The Tree of Life (2011)

Amen. Zeer goede recensie. Vooral het gedeelte over het opdringerige karakter van de film.

The Tree of Life op de Critics Choice Awards:

5 nominaties, 1 verzilverd

Gewonnen:

- Best Cinematography (gedeeld met War Horse)

Ik vraag me nog steeds erg af, wat je dan opgedrongen wordt? Ik ervoer het juist als een uitermate neutrale vertelling. Die juist de kijker alle ruimte geeft zelf zijn positie te bepalen.

Ik heb de film ook helemaal niet ervaren als geloofsovertuiging van de maker. Mensen verwarren de geloofsovertuiging van het gezin, met de film zelf. Het gezin, net als elk ander gezin in de jaren '50 van Amerika is doordrenkt met religie. God is een wezenlijk onderdeel van hun dagelijks leven. Er worden genoeg vragen aan god gesteld (ook terechte, kritische vragen) maar er is geen geen almachtige, plechtige stem die antwoord. Het einde biedt slechts ruimte voor acceptatie, het is wat het is.

Deze film is zeker niet opdringerig evangelistisch en de voice-over is vaak een innerlijke stem.... Jack, als moderne Job, vindt geen voldoening in het moderne leven en denkt terug aan zijn streng Christelijke opvoeding. In het hiernamaals van Jack wordt schoonheid en vergeving met elkaar verbonden: waar vergankelijkheid, natuurlijk in absoluut perspectief en heden en verleden relativerend, de mens in gratie samenbindt. Je zou dat laatste typisch christelijk Amerikaanse sentimentaliteit kunnen noemen. Maar dat 'hemels esthetisch gedweep' wordt niet gepresenteerd met een zweep. Het was bij mij pas bij een tweede kijkbeurt dat het aanvaardbaar werd, zeker toen ik Jack's (of Malick's?) wortels in ogenschouw nam. Deze film heeft niks met een zesde zintuig te maken. Malick is zeker geen spiritistische oplichter á lá Derel Ogilvie of een hysterische Amerikaanse dominee. Malick is in zijn spirituele of (christelijk) filosofische benadering te vergelijken met films van Tarkovksy of de Dekalog reeks van Kieślowski.

Was het een mooie film? Ja, zowel qua beelden als qua verhaal. Is het een film die mij eeuwig bij zal blijven? Ja, de acteerprestaties van alle acteurs zijn geweldig. Nergens wordt het te bombastisch, overal kun je je inleven in de figuren. Wat de regisseur heeft bedoeld met zijn film? Het kan van alles zijn. Je leest ook aan de reacties dat iedereen het zijne of hare in ziet. Voor mij is het een film die het verhaal vertelt van de natuur. Niemand heeft zichzelf gemaakt, we hebben allemaal onze onvolkomenheden en dingen gaan zoals ze gaan. Met uiteindelijk de vergiffenis voor wie we waren en zijn als grote finale. Verder zie ik vooral een verhaal van een gefrustreerde huisvader en een onbegrepen en te weinig gewaardeerde zoon die hunkert naar liefde en erkenning maar het niet krijgt met frustratie en hierbij behorend gedrag tot gevolg. De voice-over is vooral een vertaling van de worsteling met het geloof, zeker geen religieuze propaganda. Integendeel zelfs, de rol van 'God' wordt meerdere malen in twijfel getrokken. Een fantastische film met vele dubbele bodems!

Prachtig visueel plaatje. Erg mooi gefilmd en erg goed geacteerd. Moest af en toe wel even na en terugdenken tijdens de film over hoe het in elkaar stak maar alles viel uiteindelijk op zijn plek.

Heb hier wel van genoten. Een dikke 9 voor the tree of life.

Je moet wel van dit soort films houden, leuk om een keer gezien te hebben, wel mooie plaatjes.

Malick's vorige liet absoluut geen indruk bij me na en alhoewel The Tree of Life een nog abstractere voortzetting is van diezelfde filmische stijl, is de film op z'n minst erg fascinerend te noemen. Het is een treffende evocatie waarin aan de hand van fragmentarische beelden de machteloosheid van een individu om zijn herinneringen en diepste gevoelens in een groter geheel te plaatsen wordt aangetoond.

Weet iemand wat voor een extra's op de dvd zitten?

