menu

Lektionen in Finsternis (1992)

Alternatieve titel: Lessons of Darkness

mijn stem
3,89 (80)
80 stemmen

Verenigd Koninkrijk / Frankrijk / Duitsland
Documentaire
50 minuten

geregisseerd door Werner Herzog
met de stem van Werner Herzog

Deze film laat de ramp van de olievelden in vuur en vlam in Koeweit zien. In tegenstelling tot de gangbare documentaires zijn er geen commentaren en maar enkele interviews. Wat de hel op aarde moet zijn geweest wordt gepresenteerd aan de kijker op zulk een intense manier, zoals alleen Herzog maar kan.

zoeken in:
avatar van blabla
5,0
Trivia:
Werner Herzog says he prefers to think of this as a science fiction film, not a documentary.

Niet echt belangrijk, echter wel leuk.

avatar van blabla
5,0
Hij heeft idd gelijk met z'n scifi, de beelden komen soms zo onwerkelijk over dat het bijna niet echt kan zijn.
ONTZETTEND mooi in beeld gebracht alles.

4,5
Samen met Fata Morgana en The Wild Blue Yonder vormt deze film een trilogie waarin documentaire en science fiction op unieke wijze samenvloeien zoals alleen Herzog dat voor elkaar krijgt. De beelden die we hier te zijn krijgen zijn gefilmd in Kuweit na de eerste Golfoorlog en geven de totale verwoesting weer die de oorlog heeft achtergelaten. Er zijn o.a. wat korte interviews met slachtoffers en shots van martelkamers maar het merendeel van de film draait om de helse, brandende oliebronnen die zeer indrukwekkend in beeld zijn gebracht. Als je alleen de beelden laat zien zou je het gewoon een documentaire kunnen noemen maar door middel van een sporadische voice-over laat Herzog het geheel op een onbekende planeet afspelen en geeft hij bepaalde gebeurtenissen een eigen draai. "A darkened planet somewhere in our solar system, its landscapes and people ravaged by the effects of a hideous war." Het verhaal is dus fictief maar bevat tegelijkertijd zeer confronterende waarheden over de manier waarop we met onze planeet en met elkaar omgaan, zonder het vast te pinnen aan bepaalde gebeurtenissen. Het resultaat is een intense, tijdloze film die net zo goed gisteren gemaakt had kunnen worden.

avatar van Poisonthewell
3,5
Hmm tsja, Herzog staat niet bepaald bekend om zn bescheidenheid en de ambitie en pretentie die vaak van zn documentaires afstralen gaan er bij mij niet altijd in. Zo ook deze, met zijn vage hoofdstukindeling, en Herzog´s Bijbelquotes op de soundtrack. Maar het moet gezegd worden: visueel is deze film meer dan spectaculair! De luchtopnames van de brandende olievelden en de beelden van de brandweerlieden die ondanks de overweldigende overmacht van vuur toch proberen het alles onder controle te krijgen blijven op je netvlies gebrand. 3,5*

avatar van Verhoeven
3,5
Heel af en toe kom je een documentaire tegen die op je netvlies brand. Een onuitwisbare indruk achterlaat. En inderdaad Herzog flikt het alweer bij mij. Hoewel hij zelf beweert dat het meer een science fiction film is dan een documentaire. Herzog weet door vrijwel geen commentaar de nasleep van de eerste Golfoorlog als poëtische schoonheid over te brengen. De meeste beelden worden vanuit het oogpunt van een helikopter getoond. En dat geeft geen vrolijk gezicht. Een desolaat landschap, een troosteloze omgeving waar brandweerlieden aan het vechten zijn voor het behoud van onze planeet. De brandende oliebronnen die in de film de martelkamers worden genoemd zijn afschuwelijk mooi gefilmd. En zo zijn er nog meer angstaanjagende momenten. Het kwam bij mij dan ook over als een esthetische ervaring over de Apocalyps.

avatar van Querelle
4,0
Deze komt volgende week woensdag (17 feb.) eenmalig in Lantaren/venster te Rotterdam

avatar van danuz
Ben hier al wat jaartjes benieuwd naar, dus het klinkt aanlokkelijk!

avatar van danuz
Je hebt hem dus gezien, Querelle? Vertel!

avatar van Querelle
4,0
Ik had gister al iets geschreven, maar dat verdween ineens.
Opnieuw dan.

Herzog kijkt hier naar een deel van de wereld op een bepaald tijdstip in de geschiedenis door de ogen van aliens (als het ware). Of wij de Aliens zijn of de mensen die we zien (vaak met gezichtsbedenking en zonder veel emotie) is niet duidelijk. Maar veel woorden maakt hij daar niet aan vuil. Door middel van hoofdstukindeling en onder begeleiding van bijbelpassages en muziek van Mahler (2e symph), Wagner, Prokoviev en Schubert, verteld hij dit bezoek aan deze vreemde wereld. We zien een wereld van destructie, maar tegelijkertijd ultieme schoonheid. Twee slachtoffers komen aan het woord. Hun verhalen zijn hartverscheurend, maar hun blik is emotieloos, alsof ze de tekst hebben ingestudeerd/opgelezen. Maar misschien zijn we gewoon niet instaat ze te begrijpen/herkennen.

