verdwijnen in die natuur - iets verleidelijks hebben, dan wel een gevoel van onbehagen en verlorenheid, van zinloosheid, oproepen.

Dat 'verdwijnen' (en toch weer verschijnen) zien we zelfs letterlijk gebeuren, in het spel van bewegend licht en schaduw, in de scène van de droge rivierbedding in het bos.

De tekenen van menselijke beschaving (een in de verte voorbijrijdende trein, een fragment muziek, flarden van een kinderliedje, een zeilscheepje op een onafzienbare zee) in deze film lijken de eeuwige ongenaakbaarheid van de natuur, en de voorbijgaandheid van de mens, alleen maar te benadrukken.

Moeder en zoon? Zeker. Maar ik kan me tegelijkertijd toch ook niet aan de indruk onttrekken dat deze zoon hier met zijn eigen ziel onder de arm rondsjouwt. Een ziel die aan het eind van zijn latijn is.

De eindscène is schitterend (de 'rol' van de vlinder doet denken aan die van het vogeltje in Tarkovskij's Zerkalo), en het is onthutsend - maar ook verschrikkelijk raak - hoe hier het geblaf van een hond de serene plechtigheid van die scène aan stukken scheurt.

Maar wat een eh.. pay off:

'Moeder, ik weet dat je me kan horen. Luister naar wat ik je te vertellen heb. We zullen elkaar terugzien, waar we hebben afgesproken. Wacht daar op mij. Hou vol, lieverd. Hou vol.'

Tegenover de eeuwigheid van de natuur, poneert de mens hier zijn eigen eeuwigheid, als om zich als mens te handhaven, in een tegelijkertijd subliem en onverschillig universum.

'Woef!'

Mooi beschreven, Ferdydurke, zondermeer - ik miste alleen wat spitsvondig commentaar op de briljante geluidsband.

Daar waar een mindere regisseur een voltallig strijkorkest zou uitmelken, daar laat Sokurov slechts de wind waaien en het gras ruisen.

Afijn, indirect heb je daar misschien wel op gezinspeeld door het steeds weer over de natuur te hebben.

Fijn, dat deze bijzondere intieme, bijna geschilderde Sokurov-film je kan bekoren - ik denk dat diens Stone en The Second circle dat, elk op zijn eigen eigenzinnige manier, zeker ook zullen doen...

Ik heb nooit de illusie dat ik ergens het laatste woord over gezegd heb. Ik ken mijn beperkingen .

De Moskwood-uitgave (met daarop ook A Humble Life, die mij eveneens bijzonder goed beviel) is mijn eerste kennismaking met Sokurov.

Het zal hier, wat mij betreft, zeker niet bij blijven.

Dat is echt teveel eer, Ik Doe Moeilijk. Niettemin bedankt voor het compliment. Sommige films kunnen wat oproepen...

David Lynch verklaarde ooit dat hij films is gaan maken omdat hij 'schilderijen wilde zien bewegen'.

Toch is de man nog nooit zo in de buurt gekomen als Sokurov met zijn schitterende impressionistische tableaus in Mother and son...