Roma (1972)

Ik zag hiervoor alleen La Strada van Fellini en dan is dit toch heel wat anders. Wat heb nog allemaal voor de boeg?

Roma is parodie, sfeerschets en liefdesverklaring tegelijk. Een bont geheel van scenes. Vol met druk pratende mensen, rondspringende kinderen, rijdende auto's, stadse trams, springend door de tijd en tussen droom, realteit en herinnering

De aankomst van jonge Fellini in Rome is zo leuk, dat ik prompt zin kreeg om bij ze in te trekken. Ik zou het er vermoedelijk niet lang uithouden, maar toch.

Een hele mooie scene is de scene bij het restaurant in het begin. Druk kwebbelende mensen die aan het eten zijn en zich laten gelden, een kind dat vieze liedjes zingt, een tram komt constant voorbij rijden en daar lopen wij, als kijkers, dan tussen, de ene keer vangen we wat op van de ene tafel, de andere keer van de andere. Erg leuk en fraai gedaan.

Meest bizarre scene is de kerkelijke modeshow die tot enorme bizarre proporties uitgroeid, met op het einde de Paus die gewoon god lijkt te spelen. Teglijkertijd een visueel overdonderende scene, alsook totaal over de top en een scherpe sneer naar de Katholieke kerk.

Al die leuke scenes, vol met humor, italiaanse liedjes en bonte kleuren maken dit toch wel tot een erg leuke film die ik eigenlijk nog eens in de bios moet zien.

4.0*

Magische film van Fellini,

Scènes wisselen elkaar in een lekker tempo af en zijn allemaal boeiend op het iets te lange gedeelte met de prostituees na. De film straalt een op en top Italiaans sfeertje uit, met veel overvolle terrasjes en mensen die zich buiten allemaal tegoed doen aan culinaire hoogstandjes ( pizza dus! ), verder gebeurt er in beeld teveel om in een keer waar te nemen. De mensen doen allemaal hun eigen ding en je volgt eigenlijk constant hetgeen wat je wilt volgen. Je pikt gewoon wat mee van de gesprekken tussen de mensen. De onderwerpen waarover men praat zijn misschien oppervlakkig maar stralen een heerlijk lamlendig Italiaans sfeertje uit, anno 2006/2007 is er niet al teveel veranderd sinds deze heerlijke film die bolstaat van sfeerschetsen van datgeen waar men in Rome zo trots op is.

Absolute hoogtepunten voor mij waren de gedurfde modeshow en het wat surreëel aandoende einde, waarbij vele motorrijders er geen twijfel over laten bestaan dat Rome ook `s nachts leeft en passant doen ze ook nog enkele prachtige monumenten aan in het donker! . Verder was de muziek ook prima in orde. Bijna net zo fijn als Amarcord. 4*

'k Ga eerlijk bekennen : het ontbreken van een plot, hoe eenvoudig ook, is toch een beetje wennen geblazen.

Maar onafgezien daarvan is dit toch een merkwaardige film.

Fellini's magistrale camera voert hier vele tientallen personages, karikaturen eigenlijk, ten tonele die voor de nodige sfeer zorgen.

Realistisch, irréeel, apocalyptisch, kritisch, satirisch...geen adjectieven genoeg om deze film te typeren, die, ondanks mijn bemerking hiervoren, de kijker toch heel wat boeiende scènes bezorgt.

'k Zou de film eerlang nog een tweede keer moeten zien, want Fellini zou Fellini niet zijn, moest er geen pak symboliek in de film verscholen zitten en dat is mij mogelijks ontgaan.

Schitterend eerbetoon van Fellini aan de "Eeuwige Stad". Deze documentairachtige film moet het helemaal hebben van de beelden. Het is een beeldensliert van barokke taferelen, weemoedige herinneringen, en apocalyptische visioenen. Film oogt niet overal even mooi, maar de sequenties van de autostrada, waarbij de regen met bakken uit de hemel valt en vooral de morbide modeshow voor de clerus zijn magistraal. De decadentie van de Rooms Katholieke Kerk is nog nooit zo goed in beeld gebracht.

Voor mij is "Roma" nog altijd de beste film van Fellini.

4,5*

Een paar jaar terug zag ik een special over Fellini en een stukje van Casanova op de Publieke Omroep. Ik was er direct van overtuigd dat Fellini een waardevolle cineast voor mij zou worden. Nu, een paar jaar verder, voel ik me teleurgesteld… en misschien zelfs een beetje belazerd.

8½ vond ik prachtig, Satyricon vermoeiend en La Strada wel aardig; mijn laatste hoop werd gevestigd op Roma. En al vanaf de openingsscène begon ik mij te ergeren: "waarom heeft Fellini zo'n haast?"

Een plot vind ik een observerende film als Roma niet nodig hebben – dat heeft bijv. Tati zijn Play Time ook niet; nee, het is het totale gebrek aan focus wat mij dwars zit en waarbij ik me afvraag of Fellini misschien last had van ADHD.