Fantastische beelden en daarnaast ook faniscinerend om het leven van deze jongen te mogen observeren. Details komen kort maar treffend in beeld zoals de eerste voetstappen, het onkruid bij de wortel pakken en een raam ingooien. Jack ontdekt zijn macht die hij heeft tegenover zijn leeftijdsgenoten en omdat zijn vader altijd zo streng is geweest maakt hij hier gebruik van. Later ziet hij in dat het niet werkt op deze manier. De emotionele momenten met zijn broers ondersteunen dit en zijn erg sterk naar voren gebracht. De toevoegingen van het heelal, de oceaan en de schitterende animaties maken het wat dynamischer en geven je ruimte om na te denken over het leven zelf. Knap in elkaar geknutseld door Malick, het neemt je moeiteloos mee en laat je niet meer los.

The Tree of Life toch nog 3 Oscar-nominaties!

- Best Achievement in Cinematography

Emmanuel Lubezki

- Best Achievement in Directing

Terrence Malick

- Best Motion Picture of the Year

Ik zie nu pas dat deze regisseur ook The Thin Red Line heeft gemaakt en daar moest ik tijdens het kijken ook even aan denken.

Met name het zweverige emo-gefluister wat me daar ook zo irriteerde.

Ik kijk films altijd af, maar wilde hem na een half uur al uitzetten. Ik dacht dat ik "Earth" ofzo aan het kijken was.

Zoetsappige, vreemde, nikszeggende film.

Uitgekeken op karakter. Lange zit.

Deze film was voor mij aanleiding om dan toch eindelijk een account aan te maken. Dus als er al iets is dat deze film heeft bereikt is het dat wel. Ik lees al jaren mee met jullie, vooral om de interpretaties te lezen van films. Maar goed back on topic.

Dat was hij dan voor mij en mijn vrouw, de veel besproken Tree of Life. Ik durf en wil hem nog geen echt een punten oordeel te geven omdat ik het echt niet zou weten. Als het de bedoeling was van Malick om een discussie te starten dat is dan zeker gelukt. Uren hebben we er over nagepraat. En de vragen die we nog hadden hebben we proberen te beantwoorden d.m.v fora als deze, IMDB en andere discussie platforms. Natuurlijk bleven er nog vele vragen open.

Ik ben erg visueel ingesteld en dan is deze film echt een genot op veel momenten. Maar geconditioneerd als we zijn probeer je toch steeds het verband te zoeken en de details een plaats te geven in het verhaal. Dat is lastig met een film als deze. Toen ik ergens las dat het jaren 50 gezin vermoedelijk het gezin van Malick zou moeten portretteren was het voor mij duidelijker waarom sommige vragen niet beantwoord zijn maar meer een gevoel van wat hij had meegemaakt moesten over brengen.

Misschien is het bijna lasterlijk, maar voor mij hadden het Scheppingsverhaal en het Gezinsdrama 2 verschillende films mogen zijn, en in wezen zijn het dat ook. Alleen door het splitten voelt het Scheppings verhaal te snel voorbij gaan en het Drama verhaal langdradig. Ik had graag 2 en een half uur gekeken naar die beelden onderbouwt door klassieke muziek. Maar het is zoals het is, en dat wilde denk ik Malick ook. Als je leest wat de bioscoop ervaringen waren van sommige kijkers zijn ze beide lachwekkend en schokkend. Malick heeft wat teweeggebracht met zijn film en dat is een kunst op zichzelf. Hier en op IMDB zie je dan ook dat er bijna geen tussenweg is in de film goed vinden of slecht.

En als ik nog even terug mag pakken op het Religie element v.s. Het Scheppingsverhaal dan kan ik het niet anders zien dan dat het een mooie visie van Malick is op wat God voorstelt. Niet in de vorm van een persoon, niet het "de aarde bestaat 5000 jaar" retoriek. Maar de kracht (Force) van de natuur en de in onze ogen chaos, maar in essentie pure logische op opeenvolgingen van wat er komt. En staat te gebeuren. En dan de arrogantie van de mens die denkt dat zijn eigen probleem en/of verlies iets is wat God aan jou als mens zou moeten verklaren. Als God zou bestaan dan zou hij i.m.o. niet elke mier in de gaten houden, net zo min als hij elke wolk, explosie, expansie kneedt. Het is continue een logisch gevolg van wat er voor is gebeurt. Zelfs van het moment van de uitsterving van de dinosaurus tot aan de torenhoge wolkenkrabbers dat is.