Lektionen in Finsternis is meer dan een documentaire een visuele trip door een landschap waar geen leven mogelijk is, maar toch menselijke wezens voorkomen. Zo sterk en constitent in inhoud en vorm heb ik Herzog nog niet gezien. Absolute aanrader!

avatar van danuz
Bombastisch wanneer de klassieke stukken opzwellen, maar misschien wel mooier wanneer je de mannen aan het werk ziet, of de vrouw hoort mompelen. Op die momenten gaat dit door merg en been!

avatar van Spetie
4,0
Een indrukwekkende documentaire dit.

Werner Herzog weet goed hoe hij zoiets op de kijker kan overbrengen. Het commentaar is zeer sporadig aanwezig en dat is ook genoeg, want de indrukwekkende beelden spreken voor zich.

Beelden die op een schitterende manier zijn gefilmd. Ja op cinematografisch en visueel vlak is het allemaal erg mooi. Mar recht tegnover het mooie filmwerk staat natuurlijk de ellende van de gebeurtenis zelf. Dat olie een smerig goedje is, wist ik al, maar als je ziet wat een ellende het hier allemaal aanricht, dan wordt je als kijker toch even stil.

Een goede wijze les is dit. Een les die aantoont hoe het niet moet, want anders help je je eigen planeet snel naar zijn einde toe. Een blijvertje dit.

4,0*

3,0
De beelden van de oliebranden en de zwarte woestijn zijn uitermate indrukwekkend. Ik heb deze documentaire jaren geleden al eens gezien, maar deze beelden kon ik mij nog goed herinneren. Alhoewel ik mij ook kon herinneren dat er uitleg was over het proces van het blussen van de branden. Misschien heb ik ook een andere documentaire daarover gezien, ga ik me dan afvragen.
Ik had wel moeite met de paar beelden over de martelkamer en het schamele interview met een paar slachtoffers van de oorlog. Werner Herzog als weldoener komt op mij namelijk uiterst ongeloofwaardig over. Zeker ook gezien zijn filmverleden en hoe hij als regisseur met zijn mensen omgaat. Werner Herzog als sensatiezoeker komt namelijk meer in de buurt. Ook in dit geval.
Maar het thema "de ondergang van de wereld en de invloed van de mens daarop" past wel goed in zijn straatje. En nogmaals de beelden zijn echt heel indrukwekkend in deze film.

avatar van jeroentje
4,0
Kan het zijn dat ik deze ooit in het omniversum heb gezien?

avatar van John Milton
4,5
Overweldigend, moet ik zeggen. Herzog decontextualiseert hier de (gevolgen van) de eerste Golfoorlog, door deze zonder de gebruikelijke informatie aan ons voor te schotelen en niet noodzakelijkerwijs te kiezen om ons waarheden te vertellen of te laten zien. Zijn waarheid ligt iets dieper. Zo is het openingscitaat ("Der Zusammenbruch der Sternenwelt wird sich – wie die Schöpfung - in grandioser Schönheit vollziehen") niet van Blaise Pascal, maar van Herzog zelf en zijn wat hij beschrijft als 'witte bergketenen, wolken, een land verhuld in mist' uit de openingsbeelden hoopjes stof en aarde, gemaakt door vrachtwagenverkeer in de woestijn. Waarom? Hij hoopt onder andere dat mensen op zoek gaan naar het citaat, en 'zoals zoveel dingen in mijn films zijn dit geen leugens, maar slechts een intensere vorm van waarheid', aldus Herzog in gesprek met Paul Cronin.

Herzog vond dat de televisienetwerken met hun korte shots de oorlog en haar gevolgen totaal verkeerd hadden vastgelegd, waardoor iedereen het snel weer leek te vergeten. 'Lektionen in Finsternis' pakt het inderdaad totaal anders aan. Langzame, glorieus glijdende long takes vanuit helicopters worden afgewisseld met meer statische shots. De schitterende cinematografie van Paul Berrif is een ervaring op zich, en Herzog hoopte dat deze stilering van de gruwelen de echte kracht van de beelden aan het licht zou brengen. Dat deed het voor mij inderdaad. Juist doordat er geen establishing shots zijn en de gevolgen zonder tijd, plaats, wie en waarom in beeld worden gebracht, krijgt Herzogs film daadwerkelijk iets tijdloos, iets poëtisch ook, en de muziek van onder andere Wagner, Mahler, Grieg en Pärt versterkt dat gevoel nog eens.

Herzog klassieke voice-over is slechts zeer spaarzaam aanwezig, hij laat grotendeels de beelden voor zich spreken, waarbij af en toe even iemand kort aan het woord gelaten wordt. De moeder met kind die haar ervaringen beschrijft van soldaten die de woning van haar familie binnendrongen, maakte op mij een diepe indruk. Geen dik aangezet drama, maar twee mensen wiens lichaamstaal er niet in slaagt te verbergen hoezeer ze door deze ervaringen getekend zijn. Het zijn beelden die je op een andere manier raken dan slachtingen, maar zeker niet minder.

4,5*

Gast
geplaatst: vandaag om 12:52 uur

geplaatst: vandaag om 12:52 uur

Let op: In verband met copyright is het op MovieMeter.nl niet toegestaan om de inhoud van externe websites over te nemen, ook niet met bronvermelding. Je mag natuurlijk wel een link naar een externe pagina plaatsen, samen met je eigen beschrijving of eventueel de eerste alinea van de tekst. Je krijgt deze waarschuwing omdat het er op lijkt dat je een lange tekst hebt geplakt in je bericht.

* denotes required fields.

Let op! Je gebruikersnaam is voor iedereen zichtbaar, en kun je later niet meer aanpassen.

* denotes required fields.