Nu zou je Roma onder de noemer “stream of consciousness” kunnen laten vallen, maar eerlijk gezegd vind ik dat de film te veel eer aandoen en maar een mager excuus – in tegenstelling tot bijv. Tarkovsky's De spiegel, waarin alle scènes vloeiend in elkaar over stromen.

Eén noemenswaardige scène had de film gelukkig wel voor mij: de extravagante modeshow voor geestelijken.

Nu is het absoluut niet mijn bedoeling om enkel af te geven en het kijkplezier van anderen te “bederven”; waar ik op doel met mijn bericht is dat ik de vele aanprijzingen simpelweg niet begrijp. En dat ik Fellini – spijtig genoeg – misschien maar moet laten varen.

Prachtige film waarin regisseur Frederico Felline een nostalgische ode brengt aan de stad Rome. En zoals de voice-over aan het begin van de film al waarschuwd, is er geen plot of personages. De film is opgebouwd uit een aantal los-staande gedeeltes die wel allemaal geënsceneerd zijn. Luchtig van toon en mooi camerawerk, waarbij de beelden soms zelf hypnotiserend werken.

Een geweldig eerbetoon aan een erg mooie stad.

Als je als regisseur met je film een ode aan de stad Rome wil geven, en de kijker heeft daarna zin om weer eens naar Rome te gaan dan heb je het goed gedaan. Dat gevoel was bij mij in ieder geval aanwezig. Fellini levert mooi werk af, met deze soms ietwat chaotische ode, die grotendeels erg boeiend is.

Het knappe is dat het ondanks het gebrek aan hoofdrolspelers en scènes, die soms wat los van elkaar lijken te staan, toch zo enorm weet te boeien. Het sfeertje is op en top Italiaans en vooral de eerste sequentie met het zomerse weertje en de overvolle terrassen is geweldig om te zien. Fantastisch hoe druk en chaotisch het allemaal is, en daarnaast toch ook erg overzichtelijk. Grappig dat er een paar meter achter het terrasje telkens een tram voorbijkomt. Felllini registreert het allemaal en dit is ook het moment dat ik gelijk weer zin kreeg om deze mooie stad weer eens te bezoeken, wat ik ooit al eens heb mogen doen.

Daarna blijft het boeiend. De ene scène is wat beter dan de andere, maar allemaal zijn ze sfeervol en hebben ze wel een komische lading. Ik moest erg lachen om de bizarre modeshow voor de geestelijken, en om die gasten, die devariétéavond zaten te verpesten. Haha dat laatste sloeg echt nergens op, maar het was wel ontzettend grappig. Ook het einde mag er zijn. Geweldig mooi hoe die motorrijders er ‘s nachts met die lichtjes uitzien als ze door Rome rijden. Vooral visueel ziet dat er erg mooi uit.

En zo is dit toch een mooie filmervaring gebleken. Het hoeft allemaal niet samenhangend te zijn of een goed verhaal te bieden om te kunnen boeien. Dat bewijst Fellini met deze chaotische,drukke en uiterst komische film. Het deed me trouwens ook behoorlijk aan de films van Kusturica denken. Ik kan me ook niet aan de indruk ontrekken dat Kusturica deze Roma en andere films van Fellini moet hebben gezien, voordat hij met zijn films begon.

4,0*

De legendarische wolvin die de tweeling Romulus en Remus, de stichters van Rome, zou hebben gevoed, wordt door Fellini op de poster afgebeeld als een vrouw met drie borsten. Zij heeft minder borsten dan de wolvin tepels heeft, maar voor een vrouw is drie veel. Deze overvloed aan wulpsheid, tederheid en vruchtbaarheid maakt haar tot aartsmoeder en oerminnares, maar ook hoer. Federico Fellini zegt met dit symbool meteen wat Rome voor hem betekent. Voor hem is Rome een moeder die hem heeft gemaakt tot wat hij is, als een minnares die hem betovert, als een deerne die hij veracht terwijl hij zich aan haar overlevert. Het is dus noch een documentaire, noch een autobiografie maar eerder een impressie, bestaande uit herinneringen en verbeelding, die de regisseur van zich afgooit.

Als kind had hij van deze wonderlijke stad gehoord en gedroomd. Zijn schoolse denkbeelden over de stad worden evenwel weggeveegd van bij zijn aankomst. Bij zijn intrek bij de familie treffen we de trattoria aan op straat. Met oog voor detail en een onwaarschijnlijke fantasie filmt Fellini alle elementen van het volksleven die de grenzen van het geloofwaardige forceren. Het kleine volk leeft warmbloedig, gulzig en niet zelden vulgair.

Een ander aangehaald aspect is het verkeer rond de stad, een chaos van verschrikking waar je opgesloten zit in je wagen. De overgang na deze scène benadrukt, in fel contrast, de schoonheid van de natuur van Rome. De bordelen uit de fascistische tijd, zowel de goedkope als de dure, bieden een schouwspel zo grotesk als de tronies van de astrante vrouwen die er kwijlende mannen staan uit te dagen.

Fellini zou Fellini niet geweest zijn als hij de Kerk niet zou vermelden in zijn objectieve impressie van zijn lievelingsstad. Hij acht de Kerk niet meer waard dan de potsierlijke farce van de modeshow waar hij haar de eigen gewaden als een zotskap over de oren trekt.