Ik ben zelf Atheïst, maar deze film heeft mij meer over God laten nadenken dan al die Bijbel films bij elkaar. En ook die credits gaan naar Malick! Helaas zal het geen film zijn die ik veel mensen durf aan te raden in mijn omgeving. Maar wel weer een film die iedereen een keer MOET gezien hebben of je hem nu uiteindelijk iets vindt of absoluut niet. Wie weet durf ik hem ooit nog te ranken, nu is het daarvoor nog te vroeg.

Het is niet religie vs scheppingsverhaal, maar spiritualiteit (religie) vs Natuur (evolutie) religie en scheppingsverhaal zijn namelijk een en het zelfde als we het op het Christelijk geloof toespitsen.

@ Waxmask

In elk geval vind ik het bijzonder als een film je veel stof tot nadenken geeft zoals deze doet.

Wat ik bedenk over wel of geen eenheid in deze film (het volgens mensen uiteenvallen in twee delen) is dat je de film ook met onze aarde en het nu als uitgangspunt kan zien, waarbij dan uitgezoomd wordt tot aan de proportie van het gehele heelal + alle voorbije tijden en waarbij daarnaast wordt ingezoomd op 1 gezin in de jaren '50.

De abstractie ligt dan in het grote overzicht wat je krijgt en hierbij de focus op een piepklein detail hieruit. Als ik hieraan denk, aan het uitzoomen tot onbegrijpelijke proporties en het weer inzoomen krijg ik als vanzelf een groots gevoel of gevoel van enorme verwondering over ons leefgebied.

En voor mij is het logisch dat er vanuit het detail vragen over het geheel zijn en blijven, zoals ook in de film het geval is.

@ Reinbo

Ik snap wat je bedoelt als je het "En god schiep de aarde in 7 dagen" hier aan haalt. Ik bedoelde inderdaad de evolutie vanaf de Big Bang wat in mijn ogen het ware Scheppingsverhaal zou moeten zijn.

Slechtste film van 2012!!! Helemaal uitgekeken en helemaal mijn tijd verspeeld, wat een kutbedoeling!!!

Deze film is vind ik in de zelfde stijl van Melancholia.

Maar wel is hij minder, en daarom vind ik het jammer dat deze wel genomineerd is en Melancholia niet.

TTOL is goed, maar Melancholia is beter

In de weekend wetenschapsbijlage (met hoofdkop "Oerknal of oerbad?" van NRC 29 jan) staat een discussiestuk tussen topwetenschappers (kop: "Ïn den beginne was er (g)een knal") over het kosmologisch model. daar zegt snaarfysicus Erik Verlinde, die werkt aan een alternatief model, het opmerkelijk uitdagend:

"Dat hele verhaal over wat er 1,10 of 20 seconde na de Oerknal gebeurde klinkt mij teveel als een scheppingsverhaal van gelovigen".

(De oerknal theorie is gebasseerd op 4% van alle zichtbare materie de rest (96%...dus!!) behoort tot de (nog?) onverklaarbare donkere materie.....volgens bepaalde veronderstellingen)

Een mooi genuanceerd stuk trouwens die de zoektocht van Malick een extra context biedt...'oerbad'.

Malick lijkt (baptistisch?) via Jack naar iets moreels (grace) te zoeken in het gewetenloos koude universum... Jack gaat daarbij terug naar de (vergevingsgezinde) hemelse kust: het doet me denken aan dat wat de kosmologen, zonder morele bedoelingen maar ook zeer toepasselijk op deze film, "waarnemingshorizon" noemen.

Grappig. Vanmorgen naar "The Fountain" gekeken en die begon met de volgende tekst;

"Therefore, the Lord God banished Adam and Eve from the garden of Eden and placed a flaming sword to protect THE TREE OF LIFE".

Ik moest dus vanwege die bijbeltekst onmiddellijk aan deze film denken toen ik The Fountain zag. Zou Malick daar deels zijn inspiratie vandaan gehaald hebben. Beide films gaan eigenlijk over hetzelfde thema; de zin van het bestaan. Nu was ik niet bepaald te spreken over die zweverige "diepzinnige" film van Aranofsky en ik vrees dat bij herziening van deze film van Malick mijn waardering hiervoor ook wel eens stevig zou kunnen dalen. Over het einde van "The Tree of Life" was ik niet bepaald enthousiast en mijn hoge waardering voor deze film was ook grotendeels gebaseerd op de schitterende cinematografie.

Tree of life and tree of knowledge...zijn intrigerende oud testamentische metaforen die al eeuwen in kunstvormen opduiken en daarbij is de boom niet alleen in de bijbel van belang maar bij menig ander cultuur. En filmisch kun je daamee veel associaties oproepen.

Ik zie helaas maar al te vaak dat iemands levensbeschouwing een belangrijke reden is om een film af te waarderen dat vind ik...zeker wat cinematografie betreft want dat is de kern van deze site...nogal jammerlijk kortzichtig (over waarnemingshorizonnen gesproken!). Elke levenshouding of het nou cynisch, somber, atheïstisch, christelijk, in de hollywood happy-ending tradtie of Jungiaanse psychologie etc is...het kan prachtig en intrigerend werk opleveren.

Waar bijvoorbeeld The Fountain het moet hebben van de heftige intensiteit van het hebben van tijdgebrek van de obsessieve onderzoeker....neemt de zoektocht van Jack's midlife crisis in Tree of Life 'alle' tijd.

Trouwens The Fountain gaat juist om een fundamentele botsing van levensbeschouwingen op een tijdstip dat het er juist toe doet:....afscheid van het leven. Zo komen 'we' toch weer bij de eeuwige bron van melancholie...

Zweven? Twijfel spiegelt zich meer voor dan zekerheid. En film gaat immers om hoe je iets verbeeldt...niet of je de absolute waarheid vertelt. Het gaat om de reflecterende zoektocht van de maker.

En dus toch ook die van de filmkijker?

(Zo merkte ik bij de extra's van Melancholia dat Von Trier al afstand van zijn film had genomen...het is een fase in zijn creatieve zoektocht)

De Tree of life is inderdaad niet uitsluitend bijbels, hadden we al eerder opgemerkt. Ongemerkt zijn velen blijkbaar geïndoctrineerd door het Christendom en weten helaas niet veel van de aloude 'boom'.

Is er een linkje naar dat NRC stuk. Klinkt boeiend. Ik ben zelf overigens een aanhanger van de gedachte dat wij mensheid vooral eindeloos onwetend zijn. Exact vanwege onze zeer beperkte waarnemingsvermogen. Voor een 5 dimensionale entiteit zijn wij nog platter dan amoebes.

Lijkt me sterk want de mens heeft al meermaals bewezen apparaten/apperatuur te kunnen bouwen om ons beperkte waarnemingsvermogen te overstijgen.

Zo komen we van 4 tot 8%....

En van 8% naar 12%, ....

Onze kennis is begrensd...Von Trier zou waarschijnlijk liever van "marginaal" spreken... en theorieën (taal dus!) lijken bedoeld (hoewel ik geloof dat taal door toeval ontstaan is) om door het bestaan te navigeren. Volgens Erik Verlinde is onze Kosmos een bel in een enorm universeel bad...het doet me denken aan die prachtige beelden van Aronofsky. Malick heeft veel shot's met stromend water (zie Heraclitus)..Het gaat om het proces ernaar toe. Voor een (zelf)kritische kunstenaar is het eindresultaat altijd onbevredingend. Dat lijkt ook te gelden voor een kosmologisch model.

Inderdaad het gaat om de gradaties van (bewust) zijn...

Kosmologen, snaarspecialisten etc streven juist direct naar de 'marge' van 100%.... abstract denken heeft de neiging overmoedig te zijn. Daarom vind ik 'onze' Nobelprijswinnaar Martin Veltman zo heerlijk eerlijk nuchter die vindt die donkere materie typisch iets voor de veronderstellende astronomen ...hij noemt het als "nieuwe materievorm" een "lachertje" en "het is altijd wat met die sterrenkundigen"...

Maar voorlopig zittn we dus nog rond de 4. En de relativiteitstheorie, waar tal van onze theorien op gebouwd zijn, is vorige maand onwaar gebleken....

Goed zo, dat betekent dan alvast dat we richting de 5% aan het gaan zijn. Jij noemde het "eindeloos onwetend", ik zie vooral dat de mens in het heden te onwetend is om z'n toekomst goed te kunnen voorspellen.

De enige constante is echter dat we steeds slimmer worden en steeds meer te weten komen.