Voor de finale gaat Fellini dansen met Rome, dansen met zijn wolvin-moeder-minnares. In een apocalyptisch ballet laat hij een horde motorrijders oprukken door de stad, over de beroemde pleinen en langs de nog beroemder monumenten. En hij, bezeten van Rome, daartussen, rondtollend met zijn camera, in een driftige, orgastische dans.

Het was niet de bedoeling een zogenaamd objectief portret van Rome te schilderen maar ook niet een sociaal en politiek geëngageerde film. Het is het nalaatsel van 'zijn' Rome.

4,0*

Vermoedelijk omdat ik enkele dagen eerder Satyricon had herzien, viel Roma toch een tikje tegen. Alle gebruikelijke Fellini-ingrediënten qua kleur, drukte, muziek, personages en vitaliteit waren aanwezig en functioneerden ook naar behoren, maar om de een of andere reden pakte het mozaïek me niet zoals ik had verwacht. Misschien over een tijdje nog maar eens op herhaling laten gaan.
        Overigens herinnerde ik me van de eerste keer dat ik deze film zag (dertig jaar of langer geleden) merkwaardig genoeg níét het eten op straat, de revue, het bordeel of de modeshow, maar wèl (en alleen) de vervagende fresco's. Kennelijk zat daar tegelijkertijd een magie (van de ontdekking) en een tragiek (van het verdwijnen van zoiets wonderbaarlijks) in die mij tot op de dag van vandaag zijn bijgebleven.

In Roma schets Fellini een beeld van de stad Rome in al zijn gedaantes: de stad van het nachtleven en het vertier, de stad met al zijn architecturale praal, de stad van het fascisme, de stad van het geloof, decadentie en de mode. Los van het brengen van een ode aan de stad kan ik voor de rest niet erg veel met de film. Een logische lijn vond ik er niet direct in. Zeer mooie beelden allemaal, knap gemonteerd ook, maar dat was het dan ook.

Een dvd die al jaren op de plank lag hier en nu toch maar eens gepakt (voor ik wat films van Fellini wil herzien). Qua idee, sfeer, camerawerk en fotografie (Fellini in kleur, de tweede keer voor mij denk ik na Amarcord) allemaal prima. Alleen, je volgt een keur aan personages (of eigenlijk volg je ze niet echt) en scènes door de jaren heen die stuk voor stuk niet slecht zijn maar zo allemaal samen goed twee uur lang wel behoorlijk saai worden. De film moet het hebben van de algehele sfeer waarin Rome de hoofdpersoon is maar dat komt voor mij er nooit echt uit. Jammer. 2,5*.

Eén jaar vóór Amarcord maakt Fellini de volwassen helft van een semiautobiografisch tweeluik. Op z'n negentiende trok hij van Rimini naar Rome. Daarvóór kende hij de eeuwige stad slechts van diavoorstellingen op school.

Hij toont hoe de geschiedenis aanwezig is in de stad. De mammoet en de historische gebouwen plaatst hij tegenover de verkeersdrukte en de hippies uit het heden. In een pakkende scène vervagen eeuwenoude fresco's. Hij herinnert zich het escapisme van 1939, met een variétéavond tijdens de eerste bombardementen. Bij een bordeelbezoek verloor hij z'n jeugdige onschuld. Hij plaatst de stugheid van de Kerk tegenover het banale van een modeshow; het lawaai van motoren tegenover het Colosseum. Zo schetst hij een gelaagd portret van een stad. De muziek van Nino Rota geeft er een speelse kant aan.

Fellini wist mij pas te overtuigen bij de vierde film die ik van hem zag met Le Notti di Cabiria en ook met deze Roma weet hij terug te overtuigen.

Ik heb tijdens het kijken niet meteen het gevoel gehad dat het de bedoeling was van Fellini om een portret te maken van Rome waarin enkel het prachtige van de stad getoond wordt. Het is vooral een film die heel veel chaos kent, maar wel op een goede manier. De restaurant scène waar de mensen buiten zitten te eten aan de tramsporen is werkelijk prachtig gemaakt. Het laat de stad zien zoals het echt was in die tijd.

De scène waar de filmploeg op de autostrade rijdt in de gietende regen is ook erg bijzonder. Het is niet de ‘mooiste’ scène om te zien, maar het brengt de stad op een andere manier in beeld. Op een bijna apocalyptische manier zou ik zeggen.

Het middenstuk met de scène in het theater vond ik dan weer wat te overdreven met de luidruchtige mannen die iedere artiest op het podium belachelijk maken. Daarna krijgen we wel een aantal betere scènes te zien, zoals die in het bordeel en de modeshow voor een groep geestelijke. De prostituees hadden wel een bijzondere manier om zich voor te stellen aan hun publiek en de modeshow die erg over the top is, maar me wel een glimlach op het gezicht heeft gebracht.

Leuke film van Fellini en nu moet ik toch eens dringend La Dolce Vita kijken.

3.5*